ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
----------------------
LY SEO SỬ
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Tên đề tài:
TÌM HIỂU VIỆC XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH
SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP XÃ LẦU THÍ NGÀI
HUYỆN BẮC HÀ-TỈNH LÀO CAI
Hệ đào tạo
Định hƣớng đề tài
Chuyên ngành
Khoa
Khóa học
:
:
:
:
:
Chính quy
Hƣớng ứng dụng
Kinh tế nông nghiệp
Kinh tế & PTNT
2013 - 2017
Thái Nguyên -2017
:
Chính quy
Hƣớng ứng dụng
Kinh tế nông nghiệp
K45 - KTNN - N04
Kinh tế & PTNT
2013 - 2017
TS. Nguyễn Thị Yến
Lƣu ThịHồngXuyến
Thái Nguyên - 2017
i
LỜI CẢM ƠN
Đƣợc sự đồng ý và tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà trƣờng, Ban
chủ nhiệm khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn em đã tiến hành thực hiện
khóa luận tốt nghiệp: “Tìm hiệu việc xây dựng và thực hiện kế hoạch sản
xuất nông nghiệp xã Lầu Thí Ngài - huyện Bắc Hà - tỉnh Lào Cai”.
Đây cũng là lần đầu tiên thực hiện khóa luận, Vì vậy khóa luận còn
nhiều thiếu sót, em rất mong đƣợc sự góp ý và phê bình từ quý thầy cô giáo,
các bạn sinh viên để khóa luận của em đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới toàn thể các thầy, cô giáo trƣờng
Đại Học Nông Lâm nói chung, thầy cô giáo khoa Kinh tế và Phát triển nông
thôn nói riêng đã nhiệt tình giảng dạy và truyền đạt những kiến thức cơ sở lý
luận rất quý giá giúp cho em nâng cao nhận thức trong quá trình thực tập cũng
nhƣ trong quá trình nghiên cứu.
Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn tới cô giáo TS.Nguyễn Thị Yến đã tận
2.1.1.3. Khái niệm về nông nghiệp ................................................................... 8
2.1.1.4. Khái niệm về nông nghiệp, nông thôn ................................................. 9
2.1.1.5. Khái niệm của hệ thống kinh tế nông nghiệp việt nam ..................... 10
2.1.1.6. Khái niệm và vai trò của kế hoạch ..................................................... 10
2.1.1.7. Xây dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất nông nghiệp. ................... 11
2.1.2. Các văn bản pháp lý liên quan đến nội dung thực tập .......................... 13
2.2. Cơ sở thực tiễn ......................................................................................... 14
2.2.1. Bài học nghiệm trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất
nông nghiệp từ các địa phƣơng khác .............................................................. 14
2.2.1.1. Dồn điền đổi thửa của xã Bản Phố - Huyện Bắc Hà - Tỉnh Lào Cai . 14
iii
2.2.1.2. Lào Cai thực hiện kết luận 161 KL/TW ............................................ 16
2.2.1.3. Kế hoạch sản xuất nông lâm nghiệp xã Yên Hồ, Đức Thọ, Hà Tĩnh 18
2.2.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phƣơngcho xã Lầu Thí Ngài-Huyện
Bắc Hà-Tỉnh Lào Cai ...................................................................................... 19
2.2.3. Những phong trào sản xuất kinh doanh giỏi ......................................... 20
Phần 3: KẾT QUẢ THỰC TẬP .................................................................. 25
3.1. Khái quát về cơ sở thực tập ...................................................................... 25
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội ......................................................... 25
3.1.1.1. Điều kiện tự nhiên .............................................................................. 25
3.1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ................................................................... 28
3.1.1.3. Điều kiện văn hóa - xã hội ................................................................. 31
3.1.1.4. Điều kiện an ninh, trật tự an toàn xã hội ............................................ 33
3.1.2. Những thành tựu đã đạt đƣợc của cơ sơ thực tập ................................. 34
3.1.3. Những thuận lợi và khó khăn liên quan đến nội dung thực tập ............ 34
3.2. Kết quả thực tập ....................................................................................... 36
3.2.1. Mô tả nội dung thực tập và những công việc cụ thể tại cơ sở thực tập 36
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Tình hình đất đai và sử dụng đất đai của xã Lầu Thí Ngài
năm
