VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN VĂN THƢỞNG

CÁC TỘI XÂM PHẠM TÌNH DỤC TRẺ EM
TRÊN ĐỊA BÀN MIỀN ĐÔNG NAM BỘ: TÌNH HÌNH,
NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA

Ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
Mã số: 9. 38. 01. 05

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS Hồ Sỹ Sơn

HÀ NỘI, 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án
chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào.
Tác giả luận án

TRẦN VĂN THƢỞNG


MỤC LỤC


2.2. Tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Đông
Nam Bộ

35

Chƣơng 3: Nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm
phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Đông Nam Bộ

63

3.1. Những vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình các
tội xâm phạm tình dục trẻ em

63

3.2. Những nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm
tình dục trẻ em trên địa bàn miền Đông Nam Bộ

68

Chƣơng 4: Dự báo và các giải pháp phòng ngừa tình hình các tội
xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Đông Nam Bộ

99

4.1. Dự báo tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền
Đông Nam Bộ

99


: Trật tự xã hội

TNXH

: Tệ nạn xã hội

HVPT

: Hành vi phạm tội

XHTE

: Xâm hại trẻ em

XPTD

: Xâm phạm tình dục

XPTDTE

: Xâm phạm tình dục trẻ em

HDTE

: Hiếp dâm trẻ em

HSSV

: Học sinh sinh viên


Số vụ, số bị cáo XPTDTE trên diện tích, dân số từ năm
Bảng 2.5 2008 đến năm 2017 của Đông Nam Bộ, Tây Nguyên,
Tây Nam Bộ
Cơ cấu về mức độ của tình hình các tội XPTDTE từ
năm 2008 đến năm 2017 của Đông Nam Bộ, Tây
Bảng 2.6
Nguyên, Tây Nam Bộ xác định trên cơ sở yếu tố dân cư
và diện tích
Hệ số tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn
Bảng 2.7
miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm 2017
Tỷ lệ tăng, giảm của tội phạm XPTDTE trên địa bàn
Bảng 2.8
miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm 2017
Cơ cấu của tình hình tội phạm XPTDTE theo tội danh
Bảng 2.9 trên địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm
2017
Cơ cấu của tình hình các tội XPTDTE theo hình
Bảng 2.10 phạt trên địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến
năm 2017
Thống kê về lý do phạm tội của tội phạm XPTDTE trên
Bảng 2.11 địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm
2017

Trang
phụ lục
1

2


Bảng 2.18
Bảng 2.19

Bảng 2.20

Bảng 2.21

Bảng 2.22

Bảng 2.23

Bảng 2.24

Thống kê về thủ đoạn gây án của tội phạm XPTDTE
trên địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm
2017
Thống kê thời gian gây án của tội phạm XPTDTE trên
địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm
2017
Thống kê địa điểm gây án của các vụ án XPTDTE trên
địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm
2017
Cơ cấu của tình hình các tội XPTDTE từ năm 2008 đến
năm 2017 xác định trên cơ sở số dân của địa bàn miền
Đông Nam Bộ
Cơ cấu của tình hình các tội XPTDTE từ năm 2008 đến
năm 2017 xác định trên cơ sở diện tích của địa bàn
miền Đông Nam Bộ
Cơ cấu của tình hình các tội XPTDTE từ năm 2008 đến
năm 2017 được xác định trên cơ sở kết hợp yếu tố dân


14
15

15

16

16

17

17


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Số hiệu
Biểu đồ 2.1
Biểu đồ 2.1a
Biểu đồ 2.2
Biểu đồ 2.3

Biểu đồ 2.4
Biểu đồ 2.9
Biểu đồ
2.11
Biểu đồ
2.13
Biểu đồ
2.14

Cơ cấu độ tuổi của bị cáo XPTDTE trên địa bàn miền
Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm 2017
Cơ cấu trình độ học vấn của người phạm tội XPTDTE
trên địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm
2017
Cơ cấu thành phần xã hội, nghề nghiệp của người phạm
tội XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm
2008 đến năm 2017
Cơ cấu độ tuổi nạn nhân trong các vụ án XPTDTE trên
địa bàn miền Đông Nam Bộ từ năm 2008 đến năm 2017

Trang
phụ lục
18
18
19

19

20

20
21
21
22
22

23

23

rất nguy hại cho bản thân trẻ em, cho gia đình và xã hội, gây ảnh hưởng lâu dài tới
tâm sinh lý của các em trong suốt quá trình trưởng thành. Đồng thời, những người
xâm phạm tình dục trẻ em thể hiện sự suy đồi về đạo đức, lối sống, sự xuống cấp về
giá trị đạo đức và thuần phong mỹ tục. Gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự an
toàn xã hội, tạo ra tâm lý hoang mang, lo lắng cho người dân.

