ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
**********

VÕ THỊ XANH

XÂY DỰNG VÀ TUYỂN CHỌN HỆ THỐNG BÀI TẬP
NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƢ DUY VÀ RÈN LUYỆN
KỸ NĂNG GIẢI BÀI TẬP HÓA HỌC PHẦN PHI KIM
CHO HỌC SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Demo Version - Select.Pdf SDK

Chuyên ngành: Lý luận và Phƣơng pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG: ỨNG DỤNG

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN XUÂN TRƢỜNG

Th a Thiên Huế, năm 2018
i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả
nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, đƣợc các đồng tác giả cho phép sử dụng
và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kì một công trình nào khác.
Họ tên tác giả

SDK
Tác giâ Demo
cũng xin
gửi lời-câ
n đ n các
thæy cô giáo ở trường Trường
THCS & THPT Bàu Hàm, huyện Trâng Bom, tỉnh Đồng Nai; Trường THPT Lộc
Thanh, huyện Bâo Lộc, tỉnh Lå
nhiều trong quá trình thực nghiệ
Cuối cùng, xin câ

Đồng đã nhiệt tình cộng tác, giúp đỡ rçt
sư phäm.

n gia đình, bän bè đã luôn täo điều kiện, giúp đỡ,

động viên tinh thæn giúp tác giâ có thể thực hiện tốt luận văn này.
Xin trân trọng câ

Tác giâ

Võ Thị anh
iii

n!


MỤC LỤC
Trang
Mục lục ............................................................................................................................ 1

1.4.1. Kỹ năng là gì? ...................................................................................................... 25
1.4.2. Các biện pháp rèn luyện kĩ năng giải bài tập hóa học ......................................... 25
1


1.5. Điều tra thực trạng việc phát triển tƣ duy và rèn kỹ năng giải bài tập cho học sinh
ở trƣờng THPT hiện nay ................................................................................................ 38
1.5.1. Nội dung, phƣơng pháp, đối tƣợng, địa bàn điều tra .......................................... 38
1.5.2. Thuận lợi .............................................................................................................. 38
1.5.3. Khó khăn.............................................................................................................. 39
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 ................................................................................................ 41
Chƣơng 2: HỆ THỐNG BÀI TẬP NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƢ DUY
VÀ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIẢI BÀI TẬP HÓA HỌC PHẦN PHI KIM CHO
HỌC SINH LỚP 10 Ở TRƢỜNG THPT ................................................................42
2.1. Những yêu cầu kiến thức cần nắm vững của HS khi nghiên cứu các chƣơng phi
kim thuộc chƣơng trình Hóa học 10 THPT ................................................................... 42
2.1.1. Chƣơng halogen................................................................................................... 42
2.1.1.1. Về kiến thức...................................................................................................... 42
2.1.1.2. Về kĩ năng ........................................................................................................ 42
2.1.1.3. Về tƣ duy .......................................................................................................... 42
2.1.2. Chƣơng oxi – lƣu huỳnh ...................................................................................... 43
2.1.1.1. Về kiến thức...................................................................................................... 43

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.1.1.2 Về kĩ năng ......................................................................................................... 43
2.1.1.3. Về tƣ duy .......................................................................................................... 43
2.2. Hệ thống câu hỏi và bài tập nhằm phát triển tƣ duy và rèn kỹ năng giải bài tập hóa
học phần phi kim cho học sinh lớp 10 ở trƣờng THPT ................................................. 44
2.2.1. Hệ thống bài tập nhóm halogen .......................................................................... 44


Demo Version - Select.Pdf SDK

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................................... 89
1. Kết luận...................................................................................................................... 89
2. Kiến nghị .................................................................................................................. 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................... 91

