Mục lục
Mở đầu…………………………………………………………………………….1
Nội dung
1, Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục
1.1

Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục………………………

1.2

Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục………………………..

1.3

Ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục……………………..

2, Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục trong việc xây dựng
nền giáo dục ở Việt Nam hiện nay……………………………………………….
Kết luận………………………………………………………………………….
Danh mục tài liệu tham khảo……………………………………………………..


Đề bài : Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục và sự vận dụng tư
tưởng đó vào việc xây dựng nền giáo dục ở Việt Nam hiện nay

Mở đầu
Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, người không chỉ dành
cả cuộc đời mình cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam mà còn
còn để lại một kho tàng di sản vô cùng quý giá. Người luôn quan niệm : “ Vì sự
nghiệp mười năm trồng cây, vì sự nghiệp trăm năm trồng người’ . Luôn nhận thức
được vai trò to lớn của văn hóa giáo đục, người đã đề lại cho ta nhiều tư tưởng mới

truyền thống. Khi tìm thấy con đường cứu nước, người đã bỏ nhiều công sức phân
tích sâu sắc nền giáo dục phong kiến cũng như thực dân , từ đó đã chuẩn bị cho
những suy tư về giáo dục sau khi giành độc lập sau này.HCM đa phê phán gay gắt
nền giáo dục phong kiến( tầm thường, kinh viện , xa rời thực tế , bất bình đẳng,
trọng nam khinh nữ…) và nền giáo dục thực dân (ngu dân, đồi bại, xảo trá, nguy
hiểm hơn cả sự dốt nát)
Nền giáo dục của Việt Nam sau này đã được HCM chuẩn bị từ những lớp bồi
dưỡng cán bộ cách mạng của hội VNCMTN những năm 1925-1927, thực sự ra đời
sau thắng lợi của cm tháng 8vaf phát triển cùng với sự nghiệp phát triển của cả dân
tộc.
Đúc kết giá trị truyền thống và hiện đại, tiếp thu tư tưởng Mác – Lênin và vận dụng
trong trải nghiệm của mình , HCM đã có những quan niệm mới mẻ về văn hóa giáo
dục phù hợp với nội tại của người Việt Nam
II, Nội dung quan điểm HCM về văn hóa giáo dục
Văn hóa giáo dục là một trong những lĩnh vực chính của văn hóa. Đây là lĩnh vực
được HCM rất quan tâm trong suốt cuộc đời cách mạng của mình. Những quan
điểm của HCM về văn hóa giáo dục được thể hiện qua những nội dung sau đây :


A, Mục tiêu của văn hóa giáo dục là thực hiện cả 3 mục tiêu của văn hóa bằng
giáo dục, có nghĩa là bằng dạy và học
Giáo dục là để mở mang dân trí, nâng cao kiến thức, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn
và tình cảm cao đẹp, những phẩm chất trong sáng và phong cách lành mạnh cho
nhân dân. Mở mang dân trí phải bắt dầu từ việc xóa nạn mù chữ , chống giặc dốt,
nâng cao trình độ, kết hợp phổ cập với nâng cao, biến nước ta thành một nước có
nền văn hóa cao.Học không phải để chạy theo bằng cấp mà phải có thực học . Học
để làm việc, học để làm người, làm cán bộ. Người đặt việc học làm cán bộ sau việ
chọc để làm việc , học để làm người chính là có hàm ý riêng. Trong những việc
này, học để làm người là khó nhất.Giáo dục để đào tạo những người vừa có đức
vừa có tài , những công dân biết ladm chủ để đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây

pháp này rất gần với những gì đang được nói tới hiện nay như mục tiêu của giáo
dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức
khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và
CNXH; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân,
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; hoạt động giáo dục
phải được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao
động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo
dục gia đình và giáo dục xã hội,…
Hiện nay đất nước và thế giới có nhiều đổi thay so với sinh thời Hồ Chí Minh,
nhưng những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về văn hóa giáo dục vẫn tiếp tục
soi sáng sự nghiệp đổi mới giáo dục nước nhà.

Trước đây cũng như hiện nay, giáo dục phải đáp ứng yêu cầu bảo vệ nền độc lập
dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước, đáp ứng nhu cầu học tập cho tất cả mọi
người theo tinh thần “ai cũng được học hành”. Dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí
Minh đào tạo những con người vừa “hồng” vừa “chuyên”, giáo dục hôm nay tập
trung vào mục tiêu tổng quát là chất lượng và hiệu quả, lấy sự phát triển toàn diện


con người cả phẩm chất và năng lực làm thước đo của nền giáo dục. Dưới ánh sáng
quan điểm “phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của học sinh”, ngày nay
Đảng ta nhấn mạnh phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của người học. Đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục, tiếp tục quan điểm “thực dạy, thực học” tức là đi vào
thực chất hiệu quả thật sự phục vụ Tổ quốc và nhân dân. Cũng như trước đây, với
tinh thần thi đua “dạy thật tốt, học thật tốt”, hiện nay đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục tập trung vào ba đối tượng chính: người thầy, người học và người quản lý.
Muốn dạy tốt, học tốt, quản lý tốt thì phải dạy thật, học thật, quản lý thật. Đó là
điều căn cốt nhất. Ngược lại, nếu chạy theo thành tích, hình thức, phô trương, nói
mà không làm, nói một đường làm một nẻo thì số phận giáo dục coi như đã an bài.
Thấm nhuần những lời dạy của Bác, Đảng ta đã xác định: “Giáo dục là quốc sách


