MỤC LỤC
STT

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23

NỘI DUNG

1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài

2
2
2
2
2-3
3-5
5
5-6
7-8
8-9
9
10-11
11-12
12-13
13
13
14 -15
16
16
16-17

1. Mở đầu.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Dân chủ là bản chất của chủ nghĩa xã hội, điều này được các nhà kinh điển
của chủ nghĩa Mác Lê Nin bàn tới rất nhiều. Đảng và Nhà nước luôn coi dân chủ
là một nội dung quan trọng trong đường lối Cách mạng. Dân chủ gắn với kỷ
cương, với pháp luật. Dân chủ trong khuôn khổ pháp luật được thể chế bằng luật
pháp Nhà nước và được thực thi bằng hệ thống chính trị gọi là chế độ dân chủ.
Hiệu quả dân chủ thể hiện trực tiếp đến nhân dân là ở cấp cơ sở. Đường lối của


đội ngũ trí thức. Thông qua việc thực hiện dân chủ trong nhà trường nhằm phát
huy tốt nhất quyền làm chủ và huy động tiềm năng trí tuệ của cán bộ, giáo viên,
học sinh và đoàn thể trong các hoạt động giáo dục, đảm bảo cho hoạt động dạy
và học đạt chất lượng, hiệu quả.
Duy trì và đẩy mạnh thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường là biện
pháp quan trọng và hiệu quả để kích thích mọi thành viên của nhà trường làm
việc hết mình, ý thức được trách nhiệm của mỗi cá nhân trong quá trình thực
hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non. Trong quản lý nhà
trường hiện nay, việc thực hiện quy chế dân chủ chưa thể hiện rõ nét bởi nhiều
lý do: bệnh thành tích, quan liêu, cửa quyền áp đặt, thiếu trung thực trong đánh
giá… Việc thực hiện dân chủ trong nhà trường vẫn còn mang tính hình thức,
chưa đi vào chiều sâu.
Việc tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở một số nhà trường chưa thường
xuyên, dẫn đến nội bộ nhà trường thiếu đoàn kết, chưa phát huy tối đa sức mạnh
2


tập thể, từ đó ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục trong nhà trường. Chính vì vậy
tôi chọn đề tài nghiên cứu: "Một số biện pháp xây dựng và thực hiện quy chế
dân chủ ở trường mầm non" với hy vọng đóng góp một phần công sức của mình
vào việc nâng cao chất lượng công tác thực hiện quy chế dân chủ ở trong các
trường mầm non.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Giúp CB - GV - NV trong nhà trường nhận thức đúng tầm quan trọng của
việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ trong các hoạt động nuôi dưỡng,
chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non.
Thực hiện tốt quy chế dân chủ trong nhà trường sẽ phát huy được sức mạnh
trí tuệ và tinh thần của các thành viên, hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị của
nhà trường.
Thực hiện qui chế dân chủ trong nhà trường nhằm phát huy tốt nhất quyền