1


Nhận thức sâu sắc được tính chất nguy hiểm, sự cần thiết trong đấu tranh
phòng chống của các tội xâm phạm tình dục trẻ em. Trong thời gian qua, các cơ
quan bảo vệ pháp luật và các cơ quan ban ngành có liên quan khác trên địa bàn
miền Đông Nam Bộ đã tích cực ban hành, thực hiện nhiều kế hoạch, biện pháp cụ
thể khác nhau để triển khai thực hiện chỉ thị số 20/CT/TW ngày 22/11/2012 của Bộ
chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chăm sóc, giáo dục
và bảo vệ trẻ em; Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Chương trình quốc gia
bảo vệ trẻ em và Đề án “Đấu tranh phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm
trong lứa tuổi chưa thành niên” trong Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm
nhằm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em và đã thu được những kết quả khả quan.
Tuy vậy, tình hình các tội này trên địa bàn miền Đông Nam Bộ trong những năm
qua vẫn còn rất phức tạp; số vụ xâm phạm tình dục trẻ em vẫn tăng đều qua các
năm; xảy ra ở hầu hết các địa phương trên địa bàn miền Đông Nam Bộ. Từ năm
2008 đến năm 2017, TAND các cấp trên địa bàn đưa ra xét xử sơ thẩm là 2064 vụ,
với 2122 bị cáo phạm các tội XPTDTE, chiếm tỷ lệ 16,70% về số vụ và 15,90% số
bị cáo về các tội XPTDTE trên phạm vi toàn quốc. Đáng chú ý, trong giai đoạn từ
đầu năm 2008 đến cuối năm 2013 có 3 trong 6 địa phương của miền Đông Nam Bộ
là Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Bình Dương bị xếp vào danh sách đứng
đầu cả nước về số vụ án xâm phạm tình dục trẻ em. Trong các vụ án xâm phạm tình
dục trẻ em xảy ra trên địa bàn miền Đông Nam Bộ, có rất nhiều vụ xảy ra với tính
chất loạn luân, dã man, gây căm phẫn trong xã hội, như: Bố đẻ hiếp dâm con gái

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận án tập trung giải quyết một số
nhiệm vụ sau:
- Tổng quan về tình hình nghiên cứu ở trong nước và ngoài nước về những
vấn đề liên quan đến luận án; đánh giá khái quát những vấn đề đã thống nhất, những
vấn đề còn tranh luận ở những công trình này, xác định những vấn đề cần tiếp tục
nghiên cứu trong luận án.
- Tổng hợp những vấn đề lý luận về tình hình tội phạm, nguyên nhân điều kiện
của tình hình tội phạm, phòng ngừa tình hình tội phạm, từ đó xây dựng hệ thống
những vấn đề lý luận về tình hình các tội XPTDTE.
- Phân tích, đánh giá tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam
Bộ trong thời gian từ năm 2008 đến năm 2017, cụ thể luận án sẽ nghiên cứu đánh
giá phần hiện của tình hình các tội XPTDTE thông qua các chỉ số phản ánh mức độ,
động thái, cơ cấu, tính chất của tình hình các tội XPTDTE. Cùng với đó là nghiên
cứu, đánh giá phần ẩn của tình hình các tội này.
- Phân tích nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội XPTDTE trên địa
bàn miền Đông Nam Bộ trong thời gian từ năm 2008 đến năm 2017;
- Dự báo tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam Bộ trong

3


thời gian tới;
- Đề xuất các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình các tội XPTDTE trên
địa bàn miền Đông Nam Bộ.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Nhằm đạt được mục đích nghiên cứu nên trên, luận án lấy các quan điểm khoa
học của tội phạm học về tình hình tội phạm, về nguyên nhân và điều kiện của tình
hình tội phạm, về phòng ngừa tội phạm, về dự báo tình hình tội phạm; các quy định
của pháp luật hình sự về tội phạm XPTDTE; thực tiễn phòng ngừa tình hình các tội

