LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng
dẫn khoa học của PGS.TS Phan Văn Hòa - Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế. Các nội
dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài là trung thực và chưa công bố bất kỳ dưới hình
thức nào trước đây. Những số liệu phục vụ cho việc phân tích, đánh giá được tác giả
thu thập trong quá trình nghiên cứu.
Ngoài ra trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu
của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc.
Tác giả luận văn

Lê Đức Thịnh

i


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban Giám hiệu, các
Quý Thầy Cô giáo trường Đại học Kinh tế Huế đã trang bị cho tôi những kiến thức
quý báu trong thời gian qua.
Đặc biệt, tôi xin cảm ơn thầy PGS.TS. Phan Văn Hoà, người hướng dẫn khoa học
của luận văn, đã tận tình hướng dẫn, đưa ra những đánh giá xác đáng giúp tôi hoàn
thành luận văn này.
Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban lãnh đạo, các cán bộ công chức Sở
Kế hoạch và Đầu tư; các cán bộ thuộc các Sở, ngành, BQLDA cấp tỉnh; cán bộ các
huyện, thành phố, thị xã và một số đơn vị quản lý, sử dụng công trình trên địa bàn
tỉnh Quảng Trị đã tạo điều kiện về thời gian và giúp đỡ tôi trong việc khảo sát tìm
kiếm các nguồn thông tin quý báu cho việc hoàn thành luận văn.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, người thân đã động viên, khích lệ tôi
cả về vật chất lẫn tinh thần trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Mặc dù, bản thân đã rất cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi những khiếm
khuyết, tác giả mong nhận được sự đóng góp chân thành của Quý Thầy, Cô giáo, các

Để đạt được các mục tiêu đề ra, tác giả sử dụng các phương pháp tổng hợp và
phân tích sau: phương pháp khảo cứu tài liệu, phương pháp chuyên gia chuyên khảo,
phương pháp thống kê mô tả, phân tổ thống kê, so sánh được sử dụng trong việc
phân tích thực trạng công tác quản lý đầu tư công từ nguồn vốn ngân sách nhà
nước tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị, so sánh các số liệu thu thập được qua
các năm để đưa ra các kết luận.
3. Kết quả nghiên cứu và những đóng góp của luận văn:
Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý
đầu tư công từ nguồn vốn NSNN tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị giai đoạn
từ năm 2015-2017; đề xuất các giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công
từ nguồn vốn NSNN tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị giai đoạn đến năm
2025.

iii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BQLDA

Ban quản lý dự án

CSHT

Cơ sở hạ tầng

DN

Doanh nghiệp

DNNN


QL

Quản lý

XDCB

Xây dựng cơ bản

UBND

Ủy ban nhân dân

VĐT

Vốn đầu tư

iv


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ ................................ iii DANH
MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................ iv MỤC LỤC
......................................................................................................................v

DANH

MỤC BẢNG .................................................................................................... ix DANH


4.
Phương
pháp
nghiên
.............................................................................................3

cứu

5.
Kết
cấu
luận
..........................................................................................................3

văn

PHẦN 2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .........................................................................4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ
ĐẦU TƯ CÔNG TỪ NGUỒN VỐN NSNN ................................................................4
1.1. Cơ sở lý luận về đầu tư công và quản lý đầu tư công từ nguồn NSNN ...................4
1.1.1.
Một
số
khái
...................................................................................................4

niệm

1.1.2. Vai trò và đặc điểm của đầu tư công từ nguồn vốn NSNN ...................................7

tư

lý

đầu

ở
công

Việt
trên

Nam
thế

giới

1.2.3. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả công tác quản lý đầu tư công tại Sở Kế hoạch và
Đầu
tư
ở
một
số
địa
nước........................................................................20

