ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH SÓC TRĂNG SỞ GIÁO DỤC VÀ
ĐÀO TẠO

KYÛ YEÁU
HỘI NGHỊ CHUYÊN ĐỀ
DẠY VÀ HỌC MÔN LỊCH SỬ
THEO ĐỊNH HƯỚNG
THI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Đại Ngãi, ngày 18 tháng 12 năm 2016


MỤC LỤC
Đề dẫn Hội nghị - Ban tổ chức

1

Phần I. Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá
môn Lịch sử theo định hướng phát triển năng lực học sinh

3

1. Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng
lực của học sinh trong dạy học Lịch sử ở trường THPT Hoàng Diệu
- Nguyễn Thị Mỹ Linh - Giáo viên trường THPT Hoàng Diệu

3

2. Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá môn Lịch sử
ở trường THPT Kế Sách - Bùi Thị Nga - Giáo viên trường THPT
Kế Sách

Lịch sử - Tổ Sử-Địa-GDCD trường THPT Huỳnh Hữu Nghĩa

26

8. Cách thức ôn tập, xây dựng câu hỏi, đề thi môn Lịch sử theo các
mức độ của ma trận theo định hướng thi trắc nghiệm khách quan Nguyễn Minh Sang - Giáo viên trường THPT Lương Định Của

29

9. Định hướng soạn câu hỏi trắc nghiệm - Nguyễn Đức Huy - Giáo
viên trường THPT Mỹ Xuyên

35

Phần III. Sử dụng lược đồ, biểu đồ và các phương tiện dạy học
môn Lịch sử tạo sự hứng thú và khắc sâu kiến thức cho học
sinh

37


10. Sử dụng lược đồ, biểu đồ và các phương tiện dạy học môn Lịch
sử tạo sự hứng thú và khắc sâu kiến thức cho học sinh - THCS &
THPT Mỹ Thuận

37

11. Sử dụng lược đồ, biểu đồ và các phương tiện dạy học môn Lịch
sử tạo sự hứng thú và khắc sâu kiến thức cho học sinh - Nguyễn Thị
Ngọc Dung - Giáo viên trường THPT Nguyễn Khuyến

65

17. Một số giải pháp trong dạy học tích hợp liên môn ở trường
THPT Mỹ Hương - Lê Thị Hồng Diễm - Giáo viên trường THPT
Mỹ Hương

72

18. Vận dụng tích hợp trong dạy học Lịch sử ở trường THPT Đặng Thị Bích Bông - Giáo viên trường THPT Mỹ Xuyên

76

19. Dạy học theo chủ đề tích hợp và tích hợp liên môn - Trần Văn
Nguyên - Giáo viên trường THPT Đại Ngãi

81

Phần V. Một số giải pháp giúp học sinh làm bài trắc nghiệm đạt
hiệu quả cao

88

20. Đổi mới hoạt động dạy học nhằm rèn kỹ năng làm bài trắc
nghiệm Lịch sử - Lâm Thị Hồng Thắm - Giáo viên trường THPT
Thành phố Sóc Trăng

88

21. Một số giải pháp giúp học sinh làm bài thi trắc nghiệm đạt hiệu
quả cao - Nguyễn Thị Kim Thoa - Giáo viên trường THPT An Ninh

