SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN CÔNG NGHỆ CHO HỌC SINH
THÔNG QUA DẠY HỌC TÍCH HỢP
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Với đặc thù của bộ môn Công nghệ từ trước tới này đối với học sinh thường
xem là môn học phụ, không được chú trọng nếu không nói đến có sự coi thường
không nhỏ vì vậy là một giáo viên dạy môn công nghệ tôi cũng có nhiều trăn trở
làm sao học sinh hứng thú hơn, tích cực hơn, coi trọng về khả năng ứng dụng
thực tế của môn học.
Không những chỉ có học sinh xem môn Công nghệ là một môn học phụ
mà đối với cả phụ huynh tâm lí không muốn con mình tập trung thời gian, chú
trọng tới môn Công nghệ để tập trung học những môn học khác. Đây cũng là một
lí do dẫn đến chất lượng bộ môn Công nghệ còn thấp.
Hầu hết các môn học ở bậc THCS đều có các cuộc thi như học sinh giỏi
nhất là các cuộc thi qua mạng kích thích học sinh học tập đạt kết quả cao trong
các cuộc thi đó, thì với đặc thù môn Công nghệ không tham gia các cuộc thi nên
cùng ảnh hưởng không nhỏ tới việc hứng thú học tập mang lại kết quả cao ở học
sinh.
Qua quá trình giảng dạy tôi nhận thấy kiến thức môn công nghệ rất phong
phú có thể tích hợp giáo dục kĩ năng sống, giáo dục ý thực bảo vệ môi trường,
giáo dục đạo đức... và có tính ứng dụng vào thực tế rất cao.
Trên cơ sở đó tôi chọn đề tài “Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho
học sinh thông qua dạy học tích hợp” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học
sinh đối với bộ môn Công nghệ.
2. Phạm vi của đề tài
Đề tài áp dụng tại đơn vi tôi công tác từ tháng 9/2016 đến nay.
3. Điểm mới của đề tài.

và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn
hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức tích hợp.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Thực trạng của vấn đề mà đề tài cần giải quyết:
Để có thể dạy tốt và có hiệu quả ngoài sự tâm huyết của giáo viên đối với
nghề, đặc biệt là đối với bộ môn mình đang đảm nhận thì cần phải có sự giúp đỡ,
sự cần cù, chăm chỉ ham học của các em học sinh. Bên cạnh đó sự quan tâm, đầu
tư của nhà trường, phụ huynh học sinh và các cấp lãnh đạo địa phương cho công
tác giáo dục xã hội hóa giáo dục tại địa phương là một yếu tố quan trọng hàng
đầu .Trong những năm qua với những kết quả đã đạt được thì dạy hoc môn Công
nghệ có những thuận lợi và khó khăn sau.
1.1. Thuận lợi
Đơn vị công tác của tôi có đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên trẻ,
phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, trình độ chuyên môn vững vàng, có
tinh thần trách nhiệm cao, năng động, nhiệt tình công tác, thực hiện và chấp hành
tốt các quy định của ngành, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Với bản thân: Bản thân là một giáo viên có nhiều năm tham gia giảng dạy
môn Công nghệ nên nắm bắt rất rõ đặc điểm của bộ môn, mục đích, yêu cầu của
chương trình và nắm bắt rất rõ những khó khăn mà các em gặp phải khi lĩnh hội
kiến thức bộ môn.
2


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Trường tôi có nhiều giáo viên với chuyên ngành đào tạo 2 môn như SinhCông nghệ nông nghiệp, Toán- Công nghệ, Lí-Công nghệ công nghiệp với trình độ
trên chuẩn, đó là điều kiện để chúng tôi thường xuyên thực hiện các chuyên đề, dự
giờ, thao giảng và rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng bộ môn.

với các bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án cụ thể như
sau:
3


