MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục nghệ thuật nói chung và âm nhạc nói riêng đã đóng một vai trò
quan trọng trong vấn đề đào tạo con người toàn diện cả về đạo đức, trí
tuệ, thể chất và thẩm mỹ. Chính vì vậy từ năm 2002, bộ môn âm nhạc
chính thức trở thành một trong những môn học bắt buộc của các bậc học
Tiểu học và THCS trên phạm vi toàn quốc. Nội dung chủ yếu trong chương
trình dạy học âm nhạc tại các trường TH và THCS gồm học hát, tập đọc
nhạc, âm nhạc thường thức. Để có giờ dạy âm nhạc cuốn hút và chất
lượng, đòi hỏi ngoài kiến thức âm nhạc, giọng hát khá, khả năng truyền
đạt tốt, yêu trẻ, yêu nghề…thì người giáo viên âm nhạc cần có khả năng
sử dụng đàn phím điện tử một cách thành thạo.
Trong chương trình đào tạo giáo viên Sư phạm Âm nhạc, bộ môn nhạc cụ
- chủ yếu là đàn phím điện tử - là một môn học bắt buộc, chiếm thời lượng
khá lớn trong chương trình đào tạo. Đàn phím điện tử được coi là một
công cụ hỗ trợ đắc lực nhất của các giáo viên âm nhạc trong giảng dạy
cũng như các hoạt động ngoại khóa ở nhà trường. Vì vậy, sử dụng thành
thạo đàn phím điện tử là kỹ năng không thể thiếu của giáo viên trong việc
dạy âm nhạc, trong đó kỹ năng đệm hát là đặc biệt quan trọng.
Là giảng viên chuyên ngành đàn phím điện tử, giảng dạy đồng thời các
lớp nhạc cụ hệ Trung cấp năng khiếu và Cao đẳng Sư phạm âm nhạc, qua
quá trình thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy sinh viên hệ CĐSP Âm nhạc đều
có khả năng hát tốt, tuy nhiên kỹ năng sử dụng nhạc cụ còn nhiều hạn
chế, kỹ thuật cơ bản còn yếu, kỹ năng thể hiện tác phẩm hay việc đệm hát
còn gặp nhiều khó khăn.Về giáo trình tài liệu học tập, bài tập kỹ thuật
(Etude), hướng dẫn đệm, soạn đệm ca khúc còn nghèo nàn; giảng viên
dạy nhạc cụ chủ yếu hướng dẫn học sinh đệm và soạn đệm theo kinh
nghiệm, mỗi người tự tìm tài liệu của riêng mình. Sinh viên sau khi tốt
nghiệp ra trường đi làm phần lớn không sử dụng thành thạo nhạc cụ, ảnh
hưởng trực tiếp đến việc dạy học ở trường phổ thông. Trước thực tế và
yêu cầu đáp ứng lực lượng giảng viên âm nhạc chất lượng cao cho các

viên trường ĐHSP Nghệ thuật TW, Luận văn chuyên ngành Lý luận và
phương pháp dạy học âm nhạc.
- Lê Văn Vũ (2015), Hướng dẫn soạn đệm ca khúc trên đàn phím điện tử
trong chương trình đào tạo hệ CĐSP Âm nhạc trường CĐ Vĩnh Phúc, Luận
văn chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc.
- Hồ Hữu Thái (2016), Dạy học đàn phím điển tử tại khoa SP nhạc họa
trường ĐH VHNT Quân đội, Luận văn chuyên ngành Lý luận và phương
pháp dạy học âm nhạc.


