MỤC LỤC
a. §Æt vÊn
®Ò.................................................................................................................
......1
1. Lý do chọn đề tài.....................................................................................1

2. Mục đích nghiên cứu đề tài.....................................................................1
3. Nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................1
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu........................................................1
5. Giới hạn đề tài.........................................................................................1
6. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................1
b. GIẢI QUYẾT VẤN
ĐỀ................................... .............................................2
1. Cơ sở lý luận...........................................................................................2

2. Thực trạng…..........................................................................................2
2.1. Thuận lợi và khó khăn.........................................................................2
a. Thuận lợi................................................................................................2
b. Khó khăn................................................................................................3
2.2.Thực trạng giảng dạy môn thể dục ở Trường tiểu học ........................3
3. Một số biện pháp thực hiện để tổ chức trò chơi đạt hiệu quả cao...........4
4. Một số trò chơi giúp học sinh hăng say trong giờ thể dục......................8
5. Kết quả…………………………………………………………..........19
C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……………………..............................21
1. Kết luận…………………………………………………………….....21
2. Khuyến nghị………………………………………………………......21
D. DANH MỤC TÀI LIỆU ĐÍNH KÈM………………………………….... 22

1



vy tụi ó chn ti: To hng thỳ hc tp mụn th dc thụng qua phn trũ
chi nghiờn cu nhm giỳp hc sinh bt cng thng, phỏt huy tớnh tớch cc,
sụi ni v t hiu qu cao sau mi gi hc.

2. Mc ớch nghiờn cu ti:
3


- Nghiên cứu đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa trong
trường tiểu học” sẽ giúp tôi hiểu rõ hơn vai trò của TDTT đối với hoạt động học
tập, vui chơi, giải trí của học sinh tiểu học – lứa tuổi có những biến đổi quan
trọng trong các điều kiện sinh hoạt, học tập và hoạt động của chính các em.
Cũng từ việc nghiên cứu này đã giúp tôi nắm được rõ hơn các kiến thức
khoa học cơ bản của giáo dục nói chung và các hoạt động TDTT nói riêng.
Quá trình nghiên cứu đề tài trên cho phép tôi tìm ra được phương pháp
thích hợp để nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa trong nhà trường.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tìm hiểu cơ sở lý luận của hoạt động ngoại khóa TDTT có tác dụng, lợi
ích như thế nào đối với công tác giáo dục thể chất trong nhà trường.
- Tìm hiểu thực trạng của hoạt động ngoại khóa của các trường tiểu học
trong những năm gần đây.
- Từ đó đề ra những nội dung, phương pháp thích hợp để hoạt động ngoại
khóa của nhà trường đạt hiệu quả và chất lượng.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể: Các trò chơi vận động phát triển các tố chất thể lực trong
môn thể dục.
- Đối tượng: Tạo hứng thú học tập môn thể dục thông qua phần trò chơi
cho học sinh tiểu học
5. Giới hạn đề tài
Tạo hứng thú học tập môn thể dục thông qua phần trò chơi cho học

5


Đó là lợng vận động đủ giúp các em cân bằng giữa cơ
thể và điều kiện sinh hoạt, góp phần làm cho cơ thể phát
triển toàn diện, cân đối, tạo cơ sở tốt để nâng cao sức khoẻ,
khả năng học tập, vui chơi... GDTC trong trờng tiểu học là nền
tảng cho các em làm quen với tập luyện TDTT sau này và nó
phải đợc đặt lên hàng đầu trong bậc tiểu học đúng nh lời nói
của cố thủ tớng Phạm Văn Đồng: "Thể dục là mục tiêu không thể
thiếu đợc trong quan điểm giáo dục của chúng ta, nó là cơ sở
để tiếp thu tốt Đức dục - Mỹ dục - Trí dục".

