1
I. TÊN ĐỀ TÀI:

“RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
VÀ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP”

II. ĐẶT VẤN ĐỀ.

1. Tầm quang trọng của vấn đề cần nghiên cứu.
Ngày 15 tháng 5 năm 2008, Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân, Phó thủ tướng
chính phủ, Nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động phong trào
thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường
phổ thông giai đoạn 2008-2013. Rèn luyện kỹ năng sống là một trong năm nội
dung của của phong trào này với mong muốn động viên khuyến khích các thầy
giáo, cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục và toàn thể học sinh cùng với các lực
lượng ngoài xã hội hình thành và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
học sinh trong học tập và tu dưỡng đạo đức.
Công tác chủ nhiệm lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
(HĐGDNGLL) có vai trò và vị trí đặc biệt đối với việc rèn luyện kỹ năng sống
cho học sinh. Do đặc thù của hai hoạt động này nên trong quá trình thực hiện, có
thể vận dụng một cách linh hoạt các nội dung và hình thức phù hợp với đối
tượng học sinh, với điều kiện hoàn cảnh của nhà trường. Có như vậy việc Rèn
luyện kỹ năng sống cho học sinh từ công tác chủ nhiệm lớp và HĐGDNGLL
mới mang lại hiệu quả giáo dục thiết thực.
Nhiều người cho rằng, văn hoá giao tiếp học đường hiện đang xuống cấp
rất nghiêm trọng và tại các trường học vấn đề này cũng đang bị xem nhẹ. Nhà
trường quá tập trung vào giảng dạy kiến thức mà quên đi việc giáo dục nhân
cách, dạy làm người. Tình trạng thanh thiếu niên, đặc biệt là học sinh vi phạm



thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công
dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. cùng với tầm
quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh và những thực trạng
chung của của xã hội và của học sinh lớp tôi như đã nêu trên nên tôi chọn đề tài
“Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua công tác chủ nhiệm lớp và hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp” để nghiên cứu và vận dụng.
4. Giới hạn nghiên cứu của đề tài.
Đây là nội dung được nhiều người hiện đang rất quan tâm và tất cả các
trường học phổ thông trên cả nước đang thực hiện. Nhưng trong điều kiện hạn
hẹp về không gian điều tra, thực nghiệm nên đề tài chỉ được nghiên cứu và áp
dụng trong học sinh lớp 5D, trường Tiểu học Nguyễn Thái Bình. Ở đây, cũng nói
thêm rằng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh trong đề tài này chỉ là nội dung
tích hợp vào các hoạt động chứ chưa phải là một môn học độc lập.

III. CƠ SỞ LÝ LUẬN

1. Khái niệm về kỹ năng sống.
- Kỹ năng là khả năng thao tác, biết làm, biết thực hiện điều gì đó một cách
tự giác, thành thạo trong mọi hoàn cảnh mà không cần một sự nỗ lực quá lớn. Ví
dụ: Một người có khả năng giao tiếp có hiệu quả trong mọi tình huống mà không
cần ai khuyến khích, nhắc nhỡ được gọi là người có kỹ năng giao tiếp.
- Kỹ năng sống là tất cả những kỹ năng cần có giúp người ta học tập, làm
việc có hiệu quả hơn, sống tốt hơn. Có hàng trăm kỹ năng sống khác nhau. Tuỳ
theo hoàn cảnh, môi trường sống, điều kiện sống mà người ta cần dạy cho học
sinh những kỹ năng thiết yếu khác nhau. Ví dụ: Học sinh ở vùng sông nước cần


4
giáo dục cho các em kỹ năng khi đi ghe, phà, phòng tránh tai nạn đuối nước.

mọi hiểm nguy đang rình rập các em, đặc biệt trong những ngày mưa gió, các kỹ
năng phòng tránh thiên tai, tai nạn đuối nước còn hạn chế. Trước đây, việc giáo
dục cho các em vấn đề này cũng chỉ là những lời dặn dò của các thầy cô giáo,
chưa có một chương trình, hay một buổi ngoại khoá trình bày cụ thể cho các em
có các kỹ năng này.

V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1. Thực hiện công tác chỉ đạo nhà trường và Ban hoạt động GDNGLL.
Nắm bắt nội dung chỉ đạo của nhà trường ngay từ đầu năm học về các chỉ
tiêu giáo dục để đưa vào kế hoạch công tác chủ nhiệm, phương hướng đại hội chi
đội để thực hiện cho năm học. Ngoài việc tham gia đầy đủ các hoạt động của nhà
trường tổ chức, giáo viên chủ nhiệm còn sáng tạo thêm các hoạt động riêng cho
lớp mình sát với yêu cầu của việc rèn luyện, giáo dục kỹ năng sống.
Việc chuẩn bị trước khi thực hiện các hoạt của giáo viên là rất quan trọng,
nó phải là một quá trình lao động nghiêm túc và đầy sáng tạo, như vậy việc giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh được thực hiện một cách chuyên môn hơn và
chuyên sâu hơn. Ví dụ: tổ chức một tiết nói chuyện về tác hại của ma tuý và
phòng chống tệ nạn xã hội để giáo dục cho học sinh các kỹ năng ra quyết định,