- Đào Thị Thanh Ngân (2016), Dạy Etude cho học sinh chuyên ngành đàn
phím điện tử hệ trung cấp trường Đại học Hạ Long năm 2016, Luận văn
chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc.
Đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu về giảng dạy đàn phím điện
tử cho SV hệ Cao đẳng sư phạm âm nhạc tại trường Đại học Hạ Long.
Trong đề tài này chúng tôi tập trung nghiên cứu một số giải pháp nhằm
nâng cao chất lượng giảng dạy đàn phím điện tử cho sinh viên hệ cao
đẳng sư phạm tại trường Đại học Hạ Long.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá thực trạng giảng dạy đàn phím điện tử cho SV cao đẳng SPAN
tại trường ĐHHL.
Xuất phát từ thực trạng đào tạo (nội dung chương trình, phương pháp dạy
và học) đàn phím điện tử của SV Cao đẳng SPAN trường ĐHHL, đề xuất
một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ĐPĐT cho sinh
viên CĐSP trường ĐHHL.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Các vấn đề liên quan đến nội dung chương trình, giáo trình môn đàn phím
điện tử; phương pháp dạy và học, kết quả đánh giá quá trình học tập và
chất lượng đầu ra.
Phạm vi nghiên cứu: Giảng dạy đàn phím điện tử cho sinh viên hệ

loại nhạc cụ khác, hình thức nhỏ gọn nhưng hiệu quả trong việc diễn tấu
nhạc cụ hoặc sáng tác âm nhạc. Đàn phím điện tử là một trong những
phương tiện truyền đạt và tiếp thu âm nhạc thuận lợi nhất với sự phát
minh âm thanh kỹ thuật số (digital sound), nó có thể ghi được hàng trăm
đến hàng ngàn âm sắc đa dạng, phong phú của các nhạc cụ ở khắp các
châu lục cũng như những âm thanh sống động của thiên nhiên, vũ trụ…
1.1.1.2. Những tính năng cơ bản trên đàn phím điện tử (Yamaha)
* Tính năng cơ bản của đàn Yamaha
Về cơ bản tính năng của đàn phím điện tử của các hãng Yamaha, Roland,
Casio... là giống nhau. Trong luận văn này chúng tôi giới thiệu về tính năng
của đàn phím điện tử của hãng nhạc cụ Yamaha (là loại đàn được dùng
chính ở trường) để phù hợp với thực tế.


* Một số chức năng hỗ trợ việc đệm ca khúc:
+ Transpoce: Điều chỉnh độ cao thấp của âm thanh sao cho phù hợp với
giọng của người hát.
+ Accomp Volume: Điều chỉnh độ to nhỏ của phần đệm
+ Registration Memory: Chọn các âm sắc sẽ sử dụng và ghi nhớ vào rãnh
+ Freeze: Giữ nguyên tiết tấu. Khi nhấn nút này, người sử dụng có thể
thay đổi âm sắc mà tiết tấu đang dùng vẫn giữ nguyên.
+ Song/Recording: Phần chạy đĩa mềm, thẻ nhớ, usb, bộ nhớ của đàn. Khi
biết sử dụng các nút chức năng này, người chơi đàn có thể ghi lại những
bài đã luyện tập để có thế chỉnh sửa tốt hơn, hay ghi lại những bài hát mà
mình đã đệm và sử dụng lại nhiều lần.
1.1.1.3. Đàn phím điện tử tại Việt Nam
Thời gian đầu, Đàn phím điện tử ở Việt Nam chưa phong phú, hiện đại và
có nhiều chức năng như các loại đàn hiện nay, âm sắc mô phỏng lúc đó
chưa chuẩn, khô cứng và dùng bàn phím chết (không có sự to nhỏ về âm
lượng theo lực tay bấm), tuy nhiên do điều kiện kinh tế, Đàn phím điện tử