vi

phương


2.3.5. Công tác quản lý đấu thầu ...................................................................................58
2.3.6. Công tác kiểm tra, giám sát đánh giá đầu tư .......................................................59
2.4. Đánh giá kết quả từ các đối tượng được điều
tra....................................................62
2.4.1. Đặc điểm cơ bản của các đối tượng điều tra .......................................................62

vi
i


2.4.2. Đánh giá của các đối tượng điều tra về công tác quản lý đầu tư công tại Sở Kế
hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị ....................................................................................63
2.4.3. So sánh ý kiến đánh giá của các đối tượng điều tra về công tác quản lý đầu tư
công từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Sở Kế hoạch và Đầu tư .............................67
2.5. Đánh giá chung về quản lý đầu tư công tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị
.......................................................................................................................................71

vi
ii


2.5.1.
Kết
quả
được..................................................................................................71

đạt

2.5.2.
Hạn

quản

lý

đầu

tư

3.1.2.
Mục
...............................................................................................................80

công
tiêu

3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh
Quảng
Trị.......................................................................................................................84
3.2.1. Cải cách thủ tục
.....................................84

hành

chính

trong

lĩnh

vực

địa

bàn

tỉnh

..........................................................................................................................91
3.2.7 Tăng cường công tác kiểm toán, thanh tra, kiểm tra và giám sát, chống thất
thoát,
lãng
phí
trong
đầu
.............................................................................................92

vii

tư

công


PHẦN 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................93
1.
luận......................................................................................................................93

Kết

2. Kiến nghị ...................................................................................................................94
2.1. Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ .......................................................................94

Bảng 2.8. Kết quả đấu thầu các dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh giai đoạn
20152017............................................................................................................59
Bảng 2.9.

Tình hình thực hiện giám sát đầu tư công giai đoạn 2015-2017 trên địa
bàn
toàn
tỉnh
.....................................................................................................61
Bảng 2.10. Đặc điểm cơ bản của các đối tượng điều
tra..............................................62

Bảng 2.11. Đánh giá của các đối tượng điều tra đối với công tác quản lý đầu tư công
tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị ................................................65
Bảng 2.12. So sánh giá trị trung bình ý kiến đánh giá của các Sở, ngành, BQLDA cấp
tỉnh với các Huyện, thành phố, thị xã về công tác quản lý đầu tư công
tại
Sở
Kế
hoạch
và
Đầu
tư
tỉnh
Quảng
Trị
.....................................................68
Bảng 2.13. So sánh giá trị trung bình ý kiến đánh giá của Sở Kế hoạch và Đầu tư và
các đơn vị quản lý, sử dụng công trình về công tác quản lý đầu tư công tại
Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị .....................................................70

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng
Trị...............................................................................................................30
Sơ đồ 2.2. Sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý đầu tư công của Sở Kế hoạch và Đầu tư
Quảng Trị ...................................................................................................46

x


PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây
dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội (KT-XH) và đầu tư vào các chương trình, dự án
phục vụ phát triển KT-XH.
Đối với một nước đang phát triển như Việt Nam thì đầu tư công có vai trò quan
trọng trong việc hoàn thiện và phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế -xã hội,
hỗ trợ hoạt động của tất cả các thành phần kinh tế, tạo động lực thúc đẩy phát triển
kinh tế của đất nước. Đầu tư công cũng được Nhà nước sử dụng như một công cụ
vĩ mô để thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô, xóa đói
giảm nghèo, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.
Quảng Trị là một tỉnh ở khu vực Bắc Trung Bộ, không có nhiều điều kiện thuận
lợi về khí hậu, cơ sở vật chất còn nhiều thiếu hụt, trình độ phát triển còn thấp so với
bình quân cả nước; cơ sở hạ tầng điện, đường, trường, trạm và các dịch vụ công cộng
thiếu và yếu thì đầu tư công là nguồn lực chủ yếu và đóng vai trò quyết định trong
quá trình hoàn thiện kết cấu hạ tầng, cải thiện các điều kiện xã hội, phát triển đồng bộ
các ngành, lĩnh vực và đảm bảo an ninh quốc phòng của địa phương. Và thực
tiễn đã chứng minh, quá trình đầu tư công đã làm thay đổi đáng kể kết cấu hạ tầng kỹ
thuật, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện và nâng cao chất lượng đời sống của
nhân dân trong tỉnh thời gian qua.
Tuy nhiên, quá trình tăng trưởng kinh tế của tỉnh thời gian vẫn dựa quá nhiều