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

a. Các bước thiết kế một giáo án
- Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức (KT), kĩ
năng (KN) và yêu cầu về thái độ trong chương trình. Bước này được đặt ra bởi
việc xác định mục tiêu của bài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ
nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án. Mục tiêu (yêu cầu) vừa là cái đích hướng
tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nói khác đi đó là thước đo kết quả
quá trình dạy học. Nó giúp giáo viên xác định rõ các nhiệm vụ sẽ phải làm (dẫn
dắt hoc sinh tìm hiểu, vận dụng những KT, KN nào; phạm vi, mức độ đến đâu;
qua đó giáo dục cho học sinh những bài học gì).
- Bước 2: Nghiên cứu SGK và các tài liệu liên quan để: hiểu chính xác, đầy đủ
những nội dung của bài học; xác định những KT, KN, thái độ cơ bản cần hình
thành và phát triển ở học sinh; xác định trình tự logic của bài học.
Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngoài phần được trình bày
trong SGK còn có thể đã được trình bày trong các tài liệu khác. Kinh nghiệm của
các giáo viên lâu năm cho thấy: trước hết nên đọc kĩ nội dung bài học và hướng
dẫn tìm hiểu bài trong SGK để hiểu, đánh giá đúng nội dung bài học rồi mới chọn
đọc thêm tư liệu để hiểu sâu, hiểu rộng nội dung bài học. Mỗi giáo viên không
chỉ có KN tìm đúng, tìm trúng tư liệu cần đọc mà cần có KN định hướng cách
chọn, đọc tư liệu cho học sinh. giáo viên nên chọn những tư liệu đã qua thẩm
định, được đông đảo các nhà chuyên môn và giáo viên tin cậy. Việc đọc SGK, tài
liệu phục vụ cho việc soạn giáo án có thể chia thành 3 cấp độ sau: đọc lướt để tìm

những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của học sinh. Bước này
chỉ là sự dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến
trước, giáo viên đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của học sinh
với những biểu hiện rất đa dạng. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi giáo viên nên
dành thời gian để xem qua bài soạn của học sinh trước giờ học kết hợp với kiểm
tra đánh giá thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm
vụ nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn KT, KN đã có của học sinh.
- Bước 4: Lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và
cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.
Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH,
giáo viên phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng
tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, KN vận dụng KT
vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư
tưởng và tình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho học sinh.
Trong thực tiễn dạy học hiện nay, các giáo viên vẫn quen với lối dạy học đồng
loạt với những nhiệm vụ học tập không có tính phân hoá, ít chú ý tới năng lực
học tập của từng đối tượng học sinh. Đổi mới PPDH sẽ chú trọng cải tiến thực
tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp của các PPDH, PTDH, hình thức tổ chức
dạy học và cách thức đánh giá nhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối
tượng học sinh trong giờ học.
- Bước 5: Thiết kế giáo án.
Đây là bước người giáo viên bắt tay vào soạn giáo án - thiết kế nội dung,
nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động
dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh.
Trong thực tế, có nhiều giáo viên khi soạn bài thường chỉ đọc SGK, sách
GV và bắt tay ngay vào hoạt động thiết kế giáo án; thậm chí, có giáo viên chỉ căn
cứ vào những gợi ý của sách GV để thiết kế giáo án bỏ qua các khâu xác định
mục tiêu bài học, xác định khả năng đáp ứng nhiệm vụ học tập của học sinh,
5


giải quyết phù hợp;...
- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phải tiếp tục
thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho
việc học bài mới.
2.2. Thực hiện giờ dạy tích hợp linh hoạt:
Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
a. Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
- Kiểm tra tình hình nắm vững bài học cũ và những KT, KN đã học có liên quan
đến bài mới.
- Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài mới (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và
đồ dùng học tập cần thiết))
6


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Lưu ý: Việc kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh có thể thực hiện đầu giờ học hoặc
có thể đan xen trong quá trình dạy bài mới.
b. Tổ chức dạy và học bài mới
- Giáo viên giới thiệu bài mới: nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hiện để
đạt được mục tiêu bài học; tạo động cơ học tập cho học sinh.
- Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội
nội dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng PPDH phù
hợp.
c. Luyện tập, củng cố
Giáo viên hướng dẫn học sinh củng cố, khắc sâu những KT, KN, thái độ đã có
thông qua hoạt động thực hành luyện tập có tính tổng hợp, nâng cao theo những
hình thức khác nhau.