2. Thực trng :
Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy môn thể dục tại trờng
tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
2.1. Thun li v khú khn:

6


a. Thuận lợi:
- Các em đang tuổi phát triển nên rất thích đợc vận
động.
- Xã hội ngày càng phát triển nên các gia đình rất thích
con em mình đợc tập luyện thể dục thể thao.
- Ban Giám hiệu nhà trờng đánh giá cao tầm quan trọng
của môn thể dục đối với học sinh tiểu học nên quan tâm và tạo
điều kiện tốt nhất trong môn học cũng nh công tác tập huấn
đội tuyển.

- Chuẩn bị phương tiện và địa điểm tổ chức trò chơi.
- Tổ chức đội hình cho học sinh chơi.
- Giới thiệu và giải thích cách chơi.
- Điều khiển trò chơi.
- Đánh giá kết quả cuộc chơi.
3.4. Chọn trò chơi và biên soạn thiết kế bài dạy.
Để giảng dạy cho học sinh một trò chơi, công việc đầu tiên của người giáo
viên là chọn trò chơi (trừ những trò chơi đã quy định cố định trong chương trình
9


và sách hướng dẫn giảng dạy). Muốn chọn trò chơi đúng với yêu cầu, cần xác
định được mục đích, yêu cầu của trò chơi định chọn. Ví dụ trong một buổi hoạt
động ngoại khoá ở ngoài trời, giáo viên muốn có một hoạt động sôi nổi, hấp dẫn
có thể lôi cuốn được tất cả học sinh vào hoạt động thi đua giữa tổ này với tổ
khác hay lớp này với lớp khác. Như vậy là giáo viên đã xác định được mục đích,
yêu cầu để chọn trò chơi, trong trường hợp này giáo viên có thể chọn trò chơi
"Chạy tiếp sức", hay "Tiếp sức chuyển vật" hoặc "Lò cò tiếp sức"…
Khi chọn trò chơi giáo viên cần phải chú ý đến trình độ và sức khoẻ của
học sinh, ví dụ như học sinh lớp 1 thì trình độ tiếp thu cũng như khả năng phối
hợp vận động và sức khoẻ còn có hạn, do đó không thể chọn những trò chơi
phức tạp hoặc đòi hỏi sức mạnh cao. Ngoài ra giáo viên còn phải chú ý tới đặc
điểm giới tính, địa điểm định tổ chức cho học sinh chơi rộng hay hẹp, có đảm
bảo an toàn không, phương tiện để tổ chức cho học sinh có đầy đủ để tổ chức trò
chơi đó không…Sau khi đã chọn được trò chơi, giáo viên cần soạn thành giáo án
giảng dạy, từng bước cho học sinh từ chỗ chưa biết đến biết, từ chỗ chỉ biết chơi
cầm chừng, thụ động đến tham gia chơi hoàn toàn chủ động và có thể sáng tạo
được. Ví dụ, khi chọn trò chơi "Mèo đuổi chuột", giáo án lúc đầu chỉ làm sao
cho học sinh biết cách chơi, chuột chạy đường nào mèo đuổi đường đó, giáo án
sau nâng lên cho học sinh biết đọc các câu đồng dao trước và trong khi chơi, sau


x

………………………….

xxx

x

………………………….

xxx

x

………………………….

xxx

x

………………………….

GV
Tuỳ theo tính chất của trò chơi mà giáo viên có thể tổ chức trò chơi theo
nhiều đội hình khác nhau: Đội hình một hàng dọc, ngang hay vòng tròn… Ở mỗi
đội hình như vậy vị trí của giáo viên đứng điều khiển cũng khác nhau, tuy nhiên
phải theo một nguyên tắc phải chú ý là làm sao học sinh phải nghe rõ được lời
giáo viên nói, nhìn rõ được giáo viên làm mẫu, giáo viên phải bao quát được đội
11

12


thắng thua của từng đội để rồi phân loại đội nào thắng, đội nào thua và giải
quyết kiện cáo… đều do người điều khiển quyết định. Vì vậy người điều khiển
phải nắm vững tiến trình và theo dõi cuộc chơi thật chặt.
Theo kinh nghiệm của nhiều nhà sư phạm, lúc cho học sinh chơi trò chơi
mới, thì thường cho các em chơi thử một đến hai, ba lần, sau mỗi lần giáo viên
cần nhận xét và bổ sung thêm những điều về luật để các em nắm vững luật, sau
đó mới tiến hành cho các em chơi chính thức có thi đua.
Thông thường người điều khiển phải làm một số công việc sau:
–

Cho học sinh làm một số động tác khởi động, rồi mới tiến hành cuộc chơi.

