Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
UBND THỊ XÃ SƠN TÂY
TRƯỜNG MẦM NON THANH MỸ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-----o0o-----
SƠ YẾU LÝ LỊCH
- Họ và tên : Hà Thị Thúy Hà
- Sinh ngày 06 tháng 07 năm 1984
- Quê quán: Thôn Mông phụ – Xã Đường Lâm – Thị xã Sơn Tây –
Thành phố Hà Nội.
- Ngày vào nghành: 01/06/2009
- Trình độ chuyên môn: Trung cấp sư phạm mầm non
- Hệ đào tạo: Tại chức
- Chức vụ : Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường mầm non Thanh Mỹ
- Khen thưởng : Không
- Kỷ luật : Không
- Đề tài nghiên cứu : Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống
cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi.
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
7
8
10
10
cuộc sống………………………………………………………………
2. Xác định rõ những nội dung cần dạy để hình thành nên kỹ
năng sống cơ bản cho trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo lớn................................
3. Giáo dục trẻ kỹ năng sống thông qua các tiết học, hoạt động
11
vui chơi và giáo dục ở mọi lúc mọi nơi……………………………….
4. Giáo dục kỹ năng sống thông qua ngày hội, ngày lễ lớn của
15
trường ………………………………………………………………… 18
5. Phối kết hợp với các bậc phụ huynh cách dạy trẻ kỹ năng
sống trong gia đình……………………………………………………
C. KẾT LUẬN
I. Kết quả thực hiện……………………………………………………
II. Bài học kinh nghiệm………………………………………………
III. Những kiến nghị sư phạm…………………………………………
Một số hình ảnh minh họa
Lời cam kết……………………………………………………………
2/30
18
Như chúng ta đã biết, đất nước ta hiện nay nền kinh tế phát triển đang trên
đường hội nhập Quốc tế, chúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hóa khác
nhau trên thế giới. Nếu như trẻ thiếu kinh nghiệm sống thì sẽ dễ bị lôi kéo, kích
động…Hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu
tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị,
phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áp lực tiêu cực. Nếu
thiếu kỹ năng sống, các em dễ bị lôi kéo vào hành vi tiêu cực, bạo lực, và lối
sống ích kỷ, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách.
Trong quá trình phát triển nhân cách nếu trẻ được sớm hình thành và tôn
vinh các giá trị đích thực của mình thì các em sẽ có một nhân cách phát triển
toàn diện, bền vững, có khả năng thích ứng và chống chọi với mọi biến động xã
hội, biết tự khẳng định mình trong cuộc sống.
Nhưng kỹ năng sống không phải mỗi người sinh ra đã có sẵn, mà nó được
hình thành từ những thói quen thực tiễn lâu ngày và thường xuyên tạo thành một
kỹ năng sống. Cần phải khẳng định việc đứa trẻ thích nghi nhanh hay chậm hình
thành kỹ năng sống diễn ra lâu hay mau phụ thuộc vào rất nhiều mức độ đúng
đắn trong việc chuẩn của người lớn đối với trẻ. Nhất là khi tình trạng trẻ em
thiếu hụt kỹ năng sống ngày càng nhiều, thì việc giáo dục những kỹ năng cần
thiết để các em bước vào đời là một việc làm đang được quan tâm.
Vậy làm thế nào để thế hệ trẻ chúng ta nhận thức và giữ vững được nền
văn hóa của dân tộc Việt Nam từ ngàn xưa đến nay và trong thời đại mới là
nhiệm vụ cần thiết nhất trong các mục tiêu xây dựng phát triển con người toàn
diện trong thời đại hiện nay để sớm đào tạo cho xã hội những con người tài đức
vẹn toàn?
II. CƠ SỞ THỰC HIỆN
1. Cơ sở lý luận.
Câu thành ngữ “ Tiên học lễ, hậu học văn” của cha ông ta từ ngàn xưa đã
để lại đến bây giờ vẫn không thể thiếu trong các trường học. Lễ phép là nét đẹp
văn hóa được đặt lên hàng đầu khi đánh giá về một con người.
