BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

KIỀU THỊ THIÊN TRANG

BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ TRANG PHỤC
TRUYỀN THỐNG NGƯỜI SÁN DÌU TẠI XÃ ĐẠO TRÙ,
HUYỆN TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA
Khóa 5 (2016 - 2018)

Hà Nội, 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

KIỀU THỊ THIÊN TRANG

BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ TRANG PHỤC
TRUYỀN THỐNG NGƯỜI SÁN DÌU TẠI XÃ ĐẠO TRÙ,
HUYỆN TAM ĐẢO, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
Mã số: 8319042

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Văn Dương

Hà Nội, 2018

1.4.3. Giá trị thẩm mỹ ...............................................................................................27
1.4.4. Giá trị xã hội....................................................................................................28
Tiểu kết ......................................................................................................................28
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ TRANG
PHỤC TRUYỀN THỐNG NGƯỜI SÁN DÌU TẠI XÃ ĐẠO TRÙ .......................30
2.1. Chủ thể quản lý văn hóa ...................................................................................30
2.2.1. Chủ thể quản lý văn hóa ở Trung Ương..........................................................30
2.2.2. Ở địa phương ...................................................................................................30
2.2. Hoạt động quản lý bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống người
Sán Dìu tại xã Đạo Trù..............................................................................................31
2.2.1. Thực trạng về thực hiện chính sách, văn bản quản lý của Nhà nước đối với
trang phục truyền thống người Sán Dìu tại xã Đạo Trù ............................................31
2.2.2. Hoạt động quản lý thực tế trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị trang
phục truyền thống người Sán Dìu tại xã Đạo Trù .....................................................35
2.3. Những biến đổi và nguyên nhân biến đổi trong trang phục người Sán Dìu ..44
2.3.1. Những biến đổi ................................................................................................44
2.3.2. Nguyên nhân của sự biến đổi ..........................................................................47


2.4. Đánh giá chung về công tác bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống
người Sán Dìu tại xã Đạo Trù ...................................................................................56
2.4.1. Ưu điểm ..........................................................................................................56
2.4.2. Hạn chế............................................................................................................58
2.5. Những yếu tố tác động đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị trang phục
truyền thống người Sán Dìu ......................................................................................62
2.5.1. Tác động của điều kiện kinh tế- xã hội ..............................................................62
2.5.2. Tác động của chính sách Nhà nước đến việc bảo tồn và phát huy giá trị trang
phục truyền thống ......................................................................................................65
Tiểu kết ......................................................................................................................67
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ TRANG PHỤC


NĐ – CP

: Nghị định chính phủ

PGS.TS

: Phó giáo sư. Tiến Sĩ

QĐ- TTg

: Quyết định trên tờ giấy

TS

: Tiến Sĩ

UBND

: Ủy ban nhân dân

VHTT&DL

: Văn hóa Thể thao và Du lịch


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Lan và Dao sống tập trung thành làng ở các huyện: Tam Đảo, Lập Thạch
và Sông Lô. Trong đó, huyện Tam Đảo (huyện miền núi) có 8/9 xã có dân
tộc Sán Dìu sinh sống; huyện Lập Thạch có 3 xã: Quang Sơn, Bắc Bình
và Hợp Lý; huyện Sông Lô có 2 xã: Lãng Công, Quang Yên với sự góp
mặt của cả 3 dân tộc Cao Lan, Sán Dìu và Dao. Trong phạm vi của đề tài
này, tôi tập trung nghiên cứu về trang phục của người Sán Dìu tại xã Đạo
Trù, huyện Tam Đảo. Đặc biệt, khi trang phục của nhiều dân tộc đã bị mai
một vì giới trẻ tiếp thu văn hoá của người Kinh. Trang phục của người
Sán Dìu cũng không nằm ngoài quy luật đó.
Ngày nay, trang phục truyền thống chỉ được người Sán Dìu mặc
trong các sự kiện, hoạt động văn hóa tiêu biểu, trọng đại trong năm. Là
người công tác trong lĩnh vực thời trang, sống gần với người Sán Dìu, tôi
quyết định chọn đề tài: “Bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền
thống người Sán Dìu tại xã Đạo Trù, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh
Phúc” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình, với mong muốn góp phần
giới thiệu về một nét văn hóa, đồng thời góp phần vào bảo tồn các giá trị
văn hóa truyền thống của người Sán Dìu thông qua trang phục của họ.
2. Tình hình nghiên cứu
Bàn về bản sắc văn hóa dân tộc Sán Dìu, phải kể đến cuốn Người
Sán Dìu ở Việt Nam của Ma Khánh Bằng (Nxb. Khoa học xã hội, 1983).
Cuốn sách được tác giả giới thiệu khái quát về dân tộc Sán Dìu, các hoạt
động kinh tế, sinh hoạt vật chất và một số tục lệ trong đời sống hàng ngày.
Trong cuốn Văn hóa các dân tộc thiểu số Vĩnh Phúc của tác giả
Lâm Quý (Ban Dân tộc - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc
xuất bản năm 2009), trong cuốn sách này, tác giả đã thể hiện theo tinh