2016 ....................................................................................................... 27
Bảng 3.2: Diện tích gieo trồng cây hàng năm của xã Lầu Thí Ngài qua 3 năm
(2014 - 2016) ......................................................................................... 29
Bảng 3.3: Kết quả chăn nuôi gia súc, gia cầm tại xã Lầu Thí Ngài năm 2014 2016 ....................................................................................................... 30
Bảng 3.4: Thành phần dân tộc của xã Lầu Thí Ngài năm 2016 ..................... 31
Bảng 3.5. Các thành viên tham gia công tác xây dựng kế hoạch SXNN xã ... 39
Bảng 3.6. Xây dựng và thực hiện kế hoạch trồng trọt năm 2014 ................... 40
Bảng 3.7. Xây dựng và thực hiện kế hoạch chăn nuôi, công tác thú y
năm
2015 ....................................................................................................... 42
Bảng 3.9. Xây dựng và thực hiện kế hoạch chăn nuôi, công tác thú y
năm
2015 ....................................................................................................... 46
Bảng 3.10. Xây dựng và thực hiện kế hoạch trồng trọt năm 2016 ................. 47
Bảng 3.11. Xây dựng và thực hiện kế hoạch chăn nuôi, công tác thú y năm
2016 ....................................................................................................... 49
vi
NN-ND-NT
: Nông nghiệp-nông dân-nông thôn
QĐ-UBND
: Quyết định của ủy ban nhân dân
UBND
: Uỷ ban nhân dân
TDĐKXDNTM : Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới
1
Phần 1
MỞ ĐẨU
1.1. Sự cần thiết phải thực hiện nội dung thực tập
Đất nƣớc đang trong thời kỳ đổi mới, đời sống ngƣời dân đang ngày
càng đƣợc nâng cao. Trong cơ chế thị trƣờng, với sự cạnh tranh đầy nghiệt
ngã, mỗi con ngƣời đều lựa chọn cho mình một cách làm giàu chính đáng, đối
với bà con nông dân, tài sản quý giá trong tay không có gì hơn ngoài những
tấc đất, mảnh vƣờn, mẫu ruộng. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế còn
đang có nhiều diễn biến phức tạp nhƣ hiện nay, nông nghiệp - nông dân nông thôn tiếp tục đƣợc khẳng định là một động lực quan trọng để giữ vững
sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội ở nƣớc ta.
Nông nghiệp là một trong hai ngành sản xuất vật chất chủ yếu, giữ vị trí
quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Nó càng trở nên quan trọng đối với
một quốc gia với gần 80% dân số sống ở nông thôn và gần 70% lao động làm
thiếu trìnhtrình độ văn hóa, chƣa có kỹ năng nhanh nhạy, chƣa có khả năng
tiếp thu tiến bộ khoa học tiên tiến trong sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp,
công nghiệp. Lực lƣợng này đã và đang có những đóng góp không nhỏ cho sự
phát triển sản xuất nông nghiệp xã cũng nhƣ sự phát triển kinh tế của toàn xã.
Tuy nhiên, dƣờng nhƣ sự đóng góp của ngƣời dân chƣa đáp ứng đƣợc hết nhu
cầu hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, đi lên nông thôn mới và phát triển
sản xuất nông nghiệp theo hƣớng sản xuất hàng hóa hiện đại.
Xuất phát từ Sự cần thiết phải thực hiên nội dung thực tậpnêu trên và sự
nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng, nền nông nghiệp trong phát triển sản
xuất nông nghiệp tại xã, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tìm hiểu việc xây
dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Lầu Thí
Ngài - huyện Bắc Hà - tỉnh Lào Cai”.
3
1.2. Mục tiêu của đề tài
- Mục tiêu chung
Tìm hiểu và đánh giá đƣợc thực trạng sản xuất nông nghiệp và những
vấn đề còn nảy sinh trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất nông
nghiệp để từ đó có thể đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm giải quyết các
vấn đề khó khăn nhằm nâng cao hiệu quả trong việc xây dựng và thực hiện kế
hoạch sản xuất nông nghiệp tại xã Lầu Thí Ngài- huyện Bắc Hà - tỉnh Lào Cai
trong thời gian tới.
+ Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa những lý luận và thực tiễn về việc xây dựng và thực
hiện kế hoạch sản xuất nông nghiệp.
- Nghiên cứu thực trạng sản xuất nông nghiệp cũng nhƣ hoạt động xây
và thực hiện kế hoạch sản xuất nông nghiệp tại xã Lầu Thí Ngài - huyện Bắc
Hà - tỉnh Lào Cai
hình hoạt động và phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn xã
- Thực hiện phƣơng châm vừa học hỏi vừa làm việc để nâng cao hiệu
quả trong quá trình thực tập.