1.2.1.1. Vài nét về Trường
Trường Đại học Hạ Long thành lập vào tháng 12 năm 2014 trên cơ sở sáp
nhập hai trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh và Cao đẳng Văn hóa,
Nghệ thuật và Du lịch Hạ Long, với nhiệm vụ đào tạo đa ngành, đa lĩnh
vực, cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao về giáo dục, khoa học, công
nghệ; là trung tâm nghiên cứu khoa học, phục vụ sự phát triền kinh tế - xã
hội của tỉnh Quảng Ninh và khu vực đồng bằng Bắc Bộ
Cơ cấu tổ chức nhà trường gồm 7 Phòng ban, 11 Khoa và 6 Trung tâm và
1 Trường thực hành sư phạm.
Hiện nay, trường ĐH Hạ Long có hơn 300 cán bộ, viên chức, giảng
viên trong đó gồm 1 PGS.TSKH, 15 tiến sĩ, 150 thạc sĩ, hơn 20 giảng viên
đang làm nghiên cứu sinh và theo học trình độ đào tạo sau Đại học và hơn
3.500 sinh viên. Một số cán bộ giảng viên, cán bộ phụ trách chuyên môn
được cử đi đào tạo dài ngày hoặc ngắn ngày tại Trung Quốc, Anh, Niu
Dilan, Indonexia.
1.2.1.2. Khoa Nghệ thuật Trường ĐHHL
Khoa Nghệ thuật là một trong những đơn vị giữ vai trò quan trọng trong sự
phát triển của nhà Trường nói chung và Tỉnh Quảng Ninh nói riêng. Khoa
Nghệ thuật gồm 5 tổ bộ môn nghệ thuật: tổ Nhạc cụ Truyền thống, đào tạo
hệ TC năng khiếu nhạc cụ dân tộc (đàn Tranh, đàn Bầu, Sáo trúc, đàn
Tam thập lục, đàn Nguyệt, Tỳ bà...), tổ Nhạc cụ hiện đại đào tạo chuyên


ngành: Đàn phím điện tử, Violon hệ năng khiếu và hệ SPAN, tổ Múa, tổ
Thanh nhạc đào tạo hệ NK thanh nhạc và SPAN, tổ Lý luận đào tạo các
môn kiến thức âm nhạc cơ bản (Nhạc lý, Hòa thanh, Lịch sử âm nhạc…)
1.2.2. Đào tạo sinh viên CĐ Sư phạm Âm nhạc
1.2.2.1. Thuận lợi
- Quảng Ninh là địa phương có truyền thống văn hóa văn nghệ thuật quần
chúng phát triển. Hàng năm trên địa bản tình, thành phố, thị xã... đã diễn

làm việc, nên trong quá trình lao động ngón tay và bàn tay của các em
phần nào bị cứng. Đây cũng là một yếu tố gân trở ngại lớn trong quá trình
học tập và rèn luyện đàn phím điện tử của các em.
Nhìn chung sinh viên CĐ sư phạm âm nhạc chưa có điều kiện tiếp xúc với
đàn phím điện tử, một số ít đã được học tại các Trung tâm Âm nhạc hoặc
các Cung văn hóa thiếu nhi..., tuy nhiên chủ yếu học những tiểu phẩm nhỏ
soạn cho đàn phím điện tử có sử dụng bộ đệm tự động.
1.2.3. Chương trình đào tạo CĐSP
* Mục tiêu chung:
- Cung cấp cho SV hệ thống kiến thức âm nhạc cơ bản, thiết thực.
- Có kiến thức toàn diện, đầy đủ nghiệp vụ sư phạm với yêu cầu:
- Nắm được các kĩ năng: quản lý, xây dựng phong trào trong các cơ quan
văn hóa, tổ chức hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở nơi công tác.
- Có thể dàn dựng chương trình âm nhạc; nâng cao năng lực tuyên truyền,
giáo dục âm nhạc.
- Hiểu phương pháp nghiên cứu khoa học về giáo dục.
- Nhận thức nâng cao kiến thức, tiếp tục học tập, nghiên cứu chuyên môn
ở trình độ đại học và sau đại học.
* Chương trình giảng dạy:
Về cơ bản, chương trình đào tạo CĐSP Âm nhạc gồm 3 khối tổ chức theo
niên chế. Tổng khối lượng ĐVHT ngành CĐSP Âm nhạc là 185 ĐVHT,
trong đó:
- Khối kiến thức chung (41 ĐVHT) gồm những môn: Những nguyên lý cơ
bản của Chủ nghĩa Mác-Lenin; Tư tưởng Hồ Chí Minh; Tiếng Anh; Âm
nhạc đại cương.
- Kiến thức chuyên ngành (123 ĐVHT), gồm những môn: Lý thuyết Âm
nhac; Kí xướng âm; Lịch Sử âm nhạc; Phân tích tác phẩm; Thanh nhạc;
Nhạc cụ; Múa; Phương pháp dàn dựng.