được tiếp cận về trắc nghiệm khách quan từ việc lập ma trận đề, biên soạn đề kiểm tra
đến việc đánh giá hiệu quả các câu hỏi.
Chính vì thế, việc môn Lịch sử được thi bằng hình thức trắc nghiệm khách quan
trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017 không phải là việc quá mới đối với giáo viên và
học sinh, mà đó chỉ là khó khăn tạm thời do việc phải thay đổi cách dạy và học cho phù
hợp với hình thức kiểm tra đánh giá này.
Với tinh thần trách nhiệm, giáo viên Lịch sử các trường THPT trong toàn tỉnh đã
nỗ lực tích cực đầu tư, trau dồi chuyên môn tìm ra cách thức dạy và học hiệu quả, đáp
ứng yêu cầu việc đổi mới việc thi trắc nghiệm khách quan trong kỳ thi THPT Quốc gia
năm 2017. Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề tại đơn vị và trao đổi kinh
nghiệm giữa các giáo viên bộ môn, bước đầu đã có một số định hướng và giải pháp
sau:
1. Xác định nội dung dạy học và chuẩn bị cho kỳ thi
- Nội dung dạy học là phần chung của chương trình môn Lịch sử lớp 12
THPT và Giáo dục thường xuyên hiện hành đã thực hiện giảm tải.
- Xây dựng ma trận đề thi môn Lịch sử từ việc nghiên cứu, khai thác đề
minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Xây dựng các cấu trúc đề thi khác nhau dựa trên ma trận đã xác định, từ
đó soạn các câu hỏi ứng với từng nội dung trong ma trận nhằm phục vụ việc dạy
và học.
- Xây dựng ma trận đề kiểm tra theo từng nội dung dạy học của từng
chương, từng giai đoạn lịch sử.
2. Về công tác dạy học
- Trước hết, giáo viên cần giải thích cho học sinh hiểu, dù thi với hình
thức nào thì bài thi vẫn luôn đánh giá đúng năng lực của học sinh, đòi hỏi người
học phải có kiến thức đầy đủ, vững vàng. Giáo viên phân tích cho học sinh thấy
được các ưu điểm của hình thức thi trắc nghiệm khách quan để học sinh an tâm,
phấn khởi, tự tin học tập.

1

- Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm khách quan môn Lịch sử trong
phạm vi giáo viên, tổ.
- Từng bước tiến đến tăng cường sử dụng trắc nghiệm khách quan vào
kiểm tra, đánh giá ở các khối 10, 11 và 12.
Kính thưa quý vị đại biểu, quý thầy cô!
Những nội dung trên chưa được áp dụng đồng bộ vào thực tiễn giảng dạy,
nhiều mục tiêu chỉ mang tính định hướng. Chính vì thế, trong Hội nghị chuyên
đề hôm nay, Ban tổ chức mong muốn được quý vị đại biểu, quý thầy cô chia sẻ
đóng góp, trao đổi chân tình, thẳng thắn để việc dạy và học môn Lịch sử theo
hình thức thi trắc nghiệm khách quan ngày đạt hiệu quả hơn.
Ban Tổ Chức


PHẦN I
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
MÔN LỊCH SỬ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC HỌC SINH

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC
LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT HOÀNG DIỆU
Nguyễn Thị Mỹ Linh
Giáo viên trường THPT Hoàng Diệu
Giáo dục định hướng phát triển năng lực của học sinh là nhấn mạnh vai trò của
người học với tư cách chủ thể của quá trình nhận thức, nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra
của việc dạy học. Thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú
trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn, chuẩn bị năng lực
giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp. Chương trình giáo dục này
được chú ý nhiều từ những năm 90 của thế kỷ 20 và ngày nay đã trở thành xu hướng
giáo dục quốc tế trong cải cách phương pháp dạy học ở nhà trường phổ thông.

- Về phương pháp - chiến lược chuyên sâu: Lập kế hoạch học tập, kế
hoạch làm việc; Các phương pháp nhận thức chung, thu thập, xử lý, đánh giá,
trình bày thông tin; Các phương pháp... Qua đó sẽ phát triển năng lực phương
pháp.
- Về giao tiếp - xã hội: Làm việc nhóm, tạo điều kiện cho sự hiểu biết về
phương diện xã hội, học cách ứng xử, trách nhiệm, khả năng giải quyết xung
đột. Qua đó phát triển năng lực xã hội.
- Về tự trải nghiệm - đánh giá: Tự đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, xây
dựng kế hoạch phát triển cá nhân, đánh giá, hình thành các chuẩn mực giá trị,
đạo đức và văn hóa, lòng tự trọng… Qua đó phát triển năng lực cá nhân.
3. Lý luận về đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực
của học sinh
Đổi mới phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh là thực hiện
bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang chương trình dạy
học tiếp cận năng lực của học sinh. Từ chỗ quan tâm học sinh học được cái gì
đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học. Chuyển từ
phương pháp dạy học theo lối "truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cách
vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất. Tăng
cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên - học sinh theo
hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội.
Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của học sinh, hình thành và phát
triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông
tin...), trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy.
Việc sử dụng phương pháp dạy học gắn chặt với các hình thức tổ chức dạy
học. Tùy theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những
hình thức tổ chức thích hợp như học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ở
ngoài lớp... Cần chuẩn bị tốt về phương pháp đối với các giờ thực hành để đảm
bảo yêu cầu rèn luyện kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn,
nâng cao hứng thú cho người học.


- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
Chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiến trình
dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập. Chú trọng phát triển kỹ năng tự đánh giá
và đánh giá lẫn nhau của học sinh với nhiều hình thức như theo lời giải, theo hướng
dẫn, hoặc tự xác định tiêu chí để có thể phê phán, tìm được nguyên nhân và nêu cách
sửa chữa các sai sót.


5. Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử nhằm phát triển năng lực của
học sinh ở trường THPT Hoàng Diệu

Dạy Lịch sử thông qua trải nghiệm thực tế

Dạy Lịch sử thông qua tổ chức làm việc nhóm


Dạy Lịch sử thông qua các cuộc thi tái hiện sự kiện lịch sử và nhân vật lịch sử
Nhìn chung, có rất nhiều hướng đổi mới phương pháp dạy học để phát triển
năng lực học sinh theo những cách tiếp cận riêng. Tuy nhiên việc đổi mới phương
pháp dạy học đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phương tiện, cơ sở vật chất và tổ
chức dạy học, về điều kiện, về tổ chức, quản lý…
Ngoài ra, phương pháp dạy học còn mang tính chủ quan. Mỗi giáo viên với kinh
nghiệm của mình cần xác định những phương hướng riêng để cải tiến phương pháp
dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh và kinh nghiệm của cá nhân.


ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT KẾ SÁCH
Bùi Thị Nga
Giáo viên trường THPT Kế Sách

của các phương pháp truyền thống và vận dụng các phương pháp mới để phát
huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực hành động, năng lực
cộng tác làm việc của người học, năng lực chiếm lĩnh tri thức. Để đảm bảo
được điều đó, phải thực hiện chuyển từ dạy học theo lối "truyền thụ một chiều"
sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành


năng lực và phẩm chất như Mark van Doren từng nói: “Nghệ thuật dạy học
chính là nghệ thuật giúp ai đó khám phá”.
Thực chất của ĐMPPDH hướng tới mục tiêu "lấy học sinh làm trung tâm".
Thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng
lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ
quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học và khi đó người dạy phải hiểu
được yêu cầu của người học để cung cấp thông tin, định hướng mục tiêu học tập, tổ
chức, hướng dẫn người học trong quá trình tiếp nhận tri thức. Do đó, để ĐMPPDH
mỗi giáo viên phải tìm kiếm, lựa chọn các phương thức hoạt động chung cho phù hợp
với học sinh.
Việc sử dụng phương pháp dạy học gắn chặt với các hình thức tổ chức dạy học.
Tùy theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những hình thức tổ
chức thích hợp như học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ở ngoài lớp...
Có nhiều biện pháp đổi mới phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh
như:
- Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống.
- Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học.
- Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề.
- Vận dụng dạy học theo tình huống.
- Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin hợp
lý hỗ trợ dạy học.
- Chú trọng các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn.
2. Việc đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường THPT Kế

hiệu quả.
* Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề:
- Khái niệm: Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề là phương pháp
dạy học mà trong đó tạo ra những tình huống có vấn đề, điều khiển học sinh
phát hiện ra vấn đề, hoạt động tự giác, tích cực để giải quyết vấn đề và thông
qua đó lĩnh hội tri thức, kĩ năng và đạt được những mục tiêu học tập khác.
- Quy trình của dạy học giải quyết vấn đề:
1. Đưa học sinh vào tình huống có vấn đề.
2. Học sinh phân tích tình huống có vấn đề.
- Xác định cái chưa biết.
- Huy động vốn tri thức của học sinh để tìm ra cái chưa biết.
3. Học sinh đưa ra giải pháp.
4. Học sinh trình bày giải pháp.
5. Giáo viên kết luận vấn đề.
Ví dụ 1: Khi dạy bài Nước Mĩ (Bài 6 - Lịch sử lớp 12).
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nếu như các nước thắng trận lẫn bại trận
đều bị thiệt hại nặng nề thì Mĩ đã vươn lên vị trí cường quốc hàng đầu, số 1 thế
giới, có quyền lực và tham vọng, luôn theo đuổi mưu đồ bá chủ thế giới. Vậy,
dựa vào đâu Mĩ có thể đặt ra cho mình những mục tiêu và tham vọng ấy? Để
giải đáp những vấn đề trên các em sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay.
Giáo viên đã đặt mục đích học tập trước khi học sinh nghiên cứu bài mới
- dẫn dắt học sinh vào tình huống có vấn đề và nêu bài tập nhận thức sẽ kích
thích tư duy để tìm ra lời giải đáp.