2/30
dạy kĩ năng sống, đó là độ tuổi hợp lý nhất. Nếu cho trẻ học sớm hơn thì trẻ rất
khó để tiếp thu vấn đề và chưa hiểu, chưa phân biệt được. Ngược lại, nếu cho trẻ
đi học muộn quá, khi những kĩ năng hình thành thói quen thì rất khó sửa.
Dạy kĩ năng sống cho trẻ còn được hiểu đó là thái độ sống, giá trị sống
căn bản như tạo cho trẻ tính thật thà, dũng cảm, tính tự lập, biết cách thương
yêu, chia sẻ, đùm bọc mọi người. Cần dạy cho trẻ biết cách tổ chức cá nhân,
cách chào hỏi, thưa gửi, cách sắp xếp đồ chơi, biết rửa tay trước và sau khi ăn
xong, lịch sự trong khi ăn uống, biết cám ơn sau khi được ai đó cho gì hay giúp
gì,.. không nên hiểu dạy kĩ năng sống là những vấn đề quá to tát, để "lên lớp"
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
các bé, mà hiểu rằng đó là cách ứng xử trước những tình huống nhỏ nhất trong
cuộc sống.
Hiện nay tuy việc hình thành kỹ năng sống cho trẻ đã được chú ý và quan
tâm trong trường mầm non song nhiều giáo viên vẫn chưa nắm được bài bản về
kỹ năng sống, vẫn chưa biết phải hình thành kỹ năng sống cho trẻ như thế nào,
mục đích của việc hình thành kỹ năng sống cho trẻ. Chính vì vậy chỉ giáo dục
cho trẻ những hành vi thái độ của bản thân trẻ đối với người xung quanh theo
chủ quan nhận định của mình.
Giáo viên chưa thực sự nắm vững nội dung phương pháp tổ chức và mục
đích giáo dục hình thành kỹ năng sống cho trẻ. Cách tiến hành và áp dụng thế
nào cho hiệu quả, chưa chủ động tìm tòi, nghiên cứu phương pháp tổ chức hoạt
động dạy trẻ kỹ năng sống cho hứng thú với trẻ nên việc dạy trẻ kỹ năng sống
chưa đạt hiệu quả.
Khi tìm hiểu thực trạng của trường, của giáo viên và của gia đình đã giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ, tôi nhận thấy điểm yếu xuất phát từ yếu tố kinh tế, xã
hội, gia đình và nguyên nhân chủ yếu là do các bậc cha mẹ thiếu kinh nghiệm
1. Phạm vi thực hiện.
Sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho
trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi” của tôi được áp dụng trực tiếp vào lớp mẫu giáo lớn
5 – 6 tuổi A3–Khu trung tâm–Trường mầm non Thanh Mỹ–năm học 2016 –
2017 tiếp tục rút kinh nghiệm và áp dụng đại trà trong toàn trường cho những
năm học tiếp theo.
2. Thời gian thực hiện.
Thời gian thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi được chia thành
các giai đoạn sau:
* Giai đoạn 1(Từ tháng 8/2016 – tháng 9/2016): Tìm hiểu và nghiên cứu
tài liệu liên quan đến đề tài.
* Giai đoạn 2 (Từ tháng 9/2016 – tháng 10/2016): Khảo sát thực trạng
của lớp.
* Giai đoạn 3 (Từ tháng 10/2016 – tháng 3/2017): Áp dụng thực hành trên
trẻ.
* Giai đoạn 4 (Tháng 4/2017): Tổng kết và đúc rút kinh nghiệm.
* Giai đoạn 5 (Tháng 5/2017): Hoàn chỉnh đề tài sáng kiến kinh nghiệm.