- 1 Bài Etude (một trong những bài sau: số 1, 2, 3, 4 Czerny op 599)
Học phần II/ Học kỳ II/ Năm học thứ nhất (thời lượng 60 tiết)
* Nội dung học:
- 1 Bài tập Gam C - dur


- 1 Bài tập Etude (một trong những bài sau: số 5, 6, 7, 8, 9 Czerny op 599)
- 1 Tiểu phẩm Piano: (Don Joan - Mozart; Làng tôi - Xuân Trung Giáo trình
Xuân Tứ Hướng dẫn dạy và học Organ)
Học phần III/ Học kỳ II/ Năm học thứ nhất (thời lượng 45 tiết)
* Nội dung học:
- 1 Bài tập Gam G - dur
- 1 Tiểu phẩm Piano hoặc ĐPĐT: (Sonatine số 1 - Clementi; Sonatine số 1Bethoven; Đi cấy; Duới trời thu Hà nội; Mơ ước ngày mai - giáo trình Xuân
Tứ)
- Rèn luyện kỹ năng đệm hát, ứng dụng với các cá khúc nhịp 2/4 và 3/4:
+ Ngày đầu tiên đi học (hòa thanh có sẵn)
+ Khúc hát bốn mùa (hòa thanh có sẵn)
+ Niềm vui của em (hòa thanh có sẵn)
Học phần IV/ Học kỳ II/ Năm học thứ hai (thời lượng 45 tiết)
* Nội dung học:
- 1 bài Etude (một trong những bài sau: số 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21,
22, 23, 24 - Czerny op 599)
- 1 Tác phẩm (tiểu phẩm) Piano hoặc Đàn phím điện tử: (Sontine số 2, số
3 - Clementi; Một thoáng quê hương ; Xe chỉ luồn kim ; Biển nhớ - Giáo
trình Xuân Tứ)
- Rèn luyện đệm hát nhịp 2/4 (Bài tập đã có phần hòa âm):
+ Tiếng chuông và ngọn cờ - Phạm Tuyên
+ Nụ cười - Nhạc: Nga; Lời: Phạm Tuyên
Học phần V/ Học kì I/Năm học thứ ba (thời lượng 45 tiết)
* Nội dung học:

+ Nụ cười - Nhạc Nga; Dịch lời: Phạm Tuyên
+ Tiếng chuông và ngọn cờ - Phạm Tuyên
* Tóm lại: Nội dung các học phần còn khá sơ sài, chưa hợp lý,
chưa có tính hệ thống và khoa học. Nội dung học Gam tuy được đánh giá
quan trọng trong việc luyện và phát triển ngón nhưng chưa được đi sâu
(cả 6 học phần chỉ học gam C - dur và G - dur).
1.2.3.3. Giáo trình, tài liệu giảng dạy
Hiện nay tại Khoa Nghệ thuật trường ĐHHL chưa có giáo trình dành riêng
cho môn nhạc cụ trong đó có Đàn phím điện tử. Các giảng viên trong tổ
nhạc cụ hiện đại đã xây dựng cuốn “Tập bài giảng” và được nghiệm thu
trước hội đồng khoa học và phòng đào tạo của nhà trường. Các giảng viên
đàn phím điện tử chủ yếu dựa vào Tập bài giảng để chọn bài cho SV, tuy
nhiên các sách và tài liệu ở trường còn khá nghèo nàn, vì vậy việc lựa
chọn bài tập cũng gặp nhiều hạn chế, đôi khi các giảng viên phải chủ động
trong việc sưu tầm tài liệu giảng dạy.
1.2.4. Phương pháp giảng dạy
Cũng như các môn thực hành khác, bộ môn ĐPĐT tại khoa nghệ thuật
trường ĐHHL cũng được áp dụng những phương pháp giảng dạy sao cho
phù hợp và đạt hiệu quả. Các phương pháp chủ yếu:
- Phương pháp thuyết trình
- Phương pháp thị phạm
Trong cả hai phương pháp này, mỗi giảng viên lại có những ưu điểm và
nhược điểm khác nhau:
Trong phương pháp thị phạm, những giảng viên là nam giới thì thường có
những mặt lợi thế về khả năng đệm hát hơn giảng viên là nữ giới bởi vì họ
luôn có độ nhanh nhạy hơn, xét về mặt tư duy hòa thanh cũng như kỹ
thuật đệm, vì vậy chiếm nhiều lợi thế khi làm mẫu cho các em, giúp các
bài học đệm hát phong phú hơn.
1.2.5. Phương pháp kiểm tra đánh giá


