O

V

TRƢ N

OT O

ỌC SƢ P

M

N

N UYỄN T Ị VÂN

SỬ DỤN
T

ỊA P ƢƠN

D SẢN VĂN

TRON

(TỪ N UYÊN T UỶ ẾN
TRUN

D Y

OÁ


TRÌN

ƢỢC

TRƢ N

O NT

ỌC SƢ P

M

N

T
N

Người hướng dẫn khoa học:
1. PS .TS. Kiều Thế ƣng, Trường ại học Sư phạm Hà Nội
2. P S.TS. oàng Thanh ải, Trường ại học Hồng ức

Phản biện 1: P S.TS ỗ

ồng Thái

Trường ại học Thái Nguyên
Phản biện 2: P S.TS Trần Viết Thụ
Trường ại học Vinh
Phản biện 3:

H luôn được coi là một trong những nội dung đặc biệt quan trọng.

i sản

văn hoá (DSVH) là một trong những nguồn tư liệu quí giá.
Thanh Hoá là vùng đất có truyền thống lịch sử - văn hoá lâu đời, hầu như mỗi
thời kỳ phát triển, Thanh Hoá đều có những DSVH tiêu biểu, phản ánh dòng chảy
liên tục của lịch sử dân tộc.

ặc biệt, trong thời kỳ từ nguyên thuỷ đến giữa TK

XIX (lớp 10, THPT), Thanh Hoá có hệ thống DSVH vô cùng phong phú với đầy đủ
các loại hình thể hiện... Việc khai thác tốt DSVH tại địa phương trong

HLS sẽ

góp phần quan trọng vào việc kích thích hứng thú học tập của HS, giúp các em học
lịch sử một cách chủ động, hứng thú và hiệu quả và là một trong những biện pháp
tích cực, góp phần đổi mới phương pháp

H theo hướng coi trọng phát triển phẩm

chất, năng lực của người học.
Vị trí quan trọng của việc khai thác và sử dụng DSVH trong DH không chỉ
được thể hiện ở quan điểm lý luận, mà còn được cụ thể hoá bằng các chỉ đạo trong
ông văn liên ngành Số 73-H

T-BVHTTDL ngày 16/01/2013 về “ ướng

dẫn sử dụng DSVH trong DH ở trường phổ thông, TTGDTX”.

-

iều tra thực tiễn HLS và sử dụng

SVH tại địa phương trong

HLS tại

các trường THPT tiêu biểu trên cả 3 vùng miền: miền núi, đồng bằng, miền biển; ở
các địa bàn: thành phố, thị xã, nông thôn.
- Thực nghiệm sư phạm (TNSP) từng phần và toàn phần thông qua một số
bài nội khoá và chủ đề ngoại khoá thuộc phần lịch sử Việt Nam (từ nguyên thuỷ
đến giữa TK X X), lớp 10, THPT tại những trường tiêu biểu của tỉnh Thanh Hoá.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1.Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở khẳng định tầm quan trọng của

SVH trong

HLS ở trường phổ

thông, luận án lựa chọn, xác định những nội dung SVH tiêu biểu ở địa phương và
tập trung đề xuất những hình thức, biện pháp sử dụng nhằm nâng cao chất lượng
HLS lớp 10 ở các trường THPT tỉnh Thanh Hóa.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
ể thực hiện mục tiêu trên, luận án tập trung giải quyết những nhiệm vụ
cụ thể sau:
- Tìm hiểu tài liệu giáo dục học, tâm lý học, giáo dục lịch sử và lịch sử văn
hóa liên quan đến đề tài.
- Tìm hiểu thực trạng việc sử dụng

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: phân tích tổng hợp các tài liệu về
giáo dục học, tâm lý học, phương pháp

HLS, các tài liệu lịch sử, tài liệu văn hóa

liên quan đến đề tài luận án; Nghiên cứu, phân tích chương trình, sách giáo khoa
Lịch sử, lớp 10 để xác định nội dung cần sử dụng SVH trong H.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra, khảo sát thực trạng
bằng việc sử dụng phiếu điều tra, phỏng vấn sâu, quan sát dự giờ, kiểm tra đánh
giá... để làm rõ tình hình sử dụng SVH trong HLS ở trường THPT.
- TNSP: thiết kế bài để tiến hành thực nghiệm (TN) từng phần và toàn phần
nhằm kiểm chứng những biện pháp mà luận án đề xuất.
- Sử dụng toán học thống kê: để xử lý kết quả TNSP, so sánh các giá trị thu
được giữa lớp TN và lớp đối chứng.