PHẦN B:
NỘI DUNG VÀ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
I. KHẢO SÁT THỰC TẾ.
Trước khi bắt tay vào thực hiện đề tài: “ Một số biện pháp hình thành kỹ
năng sống cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”. Tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng
tại lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi A3 - Khu trung tâm - Trường mầm non Thanh Mỹ
vào đầu T9 -2016. Kết quả thu được như sau:
1. Khảo sát trên trẻ:
a. Thuận lợi:
2/30
trình độ chuyên môn chuẩn và trên chuẩn nên việc nắm bắt và lĩnh hội kiến thức
rất nhanh nhạy.
Giáo viên đã tích cực thực hiện lồng ghép nội dung dạy kỹ năng sống cho
trẻ vào các hoạt động trong ngày. Tuy nhiên cách tổ chức chưa linh hoạt, chưa
sáng tạo nên chưa kích thích tối đa sự hứng thú của trẻ và sự tham gia nhiệt tình
của phụ huynh.
3. Khảo sát về cơ sở vật chất của nhà trường:
Diện tích phòng nhóm lớp chật so với số lượng trẻ trên lớp nên việc tổ
chức các hoạt động dạy trẻ gặp nhiều khó khăn.
Nhà trường cũng đã tích cực trong việc đầu tư đồ dùng, đồ chơi phục vụ
cho việc dạy kỹ năng sống. Hàng năm cấp phát tài liệu, băng đĩa dạy kỹ năng
sống cho giáo viên tham khảo.
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
Mặc dù nhà trường đã hỗ trợ và đầu tư đồ dùng phục vụ cho việc dạy kỹ
năng sống nhưng chưa phong phú và đúng theo quy định, hơn nữa kinh phí
trong việc tổ chức một số các hoạt động ngoại khoá vào các ngày lễ, ngày tết
nhằm dạy kỹ năng sống cho trẻ còn hạn chế và chưa thường xuyên.
4. Khảo sát về phía phụ huynh:
Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu là không đồng đều, 100%
phụ huynh là nông thôn bố mẹ đa phần là làm nông không có thời gian quan tâm
đến con cái .
Một số phụ huynh đi làm ăn xa để các cháu ở nhà với các anh chị hoặc
ông bà đã già, thời gian phụ huynh quan tâm đến trẻ còn ít, không dành thời gian
trò chuyện để tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của trẻ để giáo dục trẻ mà chỉ biết
chiều theo mọi đòi hỏi của trẻ, trẻ được đáp ứng quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần.
TỐT
SL %
5 12,1
KẾT QUẢ
KHÁ
T.B
SL % SL %
10 24,4 8 19,5
YẾU
SL %
18
44
3
4
7,3
9,7
8
9
19,5
22
10
11
39
51,2
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
Từ số liệu thống kê trên tôi luôn băn khoăn làm thế nào để nâng cao kết
quả giáo dục kỹ năng sống cho trẻ có. Dựa vào nhiều năm kinh nghiệm, những
kiến thức đã học và tìm tòi qua sách vở, mạng internet tôi đã mạnh dạn đưa ra
một số biện pháp nhằm hình thành kỹ năng sống cho trẻ để những kỹ năng đó
trở thành thuộc tính vững chắc trong nhân cách trẻ sau này.
II. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI.
1 . Tạo môi trường trong và ngoài lớp học thân thiện gần gũi với cuộc
sống.