–

Theo dõi và nắm vững từng hoạt động của cá nhân hoặc toàn thể học sinh
tham gia chơi.

–

Điều chỉnh khối lượng và cường độ của trò chơi.

–

Bảo hiểm đề phòng chấn thương ở những chỗ cần thiết.
Khi điều khiển trò chơi giáo viên có thể điều chỉnh khối lượng và cường

độ trò chơi bằng nhiều cách:

Sau một lần hoặc một số lần cho học sinh chơi, giáo viên cần nhận xét,
đánh giá kết quả của cuộc chơi, giáo viên phải thống kê được những ưu điểm,
13


khuyết điểm của từng đội, cụ thể về thời gian đội nào hoàn thành trước, nhiều
hay ít người vi phạm luật chơi, đội hình đội ngũ có trật tự không… Dựa vào yêu
cầu, nội quy chơi, kết quả cuộc chơi giáo viên đánh giá cuộc chơi và phân loại
thắng, thua thật công bằng, rõ ràng. Giáo viên hết sức lưu ý vấn đề này, vì đôi
khi có giáo viên yêu cầu và luật lệ chơi rất khắt khe, nhưng đánh giá kết quả
cuộc chơi lại đại khái, không chính xác hoặc không công bằng. Vì vậy đã làm
học sinh mất phấn khởi, đôi khi các em biểu lộ sự phản đối với sự đánh giá đó
và không chấp nhận kết luận của người điều khiển. Đây là những điều đã xảy ra
không phải hãn hữu, ngay đến các trò chơi của người lớn như đá bóng, bóng rổ,
bóng chuyền… chúng ta cũng đã thấy những hiện tượng như vậy và như vậy tất
nhiên là kết quả của cuộc chơi mà chúng ta tổ chức cho học sinh chơi bị giảm đi
nhiều, mất đi ý nghĩa giáo dục và đôi khi cần đến sự hiềm khích, hiểu lầm…
Có thể nói, điều khiển tiến trình một cuộc chơi (nhất là với học sinh tiểu
học các em hiếu động và mức độ hiểu biết còn có hạn) sao cho sôi nổi, sinh
động, hấp dẫn lôi cuốn được học sinh tham chơi một cách thích thú, đó là nghệ
thuật của nhà sư phạm. Có lẽ chỉ có lòng yêu trẻ, yêu nghề, sự ham học hỏi
nghiên cứu, sưu tầm tích luỹ kinh nghiệm thì nghệ thuật đó mới ngày càng
phong phú và hoàn thiện.
3.10. Một số điểm cần chú ý giảng dạy trò chơi vận động:
Do điều kiện cơ sở vật chất của hầu hết các trường phổ thông ở nước ta là
sân bãi chật hẹp, dụng cụ phương tiện thiếu thốn… trong điều kiện thời tiết bình
thường đã khó dạy hết chương trình, khi gặp thời tiết không thuận lợi như mưa,
gió, bão lụt thì hầu hết các giờ thể dục đều không thực hiện được. Người giáo
viên có thể áp dụng một số biện pháp sau đây để áp dụng trong điều kiện gặp
phải thời tiết không thuận lợi:

đứng giang rộng hai chân hơn vai, thân trên ngả về trước, một tay chống lên đùi,
một tay buông tự nhiên. Riêng em đứng trên cùng hai tay cầm bóng và em đứng
cuối cùng đưa hai tay về trước để chuẩn bị đón bóng.
Cách chơi:
15