ó là cơ sở nhằm đánh giá hiệu quả của các

biện pháp luận án đề xuất.
5.

iả thuyết khoa học

Trong thực tiễn, việc sử dụng

SVH trong

HLS ở các trường THPT nói

chung, trường THPT tỉnh Thanh Hoá nói riêng còn nhiều bất cập. Nếu
trường THPT vận dụng các biện pháp sử dụng

Luận án là tài liệu tham khảo bổ ích cho

V, sinh viên, học viên cao học...

ngành Sư phạm lịch sử ở các trường ại học và ao đẳng nói chung.
7. óng góp của luận án
- Luận án tiếp tục khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng

SVH trong

HLS, đặc biệt là SVH tại địa phương.
- Phác họa được bức tranh về thực tiễn việc sử dụng SVH trong HLS ở các
trường THPT tỉnh Thanh Hóa.
- Lựa chọn được hệ thống SVH và xác định được nội dung của các SVH ở
địa phương có thể sử dụng trong

H phần lịch sử Việt Nam (từ nguyên thuỷ đến

giữa TK X X) THPT.
- Xác định được những yêu cầu và đề xuất hình thức, biện pháp sử dụng
SVH góp phần nâng cao chất lượng

H bộ môn ở các trường THPT tỉnh

Thanh Hóa.
8. Cấu trúc luận án
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận án bao gồm 4 chương, với cấu trúc
như sau:
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề t i
Chương 2: Sử dụng di sản văn hoá tại địa phương trong dạy học lịch sử ở

- Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng đồ dùng trực quan, tài liệu DH, đặc biệt là
SVH, tài liệu về văn hoá trong H nói chung, HLS nói riêng.
- iá trị của môi trường thực tế, môi trường văn hoá trong H.
- Vai trò của hình thức H tại thực địa và tham quan ngoại khoá... đối với việc
phát huy giá trị của SVH.
Trên cơ sở đó, kế thừa những kết quả nghiên cứu và tiếp tục làm rõ các vấn đề
còn tồn tại.
1.2. Các công trình nghiên cứu về di sản văn hóa và di sản văn hóa tại
Thanh Hoá
Chúng tôi tập trung phân tích, đánh giá các công trình nghiên cứu về

SVH

và SVH tại Thanh Hoá để làm rõ các vấn đề sau:
- ác quan niệm về SVH, các loại hình và đặc điểm SVH.
- Quan điểm của các nhà nghiên cứu về giá trị quan trọng của SVH trong các
lĩnh vực của cuộc sống - trong đó có lĩnh vực giáo dục & đào tạo.
- Những định hướng phát huy giá trị SVH dân tộc trong công tác giáo dục và
đào tạo thế hệ trẻ.
- Xác định những giá trị DSVH ở Thanh Hóa trên một số lĩnh vực văn hoá,
lịch sử, xã hội... ; đánh giá thực trạng và giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị.
1.3. Những vấn đề luận án kế thừa và cần tiếp tục nghiên cứu
Trên cơ sở kế thừa các công trình liên quan, đề tài sẽ tiếp tục tập trung giải
quyết những vấn đề cơ bản sau đây:


6
- Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tế, xem xét vị trí và tầm quan
trọng của