Với trẻ nhỏ ngoài môi trường giáo dục gia đình thì môi trường giáo dục
trên trường mầm non là chiếm đa phần thời gian hàng ngày của trẻ. lớp học như
là ngôi nhà thứ 2 cho trẻ, ở trường ở lớp trẻ được chăm sóc, giáo dục, được yêu
thương chia sẻ mọi cảm xúc buồn vui. Vì vậy môi trường trong và ngoài lớp rất
quan trọng với trẻ và có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả giáo dục trẻ. Môi trường
trong lớp như các góc hoạt động, đồ dùng học tập… có tác dụng giúp trẻ lĩnh hội
kiến thức và một số kỹ năng. Môi trường ngoài lớp như góc thiên nhiên, vườn
cây…giúp trẻ phát triển tình cảm xã hội. Khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên của
trẻ là lớp học, là các hình ảnh về trường, về lớp. Do đó tôi lựa chọn những hình
ảnh gần gũi, thiết thực với cuộc sống của trẻ như: hình ảnh về dạy kỹ năng tự
phục vụ bản thân, kỹ năng giao tiếp - ứng xử, hợp tác, kỹ năng giải quyết xung
đột, kiềm chế cảm xúc... để trang trí ở góc tuyên truyền ngoài cửa lớp. Hay trang
giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ .
Đối với trẻ từ 0 - 2 tuổi thì chủ yếu dạy trẻ các kỹ năng phát triển vận
động, phát triển ngôn ngữ như tập đi, tập nói…
Trẻ lớn hơn 3 - 6 tuổi lúc này trẻ ở giai đoạn tuổi mẫu giáo, trẻ có nhu cầu
về giao tiếp với người xung quanh, thích chơi với bạn, thích tìm hiểu, tò mò,
thích tự làm, hay bắt chước, lúc này ngôn ngữ của trẻ đã khá phát triển, trẻ đã có
thể nói rõ ràng, mạch lạc đủ câu. Cụ thể trẻ ở lứa tuổi 5 – 6 tuổi giai đoạn này
nên lựa chọn các kỹ năng như: Kỹ năng tự tin( Trẻ nhận biết, thể hiện cảm xúc,
suy nghĩ cá nhân với mọi người); kỹ năng hợp tác( Trẻ biết tổ chức các hoạt
động, làm việc theo nhóm, kỹ năng ra quyết định, giải quyết vấn đề); kỹ năng
nhận thức về bản thân( Trẻ biết tự bảo vệ trước những tình huống nguy hiểm,
nhận biết về giá trị bản thân); kỹ năng giao tiếp và quan hệ xã hội( Trẻ biết ứng
xử phù hợp với mọi người xung quanh, biết hợp tác nhận và hoàn thành nhiệm
vụ, trẻ biết giao tiếp lịch sự, lễ phép...); kỹ năng học tập( Trẻ có ý thức, trách
nhiệm, biết thiết lập và thực hiện mục tiêu) và cụ thể các kỹ năng như sau:
a. Hình thành kỹ năng tự tin:
Một trong những kỹ năng đầu tiên mà tôi cần chú tâm là phát triển sự tự
tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá
nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác,trẻ tự tin làm theo ý
tưởng, tự tin bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e ngại. Kỹ năng
sống này giúp trẻ nhanh chóng thực hiện được mong muốn của mình đồng thời
có khả năng hòa nhập với cộng đồng.
Từ đặc điểm sự tự tin của trẻ bắt nguồn từ lòng tự tôn, một trẻ không có
sự tự tôn thì không thể có sự tự tin. Do đó, tôi luôn tôn trọng trẻ, cổ vũ và khích
lệ những khả năng của trẻ mọi lúc mọi nơi một cách kịp thời.
Ví dụ 1: Trong các tiết học khi trẻ xung phong đứng lên trả lời, nếu trẻ trả
lời đúng tôi sẽ khen ngợi là trẻ rất giỏi, ngược lại nếu trẻ trả lời chưa chính xác
tôi động viên trẻ cố gắng ở những lần sau từ đó giúp trẻ tự tin, mạnh dạn…để
lần sau trẻ muốn trả lời và không e ngại khi đứng trước đám đông…
Ví dụ 2:Trong giờ thể dục, một số trẻ sợ độ cao nên không dám trèo lên
khác giúp đỡ. Khi trẻ được bạn giúp đỡ và khi trẻ giúp đỡ được bạn trẻ sẽ nhanh
chóng hoàn thành nhiệm vụ của mình. Qua đó trẻ có niềm vui, có bạn bên cạnh
để chia sẻ công việc, giúp phát triển kỹ năng và tình cảm xã hội của trẻ.