1.3. Nội dung thực tập và phƣơng pháp thực hiện
1.3.1. Nội dung thực tập
- Tìm hiệu điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội của xã Lầu Thí Ngài huyện Bắc Hà - tỉnh Lào Cai
- Tìm hiểu việc sản xuất nông, lâmnghiệpvà điều kiện kinh tế xã hội
của xã. Bên cạnh đó tìm hiểu sâu về việc xây dựng và thực hiện kế hoạch sản
xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Lầu Thí Ngài
- Tham gia các hoạt động xã hội do UBND xã tổ chức trong thời gian
thực tập
5
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng trong việc xây dựng và
thực hiện kế hoạch sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Lầu Thí Ngài huyện Bắc Hà - Tỉnh Lào Cai.
1.3.2. Phương pháp thực hiện
a. Thu thập số liệu theo phương pháp kế thừa
- Điều tra, thu thập các tài liệu có liên quan theo phƣơng pháp kế
thừa có chọn lọc và tiến hành khảo sát ngoài thực tế tại địa phƣơng.
- Các tài liệu có thể kế thừa:
- Các báo cáo kết quả hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp
của xã.
- Bản đồ hiện trạng, bản đồ phân bổ sử dụng đất.
- Các số liệu về thời tiết, khí hậu của địa phƣơng.
- Phƣơng hƣớng, đƣờng lối chính sách, chủ trƣơng của tỉnh đối với hoạt
động sử dụng đất, hoạt động sản xuất nông nghiệp.
b. Phương pháp xử lý thông tin, số liệu
− Từ nguồn số liệu điều tra thu thập đƣợc trên địa bàn xã, tôi tiến hành
2.1.1. Một số khái niệm liên quan đến nội dung nghiên cứu.
2.1.1.1.Khái niệm về xây dựng
Xây dựng bao gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tƣ xây dụng
công trình, khảo sát xây dựng, giám sát công trình xây dựng, thi công xây
dựng công trình, giám sát thi công xây dựng công trình, quản lý dự án đầu tƣ
xây dựng công trình, lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng và các hoạt
động khác có liên quan đến xây dựng.
2.1.1.2.Khái niệm vềdự án phát triển nông thôn
Dự án PTNT là các dự an đầu tƣ vào nhiều lĩnh vực khác nhau ở các
khu vực nông thôn nhằm nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân
dân.chẳng hạn nhƣ các dự án tƣới tiêu, phát triển trồng trọt chăn nuôi, phát
triển mạng lƣới giao thông, định canh định cƣ, cơ khí hóa nông nghiệp. phát
triển cơ sở ha tầng, mở rộng ngànhnghề, nghiên cứu khoa học nông nghiệp,
phát triển giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
2.1.1.3.Khái niệm về nông nghiệp
Nông nghiệp là ngànhkinh tế quan trọng và phức tạp trong nền kinh tế
quốc dân.Theo nghĩa hẹp, nông nghiệp gồm trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ
trongNN; theo nghĩa rộng gồmnông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản.
Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất quan trọng của xã hội vì nó
cung cấp cho con ngƣời các sản phẩm thiết yếu, cung cấp ngoại tệ cho nền
kinh tế, cung cấp lƣơng thực thực phẩm, cung cấp nguyên liệu cho công
nghiệp, làm phát triển thị trƣờng nội địa và cung cấp vốn cho các ngành kinh
tế khác. Hiện nay nông nghiệp đƣợc coi là ngành mang lại nguồn thu ngoại
9
tệ lớn nhờ việc xuất khẩu các loại mặt hàng nông sản trong nƣớc ra nƣớc
ngoài. Lí luận và thực tiễn đã chứng minh rằng, nông nghiệp đóng vai trò
quan trọng trong phát triển nền kinh tế của nƣớc ta và hầu hết các nƣớc nông
thúc tiêu dùng các sản phẩm sản xuất ra với những hình thức tổ chức sản xuất,
trao đổi, phân phối và cơ chế quản lý tƣơngứng của Nhà nƣớc đối với toàn bộ
nền nông nghiệp. Nói cách khác, hệ thống kinh tế nông nghiệp là hệ thống các
quan hệ kinh tế trong nông nghiệp.
