PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGỌC HỒI
TRƯỜNG TH NGUYỄN VĂN TRỖI

-----***-----

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 1
GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN

Người thực hiện: VI THỊ NHUNG
Tổ khối: I
Đơn vị công tác: Trường TH Nguyễn Văn Trỗi
Năm học 2014 - 2015

LỜI CAM ĐOAN.
Sáng kiến kinh nghiệm này bản thân tự nghiên cứu trong quá trình giải dạy.


Bản thân không cop pi để đưa vào sang kiến của mình
Tôi xin hứa nếu có sai phạm tôi sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm trước hội đồng
khoa học.
Người viết
Vi Thị Nhung

MỤC LỤC


TT
1
2
3

tạo, tư duy.
Đối với mạch kiến thức: "Giải toán có lời văn" là một trong mạch kiến thức cơ
bản xuyên suốt chương trình Toán cấp tiểu học. Thông qua giải toán có lời văn, các em
phát huy được trí tuệ, được rèn luyện kĩ năng tổng hợp, đọc, viết, diễn đạt, trình bày,
tính toán. Toán có lời văn là mạch kiến thức tổng hợp của các mạch kiến thức toán học,
giải toán có lời văn các em sẽ được giải các bài toán về số học, các yếu tố đại số, các
yếu tố hình học và đại lượng. Toán có lời văn là chiếc cầu nối giữa toán học và thực tế
đời sống.
Là một người giáo viên trực tiếp dạy lớp 1 và đặc biệt là dạy môn toán. Thực
hiện chương trình đổi mới giáo dục toán học lớp 1 nói riêng và môn Toán ở tiểu học
nói chung. Tôi rất trăn trở và suy nghĩ nhiều để học sinh làm sao, làm được các phép
tính cộng, trừ mà việc giải toán có lời văn thì càng khó hơn đối với học sinh lớp 1 nên
tôi đi sâu về nghiên cứu dạy "Giải toán có lời văn" ở lớp 1.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lý luận:
Trong các mạch kiến thức toán ở chương trình toán Tiểu học thì mạch kiến
thức “Giải toán có lời văn” là mạch kiến thức khó khăn nhất đối với học sinh, và
càng khó khăn hơn đối với học sinh lớp Một. Bởi vì đối với lớp Một: Vốn từ, vốn
hiểu biết, khả năng đọc hiểu, khả năng tư duy lôgic của các em còn chậm. Thực tế
các em thực sự lúng túng khi giải bài toán có lời văn. Một số em chưa biết phân
tích đề toán để tìm ra lời giải, chưa biết tổng hợp để trình bày bài giải. Kĩ năng
tính toán, trình bày thiếu chính xác, giải toán một cách máy móc, bắt chước.
Đó là nguyên nhân chính mà tôi chọn đề tài nghiên cứu "Một số biện pháp giúp
học sinh lớp 1 giải toán có lời văn".
2. Thực trạng:
Trong quá trình giảng dạy, đặc biệt dạy lớp 1, phần giải toán có lời văn, học sinh
rất lúng túng khi nêu câu lời giải, thậm chí nêu sai câu lời giải, viết sai phép tính, viết
sai đáp số. Số còn lại là rất mơ hồ, các em chỉ nêu theo quán tính hoặc nêu miệng




+

1

=

3

1

+

2

=

3

Khi dạy giáo viên cần hướng dẫn học sinh diễn đạt trình bày động viên các em
viết được nhiều phép tính để tăng cường khả năng diễn đạt cho học sinh.
Mức độ 2: Đến cuối học kì I học sinh đã được làm quen với tóm tắt bằng lời:
Tóm tắt
Có

: 9 que tính

Cho : 2 que tính

9

Tóm tắt
Có

: 5 con gà

Thêm

: 4 con gà

Có tất cả: ... con gà ?
Giáo viên cần cho học sinh nắm vững đề toán, thông qua việc tóm tắt đề toán, để
giải bài toán có lời văn.
Bài giải gồm 3 phần: Lời giải, phép tính và đáp số.


Chú ý rằng tóm tắt không nằm trong lời giải của bài toán, nhưng phần tóm tắt
cần được luyện kĩ để học sinh nắm được bài toán đầy đủ, chính xác. Câu lời giải trong
bài giải không yêu cầu mọi học sinh phải theo mẫu như nhau, tạo điều kiện cho học
sinh diễn đạt câu trả lời theo ý hiểu của mình dựa vào câu hỏi của bài toán từ đó giáo
viên mới hướng cho học sinh cách nêu lời giải phù hợp với bài toán. Quy ước viết đơn
vị của phép tính trong bài giải học sinh cần nhớ để thực hiện.
Khi dạy học sinh giải bài toán có lời văn cần thực hiện tốt các bước sau:
Đọc kĩ đề bài.
Đề toán cho biết những gì? Đề toán yêu cầu gì?
Tóm tắt đề bài.
Tìm được cách giải bài toán.
Trình bày bài giải.
Kiểm tra lời giải và đáp số.
Muốn học sinh hiểu và có thể giải được bài toán thì điều quan trọng đầu tiên
là phải giúp các em đọc và hiểu được nội dung bài toán. Giáo viên cần cho các em

Có tất cả: ... con gà ?

Bài giải
Nhà An có tất cả là:
5 + 4 = 9 (con gà )
Đáp số: 9 con gà
Từ bài giải mẫu của giáo viên học sinh có thể nêu lời giải và thực hiện được các
bài toán giải tương tự.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Qua việc nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy toán có lời văn cho học sinh
lớp 1 cho thấy giải toán có lời văn ở lớp 1 không khó ở việc viết phép tính và đáp số,
câu lời giải của bài toán. Sau quá trình nghiên cứu và áp dụng kinh nghiệm sáng kiến
thì học sinh biết viết câu lời giải đã đạt kết quả rất cao, dẫn tới việc học sinh đạt tỉ lệ
cao về hoàn thiện bài toán có lời văn. Theo chủ quan của bản thân tôi thì kinh nghiệm


này có thể áp dụng và phổ biến nhằm nâng cao chất lượng cho học sinh về việc giải
toán có lời văn ở lớp 1.
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
* Kết luận
Phương pháp dạy giải toán có lời văn cho học sinh lớp 1 giúp học sinh hoàn
thiện một bài giải đủ 3 bước, câu lời giải, phép tính, đáp số là vấn đề đang được các
thầy cô trực tiếp dạy lớp 1 rất quan tâm. Vấn đề là giúp học sinh lớp 1 viết câu lời giải
của bài toán sao cho sát với yêu cầu mà câu hỏi của bài toán đưa ra. Một số biện pháp
mà bản thân tôi đã vận dụng trong quá trình dạy như đã nêu ở phần trên.
Trên đây là quá trình nghiên cứu, áp dụng kinh nghiệm vào đổi mới phương
pháp dạy học nói chung và phương pháp dạy giải toán có lời văn cho học sinh lớp 1.
Rất mong nhận được sự tham gia đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA HĐKH