Ở kỹ năng này tôi chủ yếu sử dụng trò chơi để dạy trẻ. Với biện pháp này
không chỉ cung cấp kiến thức cho trẻ một cách tự nhiên mà đồng thời là cơ hội
cho trẻ hợp tác với nhau trong các hoạt động từ đó phát triển tính đoàn kết, sự
tương trợ giữa các trẻ trong lớp.
Ở trò chơi học tập đó là trò chơi có luật nên trẻ cần phải có kiến thức và
biết hợp tác với bạn.
Ví dụ: Khi tôi cho trẻ chơi trò chơi gạch chân các chữ cái vừa được học
trong bài thơ. Tôi yêu cầu trẻ chia thành 3 đội, các đội sẽ tìm và ghạch chân các
chữ cái vừa học nếu đội nào ghạch chân đúng và không bỏ xót chữ cái nào thì
đội đó giành chiến thắng. và lúc này buộc trẻ phải thảo luận với nhau cùng nhau
hợp tác mới hoàn thành nhiệm vụ.
Ở trò chơi dân gian trẻ cũng lĩnh hội được rất nhiều kiến thức và đặc biệt
là kỹ năng sống trong đó có kỹ năng hợp tác:
Ví dụ: khi cho trẻ chơi trò chơi kéo co, trẻ phải biết dùng sức mạnh của
bản thân và tập thể để kéo cho bên kia ngã về phía mình. Nếu trẻ không biết
đồng lòng, hợp tác với nhau thì sẽ bị thua cuộc. Hay khi cho trẻ chơi trò chơi
“Rồng rắn lên mây” các trẻ phải nắm vào với nhau để làm rắn, nếu không nắm
vào với nhau rắn đứt đuôi sẽ bị thầy thuốc bắt và thua cuộc.
Trong các giờ làm quen với văn học tôi kể cho trẻ nghe câu truyện: Câu
chuyện của tay phải và tay trái và giáo dục cho trẻ biết phải biết hợp tác cùng
nhau làm việc thì mới đạt hiệu quả hoặc cho trẻ tập đóng kịch: theo nội dung
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
thấy mình có những tính tốt đẹp nào? Con thích gì và không thích gì? Con có
mong muốn gì? Con sẽ làm gì để đạt được mong muốn đó?con có những điểm
gì khác với bạn?... Tôi luôn tôn trọng cá tính của từng cá nhân trẻ trong lớp,
đồng thời có biện pháp giáo dục để hạn chế điểm yếu, phát huy điểm mạnh của
trẻ. Tôi nhận thấy rằng khi tôi tôn trọng tất cả các trẻ thì trẻ trong lớp sẽ noi
gương theo cô, biết tôn trọng các bạn lớp mình. Hoặc tôi luôn đặt yêu cầu cao
cho tất cả các trẻ trong lớp, với sự hướng dẫn của tôi, từng trẻ đã có khả năng
tham gia hầu hết các hoạt động. Trong bất kì hoạt động nào tôi cũng khuyến
khích để kích thích tính tò mò khám phá của trẻ chứ không ép buộc mọi trẻ phải
tham gia. Tôi gợi ý để trẻ thử thách với chính mình. Thay vì cạnh tranh với trẻ
khác, tôi khuyến khích trẻ cạnh tranh với chính mình.
Ví dụ: Cho trẻ thi đua bật xa, ném xa, chạy nhanh 18m trong khoảng thời
gian 5-7 giây...