7
C ƢƠN
SỬ DỤN
TRON

D Y

D SẢN VĂN
ỌC LỊC

2

ÓA T

ỊA P ƢƠN

SỬ Ở TRƢ N

P Ổ T ÔN

- LÝ LUẬN V T ỰC T ỄN
2.1. Cơ sở lý luận.
2.1.1. Quan niệm về di sản văn hóa và di sản văn hóa tại địa phương
2.1.1.1. Di sản văn hóa
Trên cơ sở phân tích các khái niệm DSVH, chúng tôi cho rằng DSVH là tổng
thể những t i nguyên văn hoá truyền thống trong hệ thống giá trị của xã h i, bao
gồm cả hai loại hình văn hoá vật chất v văn hoá tinh thần. DSV nói chung chứa
đựng những giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học được chủ thể nhận thức, qua đó,


ông ước 1972 và 2003 của UN S O và Luật di sản văn

hóa Việt Nam (công bố năm 2001, được chỉnh sửa năm 2009) và sử dụng cách
phân loại dựa vào dạng thức tồn tại. Theo đó,
là

SVH vật thể và

SVH phi vật thể.

SVH bao gồm cả hai loại hình


8
2.1.3. Quan niệm về sử dụng di sản văn hóa trong dạy học lịch sử ở trường
phổ thông
Sử dụng
liệu về

SVH trong

HLS ở trường phổ thông tức là dùng

SVH hoặc tài

SVH một cách có mục đích, có chọn lọc, có phương pháp và kế hoạch

trong quá trình



9
2.1.5.2. Ý nghĩa
- Về kiến thức: Sử dụng DSVH tại địa phương góp phần cụ thể hóa, làm sáng
tỏ kiến thức cơ bản, hỗ trợ quá trình hình thành kiến thức lịch sử cho HS; nâng cao
tính trực quan, qua đó, giúp HS hình thành biểu tượng lịch sử; kích thích hứng thú,
đẩy mạnh hoạt động nhận thức và mở rộng nguồn kiến thức cho HS.
- Về kĩ năng: sử dụng DSVH tại địa phương trong

HLS tạo điều kiện

cho HS phát triển nhiều kĩ năng quan trọng, từ kĩ năng bộ môn đến các kĩ năng
sống nói chung.
- Về thái đ : sử dụng

SVH tại địa phương trong

cảm chân thực đối với các sự kiện, nhân vật lịch sử.

HLS giúp HS bộc lộ xúc

ồng thời, có ý nghĩa sâu s c

trong việc giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc, rèn luyện cho HS thói quen
làm việc nghiêm túc, khoa học và góp phần giáo dục cho HS ý thức trách nhiệm
bảo vệ các SVH nói chung.
Trên cơ sở đó, sử dụng

SVH tại địa phương trong HLS còn góp phần hình


Tuy nhiên, thực tế H nói chung và

HLS ở địa phương tỉnh Thanh Hoá nói

riêng, vấn đề khai thác và sử dụng giá trị của SVH, bên cạnh những cố g ng, vẫn
còn không ít những hạn chế và bất cập. Những hạn chế ấy không chỉ dừng lại ở
nhận thức, xác định tầm quan trọng của

SVH mà chủ yếu là ở phương pháp

H,

ở cách thức lựa chọn nội dung và vận dụng linh hoạt hệ thống phương pháp trong
H cụ thể nhằm thực hiện có hiệu qủa nhiệm vụ
THPT tỉnh Thanh Hoá.

H và giáo dục cho các trường


11
C ƢƠN
ÌN

3

T ỨC V B ỆN P ÁP SỬ DỤN

D SẢN VĂN

OÁ T


oá trong dạy học lịch

sử Việt Nam (từ nguyên thuỷ đến giữa TK X X) T PT ở địa phƣơng.
3.3.1. Sử dụng tài liệu di sản văn hóa trong bài học n i khoá trên lớp
Trong giờ học nội khoá trên lớp, cho dù là nằm cạnh hoặc trong vùng có
SVH, thì cũng là giờ học chỉ diễn ra trên lớp, nó khác với giờ học nội khoá diễn
ra tại DS. hính vì thế, việc chọn lựa được các biện pháp hợp lý, hiệu quả để khai
thác tối ưu giá trị của

SVH tại địa phương cho các giờ nội khoá trên lớp là đặc

biệt quan trọng. ây là hình thức DH chiếm ưu thế ở trường phổ thông hiện nay, vì
vậy, để khai thác và phát huy tối ưu giá trị của các

SVH tại địa phương phù hợp

với loại bài học này, chúng tôi ưu tiên dành riêng một mục để xác định các biện
pháp sử dụng.