2.1.1.6. Khái niệm và vai trò của kế hoạch
Kế hoạch có thể là các chƣơng trình hành động hoặc bất kỳ danh sách,
sơ đồ, bảng biểu đƣợc sắp xếp theo lịch trình, có thời hạn, chia thành các giai
đoạn, các bƣớc thời gian thực hiện, có phân bổ nguồn lực, ấn định những mục
tiêu cụ thể và xác định biện pháp, sự chuẩn bị, triển khai thực hiện nhằm đạt
đƣợc một mục tiêu, chỉ tiêu đã đƣợc đề ra. Thông thƣờng kế hoạch đƣợc hiểu
nhƣ là một khoảng thời gian cho những dự định sẽ hành động và thông qua đó
ta hy vọng sẽ đạt đƣợc mục tiêu. Nói đến kế hoạch là nói đến những ngƣời
vạch ra mà không làm nhƣng họ góp phần vào kết quả đạt đƣợc nhƣ bản kế
hoạch đề ra.
Kế hoạch có thể đƣợc thực hiện một cách chính thức hoặc không chính
thức, bằng văn bản, văn kiện hoặc bất thành văn, công khai minh bạch hoặc bí
mật (đối với các kế hoạch tác chiến, tình báo, chính trị, đối ngoại hay tội
phạm, gây án, hãm hại, trả thù hoặc một phần trong kế hoạch kinh doanh, làm
ăn, tài chính…). Kế hoạch chính thức đƣợc phổ biến và áp dụng cho nhiều
ngƣời, có nhiều khả năng xảy ra trong các dự án ví dụ nhƣ ngoại giao, công
tác, phát triển kinh tế, các kế hoạch về thể thao, trò chơi, hoặc trong việc tiến
hành kinh doanh khác.
11
* Vai trò của kế hoạch:
- Ở góc độ tổng thể, việc xây dựng kế hoạch có ý nghĩa quan trọng.
Trên thực tế, có thể không có kế hoạch nào hoàn toàn đúng, hoặc không khả
thi nhƣng không hoạch định gì thì cũng không đƣợc. Kế hoạch là tiêu chuẩn,
- Xác định mục tiêu, yêu cầu công việc: Khi xác định đƣợc yêu cầu,
mục tiêu thì ta sẽ luôn hƣớng trọng tâm các công việc vào mục tiêu và đánh
giá hiệu quả cuối cùng.
- Xác định nội dung công việc:Công việc đó là gì và các bƣớc, công
đoạn thể thực hiện công việc đó. Cốt lõi của nội dung công việc là tác động
vào đối tƣợng nhƣ thế nào thông qua việc xác định địa điểm, thời gian, chủ
thể hay đối tƣợng thực hiện.
- Xác định phƣơng thức, cách thức tiến hành kế hoạch: Gồm tài liệu,
cẩm nang hƣớng dẫn, chỉ dẫn thực hiện cho từng công việc, từng bƣớc. Tiêu
chuẩn của công việc, cách thức vận hành máy móc. Điều quan trọng là phải
có dữ liệu, thông tin để xây dựng kế hoạch.
- Xác định việc tổ chức thực hiện, phân bổ nguồn lực gồm: xác định
phƣơng pháp kiểm soát và kiểm tra và đặc biệt là phải xác định cho đƣợc
nguồn lực thực hiện gồm nguồn nhân lực, tài lực (tiền bạc), vật lực (nguyên
liệu, hệ thống cung ứng, hệ thống máy móc, công nghệ) và phƣơng thức,
phƣơng pháp làm việc (những nguyên tắc, quy trình, quy cách tiến hành).
Do vậy xây dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất nông nghiệp là xác
định mục tiêu sản xuất cụ thể rõ ràng dựa trên những yêu cầu của thị trƣờng
và các nguồn lực sẵn có và những tiềm năng khác có thể huy động đƣợc trong
tƣơng lai. Từ đó xác định phƣơng thức sản xuất sao cho phù hợp nhất để đạt
đƣợc hiệu quả nhất. Và để đạt đƣợc kết quả nhƣ mong muốn hay nhƣng kết
quảđã đề ra thì kế hoạch cần đƣợc thực hiện một cách tru toàn, cẩn thận và
quyết đoán dựa trên những tiêu chí, hạng mục.... mà kế hoạch đã đề ra
13
2.1.2. Các văn bản pháp lý liên quan đế n nội dung thực tâ ̣p
-UBDN Xã Lầu Thí Ngài Quyết định số 05/2013/QĐ - UBDNVề việc
giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà
dân phải đối mặt với những hiện tƣợng thiêntai nhƣ bão, lũ lụt, hạn hán kéo
dài. Những kinh nghiệm của bà con trong việc ứng phó với những hiện tƣợng
thời tiết này không đảm bảo canh tác đƣợc duy trì, ổn định và mang lại hiệu
quả kinh tế cao sẽ rất có giá trị. Một số kinh nghiệm của bà con đƣợc ghi nhận
lại dƣới đây sẽ giúp ích cho những bà con nông dân ở các vùng đang phải
chống chịu với những hiện tƣợng thiên tai biến động bất thƣờng trong thời
gian tới.