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
Thành công là một trong những yêu tố quan trọng tác động đến sự phát
triển ý thức bản thân. Trẻ ở lứa tuổi này cần trải qua thành công( theo khả năng
của trẻ) để trẻ có cảm giác tự tin rằng mình làm được những điều tốt. Thực tế, có
một số trẻ sợ thất bại đến nỗi không dám thử một hoạt động nào đó, lúc này tôi
sẽ giúp trẻ đạt được thành công trong việc đó từng bước một đồng thời khen
ngợi khả năng đó để trẻ thêm tự tin vào mình. Trẻ sẽ tự hào về thành công của
mình nếu cô giáo cho trẻ thấy rằng cô tự hào về trẻ.
d. Hình thành kỹ năng giao tiếp và quan hệ xã hội:
Trẻ mầm non cần phải học rất nhiều trong những năm đầu đời : học cách
làm chủ ngôn ngữ, học cách nhận biết và đối phó với cảm xúc của mình cũng
như của người khác, học cách tin vào mình và can đảm để khám phá thế giới
rộng lớn xung quanh. Nếu trẻ không đạt được năng lực xã hội tối thiểu vào
e. Hình thành kỹ năng học tập:
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
Mặc dù những kiến thức mà trẻ học ở trường mầm non chỉ là sơ đẳng
nhưng có vai trò rất quan trọng, là nền tảng vững chắc cho việc học văn hóa ở
trường phổ thông sau này. Với trẻ ở lớp tôi, trong mỗi hoạt động tôi đều xác
định cụ thể mục tiêu, hướng dẫn cụ thể nội dung, gợi ý cách thực hiện và cho trẻ
trao đổi cách thực hiện với các bạn để trẻ tìm ra cách thực hiện của riêng mình,
đồng thời tôi cũng khuyến khích và tuyên dương kịp thời sự sáng tạo của trẻ,
giúp đỡ những trẻ thực hiện kém, động viên trẻ cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ
được giao với tâm trạng thoải mái và hứng thú nhất.
Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình vẽ ngôi nhà (theo đề tài ). Tôi cho trẻ
quan sát và nhận xét 1 số tranh vẽ ngôi nhà đã chuẩn bị trước để gợi ý cách vẽ
cho trẻ. Trong quá trình trẻ thực hiện tôi bao quát để kịp thời tuyên dương những
trẻ có sáng tạo như biết vẽ thêm các chi tiết trang trí cho bức tranh, đồng thời
giúp đỡ những trẻ chưa biết cách thực hiện hoàn thành sản phẩm của mình. Kết
quả là đa số trẻ lớp tôi đã có ý thức trách nhiệm, có kỹ năng thiết lập và thực
hiện mục tiêu trong tất cả các hoạt động, nhất là trong các hoạt động học có chủ
đích.
3. Giáo dục trẻ kỹ năng sống thông qua các tiết học, hoạt động vui
chơi và giáo dục ở mọi lúc mọi nơi.
Trong tất cả các tiết học trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm
non mọi giáo viên đều có thể lồng ghép kỹ năng sống cho trẻ.
Ví dụ:
+ Giờ học phát triển thể chất: Dạy trẻ các kỹ năng vận động như: đi đúng
tư thế, các kỹ năng vận động như cầm, nắm, ném, bật, giữ thăng bằng, đây đều
là các kỹ năng quan trong trong cuộc sống, ngoài ra giáo viên còn giáo dục trẻ
trẻ khi trẻ có những biểu hiện chưa chuẩn mực. Qua đó giúp trẻ hình thành thói
quen và hành vi văn minh trong giao tiếp.
Ví dụ: Khi trẻ chơi ở góc “bác sĩ”:
+ Bác sĩ biết hỏi thăm bệnh nhân ân cần, “ Bác bị làm sao?”, “Bác đau ở
chỗ nào?”…
+ Khi bác sĩ phát thuốc dặn dò bệnh nhân uống thuốc.
+ Bệnh nhân biết nhận thuốc bằng 2 tay và nói lời cảm ơn.
Không chỉ ở góc phân vai trẻ mới học được các kỹ năng sống mà ở tất cả
các góc chơi khác thì các kỹ năng của trẻ đều có thể được cũng cố và phát huy.
