THẨM PHƯƠNG NGÂNLUẬT KINH TẾ

1.1.1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ

2015 - 2017

HỢP ĐỒNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CÓ
YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI THEO PHÁP LUẬT VIỆT
NAM

THẨM PHƯƠNG NGÂN

HÀ NỘI – 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ

HỢP ĐỒNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CÓ YẾU TỐ
NƯỚC NGOÀI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

THẨM PHƯƠNG NGÂN

CHUYÊN NGÀNH: LUẬT KINH TẾ

thể cán bộ khoa Sau Đại học – Viện Đại học Mở Hà Nội; các thầy cô giáo khoa
Pháp luật Quốc tế trường Đại học Luật Hà Nội đã tận tình dạy bảo, truyền đạt cho
tôi kiến thức nền tảng trong suốt thời gian học tập và quá trình thực hiện luận văn.
Luận văn tốt nghiệp không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận
được những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp
để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tác giả

Thẩm Phương Ngân


MỤC LỤC
1. Tính cấp thiết của đề tài. .............................................................................. 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài. ........................................................................ 2
3. Đối tượng nghiên cứu. ....................................................................................... 3
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. ............................................................... 3
5. Phạm vi nghiên cứu. ................................................................................... 4
6.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu ................................................... 4
7. Kết cấu của báo cáo luận văn. ...................................................................... 4
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN HỢP ĐỒNG
NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI. .............. 6
1.1.Khái quát về nhượng quyền thương mại. ..................................................... 6
1.1.1.Khái niệm nhượng quyền thương mại…………………………………………
.............................................................................................................................. 6
1.1.2.Đặc điểm của nhượng quyền thương mại ..................................................... 9
1.1.3.Phân loại nhượng quyền thương mại...............................................................10

1.1.4. Vai trò của nhượng quyền thương mại ................................................ 13
1.2. Khái quát chung về hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài. ... 14

1.3.3.3. Quy định về đối tượng trong hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố
nước ngoài. ............................................................................................................ 34
1.3.3.4. Quy định về quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng nhượng quyền thương mại
có yếu tố nước ngoài.............................................................................................. 36
1.3.3.5. Quy định về thời hạn, gia hạn của hợp đồng nhượng quyền thương mại có
yếu tố nước ngoài. ................................................................................................. 37
1.3.3.6. Quy định về phí nhượng quyền của hợp đồng nhượng quyền thương mại có
yếu tố nước ngoài. ................................................................................................. 38
1.3.3.7. Chấm dứt hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài. ...... 39
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .............................................................................. 41
Chương 2: NỘI DỤNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ HỢP
ĐỒNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI. .. 42
2.1. Chủ thể của hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài theo
pháp luật Việt Nam. ........................................................................................ 42
2.2. Hình thức của hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu nước ngoài theo
pháp luật Việt Nam. ........................................................................................ 45
2.3. Đối tượng của hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài theo
pháp luật Việt Nam. ........................................................................................ 46


2.4. Nội dung của hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài theo
pháp luật Việt Nam. ........................................................................................ 47
2.4.1. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng nhượng quyền thương mại có
yếu tố nước ngoài. ................................................................................................. 48
2.4.1.1. Quyền và nghĩa vụ của bên nhượng quyền. ............................................... 49
2.4.1.2. Quyền và nghĩa vụ của bên nhận quyền. ................................................... 50
2.4.2. Thời hạn hiệu lực hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài
theo pháp luật Việt Nam. ....................................................................................... 52
2.4.3. Chấm dứt hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài theo
pháp luật Việt Nam. ............................................................................................... 54