+ Nội dung phần Gam: Còn khá đơn giản chỉ dừng lại ở gam C - dur và G
- dur, cần được bổ sung một số gam trưởng thứ khác nhau để sinh viên
học tập và rèn luyện.
+ Nội dung dạy Etude: Các bài tập đưa ra cũng còn khá sơ sài, các bài tập
áp dụng chưa đa dạng về kỹ thuật. Đối với năm thứ nhất (chủ yếu là
trường độ nốt tròn, nốt trắng) trong khi thời lượng chương trình của năm
thứ nhất chiếm khá nhiều thời gian (60 tiết/ học phần)
+ Nội dung dạy đệm: Bắt đầu từ học kì II năm học thứ 2, nội dung dạy đệm
chủ yếu sinh viên thực hiện trên hòa âm có sẵn của bài hoặc giáo viên đặt
cho. Đến học kì II năm học cuối sinh viên mới được hướng đẫn soạn đệm
nhưng còn sơ sài, không theo các bước cơ bản.
Tiểu kết chương 1
Khoa nghệ thuật trường ĐHHL là một trong những cái nôi ươm mầm, đào
tạo, phát triển nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh. Những năm qua trường ĐHHL
đã đào tạo, bồi dưỡng không ít những ngôi sao, nghệ sĩ trong lĩnh vực
nghệ thuật , đồng thời đã đào tạo hàng trăm giáo viên ngành sư phạm âm
nhạc, góp phần lớn vào vấn đề phổ cập âm nhạc cho các trường Tiểu học
và Trung học cơ sở cho tỉnh Quảng Ninh nói riêng và các tỉnh lân cận trên
cả nước nói chung.
Qua tìm hiểu thực tiễn, chúng tôi thấy bên cạnh những ưu điểm còn tồn tại
một số hạn chế nhất định trong giảng dạy môn Đàn phím điện tử tại Khoa
Nghệ thuật trường ĐHHL từ chương trình môn học đến tài liệu và phương
pháp giảng dạy. Tuy đã đạt được một số kết quả, nhưng vẫn còn những
hạn chế cần điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn đồng thời phát huy
những mặt tích cực đã có và bổ sung những biện pháp nhằm nâng cao
hơn nữa chất lượng đào tạo.
Chương 2
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC
ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ
2.1. Điều chỉnh nội dung chương trình



2.2. Giải pháp phát triển kỹ thuật
2.2.1. Một số phương pháp luyện Gam
2.2.1.1. Luyện gam liền bậc
Với giải pháp này, chúng tôi sử dụng phương pháp lý thuyết để phân tích
về các âm hình tiết tấu, cách đập nhịp, đồng thời dùng phương pháp thực
hành thị phạm để sinh viên hiểu rõ từng âm hình tiết tấu đã học. Ngoài ra
còn sử dụng phương pháp luyện tập để sinh viên ôn tập các tiết tấu đã
học trong môn Xướng và luyện ngón nhằm phát triển kỹ thuật. Trong quá
trình giảng dạy, GV nên vận dụng các tiết tấu khác nhau theo trình tự nâng
dần độ khó để SV dễ dàng luyện tập. Áp dụng trong các kỹ thuật legatto,
non legatto, staccato trong quá trình rèn luyện tiết tấu.
2.2.1.2. Phương pháp luyện gam rải (arpeggio) - Hợp âm và luân chuyển
hợp âm
Đối với Đàn phím điện tử việc học gam rải là rất quan trọng, nó là vốn kiến
thức kỹ thuật cần thiết trong những tác phẩm sử dụng bộ đệm tự động và
đệm hát sử dụng bộ đệm tự động. Vì vậy SV cần nắm rõ kỹ thuật bấm hợp
âm và chạy gam, rải một cách chính xác.
2.2.2. Tăng cường rèn luyện kỹ thuật legatto, non legatto và staccato
2.2.2.1. Rèn luyện kỹ thuật Legato
Đây là một trong những kỹ thuật cơ bản thường gặp của quá trình học
tập Đàn phím điện tử. Trên bản nhạc kỹ thuật này được biểu đạt bằng các
nét hình cung hoặc chữ Legato bên dưới khuông nhạc.
Giảng viên dùng phương pháp thuyết trình giải thích cho sinh viên hiểu kỹ
thuật Legato là kỹ thuật tạo ra âm liền nhau, âm thanh phát ra cho cảm
giác về sự êm ái, liền mạch. Bên cạnh đó giảng viên cần mô tả bằng lời
kết hợp thi phạm để sinh viên hiểu cách thực hiện kỹ thuật này, phải giữ
nốt đầu tiên cho tới khi bấm nốt tiếp theo thì mới nhấc ngón tay lên.
2.2.2.2. Rèn luyện kỹ thuật Non legato