Ví dụ 2: Khi học về Tổng khởi nghĩa tháng Tám (Bài 16 - Lịch sử lớp 12), giáo
viên đưa ra vấn đề: Bàn về thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 ở Việt Nam, một
số Sử gia tư sản cho rằng: đó là một sự “ăn may” vì nó diễn ra trong điều kiện “trống
vắng quyền lực”, còn các nhà Sử học của chúng ta thì khẳng định: thành công của
Cách mạng tháng Tám không phải là sự “ăn may”. Vậy, các em đồng ý với ý kiến

chế ở tất cả các khâu từ ra đề, coi, chấm và nhận xét,


đảm bảo sự trung thực, khách quan, phản ánh một cách toàn diện về kiến thức,
kỹ năng, thái độ của học sinh.
Việc ra đề kiểm tra thực hiện đúng theo 4 mức độ yêu cầu: nhận biết,
thông hiểu, vận dụng thấp, vận dụng cao.
Căn cứ vào năng lực của học sinh ở từng học kì, từng khối lớp, giáo viên
xác định những câu hỏi theo 4 mức độ yêu cầu đảm bảo tính vừa sức và phân
hóa được học sinh.
Kiểm tra, đánh giá năng lực môn Lịch sử theo các yêu cầu:
- Cân đối giữa yêu cầu tái hiện kiến thức với yêu cầu hiểu kiến thức: khái
quát, xâu chuỗi các sự kiện lịch sử, lý giải được mối quan hệ giữa sự kiện này
với sự kiện khác đó là năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, tái hiện kiến
thức.
Ví dụ 1: Khi học về Luận cương chính trị tháng 10/1930 (Bài 14 - Lịch
sử lớp 12) giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại những nét cơ bản về nội dung
Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng và kết luận: đây là một cương lĩnh cách
mạng giải phóng dân tộc sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và vấn đề
giai cấp. Tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương lâm thời tháng
10/1930 đã thông qua Luận cương chính trị của Đảng, vậy Luận cương chính
trị này có gì khác hơn so với Cương lĩnh chính trị đầu tiên mà người ta đánh giá
đây là văn kiện còn có những mặt hạn chế? Học sinh sẽ tìm hiểu những vấn đề
cơ bản về mục tiêu, nhiệm vụ, động lực, lực lượng cách mạng, lãnh đạo, mối
quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới được đề cập trong
Luận cương chính trị tháng 10/1930, sau đó so sánh từng điểm này với Cương
lĩnh chính trị đầu tiên, rút ra được những hạn chế của Luận cương chính trị
tháng 10/1930.
Ví dụ 2: Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mĩ ở miền Nam (Bài 22 Lịch sử lớp 12), giáo viên hỏi: Chiến lược “chiến tranh cục bộ” và “chiến tranh
đặc biệt” của Mĩ ở miền Nam có điểm gì giống và khác nhau.