3

thần khảo cứu dân tộc học về lịch sử dân cư, tập quán sản xuất, sinh hoạt

Luận văn thạc sĩ Trang phục người Dao Đỏ trong giảng dạy thiết
kế thời trang ấn tượng cho sinh viên khoa thiết kế thời trang của Lê Thị
Thúy, Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung Ương, tác giả đi sâu tìm hiểu
và vận dụng những giá trị nghệ thuật tạo hình trên trang phục Dao Đỏ
trong việc giảng dạy thiết kế thời trang. Đây là tư liệu tham khảo giúp
tác giả có nhận định sâu sắc hơn giá trị của trang phục truyền thống
người Sán Dìu trong đề tài của mình.
Luận văn thạc sĩ Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Sán
Dìu ở tỉnh Vĩnh Phúc trong bối cảnh hiện nay của Lý Thị Phương, Đại
học Khoa học Xã hội và Nhân văn, tác giả đi sâu vào nghiên cứu những
bản sắc văn hóa chung của dân tộc Sán Dìu dưới góc độ triết học. Tác
giả khẳng định tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy bản sắc dân
tộc Sán Dìu ở Vĩnh Phúc trong bối cảnh hiện nay.
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên mới chỉ dừng lại ở
việc khai thác những đặc điểm chung về bản sắc văn hóa, phong tục tập
quán của dân tộc Sán Dìu ở Việt Nam nói chung, dân tộc Sán Dìu ở Vĩnh
Phúc nói riêng chưa có một công trình nghiên cứu, hội thảo khoa học
nào đi sâu vào tìm hiểu giá trị trang phục truyền thống của dân tộc Sán
Dìu một cách có hệ thống dưới góc độ quản lý.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đánh giá thực trạng về việc bảo tồn và phát huy giá trị
trang phục truyền thống người Sán Dìu tại xã Đạo Trù, huyện Tam Đảo,
tỉnh Vĩnh Phúc. Đề xuất giải pháp quản lý, những khuyến nghị góp phần
bảo tồn và phát huy giá trị của trang phục truyền thống người Sán Dìu, xã
Đạo Trù, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu


5

6. Những đóng góp của luận văn
- Bước đầu tìm hiểu, sưu tầm hệ thống tư liệu và mô tả về trang phục
của người Sán Dìu ở xã Đạo Trù, huyện Tam Đảo góp phần bổ sung thêm
tư liệu về văn hóa truyền thống dân tộc này.
- Luận văn góp phần xây dựng những định hướng cho công tác chỉ
đạo, phục dựng, khôi phục trang phục truyền thống trên phạm vi địa bàn xã
Đạo Trù, huyện Tam Đảo nói riêng cũng như tỉnh Vĩnh Phúc nói chung.
Đồng thời, đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm bảo tồn và phát huy giá trị
văn hóa của trang phục truyền thống trong xu thế hội nhập và phát triển
kinh tế - xã hội hiện nay.
- Kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan,
tổ chức, cá nhân đang công tác tại các cơ quan văn hóa, nghiên cứu văn hóa
truyền thống các dân tộc.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục luận
văn gồm có 03 chương.
Chương 1: Khái quát chung về bảo tồn và phát huy giá trị trang phục
truyền thống.
Chương 2: Thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền
thống người Sán Dìu tại xã Đạo Trù.
Chương 3: Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền
thống người Sán Dìu tại xã Đạo Trù.


Luận văn đủ ở file: Luận văn full