vốn
NSNN tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị giai đoạn từ năm 2015-2017;
- Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý đầu tư công từ nguồn
vốn
NSNN tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị giai đoạn đến năm 2025.
3. Đối tượng và phạm vi nhiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Là những vấn đề liên quan đến công tác quản lý đầu tư công từ nguồn vốn NSNN
tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: tỉnh Quảng Trị.

2


- Phạm vi thời gian: Phân tích thực trạng công tác quản lý đầu tư công giai
đoạn từ năm 2015 đến năm 2017 và đề xuất các giải pháp đến năm 2025.

3


4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp thu thập thông tn, số liệu
- Số liệu thứ cấp
Thông tin, số liệu thứ cấp được thu thập từ các cơ quan, Ban, ngành ở Trung
ương và địa phương.
- Số liệu sơ cấp
Phương pháp điều tra chọn mẫu được sử dụng để phỏng vấn trực tiếp từ: cán
bộ quản lý tại Sở Kế hoạch và Đầu tư 25 người; các cán bộ tại các Sở, ngành,
BQLDA cấp tỉnh 20 người; cán bộ các huyện, thành phố, thị xã 20 người; các đơn vị

“Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án
xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục
vụ phát triển kinh tế - xã hội”. Đầu tư công bao gồm: Đầu tư từ ngân sách (phân cho
các Bộ ngành Trung ương, các địa phương); Đầu tư theo các chương trình hỗ trợ có
mục tiêu (thường là các chương trình mục tiêu trung và dài hạn), cũng được
thông qua trong kế hoạch ngân sách hằng năm, tín dụng đầu tư (vốn cho vay) của
Nhà nước có mức độ ưu đãi nhất định; Đầu tư của các doanh nghiệp Nhà nước, mà
phần vốn quan trọng của doanh nghiệp có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước. [10]
Đầu tư công còn được hiểu là việc sử dụng nguồn vốn Nhà nước để đầu tư
vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội không nhằm mục đích
kinh doanh như: Chương trình mục tiêu, dự án phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật,
kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh; các dự án đầu tư không có điều kiện
xã hội hoá thuộc các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, y tế, khoa học, giáo dục, đào
tạo... Chương trình mục tiêu, dự án phục vụ hoạt động của các cơ quan nhà nước,
đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, kể cả việc mua sắm, sửa
chữa tài sản cố định bằng vốn sự nghiệp; Các dự án đầu tư của cộng đồng dân
cư, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp được hỗ trợ
từ vốn nhà nước theo quy định của pháp luật; Chương trình mục tiêu, dự án đầu tư
công khác theo quyết định của Chính phủ.

5


Nói tóm lại, đầu tư công bao gồm tất cả các khoản đầu tư do Chính phủ và các
doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế nhà nước tiến hành. Đầu tư công được xét không
phải từ góc độ mục đích mà từ góc độ tính sở hữu của nguồn vốn dùng để đầu tư.
Đầu tư công là đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước theo quy định của pháp luật hiện
hành, bao gồm: vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín
dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tư phát triển của các doanh nghiệp nhà
nước và các vốn khác do nhà nước quản lý.



