BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƢƠNG
NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH
DẠY HỌC KỸ THUẬT LEGATO CHO GIỌNG
SOPRANO, HỆ TRUNG CẤP THANH NHẠC, TRƢỜNG
ĐẠI HỌC VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUÂN ĐỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC
Khóa 5 (2015 - 2017)
Hà Nội, 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƢƠNG
NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH
DẠY HỌC KỸ THUẬT LEGATO CHO GIỌNG
SOPRANO, HỆ TRUNG CẤP THANH NHẠC, TRƢỜNG
ĐẠI HỌC VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUÂN ĐỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Lý luận và Phƣơng pháp dạy học Âm nhạc
Mã số 60 14 01 11
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. Nguyễn Thị Tố Mai
: Giáo dục và Đào tạo
GS
: Giáo sƣ
HN
: Hà Nội
PGS
: Phó giáo sƣ
THCS
: Trung học cơ sở
TW
: Trung ƣơng
VHNT
: Văn hóa nghệ thuật
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 6
2.1. Xây dựng các bài tập luyện
thanh...........................................................488
2.1.1 Tiêu chí xây dựng ..............................................................................48
2.1.2. Một số bài tập luyện thanh.........................................................................51
2.2. Kỹ thuật hơi thở, cộng minh..........................................................................63
2.2.1. Vận dụng hơi thở.........................................................................................63
2.2.2. Vận dụng cộng minh...................................................................................68
2.3. Kết hợp kỹ thuật legato với các kỹ thuật khác,.............................................73
2.3.1. Kết hợp legato với staccato...............................................................74
2.3.2. Kết hợp legato với hát nhanh nhiều nốt ...........................................79
2.3.3. Kết hợp legato với xử lý sắc thái to nhỏ ...........................................82
2.4. Phát âm nhả chữ khi hát legato.............................................................84
2.4.1. Tiếng Việt ...................................................................................................85
2.4.2. Tiếng nƣớc ngoài ..............................................................................87
2.5. Vận dụng kỹ thuật legato vào một số tác phẩm............................................89
2.5.1. Bài vocalise ......................................................................................... 89
2.5.2. Aria nƣớc ngoài................................................................................... 91
2.5.3. Ca khúc Việt Nam ............................................................................... 93
2.6. Thực nghiệm sƣ phạm ............................................................................ 94
2.6.1. Mục đích thực nghiệm ......................................................................... 94
2.6.2. Nội dung và đối tƣợng thực nghiệm..................................................... 95
2.6.3. Thời gian thực nghiệm......................................................................... 95
2.6.4. Tiến hành thực nghiệm ..............................................................................96
2.6.5. Đánh giá kết quả thực nghiệm ............................................................. 97
Tiểu kết ........................................................................................................ 99
KẾT LUẬN................................................................................................ 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 103
PHỤ LỤC................................................................................................... 107
hiện những nhiệm vụ biểu diễn nào đó. Trong nghệ thuật ca hát, kỹ thuật ca
hát là bệ đỡ, là nền tảng cho sự sáng tạo để ngƣời hát biểu đạt những rung
cảm, cái đẹp, tâm tƣ, tình cảm và khát vọng của con ngƣời.
Legato hay gọi là hát liền tiếng hoặc hát liền giọng, là kiểu hát cơ
bản nhất của kỹ thuật luyện thanh nhạc. Đây là cách hát chuyển tiếp liên
2
tục, đều đặn, tự nhiên, thoải mái từ âm nọ sang âm kia. Hát liền tiếng là
cách hát để đáp ứng tính chất mềm mại của giai điệu, với âm thanh có chất
lƣợng tốt.
Trƣờng Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội với bề dày trên 60
năm phát triển và trƣởng thành đã khẳng định đƣợc vị thế của một trung
tâm phát hiện, nuôi dƣỡng, vun trồng những tài năng nghệ thuật của quân
đội và xã hội; đào tạo đƣợc nhiều thế hệ chiến sĩ - nghệ sĩ, góp phần xứng
đáng và sự nghiệp xây dựng đời sống văn hóa của quân đội cũng nhƣ toàn
xã hội. Sự trƣởng thành đó đã đƣợc chứng minh một cách thuyết phục bằng
sự hình thành và phát triển hệ thống đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp, trên
cơ sở khoa học của nghệ thuật thanh nhạc tiên tiến kết hợp với nghệ thuật
thanh nhạc dân tộc. Mặc dù vậy, đào tạo âm nhạc của Trƣờng Đại học
VHNT Quân đội nói chung, đào tạo thanh nhạc nói riêng đang đứng trƣớc
những đòi hỏi, những yêu cầu mới về chất lƣợng; về nghiên cứu nhƣ đổi
mới nội dung chƣơng trình giảng dạy, phƣơng pháp, vận dụng các kỹ thuật
trong đào tạo thanh nhạc để đáp ứng đòi hỏi của ngƣời học và của xã hội.