Ở góc xây dựng, trẻ có kỹ năng hợp tác, làm việc theo nhóm biết chơi
đoàn kết, không tranh giành đồ chơi của nhau và biết cùng nhau tạo nên công
trình đẹp.
Qua những hoạt động vui chơi này trẻ đần dần được hình thành kỹ năng
giao tiếp, ứng xử, chào hỏi mạnh dạn hơn với mọi người.
Việc tổ chức các hoạt động cho trẻ luyện tập các kỹ năng thường xuyên
đóng vai trò chủ đạo trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Ở lứa tuổi mẫu
giáo, khả năng tập chung chú ý và ghi nhớ của trẻ chưa cao. Trẻ nhanh nhớ
nhưng cũng nhanh quên. Nếu các kỹ năng chúng ta dạy trẻ không được củng cố
bằng cách lặp đi lặp lại thường xuyên thì chúng sẽ dần mất đi. Vì vậy việc giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ được luyện tập lại các kỹ
năng, giúp trẻ nhớ và ghi nhớ các kỹ năng. Các kỹ năng đó sẽ thành kỹ xảo, phát
triển bền vững và không bị lãng quên từ đó hình thành nhân cách, ý thức của trẻ,
như một thói quen thường ngày.
Ví dụ1:
Trong các giờ hoạt động đi chơi, đi dạo cô có thể đặt ra các câu hỏi tình
huống như nếu đi ra ngoài chơi chúng mình phải đi cùng ai? Nếu bị lạc chúng
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
Việc tổ chưc ngày hội, ngày lễ đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục
trẻ mầm non. Thông qua các ngày hội như ngày khai trường, ngày 20/11, Ngày
22/12, ngày Nôel, ngày tết nguyên đán, ngày 8/3 nhà trường chúng tôi thường tổ
chức các hoạt động văn nghệ, các trò chơi dân gian…nhằm ôn lại truyền thống
dân tộc, giáo dục trẻ lòng tự hào dân tộc, biết và nhớ ơn những người đã hi sinh
cho lợi ích dân tộc, lợi ích trồng người. Thông qua đó trẻ có ý thức phấn đấu
trong học tập để sau này trở thành người có ích cho xã hội.
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
5. Phối kết hợp với các bậc phụ huynh cách dạy trẻ kỹ năng sống
trong gia đình.
Các kỹ năng sống được thực hành luyện tập tại lớp không là chưa đủ, nếu
về gia đình trẻ vẫn có thói quen tự do, gia đình bao bọc nuông chiều trẻ quá mức
sẽ dần mất đi những kỹ năng đã học trên lớp của trẻ vì vậy việc phối kết hợp
giữa gia đình và nhà trường để dạy kỹ năng sống cho trẻ là hết sức quan trọng.
Việc dạy kỹ năng sống cho trẻ không phải là chuyện một sớm một chiều mà là
cả một quá trình. Các kỹ năng sống phải được giáo dục, rèn luyện đồng nhất thì
mới bền vững và thành kỹ xảo. Bên cạnh đó, môi trường gia đình rất thích hợp
để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Trẻ được tiếp thu các kỹ năng thông qua gia
đình một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà lại hiệu quả cao. Mặt khác, nuôi dạy con
luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bậc phụ huynh nhất là trong thời buổi
hiện nay, ai cũng muốn con mình đạt thành tích cao trong học tập cũng như
trưởng thành hơn về mặt nhân cách. Tuy nhiên việc làm thế nào để có thể giúp
trẻ phát huy được khả năng tiềm ẩn? Làm thế nào để trẻ có những kỹ năng sống
tốt nhất thì nhiều phụ huynh còn lúng túng trong vấn đề này. Trên thực tế nhiều
phụ huynh chưa có kiến thức về kỹ năng sống, không biết kỹ năng sống bao
gồm những kỹ năng nào? Cần giáo dục trẻ từ đâu, dạy trẻ những gì? Chính vì
phải phối hợp chặt chẽ và thống nhất với nhau về biện pháp cũng như nội dung
để việc hình thành kỹ năng sống cho trẻ đạt kết quả tốt nhất.