Quản lý đầu tư chính là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng quá trình
đầu tư (bao gồm công tác quản lý quy hoạch, thực hiện đầu tư và vận hành kết quả
đầu tư cho đến khi thanh lý tài sản do đầu tư tạo ra) bằng một hệ thống đồng bộ các
biện pháp nhằm đạt được hiện quả kinh tế xã hội cao trong những điều kiện cụ thể
xác định và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quy luật kinh tế khách quan nói
chung và quy luật vận động đặc thù của đầu tư nói riêng.
Theo quan điểm của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD): Quản lý đầu
tư công là một hệ thống tổng thể, bắt đầu từ việc hình thành những định hướng lớn
trong chính sách đầu tư công cho đến việc thẩm định, lựa chọn, lập ngân sách, thực
thi, và đánh giá các dự án đầu tư cụ thể, với mục đích là đảm bảo hiệu quả và hiệu lực
của đầu tư công, qua đó đạt được mục tiêu tăng trưởng và phát triển chung của nền
kinh tế.
Quản lý đầu tư công là quá trình quản lý từ khâu phê duyệt chủ trương đầu
tư, phê duyệt chương trình, dự án, lập kế hoạch đầu tư, xác định danh mục chương
trình, dự án đầu tư, triển khai thực hiện, theo dõi, kiểm tra đánh giá, thanh tra các
chương trình, dự án đầu tư công và kế hoạch đầu tư công.
Như vậy, quản lý đầu tư công là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng
quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người,
do các cơ quan trong hệ thống hành pháp và hành chính thực hiện nhằm hỗ trợ các
chủ đầu tư thực hiện đúng vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người đại diện sở hữu
nhà nước trong các dự án công, ngăn ngừa các ảnh hưởng tiêu cực của các dự án.
Kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực trong việc sử dụng vốn nhà
nước nhằm tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.
Quy trình quản lý đầu tư công bao gồm tám nội dung cụ thể như sau: 1) Định
hướng đầu tư; 2) Lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư; 3) Lập, thẩm
định và phê duyệt dự án; 4) Lựa chọn và lập kế hoạch ngân sách dự án; 5) Triển khai
dự án;
6) Điều chỉnh dự án; 7) Vận hành dự án; 8) Đánh giá và kiểm toán sau khi hoàn thành

những lĩnh vực mang tính chủ quyền quốc gia, tài nguyên quốc gia (các công trình
quốc phòng,…)
Vai trò của đầu tư công được thể hiện trên ba khía cạnh quan trọng sau:
Một là, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên việc đầu tư cho các công trình hạ
tầng, cơ sở vật chất - kỹ thuật tối thiểu chung cho xã hội. Đây cũng đồng thời tạo
những điều kiện thiết yếu cho các thành phần kinh tế ngoài nhà nước đầu tư và phát
triển.
Hai là, góp phần làm giảm khoảng cách giàu nghèo, giảm bất bình đằng, bất công
trong xã hội bằng các chương trình, dự án kinh tế hỗ trợ các vùng khó khăn, vùng sâu
vùng xa, các dân tộc thiểu số (chương trình 134, 135 của Chính phủ, Chương

10


trình
30a, các chương trình xóa đói giảm nghèo hỗ trợ sản xuất...), nâng cao và ổn định đời
sống người dân.

11


Ba là, đảm bảo ổn định và không ngừng tăng cường quốc phòng, an ninh. Các
công trình, dự án về an ninh quốc phòng đều không mang lại hiệu quả kinh tế
trước mắt nên khu vực tư nhân không thể và cũng không muốn đầu tư vào lĩnh vực
này. Nhưng đó lại là cơ sở quan trọng của đất nước để bảo vệ Tổ quốc, giữ vững độc
lập, chủ quyền quốc gia.
Qua đó có thể thấy, đầu tư công từ nguồn vốn NSNN có tác động khá lớn
tới tăng trưởng kinh tế, điều chỉnh và chuyển dịch cơ cấu vốn đầu tư theo định
hướng đề ra. Hoạt động đầu tư công từ nguồn vốn NSNN góp phần tái tạo và tăng
cường năng lực sản xuất để tăng năng suất lao động, tăng thu nhập quốc dân và tăng