Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
1.1: Cơ sở lí luận.
Như chúng ta đã biết trong bài "Sức khoẻ và thể thao" ngày 27/3/1946 đăng
trên báo "Cứu quốc" có đoạn viết "Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời
sống mới. Việc gì cũng cần phải có sức khoẻ mới làm được, mới thành cơng. Mỗi
người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân khoẻ mạnh tức là cả nước
mạnh khoẻ. Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người
dân u nước. Việc đó khơng tốn kém khó khăn gì. Gái trai, già trẻ ai cũng nên làm
và ai cũng làm được. Mỗi ngày ngủ dậy tập một ít thể dục. Ngày nào cũng tập thì
khí huyết lưu thơng, tinh thần đầy đủ như vậy là sức khoẻ".
Vậy nên giáo dục thể chất đã được Đảng và Nhà nước ta coi là một trong
những mục tiêu giáo dục tồn diện và nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. Hiến
pháp nước Cộng hồ Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 có ghi: "Quy định chế
độ giáo dục thể chất bắt buộc trong trường học". Điều này xuất phát từ ý nghĩa to
lớn của giáo dục thể chất trong nhà trường. giáo dục thể chất được hiểu vì " Qúa
trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ hồn thiện về thể chất, nâng cao
khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ của con người".
Giáo dục thể chất cũng như các loại hình giáo dục khác là q trình sư phạm
với đầy đủ đặc điểm của nó và có vai trò chủ đạo của nhà sư phạm. Giáo dục thể
chất được chia thành hai mặt tương đối độc lập: Dạy học động tác và giáo dục tố
chất thể lực.
Trong hệ thống giáo dục, nội dung đặc trưng của giáo dục thể chất được gắn
liền với giáo dục, trí dục, đức dục, mĩ dục và giáo dục lao động.
Mục đích của giáo dục thể chất trong nhà trường tiểu học nhằm góp phần
bảo vệ sức khoẻ, cung cấp những kiến thức cơ bản về phát triển cơ thể, mơi
trường, đồng thời hình thành ở người học những nhân cách sống của con người lao
động mới trong thời đại mới. Giáo dục thể chất với nhiệm vụ " Phát triển tồn diện

Được sự đồng tình và giúp đỡ, động viên của đồng nghiệp, của Ban giám
hiệu nhà trường.
Giáo viên nhiệt tình trong cơng tác giảng dạy, ln cố gắng tìm tòi, nghiên
cứu các tài liệu cũng như học hỏi qua các tiết dạy của đồng nghiệp để tìm ra biện
pháp giáo dục tốt nhất nhằm đem lại hiệu quả cho tiết dạy.
b. Khó khăn.
Sân bãi phục vụ cho cơng tác dạy và học chưa đảm bảo.
Các loại sách tham khảo phục vụ cho bộ mơn thể dục ít nên còn ảnh hưởng
nhiều đến cơng tác nghiên cứu, tìm tòi của giáo viên.
Vẫn còn tồn tại trong số ít phụ huynh học sinh xem thể dục là mơn phụ nên
thiếu sự quan tâm, dạy bảo học sinh tập luyện ở nhà.
2. Ngun nhân dẫn tới học sinh tập chưa tốt bài thể dục phát triển
chung.
Qua nhiều năm giảng dạy thể dục cũng như theo dõi qua các tiết dạy và làm
khảo sát ở học sinh khối lớp 5, bản thân tơi thấy các em tập chưa tốt bài thể dục
Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
3


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

phát

triển

chung

là

học sinh khơng còn hứng thú với mơn học. Học sinh tập khơng đúng bài thể dục
phát triển chung còn ảnh hưởng tới sự phát triển của cơ thể, gây nên sự uể oải về
mặt tâm lí cũng như mặt thể chất. Từ đó học sinh khơng rèn luyện được thói quen
tập thể dục hàng ngày.
3. Những biện pháp và tổ chức thực hiện.
Đổi mới phương pháp dạy học là xu thế phát triển và đáp ứng nhu cầu thực
tiễn của giáo dục hiện nay. Để đổi mới phương pháp dạy học và tìm ra được những
biện pháp dạy học tốt nhất thì đòi hỏi người giáo viên phải có sự nghiên cứu, tìm
tòi, chuẩn bị bài cũng như các thiết bị, đồ dùng dạy học chu đáo, sân bãi tập luyện
phù hợp trước khi lên lớp. Đối với phần bài thể dục phát triển chung, trước mỗi tiết
dạy giáo viên phải tập sao cho thuần thục các động tác, mỗi giờ học giáo viên cần
chủ động áp dụng các hình thức tích cực hố học sinh bằng nhiều phương pháp và
hình thức dạy học.
Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
4