8
kỹ năng từ chối, kỹ năng đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống. Hay tổ
chức buổi ngoại khoá phòng tránh các tai nạn đuối nước bằng các tình huống giả
định với những thao tác và hành động cụ thể tốt hơn là chỉ giới thiệu lý thuyết.
2. Các biện pháp đã triển khai thực hiện.
a. Tổ chức hoạt động ngoại khoá.
Với những học sinh có tham gia hoạt động ngoại khoá một cách điều đặn
thì kỹ năng sống của các em được nâng cao một cách đáng kể. Những học sinh
có kết quả học tập từ loại khá trở lên là đối tượng biết cách sắp xếp, điều chỉnh

cách xử lý trong đó có những cách xử lý hay.
c. Tăng cường các hoạt động văn nghệ, thể thao.
Một biện pháp giáo dục kỹ năng sống hết sức hữu hiệu đó là thông qua các
hoạt động văn nghệ, thể thao bởi vì ba lý do:
- Các em tham gia các hoạt động này sẽ hạn chế được thời gian tham gia
các hoạt động vô ích khác như trò chơi điện tử, trách bị rủ rê.
- Tham gia các hoạt động này các em sẽ được tiếp xúc với bạn bè, thầy cô,
một môi trường lành mạnh cho việc rèn luyện kỹ năng sống.
- Đây chính là sân chơi tập thể, là hoạt động để thu hút học sinh quan tâm
đến việc cần thiết phải trang bị kỹ năng sống cho bản thân.
d. Kêu gọi sự chung tay của cộng đồng.
Mọi sự nổ lực của nhà trường đều hạn chế tác dụng nếu không được sự
quan tâm, chung tay cùng thực hiện của cộng đồng. Câu chuyện người mẹ chở
con là một học sinh mầm non đến trường vào buổi sáng, sau khi uống xong hộp
sữa đứa con chỉ vào thùng rác ở đằng kia góc sân trường để bỏ vỏ hộp sữa,


10
nhưng người mẹ vội vàng vức ngay vào chậu hoa gần đó vì sợ trể giờ làm. Rõ
ràng cô giáo đã dạy cho một đứa trẻ biết bảo vệ môi trường nhưng trong chốc lác
người mẹ đã làm hỏng đi một sự suy nghĩ tích cực của một đứa trẻ.
Phụ huynh của các em chính là người thứ hai sau nhà trường thực hiện
nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống cho các em. Cộng đồng xã hội cũng là một yếu
tố không kém phần quan trọng. Chính vì vậy, đã từ lâu bộ kiềng ba chân để giáo
dục học sinh chính là Nhà trường - Gia đình - Xã hội, giáo dục kỹ năng sống
cũng vây.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, các thầy cô
giáo, bên cạnh làm tốt công tác chuyên môn cũng phải xây dựng thói quen cập
nhật thời sự và các kiến thức xã hội mới có thể làm tốt vai trò cố vấn cho hoạt
động này. Biết được học sinh thời nay nghĩ gì, hành động như thế nào để có thể

nhận thức của học sinh, thì sẽ đạt được kết quả như mong muốn. Tôi xin tóm tắt
lại các biện pháp thực hiện nhằm rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua
hoạt động GDNGLL:
1. Ngoài việc thực hiện đầy đủ các hoạt động chỉ đạo của nhà trường, giáo
viên chủ nhiệm cần sáng kiến, tổ chức nhiều hơn nữa các hoạt động phù hợp cho
lớp mình.
2. Tổ chức nhiều hơn các hoạt động ngoại khoá, nói chuyện về các chuyên
đề liên quan đến kỹ năng sống của học sinh.
3. Tạo cho các em cơ hội để nói lên những suy nghĩ của mình thông qua các
hội thi, buổi giao lưu, ngày lễ kỷ niệm...
4. Tăng cường các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao.
5. Kêu gọi sự chung tay của cộng đồng.
VIII. ĐÈ NGHỊ


12
Phạm vi đề tài khiêm tốn, chỉ áp dụng đối với lớp 5D. Đề tài sẽ còn tiếp tục
nghiên cứu và thực hiện vì tôi thấy có hiệu quả. Tuy nhiên, với điều kiện hiện
nay, tình hình cơ sở vật chất của nhà trường còn nhiều thiếu thốn, chưa có hội
trường riêng để tổ chức các buổi hoạt động GDNGLL tập thể, sân chơi thể dục,
thể thao chưa đầu tư đúng mức. Đề tài sẽ được thành công hơn nếu được trang bị
thêm những thiếu thốn đã nêu. Các ngành, các cấp cần có sự phối hợp để chung
tay cùng với nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

IX. TÀI LIỆU THAM KHẢO.

1. PGS.TS Đặng Quốc Bảo - Cẩm nang xây dựng trường học thân thiện học
sinh tích cực - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam - Năm 2009
2. Thạc sỹ tâm lý Đinh Đoàn - Tài liệu tập huấn giáo viên về kỹ năng sống
cho học sinh - Đà Nẵng - Năm 2009


3

2. Những thực trạng liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu

1

4

3. Lý do chọn đề tài

2

5

4. Giới hạn nghiên cứu của đề tài.

2

6

III. CƠ SỞ LÝ LUẬN

1. Khái niệm về kỹ năng sống

2

7

2. Phân loại kỹ năng sống

V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1. Thực hiện công tác của nhà trường và Ban HĐGDNGLL

5

14

2. Các biện pháp đã triển khai thực hiện

5

15

VI. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

7

16

VII. KẾT LUẬN

7

17

VIII. ĐỀ NGHỊ

8