Đặc điểm của các bài luyện ngón Hanon: Là quy luật sắp xếp ngón tay
tuần hoàn, tức là có một kiểu sắp xếp ngón tay nào đó được nhắc đi nhắc
lại liên tục nhằm củng cố và phát triển một hay nhiều ngón tay khác nhau.
2.2.3.1. Kỹ thuật luồn ngón 1
Có rất nhiều dạng luồn ngón 1, ví dụ như: ngón 1 luồn dưới các
ngón 3, 4, 5, khó hơn cả là bài tập luồn ngón 1 dưới ngón 5 và chỉ nên áp
dụng bài tập này cho sinh viên giỏi.
2.2.3.2. Bài tập luyện ngón 4 và 5


Chúng ta đã biết rằng trên một bàn tay, do cấu tạo của cơ thể có các ngón
khỏe nhưng ngược lại cũng có các ngón yếu hơn (ngón 4 và 5). Tuy nhiên
trong quá trình thực hành biểu diễn nhạc cụ Đàn phím điện tử yêu cầu về
mặt kỹ thuật phải đạt được là các ngón tay chơi phải đồng đều như nhau,
âm thanh phát ra khi chơi đàn cần đều và không “cọc cạch”. Vì vậy việc
vận dụng những bài tập hỗ trợ các ngón yếu hơn trên bàn tay là một việc
rất cần thiết trong dạy học. Chúng tôi đưa các bài luyện tập hỗ trợ ngón 4
ngón 5 vào chương trình luyện ngón, nhằm tăng cường lực bấm, giúp các
ngón yếu nhất trên bàn tay được phát triển khỏe hơn.
2.2.3.3. Điệp nốt trong bài luyện ngón Hanon
Điệp nốt là cách chơi các ngón trên một nốt nhạc có cùng cao độ, đây là
kỹ thuật khá khó đối với SV mới học bởi vì các em có thể nhấc ngón tay
quá cao hoặc quá thấp dẫn đến nhầm hoặc “dính” nốt.
Khi hướng dẫn SV luyện tập những bài tập kỹ thuật điệp nốt như trên, GV
cần lưu ý nhắc nhở SV thả lỏng cổ tay và bàn tay, ngón tay bấm chắc
khỏe và linh hoạt, GV phân tích trường độ âm hình tiết tấu chùm 3 và làm
mẫu trước để học sinh thực hiện theo.
Những bài tập kỹ thuật Hanon từ số là những bài tập nổi tiếng và được sử
dụng để phát triển sức mạnh và sự độc lập của từng ngón tay. Vì vậy
chúng tôi thấy có thể đưa các bài tập luyện ngón Hanon vào chương trình