Tư tưởng dạy và học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân được Hồ Chí Minh
quán triệt thực hiện trong ngành giáo dục và toàn xã hội. Người phát động phong
trào chống nạn mù chữ, thất học , làm cho mọi người dân đều biết đọc, biết viết
chữ quốc ngữ, nâng cao dân trí để có kiến thức mới phục vụ cho công cuộc kiến
thiết nước nhà. Bên cạnh đó, Người yêu cầu ngành giáo dục phải sửa đổi triệt để
nội dung chương trình, sách giáo khoa cho phù hợp với sự nghiệp kháng chiến,
kiến quốc, khôi phục kinh tế, quốc phòng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của thầy giáo, cô giáo đối với xã
hội . Người nhấn mạnh: "Có gì vẻ vang hơn là nghề đào tạo những thế hệ sau này
tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản?. Người thầy
giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất..., những người
thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh... Nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con
em nhân dân, thì làm sao mà xây dựng CNXH được? Vì vậy nghề thầy giáo rất là
quan trọng, rất là vẻ vang" [10] . Ðể làm tròn sứ mệnh vẻ vang ấy, người thầy giáo
phải có phẩm chất tốt. Bác nhắc nhở: "Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là
văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị. Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên
phải có đức... Cho nên thầy giáo, cô giáo phải gương mẫu, nhất là đối với trẻ con"
[11] .Hồ Chí Minh là Người đầu tiên vinh danh nghề giáo, đặt người thầy vào vị trí
được tôn trọng, cao quý nhất của xã hội. Muốn đạt được sứ mệnh vẻ vang ấy,
người giáo viên phải nhận thức được mình không phải là gõ đầu trẻ kiếm cơm mà
là người phụ trách đào tạo những công dân tiến bộ. Người nhấn mạnh người giáo
viên là: “ cán bộ chuyên môn, có chuyên môn mà không có chính trị giỏi thì dù học
giỏi mấy dạy trẻ con cũng hỏng. Chính trị là linh hồn, chuyên môn là cái xác. Có
chuyên môn mà không có chính trị thì chỉ còn cái xác không hồn. Phải có chính trị
trước rồi có chuyên môn”. [12]Do đó, người giáo viên phải tăng cường trau dồi
đạo đức cách mạng, không ngừng rèn luyện chuyên môn, phải là tấm gương sáng
để học sinh noi theo, phải gương mẫu từ lời nói đến việc làm, phải thương yêu
chắm sóc học sinh như con em ruột thịt của mình, phải thật sự yêu nghề, yêu
trường, không ngừng học hỏi để tiến bộ mãi. Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa

với nhu cầu và tiền đề xây dựng đất nước, bỏ những phần nào không cần cho đời sống thực tế.
- Đối với tiểu học cần giáo dục cho các cháu yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học,
yêu trọng của công.

Giữa “học” và “hành”, Bác cho rằng “học” phải đầy đủ, toàn diện, sát thực
tế; “hành” phải linh hoạt, mềm dẻo; muốn mọi việc làm, mọi hành động cách mạng luôn
đúng đắn thì “khi trở về làm việc, cần phải áp dụng những điều đã học cộng với kinh
nghiệm của mình vào công việc thực tế một cách khôn khéo, mềm dẻo, phù hợp với
hoàn cảnh chứ không nên máy móc” [5].


Xuất phát từ nguyên lý quan hệ biện chứng lý luận gắn với thực tiễn, việc học tập lý
luận và hành động cách mạng cũng có mối liên hệ rất chặt chẽ với nhau, Bác lưu ý “lý
luận rất quan trọng cho sự thực hành cách mạng… Hoạt động sản xuất là nền tảng của
thực hành, nó quyết định tất cả các hoạt động khác… muốn hiểu biết lý luận và phương
pháp cách mạng, phải thực hành tham gia cách mạng…” [6]“Lao động trí óc mà không
lao động chân tay, chỉ biết lý luận mà không biết thực hành thì cũng là trí thức một nửa.
Vì vậy, cho nên các cháu trong lúc học lý luận cũng phải biết kết hợp với thực
hành…” [7]. Từ nguyên lý trên, Bác đã chỉ ra một cách cụ thể về việc vận dụng phương
thức học đi đôi với hành, Bác nói “ngoài cách học ở trường, ở lớp, học trên sách, báo,
v.v., có một cách học rất tốt ai cũng có thể tham gia hằng ngày. Đó là học tập ngay
trong sản xuất, học tập những người, những tổ, những đơn vị tiên tiến…” [8], “các em
sẽ phải vừa làm vừa học, nghiên cứu không những trong sách vở mà ngay trong những
công tác của mình” [9]; đối với cán bộ, đảng viên Bác nói,“Học tập làm cho mỗi đảng
viên nâng cao quyết tâm phấn đấu suốt đời cho lý tưởng cộng sản, biến quyết tâm đó
thành hành động thực tế trong lao động sản xuất, trong chiến đấu và đời sống hằng
ngày” và“Phương châm, phương pháp học tập là lý luận liên hệ với thực tế. Học xong,
về xí nghiệp, về hợp tác xã, về cơ quan… Phải biến những điều đã học thành hành động
cách mạng thực tế. Học phải đi đôi với hành, chứ không phải học để nói suông”