Lập kế hoạch để thành công
“Tôi luôn luôn ước mơ thực hiện những điều to tát hơn và tốt đẹp hơn, không chỉ
cho riêng mình mà cho gia đình và cả cộng đồng của tôi. Tôi biết mọi việc không
thể được hoàn thành ngay lập tức, tất cả đều phải được lên kế hoạch và chuẩn bị
thật chu đáo. Tôi đã từng dành 15 năm chuẩn bị bản thân để đương đầu với thử
thách.”
“Cậu điên à?” - Đó là lời cảnh báo của bạn bè đối với Lee Dunham vào năm 1971,
khi anh quyết định bỏ nghề cảnh sát và dùng tất cả các khoản tiền tiết kiệm được
trong suốt 10 năm ròng để đầu tư vào chuyện kinh doanh nhà hàng mà theo mọi
người là đầy rủi ro. Đầu tư cho cái nhà hàng đặc biệt này thực sự là một sự mạo
hiểm lớn: làm đại lý nhượng quyền của hãng McDonald’s đầu tiên ở trung tâm
New York, ngay trong một khu nổi tiếng về tội phạm, Khu Harlem.
Nhưng Lee có kế hoạch của riêng mình. Trong khi bạn bè chơi bóng trên những lô
đất trống của Brooklyn, thì Lee lại lao vào làm việc để kiếm tiền. Cậu đi mua và
ký gởi những chai sữa vào tiệm tạp hóa, cậu nhận đánh giày, phát báo và giao
hàng đến từng nhà. Từ nhỏ, cậu đã hứa với mẹ rằng cậu sẽ nỗ lực để một ngày nào
đó mẹ cậu không còn phải đi giặt thuê kiếm sống nữa. Cậu bảo cậu sắp khởi sự
công việc làm ăn riêng. “Đừng nói thánh nói tướng nữa! Lo làm bài đi con”, mẹ
cậu bảo. Mẹ cậu biết rõ rằng chưa có người nào trong dòng họ Dunham từng thoát
khỏi kiếp lao động nghèo, chứ đừng nói đến chuyện kinh doanh này nọ. Bà cứ
nhắc đi nhắc lại với cậu con trai rằng “Sẽ không có con đường nào để con có thể
tự mình kinh doanh buôn bán được cả!”.
Nhiều năm trôi qua và Lee vẫn chưa thực hiện được ước vọng của mình. Học xong
trung học, anh gia nhập Không quân. Thời gian tại ngũ cũng là thời gian trong anh
nảy sinh và nuôi dưỡng ý định một ngày nào đó sẽ làm chủ một nhà hàng gia đình.
Anh đăng ký vào trường thực phẩm Không quân, trở thành một đầu bếp giỏi và
được phục vụ trong nhà ăn của sĩ quan.
Khi rời quân ngũ, anh làm việc suốt bốn năm liền cho một vài nhà hàng lớn, có cả
nhà hàng của khách sạn Waldorf Astoria danh tiếng ở New York. Lee muốn bắt
đầu công việc kinh doanh nhà hàng của mình nhưng lại nghĩ mình thiếu nhiều kỹ
năng kinh doanh cần có để thành công. Thế là anh đăng ký vào một trường thương
Lee phải tự mình xoay xở mọi chuyện.
Mặc dù anh đã bị cướp hết hàng bán, tiền lời và phần nào cả sự tự tin, nhưng Lee
sẽ không để ước mơ của mình bị tước đoạt. Lee quay lại với những gì mà trước
đây anh luôn luôn tin tưởng: chuẩn bị và hoạch định.
Lee biến mọi thứ thành một chiến lược. Trước tiên, anh gởi đến từng tên côn đồ
hung hãn một bức thư với những lời lẽ cứng rắn, rằng nhà hàng McDonald’s
không phải là chỗ của bọn chúng. Dĩ nhiên, để có tác dụng, anh chuẩn bị cả một số
phương án đề phòng bạo lực. Qua ánh mắt bọn chúng, Lee cảm nhận được sự bơ
vơ, cô độc mà anh từng nếm trải trong chính gia đình mình. Anh nhận thức được
rằng sẽ có hy vọng và cơ hội cho những người hàng xóm này. Anh sẽ chứng minh
điều đó. Anh quyết định không chỉ phục vụ bữa ăn cho cộng đồng – anh còn suy
tính nhiều biện pháp nhằm xây dựng và phát triển cộng đồng mà anh đang sống.
Lee nói chuyện thẳng thắn và không kém phần thách thức với từng tên một, đồng
thời khơi gợi động lực giúp chúng làm lại cuộc đời. Sau đó anh đã làm điều mà
nhiều người cho rằng không thể tưởng tượng nổi: anh nhận chúng vào làm việc.
Anh thắt chặt công tác điều hành, kiểm tra đột xuất các nhân viên thu ngân, loại
trừ chuyện trộm cắp. Lee đã dần dần cải thiện được điều kiện làm việc. Cứ mỗi
tuần một lần, anh tổ chức các lớp học về dịch vụ khách hàng và quản lý cho nhân
viên. Anh khuyến khích họ phát triển những mục tiêu cá nhân và nghề nghiệp.
Anh luôn nhấn mạnh hai mục tiêu: Một là phải giữ vững và phát triển nhà hàng
bằng cách phục vụ khách hàng một cách hiệu quả; hai là nhà hàng của anh phải
mở ra lối thoát cho những con người đang trong bước đường cùng. Và nếu nhân
viên càng phục vụ khách hàng nhanh chóng hơn, hiệu quả hơn thì lối thoát ấy càng
hữu ích và có ý nghĩa hơn.
Như một nhà hoạt động cho cộng đồng, Lee tài trợ cho một đội điền kinh, giúp trẻ
em gặp hoàn cảnh cơ nhỡ trở lại các trung tâm giáo dục của cộng đồng và trường
học bằng nhiều suất học bổng. Lee đã xây dựng được một nhà hàng đặt trong khu
ổ chuột của New York trở thành đại lý McDonald’s có lợi nhuận cao nhất thế giới
thông qua doanh thu 1,5 triệu đô la một năm. Các đại diện của hãng từng không
muốn đặt chân đến Harlem trước đây, bấy giờ lại cùng nhau kéo đến cửa hàng của