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

Qua một số năm giảng dạy phân mơn thể dục ở trường tiểu học , để giúp học
sinh tập tốt bài thể dục phát triển chung góp phần hồn thành mục đích, nhiêm vụ
của phân mơn thể dục bản thân tơi đã áp dụng các biện pháp sau:
3.1: Giúp học sinh hiểu rõ vị trí, tầm quan trọng của việc tập luyện bài
thể dục phát triển chung lớp 5.
Trong chương trình thể dục lớp 5 gồm 70 bài dạy trong 35 tuần. Nội dung
gồm 2 phần chính.
Phần quy định gốm có: Đội hình đội ngũ, bài thể dục phát triển chung, bài
tập rèn luyện tư thế và kỷ năng vận động cơ bản, trò chơi vận động.

Động tác "tay" thì giúp hệ cơ của tay phát triển, xương dày lên, cứng và dẻo
dai hơn.
3.2: Lựa chọn phương pháp và hình thức dạy học hợp lý.
Như chúng ta đã biết, mỗi bài học người giáo viên khơng chỉ sử dụng một
phương pháp và hình thức dạy học mà phải kết hợp nhiều phương pháp giảng dạy.
Do đó tuỳ theo từng bài dạy cụ thể mà người giáo viên lựa chọn ra những phương
pháp và hình thức dạy học tối ưu nhằm đem lại hiệu quả tốt nhất cho tiết dạy. Đối
với phân mơn Thể dục cũng vậy, để giúp học sinh lĩnh hội được kiến thức, nắm bắt
nhanh kỹ thuật động tác thì ở từng bài dạy, từng động tác đòi hỏi người giáo viên
phải tìm ra những phương pháp và hình thức dạy học tối ưu, đúng đặc trưng của
mơn học nhằm gây được hứng thú tập luyện của học sinh, làm cho tiết học trở nên
nhẹ nhàng, sinh động, học sinh nắm vững được kiến thức của bài dạy.
Chẳng hạn: khi dạy động tác " Vươn thở" tơi sử dụng các phương pháp như:
giải thích, trực quan, làm mẫu, thực hành.
Hình thức: tập cả lớp, theo nhóm.
Còn khi dạy động tác "Thăng bằng" tơi sử dụng các phương pháp như: giải
thích, trực quan, làm mẫu, thực hành, thi đua.
Hình thức: tập cả lớp, cá nhân, nhóm và tổ.
3.3: Giải thích rõ kỹ thuật động tác.
Đối với phân mơn thể dục cấp Tiểu học nói chung và bài thể dục phát triển
chung lớp 5 nói riêng thì khi giảng dạy là khơng thể thiếu giải thích kỹ thuật động
tác. Đây là phương pháp giúp học sinh có mục đích, hiểu và nắm được kỹ thuật
từng nhịp cũng như tồn bộ động tác. Là cơ sở tạo điều kiện cho học sinh tiếp nhận
bài tập một cách chính xác, nhanh nhất về mặt kỹ thuật, đồng thời giúp học sinh
nhớ và khắc sâu để từ đó hình thành biểu tượng chung của động tác. Song song với
Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
6




Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

€€€€€€
3.4: Thực hiện "làm mẫu" chính xác.
Khi dạy động tác mới thì việc làm mẫu là một trong những biện pháp rất cần
thiết. Trước hết giáo viên củng nêu tên động tác, sau đó tiến hành làm mẫu. Khi
làm mẫu, giáo viên phải thể hiện đúng yếu lĩnh của động tác và làm mẫu hồn
chỉnh động tác.
Đối với những động tác khó, phức tạp, có sự phối hợp của nhiều bộ phận,
giáo viên nên làm mẫu chậm từng nhịp hoặc có thể dừng lại ở những cử động khó
để học sinh làm theo và giáo viên giám sát xem học sinh tập có đúng hay khơng.
Ví dụ: Khi dạy động tác "Thăng bằng". Giáo viên tổ chức làm mẫu từng
nhịp của động tác và cho học sinh cùng làm.
Sau lần làm mẫu đầu giáo viên kết hợp cho học sinh xem tranh minh hoạ.
Khi xem tranh giáo viên chỉ cần nhấn mạnh những điểm cơ bản của động tác, giúp
học sinh nắm chắc các cử động kỹ thuật.
Tiếp đó giáo viên có thể làm mẫu một lần nữa nếu như thấy vẫn còn một số
học sinh chưa thực sự nắm chắc kỹ thuật động tác. Đối với lần làm mẫu này giáo
viên cũng thực hiện với một mức độ bình thường, đối với những cử động khó giáo
viên có thể vừa làm vừa nhắc nhở sự chú ý tập trung của học sinh.
Như tơi đã nêu ở trên, làm mẫu củng phải kết hợp với giải thích kỷ thuật
động tác, đồng thời nhắc nhở học sinh quan sát những khâu chủ yếu. Khi giảng dạy
phải trình bày một cách rõ ràng, nhấn mạnh những điểm then chốt của động tác để
kích thích sự hứng thú của học sinh thực hiện bài tập.
Khi giáo viên làm mẫu phải cho học sinh đứng xen kẻ nhau để sao cho tất cả
các em đều quan sát được giáo viên làm mẫu động tác. Bên cạnh đó giáo viên cần
sử dụng hình thức làm mẫu theo kiểu "soi gương" để vừa thực hiện vừa quan sát
được sự tập trung của học sinh.

lớp một số lần kết hợp với quan sát, uốn nắn, sửa sai tại chỗ. Nhưng cứ tập theo
đội hình cả lớp như vậy thì sẽ gây nên sự nhàm chán, đơn điệu, mỗi lần giáo viên
dừng lại sửa sai cho một em nào đó thì cả lớp cũng phải ngưng tập gây lãng phí
thời gian của tiết học. Vậy nên sau một vài lần tập theo đội hình cả lớp thì giáo
viên sẽ chia lớp thành các nhóm đơi, phân cơng vị trí cũng như giao nhiệm vụ cho
các nhóm tập luyện. Lợi thế của hình thức tập luyện này là học sinh có điều kiện
hỗ trợ lẫn nhau, chỉ bảo cho nhau những kiến thức mà mình đã lĩnh hội được, từ đó
giúp các em khắc sâu thêm kiến thức, khơi dậy cho các em tinh thần đồn kết .
Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
9


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

Hơn thế nữa, khi tập các động tác khó cần có sự phối hợp của nhiều bộ phận trên
cơ thể thì tập theo nhóm đơi sẽ giúp học sinh tự sửa sai cho nhau, cùng giúp dỡ
nhau thực hiện đúng động tác, đồng thời khi dạy theo hình thức này thì giáo viên
có nhiều thời gian để quan sát và sửa sai cho học sinh mà khơng gây ảnh hưởng tới
các học sinh khác.
Ví dụ: khi học động tác "thăng bằng" đối với những cử động khó như gập
thân, duỗi chân ra sau, hai tay dang ngang,... học sinh A có thể chỉ cho học sinh B
thấy được những cử động tập chưa chính xác, từ đó chỉnh sửa cho đúng với u
cầu kỹ thuật động tác và ngược lại.
3.7: Dùng phương pháp "thi đua" vào tiết dạy một cách hợp lý.
Đối với phân mơn thể dục nói chung và bài thể dục phát triển chung nói
riêng thì khối lượng vận động của mỗi tiết học khơng nhiều, những bài tập thường
đơn điệu, các động tác lặp lại nhiều lần nên dễ gây cảm giác nhàm chán trong học
sinh. Vậy nên phương pháp học tập này đóng vai trò khá quan trọng trong việc

