SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Së gi¸o dôc & ®µo t¹o …..
trêng thpt ……..
**********

SÁNG KIẾN
Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích
hợp

Tác giả:
Chức vụ: Giáo viên
Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục
Đơn vị công tác:

……, tháng 04 năm 2018

1


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN CÔNG NGHỆ CHO HỌC SINH
THÔNG QUA DẠY HỌC TÍCH HỢP
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Với đặc thù của bộ môn Công nghệ từ trước tới này đối với học sinh thường

2


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Các chủ đề tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn đối với học
sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh. Học các
chủ đề tích hợp học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải
quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.
Sử dụng phương pháp dạy theo hướng tích hợp đối với học sinh. Giáo viên
lồng nghép nhiều hình ảnh trực quan, sinh động, mang thực tế cao trong bài dạy.
Điều này sẽ lôi cuốn, thu hút sự chú ý của học sinh, làm cho việc học của các em
gần gũi với cuộc sống xung quanh từ đó chất lượng học tập bộ môn được nâng
lên rõ rệt.
Với phương pháp tích hơp học sinh hiểu bài ngay trên lớp và học sinh có thể
liên hệ thực tế để dễ hiểu bài hơn. Vì vậy nâng cao chất lượng học tập của học
sinh mà thời gian học sinh dành cho môn học lại ít.
Với phương pháp dạy học tích hợp còn giúp học sinh giải quyết các vấn đề
thực tiển trong cuộc sống.
Dạy học theo các chủ đề tích hợp có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức
và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn
hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức tích hợp.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Thực trạng của vấn đề mà đề tài cần giải quyết:
Để có thể dạy tốt và có hiệu quả ngoài sự tâm huyết của giáo viên đối với
nghề, đặc biệt là đối với bộ môn mình đang đảm nhận thì cần phải có sự giúp đỡ,
sự cần cù, chăm chỉ ham học của các em học sinh. Bên cạnh đó sự quan tâm, đầu
tư của nhà trường, phụ huynh học sinh và các cấp lãnh đạo địa phương cho công

sống vật chất khó khăn, trình độ không đồng đều nên chất lượng bộ môn thấp.
Chưa có phòng học bộ môn, các trang thiết bị phục vụ dạy học vẫn còn
thiếu, xuống cấp.
Đa số các em chưa biết khai thác các kênh thông tin để nâng cao hiệu quả
lĩnh hội kiến thức Công nghệ.
Để vận dụng tốt đề tài này vào dạy học Công nghệ đòi hỏi giáo viên giảng
dạy phải am hiểu kiến thức xã hội về kĩ năng sống, bảo vệ môi trường....
2. Nội dung giải pháp thực hiện đề tài nghiên cứu.
2.1. Thiết kế giáo án khoa học:
Hoạt động chuẩn bị cho một giờ dạy học đối với giáo viên thường được thể
hiện qua việc chuẩn bị giáo án. Đây là hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học cho
một bài học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa giáo viên với học sinh,
giữa học sinh với học sinh nhằm đạt được những mục tiêu của bài học.
Căn cứ trên giáo án, có thể vừa đánh giá được trình độ chuyên môn và tay
nghề sư phạm của giáo viên vừa thấy rõ quan niệm, nhận thức của họ về các vấn
đề giáo dục như: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, cách sử dụng PPDH, thiết
bị dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách đánh giá kết quả học tập của học
sinh trong mối quan hệ với các yếu tố có tính chất tương đối ổn định như: kế
hoạch, thời gian, cơ sở vật chất và đối tượng học sinh. Chính vì thế, hoạt động
chuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định nhiều
tới chất lượng và hiệu quả giờ dạy học.
Từ thực tế dạy học, có thể tổng kết thành quy trình chuẩn bị một giờ học
với các bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án cụ thể như
sau:
4


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

học, giáo viên sẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phù
hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch KT, KN của SGK, xây
dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp học sinh nhận thức, khám phá, vận dụng
các KT, KN trong bài một cách thích hợp.
- Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh, gồm:
xác định những KT, KN mà học sinh đã có và cần có; dự kiến những khó khăn,
những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.
5


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới PPDH,
giáo viên không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu học
sinh để lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và
đánh giá cho phù hợp. Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, giáo
viên phải lường trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của
học sinh. Nói cách khác, tính khả thi của giáo án phụ thuộc vào trình độ, năng lực
học tập của học sinh, được xuất phát từ : những KT, KN mà học sinh đã có một
cách chắc chắn, vững bền; những KT, KN mà học sinh chưa có hoặc có thể quên;
những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của học sinh. Bước này
chỉ là sự dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến
trước, giáo viên đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của học sinh
với những biểu hiện rất đa dạng. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi giáo viên nên
dành thời gian để xem qua bài soạn của học sinh trước giờ học kết hợp với kiểm
tra đánh giá thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm
vụ nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn KT, KN đã có của học sinh.
- Bước 4: Lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và

giáo án tốt và có những điều kiện để thực hiện một giờ dạy học tốt. Về nguyên
tắc, cần phải thực hiện qua các bước 1, 2, 3, 4 trên đây rồi hãy bắt tay vào soạn
giáo án cụ thể.
b. Cấu trúc của một giáo án được thể hiện ở các nội dung sau:
- Mục tiêu bài học:
+ Nêu rõ yêu cầu học sinh cần đạt về KT, KN, thái độ;
+ Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hoá được.
- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:
+ Giáo viên chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hoá
chất...), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy
projector...) và tài liệu dạy học cần thiết;
+ Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu
và đồ dùng học tập cần thiết).
- Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động
dạy- học cụ thể. Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:
+ Tên hoạt động ;
+ Mục tiêu của hoạt động;
+ Cách tiến hành hoạt động;
+ Thời lượng để thực hiện hoạt động;
+ Kết luận của giáo viên về: những KT, KN, thái độ học sinh cần có sau hoạt
động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng KT, KN, thái độ đã học để giải
quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không có cách
giải quyết phù hợp;...
- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phải tiếp tục
thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho
việc học bài mới.
2.2. Thực hiện giờ dạy tích hợp linh hoạt:
Một giờ dạy học nên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
a. Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
- Kiểm tra tình hình nắm vững bài học cũ và những KT, KN đã học có liên quan

- Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài học mới.
Lưu ý: Tùy theo đặc trưng môn học, nội dung dạy học, đặc điểm và trình độ học
sinh, điều kiện cơ sở vật chất… Giáo viên có thể vận dụng các bước thực hiện
một giờ dạy học như trên một cách linh hoạt và sáng tạo, tránh đơn điệu, cứng
nhắc.
Sự thành công của một giờ dạy theo định hướng đổi mới PPDH phụ thuộc
vào rất nhiều yếu tố trong đó quan trọng nhất là sự chủ động, linh hoạt, sáng tạo
của cả người dạy và cả người học. Những phần trình bày trên đây chỉ là những
kinh nghiệm được đúc kết từ thực tiễn chỉ đạo triển khai đổi mới PPDH trong
nhiều năm qua ở trường phổ thông, là những điều mà các giáo viên, các đơn vị có
thành tích tốt trong dạy học đã làm. Dù ở điều kiện và hoàn cảnh nào, sự chuẩn bị
chu đáo theo quy trình trên đều đem lại những giờ học có hiệu quả, bổ ích và
hứng thú đối với cả người dạy, người học.
2.3. Lựa chọn nội dung tích hợp:
Trong môn Công nghệ có rất nhiều kiến thức có thể tích hợp, nhưng phải
chọn nội dung phù hợp, gây hứng thú cho học sinh khi học. Không nên quá ôm
8


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

đồm kiến thức tích hợp, gây nặng nề cho học sinh vì phải ghi nhớ quá nhiều kiến
thức. Nhiều kiến thức có thể tích hợp trong một tiết dạy nhưng phải lựa chọn kiến
thức phù hợp nhất.
VD: Trong bài an toàn điện công nghệ lớp 8, có rất nhiều nội dung tích hợp như
tích hợp bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện năng, kĩ năng sử dụng điện an toàn thì
nên chú trọng tích hợp kĩ năng sử dụng điện an toàn cho học sinh. Không nên tích
hợp tất cả vì sẽ gây cảm giác nặng nề cho học sinh khi tiếp thu kiến thức.


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Trong môn Công nghệ lớp 6, sau khi học xong phần lựa chọn trang phục
giáo viên có thể đưa ra các tình huống lựa chon giúp tích hợp giáo dục kĩ năng
sống, giáo dục đạo đức cho học sinh như: Em hãy lựa chọn trang phục đi học phù
hợp của người học sinh? Và giải thích vì sao lựa chọn trang phục đó:
- Trang phục đẹp, hợp mốt, hợp thời trang nhất.
- Áo phong, quần đùi.
- Áo sơ mi trắng, quần âu tối màu.
Học sinh sẽ lựa chọn và giải thích từ đó học sinh sẽ có kĩ năng lựa chọn trang
phục phù hợp với từng hoạt động và giáo dục đạo dức cho học sinh.
Thời điểm đưa nội dung tích hợp vào bài học tùy vào bài học, tùy vào
trình độ của học sinh, tùy vào nội dung tích hợp mà người giáo viên lựa chọn đưa
ra thời điểm tích hợp phù hợp.
3. Kết quả đạt được
Qua việc khảo sát sự hứng thú, yêu thích môn học Công nghệ sau khi áp
dụng các giải pháp trên tôi thấy sự hứng thú và yêu thích môn Công nghệ cao
hơn hẳn so với trước đây.
Khối

Sĩ
số

6
7
8
9

93%
90%

Qua quá trình thực nghiệm dạy học theo phương pháp tích hợp tại đơn vị,
bằng các bài kiểm tra định tính và định lượng sau mỗi bài học tôi đã thu được
những kết quả khả quan. Tỷ lệ học sinh tiếp thu và nắm bài học trên lớp tăng
lên rõ rệt.

Khối

Sĩ số

6
7
8
9

148
144
152
153

Dạy học không tích hợp
Khá –
TB
Yếu
Kém
Giỏi
trở
lên

30%
32%
35%
31%

90%
90%
86%
88%

10%
10%
14%
12%

0%
0%
0%
0%

III. KẾT LUẬN
1.Ý nghĩa của đề tài
10


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Dạy học nói chung và dạy học Công nghệ nói riêng là một hoạt động đặc

viên để giáo viên có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, tháo gỡ những khó khăn trong
quá trình dạy học.
Cho lưu hành các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải trong các cuộc thi viết
sáng kiến kinh nghiệm để giáo viên học hỏi, vận dụng vào dạy học.
11


SKKN:

Tạo hứng thú học tập môn Công nghệ cho học sinh thông qua dạy học tích hợp

Các cấp lãnh đạo địa phương và lãnh đạo cấp trên tiếp tục quan tâm và đầu
tư nhiều hơn nữa về cơ sở vật chất để giáo dục. Cần đầu tư trang bị, xây dựng
phòng học bộ môn để phục vụ cho công tác dạy học.
Các đơn vị trường học và ngành nên tổ chức cuộc thi dạy học theo hướng
tích hợp hoặc chủ đề tích hợp để giáo viên nghiên cứu tham gia dự thi. Góp phần
xây dựng, đóng góp cho việc chuẩn bị thay đổi sách giáo khoa phổ thông hiện
nay.

12