12
3.3.2. Tổ chức dạy học bài lịch sử n i khoá tại di sản văn hóa
Bài học lịch sử không chỉ được tiến hành trên lớp mà còn được tiến hành tại
nơi có

SVH. Bài học lịch sử tại

SVH có ý nghĩa lớn trong việc phát triển toàn


với phương pháp H dự án theo hướng đổi mới hiện nay.
Phần tổ chức thực hiện và đánh giá hiệu quả giờ học được chúng tôi trình bày
cụ thể tại hương 4 - “Thực nghiệp sư phạm” của luận án.
3.3.4. Sử dụng di sản văn hóa trong các hoạt đ ng ngoại khoá
Việc tăng cường và đổi mới hoạt động ngoại khoá hiện nay trở thành yêu cầu
mang tính khách quan và bức thiết. Khi sử dụng DS tại địa phương để tổ chức các
hoạt động ngoại khoá, GV cần tuân thủ các yêu cầu cơ bản như: lựa chọn DS phải
dựa trên cơ sở các sự kiện cơ bản, điển hình nhằm giúp HS mở rộng và hiểu sâu s c
kiến thức trong chương trình nội khoá; cần có sự phối hợp, hỗ trợ, giúp đỡ của các


13
cơ quan quản lý, các tổ chức hoặc nhà khoa học; cần xây dựng kế hoạch phối hợp
với các bộ môn khác; căn cứ vào những điều kiện cụ thể chủ động lựa chọn nội
dung, hình thức ngoại khoá phù hợp...
Trên cơ sở những yêu cầu cơ bản của hoạt động này, chúng tôi đề xuất một số
hình thức sử dụng hiệu quả là:
3.3.4.1. Tổ chức hoạt đ ng trải nghiệm tại di sản
Tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại

S là biện pháp hiệu quả trong hoạt

động ngoại khoá. ể tổ chức cho HS các hoạt động này, V cần thực hiện theo các
bước sau:
+ ước 1: Lập kế hoạch và phê duyệt kế hoạch.
+ ước 2: Xây dựng kịch bản chương trình chi tiết và triển khai thực hiện .
+ ước 3: Tổ chức cho HS các hoạt động trải nghiệm tại S.
+ ước 4:

V cho HS rút ra những bài học, tổ chức đánh giá và nhận xét về

14
3.3.4.3. Sử dụng di sản văn hóa ở địa phương để tổ chức các cu c thi tìm hiểu về
lịch sử
ây là biện pháp giúp HS được làm việc trực tiếp với nguồn tài liệu sống động là
SVH tại địa phương. Trên cơ sở đó, các em học lịch sử một cách chủ động và tích
cực, rèn luyện kĩ năng khai thác và sử dụng nguồn tư liệu trong quá trình học tập. ây
cũng chính là cơ hội để các em thể hiện tình cảm, thái độ trân trọng, lòng tự hào đối
với truyền thống quê hương thông qua việc tìm hiểu về S.
3.3.4.4. Sử dụng di sản văn hóa ở địa phương trong tổ chức các dạ h i lịch sử
ạ hội lịch sử là một biện pháp tổ chức hoạt động ngoại khoá phổ biến,
không chỉ của một môn mà còn là hoạt động liên môn và liên đoàn thể. Thông
thường, dạ hội lịch sử chỉ được tổ chức nhân dịp kỷ niệm những sự kiện lớn của
dân tộc hoặc của địa phương.