3


Quốc, thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, đồng thời
là người tổ chức và thực hiện đường lối chính trị của Đảng. Mọi đường lối chính
sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đều phản ánh lợi ích của đại đa số
nhân dân. Nhân dân không chỉ có quyền mà còn có trách nhiệm tham gia hoạch
định và thi hành các chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà
nước".
Quy chế dân chủ ở trường học nhằm phát huy quyền làm chủ, sức sáng tạo
của giáo viên, nhân viên. Là nguồn động viên sức mạnh về vật chất, tinh thần to
lớn của tập thể sư phạm trong nhà trường, góp phần nâng cao dân trí, ổn định
chính trị, tăng cường khối đoàn kết, ngăn chặn và khắc phục tình trạng suy thoái,
quan liêu, tham nhũng của một số cán bộ, Đảng viên và các tệ nạn xã hội chủ
nghĩa.
Có thể nhận thấy rằng qua nhiều năm thực hiện quy chế dân chủ tại cơ sở
bầu không khí dân chủ, cởi mở trong nhà trường đã đạt được rất tốt, quyền làm
chủ của cán bộ giáo viên được mở rộng, lòng tin của cán bộ giáo viên được cũng
cố, biểu hiện rõ nhất là trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ giáo viên thấy tâm
huyết và yêu nghề hơn. Tuy nhiên cùng với mặt tích cực nêu trên, qua quá trình
thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường vẫn còn có nhiều vấn đề cần được
tiếp tục nghiên cứu và làm rõ. Để không ngừng tăng cường hiệu quả của việc
thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường và góp phần xem xét, đánh giá vấn
đề một cách khách quan khoa học.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trong nhiều năm qua do sự chỉ đạo thực hiện thiếu cụ thể, chưa chủ động
công khai trong hành động của cán bộ quản lý làm hạn chế đến hiệu quả của quá
trình thực hiện dân chủ. Công tác kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên, chưa
sâu sát đôi khi còn cả nể, thiên vị, đánh giá thiếu chính xác. Bên cạnh đó công
tác phối kết hợp giữa nhà trường với Công đoàn, đoàn thể còn bị động, chưa phù

2

Phạm Thị Hương

1974

ĐHSP

DANH HIỆU
ĐẠT ĐƯỢC

Giấy khen của
sở giáo dục
Trung Cấp CSTĐ cấp cơ sở

4


TẬP THỂ CBGV TRONG NHÀ TRƯỜNG
TT

HỌ VÀ TÊN

NĂM
SINH

TRÌNH ĐỘ
CM

TRÌNH ĐỘ

16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28

Nguyễn Lan Hương
Lê Thị Lan
Phạm Thị Sen
Trịnh Thị Tuyết Mai
Trương Thị Thịnh
Lương Thị Yên
Trịnh Thị Hương
Phạm Thị Thủy
Lê Thị Thùy Dung
Lê Thị Thúy
Vũ Thị Huệ
Lê Thị Hà
Lê Thị Thương
Hoàng Thị Liễu
Lưu Thị Thanh
Cao Thị Lệ

1995
1996
1990
1994
1996

ĐHSP
ĐHSP
ĐHSP
ĐHSP
ĐHSP
CĐKT
ĐHSP
ĐHSP
ĐHSP
CĐSP
TCY TẾ
TCVTLT
ĐHSP
TCSP
TCSP
TCSP
TCSP
ĐHSP
CĐSP
CĐSP
ĐHSP
ĐHSP
TC N.ĂN
TC N.ĂN

Tỉ lệ
20/28 dtt

%
85.7%

%
71.4%

Nhìn vào bảng 2 cho thấy giáo viên chưa có tính gương mẫu trong công
việc, tỷ lệ còn thấp; chưa đoàn kết đoàn tâm hợp lực hoàn thành nhiệm vụ, vẫn
còn hiện tượng chia bè phái dẫn đến hiệu quả công việc đạt được chưa cao.
Từ thực trạng trên, bản thân tôi là một cán bộ quản lý chịu trách nhiệm chỉ
đạo mọi hoạt động nhà trường trong nhiều năm qua luôn trăn trở, băn khoăn tìm
ra những biện pháp phù hợp dùng trong công tác quản lý nhà trường với mong
muốn nâng cao hiệu quả công tác quản lý góp phần khẳng định và nâng cao chất
lượng giáo dục trong nhà trường, khẳng định thương hiệu, tạo uy tín với phụ
huynh, đáp ứng yêu cầu của ngành học và xã hội. Chính vì vậy, tôi cho rằng xây
dựng và thực hiện qui chế dân chủ trong trường học là một trong những yếu tố
cần thiết huy động, phát huy nguồn lực, tinh thần đoàn kết thực hiện thắng lợi
mọi nhiệm vụ của nhà trường.
2.3. Các biện pháp tổ chức thực hiện .
2.3.1. Không ngừng nâng cao nhận thức, năng lực thực hành dân chủ
cho CB-GV-NV
Muốn có năng lực thực hành tốt, trước hết phải hiểu biết về vấn đề mình sẽ,
đang thực hiện là gì? như thế nào? Chỉ có nắm được bản chất của vấn đề mới
chủ động trong hành động và hành động mới đúng đắn. Nhận thức không phải là
một hành động tức thời, giản đơn, máy móc, thụ động mà nhận thức là một quá
trình biện chứng tích cực, sáng tạo. Cơ sở chủ yếu và trực tiếp nhất của nhận
thức là thực tiễn, nhận thức đúng là mở đầu cho hành động đúng. Vấn đề cơ bản