nào có biểu hiện chây lười trong việc tập luyện thể dục, ít vâng lời giáo viên bộ
mơn thì lúc này cơng tác phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm lớp đó trong việc giáo
dục những học sinh trên là điều hết sức cần thiết. Bên cạnh phối hợp với giáo viên
chủ nhiệm lớp thì vai trò của phụ huynh học sinh cũng có vai trò khơng nhỏ trong
việc giảng dạy của giáo viên thể dục. Bởi vì thực tế học sinh chỉ tham gia vào q
trình học tập ở trường với lượng thời gian khá ít, còn lại là tự học tập ở nhà, thế
nên để tất cả học sinh đều có ý thức tự tập luyện, hình thành thói quen tập thể dục
hàng ngày đều phải cần đến sự quan tâm, nhắc nhở của cha mẹ các em, cũng nhờ
sự phối hợp này giáo viên thể dục còn nắm rõ hơn về tình trạng sức khoẻ, tâm sinh
lí của từng em để từ đó đưa ra các biện pháp và phân bố thời gian dạy học được
hợp lý.
4. Kết quả ứng dụng và triển khai.
Qua q trình áp dụng các biện pháp trên vào việc giảng dạy bài thể dục
phát triển chung cho học sinh lớp 5, sau một thời gian khảo sát vào hai thời điểm :
Từ tháng 10/2010 đến cuối tháng 1/ 2011bản thân tơi thu được kết quả như sau:
Giáo viên cảm thấy tự tin và chủ động hơn, tiết dạy trở nên sơi nổi, học sinh
tích cực học tập và nhiệt tình vào các hoạt động tập luyện, tinh thần giúp đỡ nhau
trong học tập ngày càng cao.
Chất lượng chung của học sinh lớp 5 có sự chuyển biến rõ rệt về mặt ý thức
cũng như luyện tập thực hành.
Học sinh nắm được tầm quan trọng, cũng như ý nghĩa của việc tập luyện thể
dục. Từ đó các em có thói quen tập thể dục buổi sáng, tự giác rèn luyện nhằm nâng
cao sức khoẻ thơng việc học tập ở lớp.
Kết quả cụ thể:

Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
11




%

TS

%

TS

45

10

22,2

35

77,8

0

45

15

33,4

30

66,6

12


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

Cần khuyến khích sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các em, giờ học nên diễn ra tự
nhiên, nhẹ nhàng.
Thực hiện tốt việc chuẩn bị bài dạy, phương tiện, đồ dùng dạy học một cách
hợp lí.
Cần sử dụng băng đĩa nhạc có lời hơ vào việc dạy học nhằm làm cho lớp học
sinh động, giảm thời gian làm việc cho giáo viên, từ đó có điều kiện uốn nắn, sửa
sai kịp thời.
III/ KẾT LUẬN:
Sau khi áp dụng các biện pháp trên tơi cảm thấy tự tin và chủ động hơn khi
giảng dạy bài thể dục phát triển chung, tiết dạy trở nên nhẹ nhàng, sơi nổi, học sinh
tích cực học tập và tham gia nhiệt tình vào các hoạt động tập luyện.
Đối với học sinh khá, giỏi tinh thần tập luyện cao hơn, chuẩn xác hơn. Với
những học sinh yếu, mất tập trung trong giờ học đều hưng phấn tham gia vào tập
luyện và có sự tiến bộ rõ rệt, ý thức tự giác ngày càng cao.
Đa số học sinh tập đúng bài thể dục từ đó kích thích được tính sáng tạo và
hăng say tập luyện thể dục.
Trên đây là kinh nghiệm mà bản thân tơi đã rút ra trong q trình thực hiện
"Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt bài thể dục phát triển chung". Trong
q tình áp dụng các biện pháp trên vào giảng dạy bài thể dục cho học sinh lớp 5
có thể khơng tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự đóng góp ý kiến của
các cấp lãnh đạo cũng như các bạn đồng nghiệp.
Tơi xin chân thành cảm ơn!
Phước Sang, ngày 28 tháng 1 năm 2011
Người viết


2

II. NỘI DUNG PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

2

Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
14


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 tập tốt bài thể dục phát
triển chung

1. Đối tượng nghiên cứu.

2

2. Phạm vi nghiên cứu.

2

III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

2,3

IV. NỘI DUNG ĐỀ TÀI:

3

6,7

3.4: Thực hiện "làm mẫu" chính xác:

7,8

3.5: Sử dụng "băng đĩa nhạc" có lời hơ vào trong tiết dạy.

8,9

3.6: Tổ chức luyện tập theo "nhóm đơi".

9

3.7: Dùng phương pháp "thi đua" vào tiết dạy một cách hợp 9,10
lý.
3.8: Phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học 10,11
sinh để giúp các em có ý thức tập luyện tốt bài thể dục.
4. Kết quả ứng dụng và triển khai.

11

5. Bài học kinh nghiệm.

11,12

V. KẾT LUẬN:

12,13


.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................

Lê Quang Trung - Trường tiểu học Phước Sang - Phú Giáo - Bình
Dương
17