2.2.1. Bài học nghiệm trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch sản xuất
nông nghiệp từ các địa phương khác
2.2.1.1.Dồn điền đổi thửa của xã Bản Phố - Huyện Bắc Hà - Tỉnh Lào Cai
Dồn điền đổi thửa: Bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện
Để công tác dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu đạt kết quả
cao. Sau 3 năm thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 01/7/2013 của Ban
Thƣờng vụ tỉnh ủy về việc tiếp tục vận động nông dân thực hiện “dồn điền,
đổi thửa”, tổ chức các mô hình sản xuất hàng hóa tập trung trong lĩnh vực
nông nghiệp đã rút ra một số bài học kinh nghiệm cần sự vào cuộc của các
cấp ủy, chính quyền cùng nhân dân xã Bản Phố.
Phải có sự tập trung, vào cuộc quyết liệt, thống nhất cao, phân công
trách nhiệm rõ ràng của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức trong hệ thống
chính trị, từ tỉnh đến cơ sở trong tổ chức thực hiện. Vai trò của ngƣời đứng
đầu cấp ủy, chính quyền rất quan trọng nhất là Bí thƣ chi bộ, Trƣởng thôn,
thực tế cho thấy ở đâu cấp ủy, chính quyền quan tâm, ngƣời đứng đầu gƣơng
mẫu, trách nhiệm, bám sát thực tiễn, vận dụng sáng tạo phù hợp với đặc điểm
của địa phƣơng ở đó thu đƣợc kết quả tốt.
15
Sự đồng thuận của ngƣời dân là yếu tố quyết định đến sự thành công
của dồn điền, đổi thửa, tổ chức các mô hình sản xuất hàng hóa tập trung, do
2.2.1.2.Lào Cai thực hiện kết luận 161 KL/TW
Kiến nghị đề xuất và bài học kinh nghiệm
- Sau khi có Kết luận 161 của Ban Bí thƣ TW Đảng, Ban Thƣờng vụ
Tỉnh Ủy chỉ đạo UBND tỉnh ban hành kế hoạch số 436-KH/UB chỉ đạo các
sở, ban, ngành, UBND các huyện, thành, thị ban hành các cơ chế, chính sách,
đồng thời ký kết nội dung, chƣơng trình phối hợp với Hội Nông dân về việc
Hội Nông dân tỉnh trực tiếp thực hiện và phối hợp thực hiện một số chƣơng
trình, đề án phát triển kinh tế - xã hội nông thôn giai đoạn 2011 - 2020.
+Qua 5 năm triển khai Kết luận 161, Lào Cai rút ra một số bài học và
kiến nghị sau:
Trƣớc hết cần phải quán triệt sâu sắc yêu cầu nhiệm vụ của đề án trong
cấp ủy, chính quyền các cấp, nâng cao nhận thức trong cán bộ, đảng viên, hội
viên, nhất là ngƣời đứng đầu về vai trò của nông dân và tổ chức hội Nông dân
trong nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch
thực hiện với các yêu cầu, chỉ tiêu cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng và
có kiểm tra, giám sát thƣờng xuyên, chấn chỉnh kịp thời.
-Thứ hai là vai trò tham mƣu của Hội Nông dân các cấp có tính quyết
định đến kết quả thực hiện.
-Thứ ba là cần lồng ghép việc thực hiện kết luận 161 trong việc thực
hiện nhiệm vụ KTXH, nhất là việc thực hiện Nghi quyết TW 7 khóa X về
“nông nghiệp, nông dân, nông thôn” và chƣơng trình mục tiêu quốc gia xây
dựng nông thôn mới để huy động tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện
đề án.
-Thứ tƣ là tỉnh Lào Caiđã xây dựng đề án tái cơ cấu kinh tế nông
nghiệp, xác định các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh đồng thời ban
hành nhiều cơ chế, chính sách ƣu tiên phát triển nông nghiệp, xây dựng nông
thôn mới cũng tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện đề án.
17