được biết, tham gia ý kiến, giám sát kiểm tra thông qua hình thức dân chủ trực
tiếp hoặc thông qua các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường như:
* Những chủ trương, chính sách, chế độ của Đảng và Nhà nước đối với nhà
giáo, cán bộ, công chức.
* Những quy định về sử dụng tài sản, xây dựng cơ sở vật chất của nhà
trường.
* Việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo theo quy định của Luật khiếu
nại, tố cáo.
* Công khai các khoản đóng góp của người học, việc sử dụng kinh phí và
chấp hành chế độ thu, chi, quyết toán theo quy định hiện hành.
* Giải quyết các chế độ, quyền lợi, đời sống vật chất, tinh thần cho nhà
giáo, cán bộ, công chức, cho người học.
* Những vấn đề về tuyển sinh và thực hiện quy chế nuôi dưỡng, chăm sóc,
giáo dục trẻ mầm non.
* Báo cáo sơ kết, tổng kết, nhận xét, đánh giá công chức, viên chức hàng
năm.
Như vậy có 7 vấn đề chính mà cán bộ, giáo viên, nhân viên được biết, tham
gia ý kiến và giám sát kiểm tra.

7


Tập thể CB - GV - NV nhà trường
2.3.2 Công khai các văn bản, các thông tin.
Hiệu trưởng luôn coi trọng việc phổ biến công khai các văn bản, thông tin,
thực hiện giải pháp cơ bản nhất trong lãnh đạo, quản lý. Sau khi nhận được các
văn bản, Hiệu trưởng nghiên cứu sau đó thông tin công khai đến cán bộ, giáo
viên phù hợp với các quy định về bảo mật của Nhà nước.
8


cụ thể quyết toán cuối năm học
- Công khai về các quyết định, nội dung kế hoạch được các cấp lãnh đạo
phê duyệt về cải tạo xây dựng, tăng cường cơ sở vật chất cho nhà trường.
2.3.3 Thực hiện việc lấy ý kiến tập thể cho các công việc tập thể
Hiệu trưởng tổ chức họp bàn, lấy ý kiến nghiêm túc, cầu thị cho mỗi công
việc của tập thể. Chúng ta thường nghe đây đó có chuyện thủ trưởng vẫn họp
bàn lấy ý kiến, nhưng…đã quyết rồi. Nhiều trường hợp ban liên tịch nhà trường
họp nhưng Hiệu trưởng lại tự quyết, như vậy thì đồng nghĩa với bệnh độc đoán,
chuyên quyền. Mặt khác, sẽ không mang trong mình "Trí tuệ tập thể" của mỗi
công việc chung, thể hiện sự tôn trọng của cấp trên với cấp dưới. Cụ thể những
việc Hiệu trưởng phải lấy ý kiến tham gia đóng góp xây dựng của các cá nhân
hoặc các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường trước khi quyết định, đó là:

9


Kế hoạch phát triển, tuyển sinh, định hướng các nội dung trong tâm phù
hợp với từng giai đoạn và điều kiện thực tế, tổ chức các hoạt động giáo dục và
các hoạt động khác của nhà trường trong năm học.
Quy trình quản lý đào tạo, những vấn đề về chức năng, nhiệm vụ của các tổ
chức, bộ máy trong nhà trường.
Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ,
giáo viên, nhân viên.
Kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm đồ dùng dạy học của nhà
trường. Việc xây dựng nội quy, quy chế trong nhà trường.
Các báo cáo sơ kết, tổng kết theo định kỳ trong năm học.
2.3.4 Hiệu trưởng chủ động quan tâm gần gũi cán bộ, giáo viên, nhân
viên
Dân chủ còn là sự gần gũi, chia sẻ khó khăn của cấp trên với cấp dưới.
Hiệu trưởng gần gũi, hòa đồng lắng nghe, quan tâm, chia sẻ với cấp dưới sẽ tạo

do đó chỉ khi nào có vấn đề nổi cộm xảy ra mới hoạt động, chính vì vậy Ban
thanh tra nhân dân chưa thực sự phát huy được vai trò của mình trong hoạt động
của nhà trường.
Để khắc phục điều này, Ban thanh tra nhân dân nhà hàng năm cần xây dựng
kế hoạch, nội dung thanh, kiểm tra phù hợp với thực tế nhiệm vụ theo từng giai
đoạn cụ thể. Phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể, bộ phận trong nhà trường thực
hiện tốt kế hoạch đã đề ra có đánh giá rút kinh nghiệm kịp thời trong quá trình
thực hiện để điều chỉnh kế hoạch. Nhằm ngăn ngừa tối đa việc thiếu dân chủ
hoặc dân chủ hình thức.
Ban kiểm tra nội bộ trường học cần được phát huy quyền hạn, chức năng
thực sự. Các tổ chức này chính là cầu nối giữa cấp trên với cấp dưới, sẽ góp
phần rất lớn trong việc truyền tải thông tin mà không cần thủ trưởng chỉ đạo
trực tiếp. Các tổ chức này được lập ra không phải để chở thành công cụ phục vụ
Hiệu trưởng, nếu như vậy thì tác dụng sẽ ngược lại. Vì thế Ban thanh tra nhân
dân phải thực sự là tai, mắt, tiếng nói của giáo viên - nhân viên trong nhà
trường.
Công đoàn nhà trường cũng là tổ chức quan trọng trong công tác thực hiện
qui chế dân chủ.Hiệu trưởng cần thông báo cho ban chấp hành công đoàn, chi
đoàn nhà trường những vấn đề lớn, các nội dung trọng tâm trong hoạt động của
nhà trường, đặ biệt là những vấn đề liên quan đến chế độ chính sách, quyền lợi
của người lao động
Với chức năng bảo vệ quyền lợi cho đoàn viên công đoàn, Ban chấp hành
công đoàn phải là những người nắm được mọi thông tin về quyền lợi ,nghĩa vụ
của đoàn viên công đoàn , nắm được mọi chủ trương, kế hoạch của nhà trường,
giúp nhà trường tháo gỡ những thắc mắc cho chị em. Công đoàn cũng là một
kênh thông tin quan trọng mà hiệu trưởng cần lắng nghe. Thực tế cho thấy
nhiều trường hợp có đơn thư xuất phát từ việc quần chúng nắm thông tin không
chính xác hoặc không có thông tin dẫn đến hiểu vấn đề sai lệch. Đôi khi, quần
chúng chỉ chia sẻ thắc mắc với cán bộ công đoàn mà không trực tiếp hỏi hiệu
trưởng,nếu cán bộ công đoàn nắm chắc mọi vấn đề thì sẽ giúp hiệu trưởng giải