Nam đã tiến hành nhượng quyền thương mại trong và ngoài nước. Những cái tên
như Cà Phê Trung Nguyên, Phở 24, AQ Silk, Kinh Đô Bakery, Thời trang Foci...đã
trở nên quen thuộc với nhiều người tiêu dùng. Với tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn
định, thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam đang là
mảnh đất hứa đầy tiềm năng cho sự phát triển của hoạt động nhượng quyền thương
mại. Điều này đã đặt ra cho Việt Nam những thách thức lớn trong việc xây dựng
các chính sách hỗ trợ thúc đẩy hoạt động này phát triển. Bên cạnh đó, Nhà nước ta
cũng cần hoàn thiện hành lang pháp lý điều chỉnh hoạt động nhượng quyền thương
mại - một điều kiện vô cùng quan trọng cho sự thành công và phát triển của phương
thức kinh doanh này.
Sự hợp tác giữa các bên trong quan hệ nhượng quyền thương mại được thể
hiện thông qua hợp đồng nhượng quyền thương mại. Hợp đồng nhượng quyền
thương mại là kết quả của sự tự do và thống nhất ý chí của các chủ thể tham gia
quan hệ, là căn cứ pháp luật có giá trị ràng buộc cao nhất để các bên thực hiện
quyền và nghĩa vụ của mình cũng như là cơ sở để giải quyết tranh chấp.
Hiện nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài
được đẩy mạnh, vì thế cho nên việc ký kết hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu
tố ngoài đang ngày càng gia tăng. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam mua nhượng quyền
thương mại của doanh nghiệp nước ngoài, các thương nhân Việt Nam đưa thương hiệu


Việt Nam ra thị trường thế giới … tất cả các hoạt động này đều được thực hiện thông
qua hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài.
Xuất phát từ tính chất phức tạp của quan hệ nhượng quyền thương mại, pháp
luật điều chỉnh về hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài, cũng
hết sức đa dạng, được quy định ở nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Trong bối
cảnh đó, việc nghiên cứu một cách có hệ thống, tổng thể các quy định của pháp luật
Việt Nam về hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài là hết sức
cần thiết, góp phần đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về hợp đồng
nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài, thúc đẩy một môi trường kinh

trên thế giới”… hay cụ thể hơn là đề tài của tác giả Hoàng Thị Lệ Hằng, Luận văn
thạc sĩ luật học 2012, “Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng nhượng
quyền thương mại tại hoa kỳ và những kinh nghiệm cho Việt Nam”….
Dựa trên những nền tảng nghiên cứu pháp luật về hợp đồng nhượng quyền
thương mại nói chung, luận văn của tôi sẽ tiếp tục đi sâu nghiên cứu pháp luật Việt
Nam về hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài, để làm sáng tỏ
các vấn đề pháp lý liên quan đến loại hợp đồng này, qua đó làm căn cứ cho việc
hoàn thiện pháp luật, hỗ trợ cho hoạt động nhượng quyền thương mại có tính quốc
tế ngày càng phát triển.

3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận liên quan đến hoạt
động nhượng quyền thương mại, hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố
nước ngoài trên thế giới; Quy định của pháp luật Việt Nam điều chỉnh quan hệ hợp
đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài; Thực trạng hoạt động
nhượng quyền thương mại tại Việt Nam và một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp
luật, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật điều chỉnh hợp đồng nhượng quyền
thương mại có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam.

4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Luận văn cung cấp cho người đọc một cái nhìn sơ lược về quá trình hình thành
và phát triển của quan hệ nhượng quyền thương mại, từ đó giúp người đọc hiểu rõ
hơn về bản chất của quan hệ hợp đồng nhượng quyền thương mại.
Từ những phân tích những vấn đề liên quan hợp đồng nhượng quyền thương
mại có yếu tố nước ngoài, luận văn sẽ giúp cho những chủ thể có ý định tham gia ký


kết hợp đồng nhượng quyền thương mại hiểu rõ hơn về các vấn đề cần đàm phán,
thương lượng trước khi ký kết hợp đồng, đặc biệt hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ
của mình trong hợp đồng.

Đồng thời, trong quá trình nghiên cứu, tác giả còn sử dụng các phương pháp
nghiên cứu khoa học truyền thống như phương pháp phân tích, phương pháp so
sánh, phương pháp tổng hợp và phương pháp thực tiễn.

7. Kết cấu của báo cáo luận văn.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của luận
văn gồm 3 chương:
Chương 1: Khái quát chung về nhượng quyền thương mại và hợp đồng
nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài.
Chương 2: Nội dung quy định pháp luật Việt Nam về hợp đồng nhượng
quyền thương mại có yếu tố nước ngoài.
Chương 3:Thực trạng hoạt động và một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thi
hành pháp luật Việt Nam về hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài.


Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI VÀ
HỢP ĐỒNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI

1.1. Khái quát về nhượng quyền thương mại
1.1.1. Khái niệm nhượng quyền thương mại
Trên thế giới hiện nay có khá nhiều khái niệm về nhượng quyền thương mại,
hầu hết các khái niệm này có nội hàm cơ bản tương đối giống nhau. Ở mỗi quốc gia
khác nhau lại có những lại niệm về nhượng quyền thương mại khác nhau sao cho
phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội và quan điểm lập pháp của nước mình.
Nhượng quyền thương mại có tên gốc tiếng Anh là Franchise, từ này lại được
xuất phát từ từ “Franc” trong tiếng Pháp có nghĩa là “tự do”.
Theo định nghĩa của từ điển Anh – Việt của Viện Ngôn ngữ học thì “Franchise
có nghĩa là nhượng quyền kinh doanh hay cho phép ai đó chính thức bán hàng hóa
hay dịch vụ của một công ty ở khu vực nào đó” [1, tr.236]. Còn theo từ điển
Webster thì “Franchise là một đặc quyền được trao cho một người hay một nhóm

2. Khoản tài trợ bên nhượng quyền cho bên nhận nhượng quyền, quyền sử dụng bí
mật thương mại, hoặc bất kỳ thông tin bí mật hoặc sở hữu trí tuệ, thuộc sở hữu
của bên nhượng quyền hoặc liên quan thương hiệu, và bao gồm người sử dụng
đăng ký, hoặc được cấp phép bởi người khác sử dụng, sở hữu trí tuệ, trợ cấp
quyền như vậy mà chủ sợ hữu cho phép nhận quyền sử dụng tài sản trí tuệ;
3. Bên nhượng quyền được quyền quản lý liên tục và kiểm soát trong thời hạn
nhượng quyền thương mại đối với doanh nghiệp được nhượng quyền;
4. Bên nhượng quyền có trách nhiệm cung cấp hỗ trợ bên nhận nhượng quyền hoạt
động kinh doanh của mình bao gồm như cung cấp hoặc cung cấp nguyên vật
liệu và dịch vụ, tiếp thị, kinh doanh, kỹ thuật hỗ trợ”.
5. Để được cấp quyền, bên nhận nhượng quyền phải trả một khoản phí hoặc hình
thức xem xét;
6. Bên nhận nhượng quyền hoạt động kinh doanh tách biệt với các nhượng quyền,
mối quạn hệ của bên nhận quyền và bên nhượng quyền không phải trong mọi
trường hợp đều được coi là một quan hệ đối tác, hợp đồng dịch vụ” [5].
Học giả Awalan Abdul Aziz, định nghĩa: “Nhượng quyền thương mại là một
phương thức tiếp thị và phân phối sản phẩm hay dịch vụ dựa trên mối quan hệ giữa
hai đối tác, một bên là người nhượng quyền, bên còn lại là người nhận nhượng


quyền. Bên nhận nhượng quyền được cấp phép sử dụng thương hiệu của bên
chuyển giao tại một địa điển hay một khu vực nhất định trong một khoảng thời gian
xác định” [6, tr.25].
Chúng ta có thể hiểu bên nhượng quyền thương mại là một cá nhân hay tổ
chức sở hữu thương hiệu, sản phẩm hay dịch vụ hoặc bí quyết, mô hình kinh doanh
tối ưu… và tiến hành kinh doanh bằng cách nhượng quyền cho một hay nhiều đối
tác thông qua hợp đồng nhượng quyền thương mại. Bên nhận nhượng quyền thương
mại cũng là một cá nhân hay tổ chức được bên nhượng quyền cho phép sử dụng
thương hiệu, mô hình kinh doanh, hệ thống các quy trình… để tiến hành kinh doanh
sản phẩm, dịch vụ theo một chuẩn thống nhất mà bên nhượng quyền quy định.