Là giảng viên có trên 10 năm giảng dạy tại Khoa Thanh nhạc Trƣờng
Đại học VHNT Quân đội, tôi thấy, Khoa đã có nhiều thành tựu xuất sắc
trong đào tạo thanh nhạc, có rất nhiều học viên đạt đƣợc những thành tích
trong học tập, song bên cạnh đó vẫn còn một số bất cập, hạn chế. Chẳng
hạn nhƣ học viên mới học thanh nhạc rất hay mắc phải tật âm thanh không
bộ máy thanh âm của giọng hát; thanh khu và các phƣơng pháp xóa ranh
giới thanh khu; vấn đề cộng minh; tiếng rung… Đồng thời trong cuốn sách,
tác giả cũng nêu ra một số kinh nghiệm của cá nhân trong quá trình giảng
dạy thanh nhạc để cho ngƣời đọc tham khảo. [16]
4
Từ thực tế sƣ phạm thanh nhạc Việt Nam những năm gần đây cho
thấy vẫn còn nhiều vấn đề quan trọng cần phải tiếp tục trao đổi, cần phải
tiếp tục làm rõ. Năm 2014, PGS. Nguyễn Trung Kiên đã có cuốn “Những
vấn đề về sư phạm thanh nhạc”. Trong cuốn sách, tác giả đã phân chia làm
ba phần, phần một đề cập đến những vấn đề về lý thuyết âm thanh học, về
phát triển những thói quen thanh nhạc, về thính giác thanh nhạc. Phần thứ
hai đi sâu giới thiệu về kỹ thuật hơi thở của các nghệ sĩ hát opera nổi tiếng,
những vấn đề về hỗn hợp các âm khu, những nguyên tắc dành cho những
ngƣời mới học hát. Phần thứ ba, giới thiệu một số bài viết về những vấn đề
của đào tạo thanh nhạc, qua đó đáp ứng phần nào yêu cầu của việc học và
dạy thanh nhạc ở Việt Nam. [13]
“Phương pháp hát tốt tiếng Việt trong nghệ thuật ca hát” của tác giả
Trần Ngọc Lan năm 2011 đã chỉ rõ: Trong nghệ thuật ca hát, ngôn ngữ
tiếng Việt đơn âm, đa thanh, nhiều âm đóng nên ngƣời hát cần nắm vững
kiến thức cơ bản về cấu trúc âm thanh để khắc phục nhƣợc điểm, xử lý một
cách tinh tế, khéo léo ngôn ngữ tiếng Việt của nghệ thuật ca hát truyền
thống vào hát ca khúc Việt Nam. [17]
Tác giả Đào Văn Lợi trong công trình “Dạy học thanh nhạc cho
giọng nam trung Trường ĐHSP Nghệ thuật TW” (2015) đã tập trung
nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật thanh nhạc dạy học thanh nhạc cho
giọng nam trung trong thể hiện ca khúc Việt Nam tại Trƣờng Đại học Sƣ
phạm Nghệ thuật Trung ƣơng. Tìm ra những phƣơng pháp dạy học thanh
Nhƣ vậy, tình hình nghiên cứu trên đã cho thấy, những công trình,
luận văn, bài viết trên là tài liệu quý giá, là tiền đề lý luận quan trọng cho
hƣớng nghiên cứu của tác giả. Mặc dù vậy, đề cập riêng đến việc dạy học kỹ
thuật legato cho giong soprano hệ trung cấp thanh nhạc tại Trƣờng Đại học
Văn hóa Nghệ thuật Quân đội chƣa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu. Đo đó,
tìm hiểu vấn đề dạy học kỹ thuật legato cho giong soprano hệ trung cấp
thanh nhạc Trƣờng Đại học VHNT Quân đội là đề tài mới, là hƣớng nghiên
Luận văn đủ ở file: Luận văn full