đồm kiến thức tích hợp, gây nặng nề cho học sinh vì phải ghi nhớ quá nhiều kiến
thức. Nhiều kiến thức có thể tích hợp trong một tiết dạy nhưng phải lựa chọn kiến
thức phù hợp nhất.
VD: Trong bài an toàn điện công nghệ lớp 8, có rất nhiều nội dung tích hợp như
tích hợp bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện năng, kĩ năng sử dụng điện an toàn thì
nên chú trọng tích hợp kĩ năng sử dụng điện an toàn cho học sinh. Không nên tích
hợp tất cả vì sẽ gây cảm giác nặng nề cho học sinh khi tiếp thu kiến thức.
Nội dung tích hợp phải là những nội dung mang tính thực tế hoặc những
kiến thức nóng ở trong nước và trên thế giới như tích hợp kĩ năng sống, tích hợp
bảo vệ môi trường, giáo dục đạo đức...Có như vậy học sinh mới có hứng thú học
tập và cảm thấy môn học có ích cho bản thân và xã hội.
VD: Những nội dung bảo vệ môi trường trong công nghệ lớp 7, như an toàn thực
phẩm trong công nghệ lớp 6 và tiết kiệm điện năng trong công nghệ lớp 8.
Khi lựa chọn nội dung người giáo viên phải đưa ra những vẫn đề cụ thể, rõ
ràng để từ đó học sinh lựa chọn phương pháp giải quyết một cách tự nhiên nhất
có như vậy tiết học mới không khô khan và học sinh tự lĩnh hội kiến thức nhẹ
nhàng nhất.
2.4. Thời điểm tích hợp:
Có rất nhiều thời điểm người giáo viên có thể tiến hành tích hợp, nhưng
thời điểm tiến hành tích hợp phải gây được sự chú , hứng thú của học sinh.
Tích hợp vào phần giới thiệu bài học phải có sự gợi mở nhằm giúp học
sinh chú ý, để từ đó học sinh tò mò muốn tìm hiểu, nghiên cứu .
VD: Trong môn Công nghệ lớp 8, Bài đèn huỳnh quang. Khi bắt đầu bài mới giáo
viên có thể hỏi học sinh: Gia đình các em đang sử dụng bóng đèn gì? Theo em
loại bóng đèn gia đình em dùng là sự lựa chọn tốt nhất chưa? Khi học sinh trả lời
thì giáo viên dẫn dắt để đi vào bài học hứng thú nhất: Vậy để biết câu trả lời bóng
đèn gia đình em sử dụng đã phù hợp hay không ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
nhé!
Tích hợp khi kết thúc một đơn vị kiến thức của bài dạy, người giáo viên


Sĩ
số

6
7
8
9

148
144
152
153

Dạy học không tích hơp
Hứng thú thấp
Hứng thú cao

30%
40%
43%
50%

Dạy học tích hơp
Hứng thú thấp Hứng thú cao

70%
60%
57%
50%

Dạy học không tích hợp
Khá –
TB
Yếu
Kém
Giỏi
trở
lên

20%
22%
25%
21%

60%
62%
65%
64%

40%
38%
35%
36%

0%
0%
0%
0%

Dạy học tích hợp

9


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Dạy học nói chung và dạy học Công nghệ nói riêng là một hoạt động đặc
thù giữa thầy và trò. Muốn nâng cao chất lượng bộ môn đòi hỏi sự nỗ lực của cả
thầy và trò không phải trong ngày một, ngày hai mà là cả một quá trình lâu dài.
trong dạy học Công nghệ đòi hỏi giáo viên phải biết sử dụng linh hoạt và kết hợp
nhiều phương pháp dạy học khác nhau, biết kích thích sự tìm tòi và giúp các em
chiếm lĩnh được tri thức.
Đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm không có nghĩa
là chúng ta phó mặc cho các em tự chiếm lĩnh tri thức. Ngược lại giáo viên đóng
một vai trò vô cùng quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp dạy học sao cho
phù hợp .
Môn Công nghệ là một môn khoa học thực nghiệm, đòi hỏi phát huy cao
độ tính tích cực, chủ động, độc lập, sáng tạo của học sinh, trong quá trình lĩnh hội
tri thức. Chính vì vậy lựa chọn phương pháp dạy học tích hợp trong tiết học một
cách phù hợp, người giáo viên cần hiểu rộng các kiến thức ở nhiều môn để nâng
cao hiệu quả giảng dạy bộ môn của mình. Sau khi nghiên cứu được sự quan tâm
giúp đỡ của chuyên môn, tổ chuyên môn tôi đã thực hiện và áp dụng sáng kiến
của mình vào thực tiễn nơi mình công tác, với mong muốn phát triển năng lực tư
duy, tự học, rèn luyện các kĩ năng cho học sinh trong việc học tập bộ môn Công
nghệ. Đồng thời giúp phát triển năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn, kỹ
năng sống, góp phần nâng cao chất lượng bộ môn.
Với đề tài này nếu thuận lợi thì bản thân tôi muốn gửi đến tất cả các đồng
chí, đồng nghiệp cùng môn tham khảo và có thể áp dụng vào việc dạy học tại đơn
vị mình. Tuy nhiên do điều kiện thời gian, năng lực của bản thân còn nhiều hạn