khích. Qua đó, góp phần khẳng định tinh thần đổi mới của giáo viên trong dạy học, sự
yêu thích của học sinh đối với môn Lịch sử.
III. KẾT LUẬN
ĐMPPDH, KTĐG môn Lịch sử theo định hướng phát triển năng lực học sinh là
một việc làm mà giáo viên trường THPT Kế Sách đã và đang thực hiện trong giai đoạn
đổi mới hiện nay nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, góp phần trang
bị cho học sinh trở thành “công dân toàn cầu” đủ trí tuệ, năng lực, phẩm chất đáp ứng
được nhu cầu xã hội. Có những hiểu biết lịch sử thế giới đặc biệt đó là kiến thức lịch
sử dân tộc để tự hào, bảo tồn, trang bị một bản lĩnh văn hóa vững vàng và phát huy
bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại toàn cầu hóa.
Trên đây là tham luận về ĐMPPDH, KTĐG của nhóm Sử trường THPT Kế
Sách dù thật sự đã rất cố gắng, nhiệt tình nhưng chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót. Rất
mong sự đóng góp ý kiến của lãnh đạo, của quý thầy cô giáo các trường để học hỏi,
đúc kết kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả dạy - học Sử và sâu xa
hơn làm theo lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh “Dân ta phải biết sử ta”.


THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TRONG THỰC HIỆN ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Ở TRƯỜNG THPT PHAN VĂN HÙNG
Lê Thị Trúc Hà
Giáo viên trường THPT Phan Văn Hùng
I. THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC, ĐỔI
MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ Ở TRƯỜNG THPT PHAN VĂN HÙNG
1. Ưu điểm
Nhà trường thường xuyên triển khai các văn bản chỉ đạo của cấp trên về
đổi mới kiểm tra đánh giá đến toàn thể giáo viên và học sinh trong trường.
Nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên tham gia đầy đủ các buổi
sinh hoạt, tập huấn về đổi mới kiểm tra đánh giá do Sở, Phòng tổ chức.
Phần lớn học sinh trong trường đã tiếp cận và từng bước hình thành kỹ

II. NHỮNG GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC, ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
1. Nâng cao nhận thức
Giáo viên:
- Tuyên truyền, vận động để giáo viên hiểu được tầm quan trọng của việc
đổi mới phương pháp và đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá theo định hướng
phát triển năng lực học sinh. Để từ đó có cách thiết kế bài giảng cho phù hợp,
biên soạn tốt đề kiểm tra theo hình thức trắc nghiệm, đánh giá đúng năng lực
học sinh.
- Động viên giáo viên mạnh dạn đổi mới phương pháp, vận dụng các
hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn, nhằm tạo hứng thú
cho học sinh từ đó định hướng phát triển năng lực chuyên biệt hình thành ý
thức yêu thích môn học và phát huy tính tích cực chủ động của các em.
Học sinh: Thường xuyên quan tâm giáo dục tư tưởng, tình cảm, thái độ của học
sinh. Rèn luyện các kĩ năng cần thiết cho học sinh để các em tiếp cận tốt với hình thức
kiểm tra trắc nghiệm.
2. Bồi dưỡng giáo viên
Tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn về đổi
mới kiểm tra đánh giá đến giáo viên.
Khuyến khích, tạo điều kiện cho giáo viên tham dự các buổi tập huấn chuyên
môn và tham gia giao lưu ở các diễn đàn trên mạng Internet về đổi mới phương pháp
dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá.
3. Một số kinh nghiệm khi thực hiện kiểm tra đánh giá của trường
3.1. Trong quá trình thiết kế giáo án cần chốt rõ những kiến thức do hoạt
động của học sinh mang lại và có định hướng cụ thể cho các em biết, hiểu và
vận dụng được tốt nhất các nội dung đó vào bài kiểm tra.
Ví dụ: Khi dạy chủ đề “Các nước Đức, Mĩ, Nhật Bản giữa hai cuộc chiến tranh
thế giới 1918 – 1939”, giáo viên giao nhiệm vụ cho các em bằng phiếu học tập về tình
hình của các nước này trong giai đoạn 1929 – 1939 và biện pháp khắc phục khó khăn