hội hóa giáo dục, có kèm theo biên bản kiểm tra của thanh tra nhân dân. Hội
nghị viên chức phải đạt hiệu quả một cách trung thực, khách quan, thống nhất
thỏa đáng quyền, lợi ích hợp pháp của đa số CBGVNV nhà trường. Các nội
dung của 3 công khai phải được công bố ở Website hoặc bảng tin nội bộ trường,
ở các vị trí, địa điểm để mọi người dễ thấy, dễ quan sát, đảm bảo sự giám sát của
cha mẹ học sinh về chất lượng giáo dục cũng như mọi hoạt động của nhà trường
đó chính là động lực cho việc nâng cao chất lượng giáo dục. Thực hiện dân chủ
trong nhà trường nhằm phát huy quyền làm chủ, huy động tiềm năng trí tuệ của
hiệu trưởng, giáo viên, nhân viên; ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực và tệ nạn
xã hội, góp phần xây dựng nề nếp, trật tự kỷ cương trong mọi hoạt động của nhà
trường, thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục phù hợp với đường lối, chủ
trương của Đảng và Nhà nước.
2.3.7. Gắn việc thực hiện dân chủ với kỷ cương pháp luật
Dân chủ không gắn với kỷ cương, kỷ luật, pháp luật thì sẽ dẫn đến hậu quả
khôn lường, khó kiểm soát. "Kỷ cương" không theo một thể chế dân chủ thì kỷ
cương không trở thành hiện thực.
Ngày nay, dân chủ là một yêu cầu khách quan đi liền với yêu cầu phát triển
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, song cũng là vấn đề nhạy cảm mà các
thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng chống phá. Dân chủ bao gồm hai mặt:
Quyền lợi và nghĩa vụ. CN.Mác nói: "Không có quyền lợi nào mà không có
nghĩa vụ, không có nghĩa vụ nào mà không có quyền lợi", để dân chủ, đặc biệt là
dân chủ trường học ngày càng phát huy và đi vào thực tiễn có hiệu quả thì việc

13


thực hiện dân chủ với kỷ cương, kỷ luật, pháp luật Nhà nước với quy ước của
trường học là giải pháp cần thiết và rất quan trọng.
Học tập bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn là quyền lợi chính đáng đối với
mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên. Khi tạo điều kiện cho một giáo viên đi học, tôi

trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở, đồng thời cũng để biểu dương,
khen ngợi việc làm tốt, phổ biến, nhân rộng những kinh nghiệm hay, điển hình
tiên tiến, phê phán uốn nắn và xử lý kịp thời, nghiêm minh những trường hợp vi
phạm. Triển khai thực hiện qui chế dân chủ là mốc đầu tiên quan trọng, việc
đánh giá là việc làm hết sức cần thiết quyết định sự thành công. Việc sơ kết, tổng
kết không phải tùy hứng, thích hay không thích, làm hay không làm, hoạt động
này có ý nghĩa to lớn khi được tiến hành thường xuyên theo định kỳ. Làm được
14


như vậy việc đánh giá tổng kết sẽ đi vào nền nếp ý thức trách nhiệm của mỗi cá
nhân nâng cao rõ rệt có như vậy dân chủ mới đi sâu vào cuộc sống thực tế một
cách có hiệu quả.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Việc triển khai thực hiện dân chủ ở trường mầm non thường xuyên, đi vào
từng nội dung cụ thể đã tạo điều kiện cho CBGVNV mạnh dạn, thẳng thắn, cởi
mở, chân thành đóng góp ý kiến, thực hiện tốt công tác phê bình và tự phê bình
giúp cán bộ giáo viên luôn trung thực trong đánh giá phát huy các giá trị theo
hướng tích cực. Cụ thể trong 3 năm thực hiện kết quả đạt được:
Bảng 1: Tình hình đội ngũ CBGV trong nhà trường

T
T
1
2
3
4
5
6
7

Phạm Thị Hương
1974
ĐHSP Trung Cấp CSTĐ cấp cơ sở
Giấy khen của
Nguyễn Thị Hiền
1974
ĐHQL Trung Cấp
sở giáo dục
Nguyễn Lan Hương
1972
ĐHSP
LĐTT cấp cơ sở
Lê Thị Lan
1975
ĐHSP
Phạm Thị Sen
1972
ĐHSP
LĐTT cấp cơ sở
Trịnh Thị Tuyết Mai
1974
ĐHSP
Trương Thị Thịnh
1982
ĐHSP
Lương Thị Yên
1984
CĐKT
Trịnh Thị Hương
1984