Khi có hiệu lệnh cho trò chơi bắt đầu, những em đứng trên cùng của mỗi
hàng nhanh chóng lăn bóng qua khe chân của các bạn cho người cuối cùng. Em
cuối cùng nhận bóng, cầm bóng nhảy lò cò về phía trước, sau đó đứng lên phía
đầu hàng và lăn bóng như bạn trước đó. Trò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến
người cuối cùng (em đầu tiên chuyền bóng lúc này là người cuối cùng) nhận
bóng nhảy lò cò về trước, đứng vào trước hàng của mình và dùng hai tay đưa
bóng lên cao và hô to "Xong!". Căn cứ vào đó giáo viên xem tổ nào xong nhanh,
hàng ngũ ngay ngắn tổ đó thắng cuộc.
Khi lăn bóng, có thể bóng đi lệch hướng hoặc không có khả năng làm được
đến người cuối cùng, các em trong hàng có quyền dùng tay chỉnh bóng hoặc đón
bóng, nhặt lấy bóng rồi lăn bóng tiếp cho bạn. Trường hơp bóng lăn ra khỏi hàng
thì bóng lệch ở chỗ nào em đó chạy ra nhặt bóng rồi lại tiếp tục lăn bóng.
Cách dạy:
- Giáo viên tập hợp học sinh theo các hàng và tư thế đứng như đã nêu ở phần
chuẩn bị. Tiếp theo giáo viên gọi tên trò chơi và làm mẫu, giải thích cách chơi, sau
đó các em đứng trên cùng của mỗi hàng cầm bóng để chuẩn bị chơi.
- Trước khi cho học sinh chơi, giáo viên hô "Chuẩn bị" lúc này các em
đứng trên cùng cầm bóng giơ bằng hai tay lên cao. Khi thấy tất cả các hàng đã
chuẩn bị xong, giáo viên có thể hô "Bắt đầu!" để học sinh bắt đầu trò chơi và lăn
bóng. Trong quá trình đó, giáo viên theo dõi, quan sát xem những trường hợp
nào sai luật rồi sau đó nhận xét, giải thích thêm về cách chơi để tất cả học sinh
đều nắm được cách chơi thì cho học sinh chơi chính thức có thi đua phân thắng
thua.



Đối với học sinh lớp 4, 5 có thể gọi liên tiếp 2 - 3 số để có trên sân 4 - 6 học
sinh cùng giành cờ, nhưng quy định chỉ có cùng cặp (cùng một số) mới được
đuổi bắt giành cờ.
4.2.2. Trò chơi mèo đuổi chuột:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện kĩ năng chạy, phát triển sức nhanh, sự thông minh sáng tạo.
Chuẩn bị:
- Chọn một nơi sạch sẽ, thoáng mát, nền bằng phẳng. Tập hợp lớp thành
một vòng tròn rộng mặt quay vào trong, các em dang tay ngang và nắm lấy bàn
tay của nhau vào thành những "lỗ hổng" để cho "mèo" và "chuột" chạy đuổi
nhau.
- Chọn một em đóng vai "mèo", một em đóng vai "chuột". Hai em này
đứng cách nhau 3m ở phía trong vòng tròn.

Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh của giáo viên, tất cả các em đứng theo vòng tròn nắm tay
nhau lắc lư và nhún chân đồng thời đọc to các câu sau:
"Mèo đuổi chuột,
Mời bạn ra đây
Tay nắm chặt tay,
Đứng thành vòng rộng
Chuột luồn lỗ hổng
Chạy vội chạy mau,
Mèo đuổi đằng sau,
Trốn đâu cho thoát!"