- Trong chương 2, khi nghiên cứu về tình hình các tội XPTDTE. Luận án sử
dụng phương pháp phân tích, tổng hợp để trình bày những vấn đề lý luận về tình
hình các tội XPTDTE, đánh giá về tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên
địa bàn miền Đông Nam Bộ; Phương pháp thống kê được sử dụng trong việc thống
kê số vụ phạm tội, số người phạm tội trong từng thời gian, ở từng địa phương;
phương pháp so sánh để so sánh tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Đông
Nam Bộ với một số địa bàn giáp ranh, với tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn cả
nước, so sánh tỷ lệ các tội cụ thể trong nhóm các tội này để đánh giá tính chất, mức
độ của tội phạm; phương pháp chọn mẫu để nghiên cứu về cơ cấu của tình hình các
tội xâm phạm tình dục trẻ em; phương pháp phỏng vấn để trao đổi trực tiếp với một
số trẻ em ở các địa bàn công cộng, phương pháp điều tra xã hội học với phụ huynh
trẻ em để thu thập những thông tin đánh giá độ ẩn của loại tội này trên địa bàn miền
Đông Nam Bộ.
- Trong chương 3, khi nghiên cứu về nguyên nhân và điều kiện của tình hình
các tội XPTDTE. Luận án sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp để trình
bày những vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội
XPTDTE; phương pháp thống kê, phân tích được sử dụng trong việc thống kê, phân
tích một số đặc điểm nhân thân người phạm tội; phương pháp nghiên cứu điển hình
được sử dụng khi nghiên cứu các bản án XPTDTE, nghiên cứu một số địa bàn tập
trung nhiều tội phạm XPTDTE; phương pháp khảo sát thực tế được thực hiện bằng
cách làm việc với các cơ quan tiến hành tố tụng, tham dự các phiên tòa xét xử các
tội phạm XPTDTE; phương pháp chuyên gia được sử dụng khi tiếp xúc và trao đổi
trực tiếp với những người trực tiếp tiến hành tố tụng có liên quan đến loại tội
này…Qua đó sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp làm rõ tác động của các yếu
tố tiêu cực khách quan thuộc môi trường sống, các yếu tố tiêu cực chủ quan thuộc
về người phạm tội, các yếu tố tình huống phạm tội và nạn nhân của các tội phạm...
làm phát sinh tình hình các tội XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam Bộ

5


Thứ hai, luận án đã phân tích, làm rõ lý luận và thực tiễn tình hình các tội
XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam Bộ.
Thứ ba, luận án đã phân tích, làm rõ nguyên nhân và điều kiện của tình hình

6


các tội XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam Bộ trong thời gian nói trên.
Thứ tư, luận án đã đề xuất được các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình
hình tội các tội XPTDTE có cơ sở khoa học, có tính khả thi và hiệu quả cao.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận án
- Với những kết quả nghiên cứu trên đây, luận án góp phần thống nhất trong
nhận thức lý luận và thực tiễn của tình hình tội phạm, nguyên nhân và điều kiện
của tình hình tội phạm, phòng ngừa tình hình tội phạm...Luận án còn cung cấp
luận cứ, gợi ý cho việc xây dựng và tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa
tình hình tội phạm nói chung và tình hình các tội XPTDTE nói riêng. Bởi vậy, kết
quả nghiên cứu của luận án có thể được sử dụng làm tài liệu phục vụ công tác
giảng dạy, học tập và nghiên cứu trong các lĩnh vực tội phạm học, luật hình sự,
luật tố tụng hình sự, luật thi hành án hình sự...
- Cũng với những kết quả nghiên cứu trên đây, đặc biệt là những kiến nghị cụ
thể. Luận án có giá trị thực tiễn cao, nhất là cho công tác phòng ngừa hành vi
XPTDTE trên địa bàn miền Đông Nam Bộ cũng như cho công tác xây dựng và hoàn
thiện các giải pháp phòng ngừa tình hình tội phạm ở nước ta nói chung và địa bàn
miền Đông Nam Bộ nói riêng.
7. Kết cấu của Luận án
Ngoài Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận án gồm 4
chương:
Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chƣơng 2: Tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền
Đông Nam Bộ