Cao Thị Lệ
1987
TCSP
LĐTT cấp cơ sở
15


T
T
20
21
22
23
24
25
26
27
28

TẬP THỂ CBGV TRONG NHÀ TRƯỜNG
TRÌNH
TRÌNH
NĂM
HỌ VÀ TÊN
ĐỘ
ĐỘ
SINH
CM
LLTT
Nguyễn Thị Huyền Trang


LĐTT cấp cơ sở

Bảng 2:
TÍNH TIÊN PHONG,
GƯƠNG MẪU

TÍNH ĐOÀN KẾT

HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC ĐẠT
ĐƯỢC

26/28

28/28

25/28 GV

92.8%

100%

89.2%

Từ kết quả trên cho thấy việc ban hành và thực hiện quy chế dân chủ trong
cơ quan hành chính nói chung và trong hoạt động của trường học nói riêng đã
tạo một bước chuyển biến quan trọng trong nhận thức và hành động của nhà
trường. Thực hiện quy chế dân chủ đã khắc phục tình trạng mất dân chủ, lãnh
đạo theo lối chủ quan duy ý chí, cục bộ, bè phái trong nhà trường.
Việc thực hiện quy chế dân chủ ở trường học theo quyết định số


Từ thực tiễn của đề tài nghiên cứu này Tôi thấy điều quan trọng của người
cán bộ quản lý là làm sao để xây dựng được niềm tin. Dân chủ hóa suy cho cùng
là để tạo dựng niềm tin, có được niềm tin sẽ có được sự đồng thuận.
Thông thường về mặt lí luận ai làm công tác quản lí trường học cũng đều
hiểu những vấn đề cơ bản nêu trên và có lẽ cũng đã từng ứng dụng. Tuy nhiên,
có điều không phải ai cũng thành công bởi thực tế nơi này nơi kia vẫn còn xảy ra
nhiều những “vấn đề nội bộ”. Vì vậy, để đảm bảo thực hành dân chủ có hiệu quả
góp phần xây dựng nhà trường ổn định và phát triển bền vững, theo tôi, có mấy
kinh nghiệm cần rút ra: Trước hết người hiệu trưởng phải có thiện tâm, lòng bao
dung, vị tha cùng chia sẻ với những khó khăn của người dưới quyền. Phải hết
sức bình tĩnh trước những bức xúc của người khác, phải có tâm thế chủ động, tự
tin trong mọi trường hợp. Người quản lí (hiệu trưởng) một mặt phải tạo cho
được bầu không khí thân thiện trong đội ngũ mặt khác phải kiên định lập trường,
lí luận chăt chẽ khi giải quyết mọi vấn đề nhất là các vấn đề thuộc về tư tưởng
để tạo được niềm tin của đội ngũ. Phải thực sự trung thực trong công khai hoá
mọi nội dung hoạt động nhất là minh bạch hoá hoạt động tài chính. Cách tốt
nhất để minh bạch hoá hoạt động tài chính là báo cáo định kì của Ban thanh tra
nhân dân. Phải thực sự lắng nghe, tiếp thu và mưu cầu ý kiến đóng góp của tập
thể. Phải kiên quyết đấu tranh với những ý kiến lợi dụng dân chủ để xúc phạm
người khác vì động cơ cá nhân.
3.2. Kiến nghị
Kiến nghị với lãnh đạo cấp trên quan tâm đầu tư thêm cơ sở vật chất tại các
lớp đảm bảo cho công việc dạy và học đạt kết quả tốt.
Quan tâm để giáo viên được hưởng lương theo bằng cấp sau khi đã học
nâng cao trình độ chuyên môn tạo điều kiện cho giáo viên, nhân viên có chế độ
lương phù hợp với mức lao động.

17