Sau khi học sinh thảo luận và báo cáo kết quả, giáo viên sẽ chốt ý và
định hướng để các em khắc sâu kiến thức đã hoạt động được và biết cách vận
dụng khi kiểm tra.
3.2. Trong quá trình biên soạn đề kiểm tra, giáo viên cần quan tâm gắn
nội dung kiểm tra với các vấn đề trong thực tiễn để học sinh thể hiện được năng
lực của bản thân trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến bản thân, gia
đình và xã hội.
3.3. Sau mỗi bài học cần có sự khắc sâu giúp học sinh nắm chắc kiến
thức trọng tâm của bài đó, qua đó học sinh sẽ nhận biết được phải học gì ở nhà.
Nếu có thể nên nêu ra trước câu hỏi, không nên kiểm tra bất kì một phần nào
mình thích mà không nằm trong trọng tâm của bài học.
3.4. Vận dụng linh hoạt một số hình thức kiểm tra miệng thực sự lôi
cuốn học sinh trong lớp và đánh giá được nhiều học sinh nhất. Ngoài mục đích
kiểm tra việc nắm vững kiến thức của các em, phải một lần nữa khắc sâu thêm
kiến thức trọng tâm của bài cũ cho học sinh.
3.5. Biên soạn đề kiểm tra theo đúng quy trình: phải mô tả nội dung cần
kiểm tra theo các mức độ, thiết lập ma trận, ra đề theo đúng ma trận đã thiết lập
đảm bảo phát huy được năng lực của người học theo hai hướng năng lực chung
và năng lực chuyên biệt.
III. KẾT LUẬN
Với các giải pháp trên khi áp dụng vào thực tế môn học đã mang lại kết
quả bước đầu khá khả quan như: các em tự tin hơn khi trình bày ý kiến trước
tập thể, điểm kiểm tra từng bước được cải thiện, các em hứng thú hơn đối với
môn học.
Trên đây là một số giải pháp về đổi mới phương pháp và đổi mới kiểm
tra đánh giá bộ môn ở trường THPT Phan Văn Hùng. Kính mong được sự góp ý
chân tình của các trường bạn. Chân thành cảm ơn!


VẬN DỤNG TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

rằng:
- Đối với học sinh thì tự biết mình tiếp thu kiến thức đến mức nào, có
những sai sót nào cần bổ khuyết, qua đó mà có ý thức phấn đấu vươn lên trong học
tập.
- Đối với giáo viên sẽ mang lại những thông tin liên hệ, nhằm giúp điều
chỉnh hoạt động dạy đồng thời nắm được trình độ chung của cả lớp mà còn biết


được những học sinh nào có sự tiến bộ rõ rệt hoặc sút kém đột ngột để động
viên, giúp đỡ kịp thời.
3. Những hạn chế
- Học sinh: Còn không ít học sinh học theo kiểu học “vẹt”, hoặc không
cần chuẩn bị bài chỉ chọn đại một đáp án mang tính chất “hên, xui” không cần
đọc kĩ yêu cầu của đề bài. Hoặc chọn đáp án theo bạn mà lại không trùng mã đề
nên dẫn đến điểm số rất thấp.
- Giáo viên: Việc soạn câu hỏi trắc nghiệm mất rất nhiều thời gian, ra đề
kiểm tra hoặc thi phải nhiều mã đề (trường lại yêu cầu giáo viên không nên trộn
đề mà mỗi đề độc lập có như vậy thì hạn chế được học sinh xem bài của bạn).
4 Hướng khắc phục
Để khắc phục được những khuyết điểm trên hay để cho việc kiểm tra đạt
được những hiệu cao thì giáo viên cần phải:
- Nghiêm túc thực hiện việc kiểm tra bài cũ thường xuyên, không bỏ qua
bất cứ tiết học nào (chỉ trừ trường hợp tiết học trước đó là thực hành hay kiểm
tra một tiết).
- Nội dung kiểm tra phải mang tính khái quát.
- Đảm bảo kiến thức và tạo thói quen cho học sinh trong việc học bài.
- Tìm ra những biện pháp, hay cách làm mới để áp dụng nhằm kích thích
tinh thần học tập của học sinh (năng nổ, tích cực) và làm giảm bớt đi không khí
căng thẳng trong giờ kiểm tra.
Chính từ những vấn đề khúc mắc trên, thúc đẩy cho chúng tôi tìm hiểu

sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Việc đổi mới phương pháp dạy học lịch sử, cũng như mọi môn học khác, học
sinh tự mình khám phá ra kiến thức (dưới sự hướng dẫn của giáo viên), tức là học sinh
phải được tiếp xúc với các tư liệu lịch sử: tranh ảnh, bản đồ lịch sử, các di vật, câu
chuyện lịch sử được ghi lại thành lời văn dưới sự định hướng và kết luận của giáo viên
để học sinh tự hình thành các biểu tượng lịch sử là hết sức quan trọng.
Hơn nữa việc hình thành và khắc sâu các sự kiện, nhân vật lịch sử cho đối
tượng là học sinh. Vì vậy, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học là việc
cần thiết để đem lại hiệu quả chất lượng việc dạy và học môn Lịch sử.
II. THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY BỘ
MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT HIỆN NAY
- Đổi mới phương pháp dạy học hiện nay không chỉ là phong trào mà còn
là một yêu cầu bắt buộc với mọi giáo viên. Thông thường ở giờ thao giảng hay
dự thi giáo viên giỏi, tất cả giáo viên đều nổ lực trong việc đổi mới phương
pháp dạy học, dù còn có người chưa thành công như mong muốn.
- Do thói quen đọc – chép, thuyết giảng, lệ thuộc sách giáo khoa đã tạo
thói quen thụ động của trò, thầy nói sao trò ghi vậy và chỉ biết học thuộc lòng,
không cần suy nghĩ.


- Theo thói quen thuyết giảng, không ít người chỉ “chạy” theo khối lượng
kiến thức trong sách giáo khoa, không quan tâm đến việc tìm ra những biện
pháp tác động đến quá trình nhận thức của học sinh.
- Để việc đổi mới phương pháp dạy học không chỉ là phong trào, để nó
không chỉ được nhìn thấy trên bề nổi mà còn được nhân rộng ở các nhà trường,
từng lớp học, trở thành thói quen của mỗi thầy cô giáo. Sự cần thiết phải đổi
mới phương pháp giảng dạy thì đã rõ, song để thực hiện được rộng khắp trong
toàn ngành thật sự không đơn giản.
III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
- Quan niệm trước đây: thầy dạy gì trò học đấy đã lỗi thời. Giáo viên là



không phải là bài dạy phải đầy đủ các phương pháp, không “ướt”, “cháy”... là được.
- Không nhất thiết tiết nào cũng dạy theo nhóm: giáo viên có thể hướng
dẫn học sinh tìm hiểu bài ở nhà theo nhóm, sau đó vào tiết học giáo viên mời
đại diện từng nhóm trình bày kết quả tìm hiểu và cho nhóm khác nhận xét, bổ
sung, qua đó hoàn thiện nội dung bài học và sẽ làm giảm tối đa hoạt động của
giáo viên.
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Đai – ri nhà giáo dục Liên Xô cũ đã từng nói: Dạy lịch sử cũng như bất cứ dạy
cái gì đòi hỏi người thầy phải khêu gợi cái thông minh chứ không phải bắt buộc trí
nhớ làm việc. Như vậy, mục đích của việc dạy học Lịch sử ở trường là người giáo viên
không chỉ giúp cho học sinh hình dung được những kết quả của quá khứ biết và ghi
nhớ các sự kiện, hiện tượng của Lịch sử mà quan trọng hơn là hiểu được Lịch sử tức là
phải nắm được bản chất của sự kiện.
Trong phát triển tư duy của học sinh việc sử dụng các thao tác lôgic có ý nghĩa
rất quan trọng. Vì vậy, giáo viên cần phải có những phương pháp, kĩ thuật phù hợp với
từng đối tượng học sinh, sử dụng có hiệu quả cho từng bài dạy.
Việc phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong việc học môn Lịch sử là
một phần trong việc đổi mới phương pháp dạy học của bộ môn này. Góp phần giáo
dục toàn diện cho học sinh.
2. Kiến nghị
Tăng cường thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo, sưu tầm tài liệu, vấn đề cập
nhật sự kiện, số liệu....Việc sử dụng đồ dùng dạy học phải đảm bảo yêu cầu: tính khoa
học, tính trực quan và tính thẫm mĩ giáo dục.
Ứng dụng công nghệ thông tin phải hài hòa với việc ghi chép của học sinh và
phù hợp với thời lượng của tiết học.
Cần củng cố bài cho học sinh, giúp cho các em nhớ nhanh, bền vững kiến thức
lịch sử đã học. Nhất là trong bối cảnh lịch sử hiện nay khi học sinh coi trọng các môn