3


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

1

Bài tập hóa học

BTHH

2

Bảng tuần hoàn

BTH

3


Hệ thống bài tập

HTBT

9

Học sinh

HS

10

Hỗn hợp

hh

11

Kiểm tra đánh giá

KT-ĐG

12

Kim loại

kl

13



TNSP

19

Tính chất hóa học

TCHH

20

Trung học phổ thông

THPT

4


DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 3.1. Thống kê số HS tham gia thực nghiệm đề tài ............................................... 68
Bảng 3.2. Phân phối tần suất số học sinh theo điểm bài kiểm tra trƣớc thực nghiệm .. 70
Bảng 3.3. Bảng kết quả HS đạt điểm xi của bài kiểm tra lần 1 ..................................... 70
Bảng 3.4. Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra lần 1 ........ 70
Bảng 3.5. Bảng kết quả HS đạt điểm xi của bài kiểm tra lần 2 ..................................... 71
Bảng 3.6. Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra lần 2 ........ 72
Bảng 3.7. Bảng kết quả HS đạt điểm xi của bài kiểm tra lần 3 ..................................... 73
Bảng 3.8. Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra lần 3 ........ 73
Bảng 3.9. Bảng kết quả HS đạt điểm xi của bài kiểm tra lần 4 ..................................... 74
Bảng 3.10. Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra lần 4 ...... 74

Hình 3.9. Đồ thị đƣờng lũy tích bài kiểm tra lần 4........................................................ 81
Hình 3.10. Đồ thị phân loại kết quả học tập của học sinh trƣờng THPT Lộc Thanh ... 82

Demo Version - Select.Pdf SDK

6


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập
quốc tế đất nƣớc ta đang thực sự vƣơn lên trong nhiều lĩnh vực, để xây dựng Việt Nam
trở thành một quốc gia giàu mạnh sánh vai với các cƣờng quốc năm châu, Đảng ta đã
xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nƣớc
và của toàn dân. Đầu tƣ cho giáo dục là đầu tƣ phát triển, đƣợc ƣu tiên đi trƣớc trong
các chƣơng trình, kế hoặch phát triển kinh tế - xã hội.
Định hƣớng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đƣợc thể hiện trong
Nghị quyết số 29/NQ-TW của hội nghị trung ƣơng 8 khóa XI. Đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết. Phát triển giáo dục và
đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình
giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất
ngƣời học, phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích tự học suốt đời.
Ở trƣờng phổ thông, đổi mới về phƣơng pháp dạy học nghĩa là tạo mọi điều
kiện để học sinh có thể tiếp thu kiến thức một cách tích cực, tự lực và biết vận dụng
sáng tạo tri thức để giải quyết các vấn đề trong học tập và cuộc sống.

Demo Version - Select.Pdf SDK

Trong dạy học hóa học, có thể nâng cao chất lƣợng dạy học và phát triển tƣ duy
của học sinh bằng nhiều biện pháp và phƣơng pháp khác nhau. Trong đó, giải bài tập

- Từ đó đề xuất cách phân loại các nhóm câu hỏi và bài tập thích hợp theo các
mức độ của quá trình nhận thức và tƣ duy.

Select.Pdf
SDK
3.2. Xây dựng Demo
và tuyểnVersion
chọn hệ -thống
câu hỏi và
bài tập hóa học phù hợp với việc
phát triển tư duy và rèn kỹ năng giải bài tập hóa học phần phi kim cho học sinh lớp
10 trung học phổ thông.
Hệ thống câu hỏi và bài tập này khi sử dụng sẽ giúp cho HS lĩnh hội kiến thức
vững chắc và vận dụng các kiến thức đó một cách chủ động, logic và linh hoạt.
3.3. Thực nghiệm sư phạm để đánh giá chất lượng và hiệu quả của hệ thống câu
hỏi và bài tập đã xây dựng trong thực tế giảng dạy ở một số trường phổ thông
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể
Quá trình dạy học phần phi kim lớp 10 THPT.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Vấn đề phát triển tƣ duy và rèn luyện kĩ năng giải bài tập hóa học phần phi kim
cho học sinh lớp10 THPT thông qua hệ thống câu hỏi và bài tập.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu lý luận
8


Sử dụng các phƣơng pháp phân tích, tổng hợp, phân loại tài liệu để nghiên cứu
cơ sở lý luận của đề tài.
5.2. Nghiên cứu thực tiễn