PHẦN C:
KẾT LUẬN
I. KẾT QUẢ THỰC HIỆN.
1. Đối với trẻ.
Sau những biện pháp tôi nghiên cứu và thực hiện chất lượng giáo dục về
kỹ năng sống cho trẻ được tăng lên rõ rệt.
+ Trẻ ngoan hơn, lễ phép hơn, trẻ được hình thành những thói quen vệ
sinh văn minh, giao tiếp mạnh dạn với mọi người, biết chào hỏi khi có khách
đến, biết trao nhận bằng 2 tay, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè, cô giáo, bố mẹ…
+ Trẻ có thói quen lao động tự phục vụ, được rèn luyện kỹ năng tự lập; kỹ
năng nhận thức; kỹ năng vận động thô, vận động tinh thông qua các hoạt động
hàng ngày trong cuộc sống của trẻ.
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
+Trẻ đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần đạt từ 98% trở lên, trẻ chăm
ngoan đạt từ 99% trở lên và ít gặp khó khăn khi ở lớp, trẻ có kỹ năng lao động
tự phục vụ, trực nhật, sắp xếp bàn ăn, tự xếp khay để khăn ăn, tự chuẩn bị khăn
ăn, bát, thìa ….trong các giờ ăn, tự xếp chăn và gối trước và sau khi ngủ ...
+ Đa số trẻ có các kỹ năng học tập tốt, biết cố gắng hoàn thành công việc
của mình đến cùng, biết kết hợp với nhóm bạn trong các hoạt động hàng ngày.
Kết quả khảo sát sau khi áp dụng các giải pháp đạt được cụ thể như sau:
Bảng 2
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
Đối chứng với kết quả khảo sát đầu năm học, tỷ lệ thu được như sau:
Tốt
STT
Nội dung khảo sát
1
Nhóm kỹ năng nhận
thức bản thân
Nhóm kỹ năng tự tin
Nhóm kỹ năng giao
tiếp và quan hệ xã hội
Nhóm kỹ năng học
tập
Nhóm kỹ năng hợp
tác
2
3
4
5
Khá
( %)
( %)
( %)
Nhìn vào bảng ta thấy sau khi áp dụng đề tài trẻ đã có bước tiến bộ đáng kể so
với trước.
2. Đối với giáo viên.
Việc áp dụng đề tài bản thân tôi nhận thấy được trau dồi thêm kiến thức
và có thêm những kinh nghiệm trong giáo dục trẻ, được phụ huynh và các bạn
bè đồng nghiệp thương yêu, quý mến.
3. Đối với phụ huynh.
Các bậc phụ huynh đã có những chuyển biến rõ rệt về phong cách, về lời
ăn tiếng nói và đặc biệt là biết quan tâm đến con em mình nhiều hơn, không
nuông chiều con một cách thái quá.
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
Qua kết quả thực hiện nêu trên nên tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm
như sau:
Giáo viên phải biết lựa chọn những kỹ năng sống đơn giản, gần gũi, phù
hợp và những kỹ năng sống chỉ thành công thông qua việc rèn luyện.
Giáo viên phải nắm vững phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
mầm non và cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú chủ động khám phá tìm tòi, biết vận dụng các
mạnh dạn xin phép được đưa ra. Vì năng lực có hạn nên tôi không thể tránh khỏi
những sai sót trong khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm của mình. Rất mong
các cấp quản lí và các bạn đồng nghiệp đóng góp, bổ xung ý kiến để đề tài sáng
kiến kinh nghiệm của tôi ngày càng được hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin trân thành cảm ơn!
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
2/30
Sáng kiến kinh nghiệm : “Một số biện pháp hình thành kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi”.
2/30