ây cũng là dịp bộ môn lịch sử thể hiện được vai

trò đặc trưng của mình trong giáo dục truyền thống dân tộc cũng như thể hiện
được vai trò và vị trí của giáo dục lịch sử với xã hội. Với các địa phương có nhiều
di tích lịch sử và

SVH như Thanh Hoá, việc tổ chức dạ hội lịch sử có chủ đề về

SVH là vô cùng quan trọng.
Trong dạ hội lịch sử chủ đề về
động ngoại khoá g n với

SVH, có thể tổ chức tổng hợp nhiều hoạt

S, trong đó, chủ yếu có các hoạt động sau đây: Tổ chức


S trong địa

bàn trường đóng để thuận lợi cho việc di chuyển của HS, nhấn mạnh tính
thường xuyên.
3.4. Biện pháp sử dụng di sản văn hóa tại Thanh

óa trong dạy học lịch sử

Việt Nam (từ nguyên thủy đến giữa TK X X) T PT ở địa phƣơng
3.4.1. Sử dụng di sản văn hóa để nêu vấn đề - kích thích hứng thú, xác định
đ ng cơ học tập của học sinh
Sử dụng

SVH tại địa phương để gây hứng thú, kích thích nhu cầu học tập

của HS là một biện pháp sư phạm khả thi, có tính thực tế cao. ể khởi động giờ học
lịch sử, V có thể sử dụng hình ảnh hoặc tài liệu về S để nêu vấn đề, đưa HS vào
tình huống có vấn đề gây hứng thú, xác định động cơ và kích thích nhu cầu học tập
của HS. Khi sử dụng, V có thể thực hiện theo các bước sau:
-

ước 1:

V trình chiếu hình ảnh về

S/ hoặc sử dụng tư liệu về

S liên

quan mật thiết đến sự kiện cơ bản của bài học.

địa phương
óng vai hay sân khấu hoá là những phương pháp H mới rất được quan tâm
trong đổi mới

HLS hiện nay. Với các địa phương có

SVH, việc vận dụng các


16
phương pháp này không những là cần thiết mà còn là lợi thế. ể thực hiện, GV có
thể chọn các nhân vật lịch sử g n liền với các SVH ở địa phương; nhân vật có vai
trò “trung gian” giới thiệu để chuẩn bị cho HS thực hiện phương pháp đóng vai
trong giờ lịch sử nội khoá có liên quan. Thậm chí, có thể cho HS đóng vai giải
quyết nhanh các tình huống trên lớp.
Về cơ bản, sử dụng phương pháp này trong

HLS,

V có thể tiến hành theo

các bước sau:
- ước 1: V nêu tình huống nhập vai.
-

ước 2:

V chia nhóm và giao tình huống, nhân vật cho các nhóm.

ồng

S và trình chiếu

cho HS quan sát.
- ước 2: HS quan sát và trả lời những câu hỏi liên quan đến hình ảnh S.
- ước 3: V tổ chức cho HS thảo luận, nhận xét, rút ra bài học nhận thức.
c, Sử dụng DSV tại địa phương trong thảo luận nhóm
SVH tại địa phương được sử dụng như nguồn tài liệu hoặc phương tiện trực
quan đã góp phần làm phong phú và sinh động hoá nội dung thảo luận; cung cấp dữ


17
liệu sống động hỗ trợ HS nêu ý kiến, tranh luận, bảo vệ quan điểm của mình; tạo
điều kiện sử dụng kết hợp, đa dạng hoá các biện pháp, kỹ thuật

H… Sử dụng

SVH tại địa phương để tổ chức thảo luận tạo biểu tượng lịch sử hoặc giải quyết
vấn đề, tìm ra mối liên hệ bản chất của sự kiện lịch sử,
đối tượng, mục tiêu, nội dung thảo luận để lựa chọn

V cần chú ý căn cứ vào
S phù hợp. Mục đích của

biện pháp này là thông qua thảo luận để làm sáng tỏ hoặc sâu s c thêm kiến thức
lịch sử, tìm bản chất sự kiện, vì vậy,

SVH sẽ giữ vai trò là phương tiện hoặc tài

liệu hỗ trợ quá trình thảo luận, không phải đối tượng thảo luận. Trong quá trình tổ
chức,


S sử dụng làm phương tiện hỗ trợ

đánh giá phải có mối quan hệ trực tiếp, phản ánh rõ sự phát triển của sự kiện;

V

cần chú ý tính logic của các hoạt động trong khâu tạo biểu tượng và đánh giá sự
kiện, rút ra bài học và nêu quy luật lịch sử...; hệ thống câu hỏi xây dựng mang tính
chất gợi mở, khích lệ việc bộc lộ quan điểm riêng của HS. ó đảm bảo những yêu
cầu cơ bản này, việc sử dụng
thực sự hiệu quả.