hành việc bán, phân phối, cung ứng hàng hóa và dịch vụ theo một phương thức kinh
doanh, gắn liền với các đối tượng sở hữu trí tuệ do bên nhượng quyền sở hữu hoặc
kiểm soát, bên nhượng quyền sẽ tiến hành việc hỗ trợ và kiểm soát thường xuyên
đối với việc kinh doanh của bên nhận quyền, đổi lại, bên nhận nhượng quyền sẽ trả
cho bên nhượng quyền một khoản phí”.
1.1.2. Đặc điểm của nhượng quyền thương mại
Nhượng quyền thương mại là phương thức kinh doanh đặc biệt, dù rất giống
với li-xăng, đại lý thương mại và chuyển giao công nghệ nhưng nó không phải là
một trong các phương thức đó, chúng ta có thể nhận biết nhượng quyền thương mại
qua một số đặc điểm cơ bẩn của nó như:
Thứ nhất, chủ thể tham gia hoạt động nhượng quyền thương mại gồm bên
nhượng quyền và bên nhận nhượng quyền là các chủ thể độc lập và hoàn toàn
không phụ thuộc nhau về mặt pháp lý cũng như tài chính. Bên nhận nhượng quyền
mặc dù kinh doanh dưới thương hiệu của bên nhương quyền nhưng lại hoàn toàn
chủ động trong việc kinh doanh của mình, việc có lãi hay chịu lỗ không liên quan
trực tiếp đến bên nhượng quyền. Mặc khác các chủ thể hoạt động nhượng quyền
thương mại đều là những doanh nghiệp hoàn toàn độc lập về mặt trạch nhiệm đôi
với khách hàng và các đối tác khác trong kinh doanh, vì vậy các chủ thể này sẽ có
địa vị pháp lý ngang nhau trong kinh doanh.


Thứ hai, đối tượng của hoạt động nhượng quyền thương mại là quyền thương
mại đó là một hệ thống nhất tạo bởi rất nhiều các quyền tài sản khác nhau như
quyền sử dụng các đối tượng của quyền sở hữu công nghiệp (nhãn hiệu hàng hóa,
tên thương mại, bí quyết kinh doanh, bí quyết kỹ thuật…), quyền kinh doanh theo
hệ thống vận hành với phương thức quản lý, tiếp thị, đào tạo của bên nhượng quyền.
Thứ ba, nhượng quyền thương mại là mối quan hệ hỗ trợ mật thiết giữa bên
nhượng quyền và bên nhân nhượng quyền. Bên nhận nhượng quyền sử dụng nhãn
hiệu hàng hóa, bí quyết kinh doanh của bên nhượng quyền để sản xuất, phân phối
hàng hóa và cung ứng dịch vụ, đồng thời còn nhận được sự giúp đỡ về mặt kỹ thuật,

dụng tên nhãn hiệu (trade mark), thương hiệu (trade name), biểu tượng (logo), khẩu
hiệu (slogan) và phân phối sản phẩm hay dịch vụ của bên chủ thương hiệu trong
một phạm vi khu vực và thời gian nhất định. Điều này có nghĩa bên nhận nhượng
quyền sẽ quản lý điều hành cửa hàng nhượng quyền của mình khá độc lập, ít bị ràng
buộc nhiều bởi những quy định từ phía chủ thương hiệu. Bên nhận nhượng quyền
trong trường hợp này thậm chí có thể cải tiến cung cách phục vụ và kinh doanh theo
ý mình.
Nhượng quyền phương pháp kinh doanh (Business format franchise): là
loại nhượng quyền thương mại mà bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền
thực hiện hoạt động kinh doanh đối với tất cả các đối tượng nhượng quyền thương
mại của mình như thực hiện kinh doanh dưới tên thương mại, nhãn hiệu của Bên
nhượng quyền và sử dụng toàn bộ phương pháp quản lý và thực hiện kinh doanh,
bao gồm tất cả các yếu tố cần thiết để hoạt động kinh doanh với các hoạt động đào
tạo, trợ giúp cần thiết dựa trên những cơ sở được xác định trước.
Bản chất của loại hình nhượng quyền thương mại trọn gói là bên nhận nhượng
quyền mua quyền sử dụng các bí quyết kỹ thuật, bí mật thương mại, kinh nghiệm,
phương pháp kinh doanh và các quyền sở hữu trí tuệ khác của bên nhượng quyền.
Bên nhượng quyền cung cấp tất cả các loại dịch vụ cần thiết để bên nhận quyền có
thể hoạt động kinh doanh độc lập một cách tốt nhất, bao gồm lựa chọn địa điểm,
huấn luyện, cung cấp sản phẩm, kế hoạch Marketing, trợ giúp tài chính ...
Yếu tố cơ bản của nhượng quyền thương mại trọn gói là chiến lược kế hoạch
Marketing, sách hướng dẫn thông tin, thực hành kinh doanh và cách trang trí đồng
nhất. Bên nhận nhượng quyền phải thanh toán một khoản phí ban đầu cho bên
nhượng quyền, đồng thời trong suốt thời hạn hợp đồng thương mại có hiệu lực,


hàng tháng bên nhận nhượng quyền phải trả cho bên nhượng quyền một khoản lợi
tức (tính theo tỷ lệ phần trăm doanh thu của bên nhận quyền) và trong suốt quá trình
đó, bên nhượng quyền sẽ thực hiện việc đào tạo bổ sung, nghiên cứu, phát triển và
trợ giúp cho bên nhận quyền.