phím đàn, đồng thời rèn luyện kỹ thuật tạo âm thanh đều và liền nhau. Khi
dạy những dạng bài này, giảng viên hướng dẫn sinh viên thả lỏng cổ tay,
nhất là ngón tay khi thực hiện luồn ngón 1và vắt ngón 3, 4, đồng thời, GV
cho sinh viên thực hành tập đi tập lại nhiều lần những đoạn khó sau đó
mới hướng dẫn các em tập tiếp bài. Khi quan sát các em luyện tập giảng
viên cũng cần phân tích và chỉ ra những lỗi sai về sắp xếp ngón tay, kỹ
thuật tạo âm thanh… đồng thời dùng phương pháp thị phạm để các em
quan sát và cảm nhận
2.2.4.2. Kỹ thuật rải dài hợp âm
So với kỹ thuật liền bậc, kỹ thuật rải hợp âm khó hơn rất nhiều. Bên cạnh
việc tập luyện hợp âm rải trên Gam đã nêu ở mục 2.1.2.2, phần hợp âm
rải, việc đưa những bài Etude hợp âm rải bổ sung vào chương trình học
cho SV CĐSPAN là điều rất quan trọng.
2.2.4.3. Kỹ thuật quãng 3, quãng 6
Trong kỹ thuật quãng 3, quãng 6, chúng tôi đưa vào ba bài tập có độ khó
khác nhau nhằm phát triển kỹ thuật sau mỗi bài tập:
2.2.4.4. Etude bổ trợ bấm hợp âm


Tập luyện Etude hợp âm cho hai tay nhất là tay trái là vấn đề rất cần thiết
cho SV sư phạm âm nhạc, ngoài luyện hợp âm khi tập gam, cũng cần bổ
sung một số Etude dạng hỗ trợ bấm hợp âm vào chương trình dạy luyện
ngón cho SV CĐSP Âm nhạc.
2.2.4.5. Bổ sung Etude Jazz vào dạy học
Trong thời kỳ hội nhập, phát tiển, các thể loại âm nhạc khác nhau đã du
nhập vào Viện Nam đa dạng và phong phú; sau âm nhạc cổ điển, lãng
mạn là trào lưu các dòng nhạc Jazz - có nguồn gốc từ cộng đồng người
dân Châu Phi. Nhạc Jazz là thể loại âm nhạc khá kén người nghe từ thời
kỳ đầu du nhập (khoảng những năm 70 của thế kỷ XX); tuy nhiên trong
những năm gần đây, với đặc trưng với màu sắc âm nhạc riêng, độc đáo

Đây là phần tương đối quan trọng trong đệm ca khúc trên đàn phím điện
tử, bởi vì nếu đặt hợp âm không chính xác sẽ làm cho ca khúc mất đi màu
sắc và trở nên “vô duyên”, vì vậy GV hướng dẫn SV thực hành trực tiếp
trên đàn để nghe giai điệu vang lên cùng hòa thanh đã hợp lý chưa, không
chỉ dựa vào lý thuyết trên giấy.
2.3.2. Soạn tiết điệu và chọn âm sắc
2.3.2.1. Soạn tiết điệu
Tiết điệu đệm là một thành tố quan trọng, làm nền cho giai điệu trong quá
trình soạn đệm hát trên đàn phím điện tử, hệ thống tiết điệu đóng vai trò
chủ đạo với toàn bộ các vị trí bên trái của đàn. Sử dụng, lựa chọn tiết điệu
trên đàn phím điện tử cũng là một kỹ năng bắt buộc đối với SV CĐSPAN,
nhằm xác định tiết điệu phù hợp với một bài đệm một bài hát.
Có thể chia thành các nhóm nhịp độ cho tất cả các ca khúc như sau:
•
•
•
•
•
•
•

Nhóm nhóm nhịp độ rất nhanh: Tempo trong khoảng 150 - 180
Nhóm nhóm nhịp độ nhanh:
Tempo trong khoảng 120 - 140
Nhóm nhóm nhịp độ hơi nhanh: Tempo trong khoảng 90 - 115
Nhóm nhóm nhịp độ trung bình: Tempo trong khoảng 75 - 90
Nhóm nhóm nhịp độ hơi chậm:
Tempo trong khoảng 65 - 60
Nhóm nhóm nhịp độ chậm:
Tempo trong khoảng 55 - 60