SVH tại địa phương tổ chức đánh giá sự kiện mới


18
Sử dụng

SVH tại địa phương để tổ chức cho HS đánh giá sự kiện lịch sử,

V có thể tiến hành theo các bước sau: V trình chiếu hình ảnh S (hoặc nêu nhận
định về

S), sau đó, tổ chức cho HS phân tích bằng hệ thống câu hỏi gợi mở để

kích thích tư duy giúp HS rút ra những nhận định cần thiết.
Kết quả TN từng phần đã giúp chúng tôi có cơ sở để khẳng định sử dụng
SVH kh c phục được tính áp đặt và khiên cưỡng đang tồn tại trong việc tổ chức
cho HS đánh giá sự kiện của H bộ môn.

tùy thuộc mục tiêu và nội dung từng bài.
dạy kiến thức mới,

ối với mục tiêu hỗ trợ cho việc giảng

V cần giao nhiệm vụ cho HS trước khi tiến hành bài học trên

lớp. ối với mục tiêu củng cố kiến thức bài hoặc chương, V cần giao sau khi HS
đã được học những nội dung kiến thức liên quan đến S.
Với hương 3 của luận án, chúng tôi đã giải quyết những vấn đề cơ bản về hình
thức và biện pháp sử dụng SVH ở Thanh Hoá trong DHLS ở trường THPT. húng tôi
khẳng định SVH có thể được sử dụng hiệu quả trong tất cả các hình thức tổ chức H
cơ bản, đó là bài nội khoá trên lớp, nội khoá tại S và hoạt động ngoại khoá.


19
C ƢƠN
T ỰC N

4.

ỆM SƢ P

M

4.1. Mục đích thực nghiệm
- Kiểm chứng, hoàn thiện, chứng minh tính khả thi các hình thức, biện pháp đề
tài đã đề xuất. Trên cơ sở đó, khẳng định sự đúng đ n của giả thuyết khoa học luận
án nêu ra.
- ủng cố, khẳng định cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng

đề xuất.
4.3. Nội dung thực nghiệm
húng tôi lựa chọn các bài học quan trọng của chương trình lịch sử dân tộc,
lớp 10 (từ nguyên thuỷ đến giữa TK XIX):
-

ối với bài nội khoá trên lớp: chúng tôi lựa chọn bài 20 - Xây dựng v phát

triển văn hoá dân t c trong các TK X - XV.


20
-

ối với bài Lịch sử địa phương tại

S: chúng tôi lựa chọn chủ đề “Lam

Kinh và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong lịch sử dân tộc” dạy tại khu di tích Lam
Kinh (Thọ Xuân, Thanh Hóa).
-

ối với hoạt động ngoại khoá: chúng tôi lựa chọn TN đối với biện pháp

khai thác giá trị trực tiếp từ S là tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại SVH thế
giới thành Nhà Hồ (Vĩnh Lộc, Thanh Hoá).
4.4. Phƣơng pháp tiến hành và kết quả thực nghiệm
4.4.1. Đối với bài học n i khoá trên lớp
- Chúng tôi đã tiến hành TN đối với 22 lớp ở 11 trường mang tính đại diện
trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá, trong đó 11 lớp TN và 11 lớp đối chứng. Kết quả

nh trình đến với thành Nhà Hồ - DSVH thế giới” cho đối tượng HS lớp

10 3, THPT Thường Xuân 2, Thanh Hoá.
- Hiệu quả toàn diện của chương trình giúp chúng tôi khẳng định và đề xuất
việc triển khai rộng rãi các hoạt động trải nghiệm tại