quyền trong khu vực của mình và có nghĩa vụ cung cấp tất cả các dịch vụ hỗ trợ
thay thế chủ thương hiệu đại lý. Người nhận nhượng quyền thương mại độc quyền
thường phải cam kết với chủ thương hiệu rằng trong một thời gian nhất định phải có
bao nhiêu cửa hàng nhượng quyền được mở ra, và nếu không thực hiện đúng được
cam kết này thì có nguy cơ bị cắt độc quyền trong khu vực hay lãnh thổ đó. Do đó,
bên nhận độc quyền, ngoài vốn kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan đến sản phẩm
nhượng quyền, còn phải có xây dựng các một hệ thống để phục vụ cho tất cả các
cửa hàng trong khu vực độc quyền kinh doanh của mình.
Nhượng quyền thương mại phát triển khu vực (Area development
franchise): là hình thức nhượng quyền thương mại nằm ở giữa hai hình thức
nhượng quyền thương mại riêng lẻ và nhượng quyền thương mại độc quyền. Trong
trường hợp này, bên nhận nhượng quyền thương mại phát triển khu vực cũng sẽ
được độc quyền trong phạm vi và thời gian nhất định, tuy nhiên không được bán lại
quyền cho bất cứ ai.
Dưới hình thức này, bên nhận nhượng quyền cũng phải cam kết phát triển
được bao nhiêu cửa hàng theo một tiến độ thời gian đã được ghi rõ trong hợp đồng
với chủ thương hiệu. Nếu không đáp ứng đúng những thoả thuận trong hợp đồng,
doanh nghiệp này sẽ bị mất ưu tiên độc quyền tương tự như đối với trường hợp của
nhượng quyền thương mại độc quyền.
Nhượng quyền thương mại thông qua công ty liên doanh (Joint
venture)làhình thức chủ thương hiệu sẽ hợp tác với một doanh nghiệp địa phương
để thành lập công ty liên doanh. Công ty liên doanh này trở thành công ty thay mặt
cho chủ thương hiệu toàn quyền kinh doanh tại một thành phố, một quốc gia hay
một khu vực nào đó, tức là công ty liên doanh này sẽ đóng vai trò của một đại lý
độc quyền. Cả hai đối tác trong công ty liên doanh sẽ đàm phán về cổ phần của
mình và cách thức huy động vốn. Thông thường, doanh nghiệp địa phương sẽ đóng
góp bằng tiền và kiến thức địa phương còn chủ thương hiệu sẽ đóng góp bằng bí
quyết kinh doanh, thương hiệu, cộng thêm một phần tiền, chủ thương hiệu thì ngoài




- Bên cạnh đó, khi nhận nhượng quyền thương mại, bên nhận nhượng quyền
sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo, tiếp thị và quảng cáo từ bên nhượng quyền
vì vậy sẽ giảm tối đa các chi phí thực và chi phí cơ hội khi bắt đầu kinh doanh.

