CHIẾN LƯƠC PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ
Từ tầm nhìn tới tăng trưởng và xóa ₫ói giảm nghèo

PHIÊN HỌP TOÀN THỂ II:
PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ Ở VIỆT NAM
QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ VIỆT NAM
KTS Trần Ngọc Chính
Vụ trưởng
Vụ Kiến trúc Quy hoạch Xây dựng, Bộ Xây dựng 24 — 26 tháng 11 năm 2004
Hà Nôi, Viêt Nam
Chiến lươc Phát triển thành phố: Từ Tầm nhìn tới Tăng trưởng và Xóa ₫ói giảm nghèo
24-26 tháng 11 năm 2004/Hà Nôi, Viêt Nam

Phiên hop toàn thể II: Phát triển ₫ô thi ở Viêt Nam Trần Ngoc Chính - 1
Thưa các quý vị!
Đô thị hoá là xu hướng tất yếu của toàn cầu; quá trình đô thị hoá gắn liền với sự phát

hoá, giáo dục, nâng cáo dân trí và phát triển nguồn lực; giữ vai trò trong việc tăng thu
ngân sách cho Nhà nước và đi đầu trong việc đảm bảo an ninh, quốc phòng.
Do tác động của sự phát triển nền kinh tế thị trường và các chính sách khuyến khích
phát triển đô thị, công tác quy hoạch được quan tâm tạo cơ sở cho đầu tư xây dựng cơ
sở hạ tầng, xoá đói giảm nghèo ở đô thị. Việc quy hoạch chỉnh trang các khu dân cư
Chiến lươc Phát triển thành phố: Từ Tầm nhìn tới Tăng trưởng và Xóa ₫ói giảm nghèo
24-26 tháng 11 năm 2004/Hà Nôi, Viêt Nam

Phiên hop toàn thể II: Phát triển ₫ô thi ở Viêt Nam Trần Ngoc Chính - 2
nông thôn được lập đã phần nào đáp ứng nhu cầu xây dựng kết cấu hạ tầng, cải tạo,
xây dựng các khu dân cư nông thôn, hạn chế việc di dân tự do ra đô thị.
Về quản lý đô thị đã có chuyển biến tích cực, nhận thức về đô thị và quản lý đô thị
trong nền kinh tế thị trường đã được nâng cao; nhiều văn bản pháp luật về quản lý đô
thị thuộc nhiều lĩnh vực đã được ban hành khá đồng bộ; việc triển khai các biện pháp
cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả của bộ máy quản lý đô thị đã đạt
được một số kết quả; những kết quả trên đã tác động tích cực tới công tác xoá đói
giảm nghèo của các đô thị.
2. Các lợi thế và nguồn lực phát triển đô thị Việt Nam
(1) Về điều kiện thiên nhiên: Hệ thống đô thị Việt Nam đã được hình thành từ lâu
đời, tại những địa điểm đã quy tụ được nhiều điều kiện thuận lợi về tự nhiên,
kinh tế và xã hội. Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng, đất đai
phong phú, nguồn nước dồi dào, nhiều vùng khoáng sản có trữ lượng tập trung
lớn,v.v. đây là cơ sở rất thuận lợi và là nguồn lực quan trọng đối với việc hình
thành cơ sở kinh tế- tạo động lực để mở rộng và phát triển đô thị trong quá trình
đô thị hoá
(2) Về vị trí địa lý: Việt Nam nằm trong khu vực châu á-Thái Bình Dương, là một
trong những khu vực phát triển năng động trong khu vực, trên các tuyến giao
thông quốc tế quan trọng, có nhiều cửa ngõ thông ra biển. T
ại các đầu mối giao
lưu có điều kiện tự nhiên thuận lợi, các đô thị, khu công nghiệp sẽ được hình

đô thị làm cho trình độ phát triển giữa đô thị và nông thôn, giữa các vùng chậm
phát triển và các vùng phát triển ngày càng lớn. Việc mở rộng không gian đô thị
đang có nguy cơ làm giảm diện tích đất nông nghiệp, làm tăng dòng người di dân
từ nông thôn ra thành thị.
(2) Thách thức về sự phát triển không bền vững: Dân số đô thị tăng nhanh đã gây ra
quá tải đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị. Các hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ
thuật và cơ sở hạ tầng xã hội đô thị ở hầu hết các đô thị Việt Nam đều phát triển
chậm hơn so với tốc độ phát triển kinh tế-xã hội đô thị. Phát triển đô thị chưa
đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường, đặc biệt là tình trạng yếu kém và lạc hậu
của hệ thống cấp nước, thoát nước, thu gom và xử lý chất thải rắn, hệ thống
giao thông và nhà ở.
(3) Thách thức về năng lực quản lý hành chính của các chính quyền đô thị: Tốc độ
phát triển quá nhanh của đô thị đã vượt khả năng điều hành của chính quyền địa
phương; việc quản lý đất đai, nhà ở, quản lý trật tự xây dựng đô thị là vấn đề
nóng bỏng và thường xuyên, song hầu hết ở nhiều đô thị chưa tìm ra biện pháp
quản lý hữu hiệu. Các phương tiện dịch vụ đô thị hiện đại (hệ thống giao thông,
cấp thoát nước, sử lý vệ sinh môi trường ...) là đối tượng quản lý phức tạp hơn,
đòi hỏi trình độ, năng lực quản lý hành chính phải được nâng cao. Trong khi số
đông cán bộ, viên chức trong bộ máy chính quyền quản lý đô thị chưa được
đào tạo và bồi dưỡng những kiến thức cơ bản về quản lý đô thị, kiến thức về
kinh tế thị trường, trình độ còn bất cập so với yêu cầu, chưa đáp ứng được với
yêu cầu đổi mới, lúng túng trước những vấn đề mới nẩy sinh.
Việc phát triển của đô thị cũng
đòi hỏi tất yếu phải phân cấp, xác lập lại thẩm
quyền, nhiệm vụ và các mối quan hệ giữa các ngành từ trung ương đến địa
phương và việc nâng cao trình độ nghiệp vụ đối với các tổ chức và bản thân cán
bộ quản lý để có thể thích nghi với những vấn đề mới.
(4) Thách thức về an toàn xã hội, điều phối thu nhập và đói nghèo đô thị: Vấ
n đề đói
nghèo và thất nghiệp thường diễn ra ở những đô thị phát triển nhanh nhưng

trường, giữ gìn cân bằng sinh thái đô thị; tổ chức hợp lý và có khoa học các khu
chức năng chủ yếu, đảm bảo thoả mãn các nhu cầu cơ bản về chỗ ở, sinh hoạt, đi
lại, làm việc và nghỉ ngơi giải trí của cá nhân và xã hội.
• Kết hợp cải tạo với xây dựng mới đô thị, coi trọng việc giữ gìn bản sắc văn hoá và
truyền thống dân tộc; bảo tồn và tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá, các công trình
kiến trúc có giá trị và danh lam thắng cảnh của đất nước, đồng thời phát triển kiến
trúc mới hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc góp phần làm giàu thêm nền văn hoá
kiến trúc truyền thống.
• Đẩy mạnh việc nghiên cứu áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ và các thành
tựu của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật vào mục đích cải tạo, xây dựng và hiện
đại đô thị phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
• Huy động mọi nguồn vốn để cải tạo và xây dựng đô thị, nhưng phải coi trọng việc
giữ gìn trật tự, kỷ cương, tăng cường kiểm soát sự phát triển đô thị theo đúng quy
hoạch.