S trong các trường THPT

tỉnh Thanh Hoá
Qua phân tích kết quả TN từng phần và toàn phần trong giờ học nội khoá trên
lớp; nội khoá và ngoại khoá tại S, chúng tôi rút ra những kết luận sau:
Thứ nhất, hệ thống DSVH tại Thanh Hoá vô cùng phong phú, có giá trị sâu
s c trong DHLS ở trường phổ thông.
Thứ hai, để phát huy hiệu quả DSVH tại địa phương trong

HLS ở trường

phổ thông, GV cần sử dụng đa dạng các hình thức DH.
Thứ ba, muốn sử dụng hiệu quả DSVH tại địa phương trong

HLS ở trường

phổ thông, trên cơ sở những yêu cầu cơ bản, GV phải lựa chọn những hình thức và
biện pháp phù hợp.
Thứ tư, để có thể sử dụng

SVH tại địa phương trong

thông hiệu quả cần đảm bảo những điều kiện cần thiết:
học còn cần chuẩn bị những kiến thức về

SVH vô cùng phong phú. Ở mỗi thời kỳ lịch sử, Thanh Hoá đều có những SVH
tiêu biểu, phản ánh dòng chảy liên tục của lịch sử dân tộc.

ó là hệ thống di tích

khảo cổ trải dài từ sơ kỳ đá cũ đến thời đại kim khí, với sự bừng nở rực rỡ của nền
văn minh ông Sơn; ó là những di tích của thời kỳ kiên gan chống nghìn năm

c

thuộc; ó là dấu tích thời kỳ vàng son xây dựng nhà nước phong kiến độc lập; ó là
nơi phát tích nhiều vương triều phong kiến trong lịch sử... ó là những minh chứng
tiêu biểu cho sức sống mạnh mẽ của nền văn hoá dân tộc. Hệ thống

SVH Thanh

Hoá là những chất liệu cần thiết làm nên bức tranh chung của lịch sử dân tộc ta. Vì
vậy, sử dụng hệ thống SVH ấy trong H sẽ mang lại giá trị nhiều mặt.
3. Trong quá trình nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài, chúng tôi
nhận thấy,

SVH nói chung,

SVH tại Thanh Hoá nói riêng bước đầu đã được các

nhà giáo dục nghiên cứu, đề xuất việc khai thác, sử dụng trong vai trò là một nguồn tư
liệu, một phương tiện trực quan. Trong bối cảnh mới, với sự phát triển và tác động của
xu thế giáo dục thế giới, sự hỗ trợ đ c lực của những thành tựu khoa học, SVH đã
được khai thác hiệu quả hơn vai trò của mình khi kết hợp trong các biện pháp, kỹ thuật
H hiện đại.


thông tại địa phương. Luận án trên cơ sở xác định rõ những yêu cầu cho việc lựa
chọn nội dung S sử dụng trong HLS ở trường phổ thông, cung cấp cho V công
cụ lý luận hiệu quả, giúp V giải quyết những lúng túng, có thể chủ động lựa chọn
nội dung

S sử dụng trong từng bài học. Từ đó, vận dụng những biện pháp sư

phạm phù hợp nâng cao hiệu quả, chất lượng H bộ môn.
5. DSVH nói chung, DSVH tại Thanh Hoá nói riêng có thể được sử dụng hiệu
quả trong tất cả các hình thức tổ chức

H cơ bản, đó là bài nội khoá trên lớp, nội

khoá tại DS và hoạt động ngoại khoá. o đặc điểm là SVH, hơn nữa lại là DSVH
ở địa phương, nên các hoạt động g n với thực tế tại DS, các hoạt động trải nghiệm
được coi là các hình thức DH chiếm ưu thế và có nhiều lợi thế so với các hình thức
và phương pháp
giá trị của

H phổ biến ở trường phổ thông hiện nay. Bởi vậy, để phát huy

SVH đối với hình thức

H cơ bản nhất là giờ học nội khoá trên lớp,

GV cần n m vững những yêu cầu khi lựa chọn biện pháp sử dụng.

ồng thời, cần