1.2. Khái quát chung về hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố
nước ngoài
1.2.1. Khái niệm hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài
Về cơ bản, hợp đồng nhượng quyền thương mại có yếu tố nước ngoài mang
bản chất là hợp đồng, nằm trong lĩnh vực kinh doanh – thương mại. Vì vậy, khi
nghiên cứu lý luận, cũng như xây dựng, thực hiện hợp đồng này trong thực tế,
chúng ta đều phải xuất phát những nền tảng cơ bản đó là lý thuyết về hợp đồng và
các vấn đề liên quan đến nhượng quyền thương mại.
Trong “Deluxe Black’s Law Dictionary” đưa ra các định nghĩa về hợp đồng.
Định nghĩa thứ nhất: “Hợp đồng là một sự thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều người
mà tạo lập nên một nghĩa vụ làm hoặc không làm một việc cụ thể”. Định nghĩa thứ
hai: “Hợp đồng là một sự hứa hẹn hoặc một tập hợp sự hứa hẹn mà đối với việc vi
phạm nó, pháp luật đưa ra một chế tài, hoặc đối với sự thực hiện nó, pháp luật,
trong một số phương diện, thừa nhận như là một trách nhiệm” [7, tr.10].
Bộ Luật dân sự Pháp 1804, tại Điều 1101 quy định: “Hợp đồng là sự thỏa
thuận theo đó một hoặc nhiều người cam kết với một hoặc nhiều người khác chuyển
giao một vật, làm hoặc không làm một việc nào đó”.
Học giả Daniel Khouny và Yvonne S Yamouni viết: “Hợp đồng là sự thỏa
thuận mà Tòa án cưỡng chế thi hành” [8, tr.7]. Hay học giả Robert W. Emerson và
John W. Hardwick cho rằng: “Hợp đồng là một thỏa thuận có thể được thi hành về
mặt pháp lý, rõ ràng hoặc ngầm định” [9, tr.65].
Tóm lại, qua các định nghĩa trên ta có thể thấy hợp đồng có bản chất, là sự trao
đổi và thống nhất ý chí giữa các bên (sự thỏa thuận) nhằm tạo lập nên một hậu quả
pháp lý nhất định. Chưa đề cập đến việc “có yếu tố nước ngoài”, nhưng ta có thể hiểu
đơn giản, hợp đồng nhượng quyền thương mại là sự thỏa thuận giữa bên nhượng quyền


hoặc một biểu tượng thương mại được sở hữu, sử dụng, cấp phép hoặc chỉ rõ bởi
bên nhượng quyền.
-

Bên nhận quyền được yêu cầu trả, hoặc đồng ý trả, một khoản phí cho bên

nhượng quyền trước khi bắt đầu hoặc tiếp tục việc kinh doanh [11].
Theo Hiệp ước Cộng đồng chung Châu Âu thì: “Hợp đồng nhượng quyền
thương mại là một thỏa thuận trong đó, một bên là bên nhượng quyền cấp phép cho
một bên khác là bên nhận quyền khả năng được khai thác một “quyền thương mại”
nhằm mục đích xúc tiến thương mại đối với một loại sản phẩm hoặc dịch vụ đặc thù
để đổi lại một cách trực tiếp hay gián tiếp một khoản tiền nhất định. Hợp đồng này
phải quy định những nghĩa vụ tối thiểu của các bên, liên quan đến: (i) việc sử dụng


tên thông thường hoặc dấu hiệu của cửa hàng hoặc một cách thức chung; (ii) việc
trao đổi công nghệ giữa bên nhượng quyền và bên nhận quyền; (iii) việc tiếp tục
thực hiện của bên nhượng quyền đối với bên nhận quyền trong việc trợ giúp, hỗ trợ
thương mại cũng như kỹ thuật trong suốt thời gian hợp đồng nhượng quyền thương
mại còn hiệu lực” [12, tr.80].
Khái niệm này đã khái quát được những đặc trưng cơ bản của hợp đồng
nhượng quyền thương mại, là cơ sở để phân biệt hợp đồng nhượng quyền thương
mại với các hợp đồng khác có những điểm tương đồng như hợp đồng chuyển giao
công nghệ hay hợp đồng li-xăng. Hợp đồng nhượng quyền thương mại dù cũng
hướng tới việc sử dụngmột số đối tượng của quyền sở hữu công nghiệp như trong
hợp đồng li-xăng, nhưng không chỉ dừng ở đó, đối tượng chuyển giao trong hợp
đồng nhượng quyền thương mại còn bao gồm cả cách thức, bí quyết, quy trình quản
lý kinh doanh...Đối với hợp đồng chuyển giao công nghệ, hợp đồng nhượng quyền
thương mại cũng có điểm chung đó là có sự trao đổi về công nghệ giữa hai bên chủ

sử dụng nhãn hiệu, tên thương
mại, bí mật kinh doanh, bí quyết,
công

nghệ….do

bên

nhượng

quyền là chủ sở hữu, trong một
-

Trợ giúp và định hướng:

• Quảng cáo và marketing

phạm vi và thời gian nhất định.
-

Hoạt động kinh doanh dưới sự trợ

• Đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật

giúp và định hướng của bên

• Một số trường hợp sẽ hỗ trợ tài

nhượng quyền.