những điểm nhấn chúng ta sử dụng bước dồn trống (fill in) của đàn. Trong
mỗi một cây đàn hiện đại, được cài đặt 4 fill (A, B, C, D) có thể thay đổi
được 4 kiểu dồn trống có độ mạnh và dầy dặn tăng dần. Cũng có một số
đàn chỉ có 2 kiểu dồn trống như trên đàn PSR 433 đang sử dụng tại Khoa
Nghệ thuật trường ĐHHL
2.3.3.5.Soạn câu kết
Nếu như câu nhạc mở đầu có vai trò giới thiệu tính chất, nhịp điệu, cơ sở
“tông” giọng để dẫn dắt người hát bắt vào một cách dễ dàng thì phần nhạc
kết lại giữ vai trò tổng kết cảm xúc, tạo nên sự ấn tượng, cô đọng, góp
phần không nhỏ trong sự thành công của tác phẩm.
2.3.3.6. Phương pháp chuyển giọng (dịch giọng)
Đây là một nội dung rất khó đòi hỏi người đệm đàn phải có tư duy thật
nhạy bén về hòa thanh và yêu cầu về kỹ thuật và kỹ năng điêu luyện cũng
như thần thục kỹ năng soạn đệm. Đàn phím điện tử có chức năng dịch
giọng tự động (Transpose), chỉ cần ấn nút và điều chỉnh tăng hoặc giảm


tới các giọng khác nhau. Trên thực tế các SV đều chỉ muốn dịch giọng
bằng cách này, bởi vì chỉ cần nắm được các thế bấm hòa thanh trên giọng
C- dur và a - moll sau đó sử dụng chức năng dịch giọng tự động. Tuy
nhiên với cách này dẫn tới sự hạn chế tư duy về các giọng, thụ động trong
suy nghĩ và hạn hẹp về kiến thức cơ bản trong lý thuyết và hòa thanh. Hơn
nữa với cách dịch giọng tự động này chỉ có thể dùng trong Đàn phím điện
tử, không thể linh động trên đàn Piano khi các em gặp các giọng có dấu
hóa khác nhau.
2.4. Thực nghiệm sư phạm
2.4.1. Mục đích, đối tượng và nội dung thực nghiệm
* Mục đích
Thông qua quá trình thực nghiệm để xác minh tính khoa học, thực tiễn và
tính khả thi của những giải pháp đã nêu ra trong luận văn. Nhằm nâng cao

nên ý thức tự học và tự rèn luyện nâng cao. SV được nghe nhạc thường
xuyên dưới sự phân tích của GV nên càng thấy yêu thích những bài tập
tưởng chừng khô khan như Hanon, Etude.
- Về kỹ năng: Kỹ năng thị tấu tốt hơn do được rèn luyện qua quá trình học
tập thường xuyên.
- Kỹ thuật ngón linh hoạt, kỹ thuật tạo âm thanh tốt hơn do rèn luyện Gam
và bài tập Gam và Hanon thường xuyên.
- Khả năng ứng dụng vào các bài tác phẩm và đệm đàn đạt hiệu quả tốt,
nhất là những nét giai điệu liền bậc và kỹ thuật tạo âm thanh legato.
- Tập luyện có bài bản, tuân thủ các bước luyện tập từ chậm đến nhanh,
có tư duy về nhịp pháp và vận dụng luyện tập cùng với nhịp tốt.
* Nhóm đối chứng:
- Thái độ học tập chưa thực sự hang say, các em chưa chăm chỉ luyện tập
các bài tập về nhà, chỉ tập bài một cách đối phó, thụ động (trước khi đi học
mới tập bài).
- Khả năng thị tấu còn hạn chế, các bưới vỡ bài chưa tuần tự, chủ yếu tập
luyện theo cảm tính và thướng vội vài thiếu kiên nhẫn. Không tập trung
sửa những chỗ khó của bài mà thường đánh cho nhanh hết bài.


- Kỹ thuật ngón còn yếu, ngón tay chưa linh hoạt, hay mắc phải
những lỗi kỹ thuật như gẫy ngón, âm thanh chưa đều, nhịp phách còn lúc
nhanh lúc chậm.
•

Khả năng ứng dụng vào các bài tác phẩm và đệm đàn chưa cao.

Tiểu kết chương 2
Trước thực trạng giảng dạy đàn phím điện tử cho sinh viên CĐSP Âm
nhạc Khoa Nghệ thuật Trường ĐHHL, trong chương 2 của luận văn chúng