20



1m. Cách vạch xuất phát 0,5m kẻ ô số 1. Tập hợp học sinh thành 2 hàng dọc sau
vạch chuẩn bị.
Cách chơi:
Khi có lệnh của giáo viên, tất cả những em số 1 của mỗi hàng nhanh
chóng bật bằng 2 chân từ vạch xuất phát vào ô số 1 (chạm đất bằng cả 2 chân)
sau đó nhảy bật đặt chân trái vào ô số 2 rồi bật nhảy chân phải vào ô số 3, nhảy
chụm 2 chân vào ô số 4, tiếp theo bật nhảy bằng 2 chân ra ngoài. Em số 1 nhảy
xong đến số 2 và cứ lần lượt như vậy cho đến hết. Hàng nào nhảy đúng, nhảy
xong nhanh nhất; hàng đó thắng cuộc. Những trường hợp nhảy không đạt yêu
cầu bị trừ mỗi sai sót đó 1 điểm:
- Bạn nhảy trước 2 chân chưa rời ô số
4, bạn tiếp theo đã rời khỏi vạch xuất phát.
- Nhảy sai chân vào các ô quy định.
- Nhảy để chân chạm vạch hoặc nhảy từ
ô 4 không qua được ô 2 ra ngoài ô vuông.
Cách dạy:
- Giáo viên gọi tên trò chơi sau đó chỉ dẫn cho học sinh biết vạch xuất
phát, số thứ tự các ô vuông nhỏ và giải thích cách nhảy.
- Giáo viên làm mẫu, sau đó cho mỗi hàng một em lên nhảy thử đồng thời
tiếp tục giải thích cách chơi để tất cả học sinh đều nắm vững cách chơi.
- Cho các hàng tự chơi thử 2 - 3 lần, trong quá trình đó giáo viên chỉ dẫn
cho những học sinh nhảy sai chân vào các ô.
- Cho các hàng nhảy thử 1 lần theo lệnh của giáo viên (thống nhất cho tất
cả các hàng).
- Thi đấu giữa các hàng.
- Hướng dẫn cho học sinh cách kẻ ô và tự tập ở nhà. Đối với học sinh lớp
1, mỗi ô nhỏ 0,5m, lớp 2, 3: 0,6m, lớp 4, 5: 0,7m.
22


- Giáo viên gọi tên trò chơi. Làm mẫu và giải thích thế nào là động tác
nhảy lò cò.
- Cho học sinh nhảy lò cò tại chỗ.
- Cho từng tổ nhảy lò cò về trước sau đó đứng lại quay đằng sau rồi nhảy
lò cò về chỗ cũ (khoảng cách nhảy khoảng 3-5m)
- Giáo viên giải thích cách chơi. Chú ý giới thiệu chi tiết động tác chạm tay
của người nhảy trước với người chuẩn bị nhảy vì đây là chỗ hay phạm quy.
- Cho cả lớp chơi thử 1-2 lần. Giáo viên giải thích hoặc chỉ dẫn chỗ sai
của một số học sinh để cả lớp nắm vững luật.
- Cho các em chơi chính thức có phân thắng thua.
Chú ý: Giáo viên gợi ý đồng thời cho phép các em tự bố trí người nhảy
trước người nhảy sau trong đội của mình cho kết quả, ví dụ người thứ nhất là
bạn khoẻ và nhanh sau đó đến bạn khác rồi một số bạn khoẻ và nhanh ở cuối…
4.4. Trò rèn luyện kĩ năng ném đẩy, mang vác, co kéo và phát triển
sức mạnh tay.
4.4.1. Trò chơi tung bóng cho nhau:
Mục đích:
Nhằm rèn luyện sự khéo léo chính xác, nhanh nhẹn; khả năng tập trung
chú ý cao.
Chuẩn bị:
Hai học sinh một quả bóng nhỏ (bằng cao su, nhựa…). Tập hợp lớp
thành 2 hàng dọc sau đó cho quay thành 2 hàng ngang quay mặt vào nhau
theo từng đôi một hàng nọ cách hàng kia 2,5m - 6m. Trong từng hàng, em nọ
cách em kia tối thiểu 1m. Nếu sân rộng có thể tập hợp lớp thành 4 hàng dọc
để tạo thành 2 đội hình chơi, nếu sân hẹp thì cho học sinh chơi làm 2 -3 đợt.
Cách chơi:

24