29

VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ CHÂU

GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH
VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC
THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số

: 9 38 01 02

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. VŨ THƢ

HÀ NỘI, năm 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, trích dẫn
trong luận án bảo đảm độ tin cậy, chính xác, trung thực và được trích dẫn đầy đủ theo
quy định.
Tác giả luận án

Nguyễn Thị Châu

4.1. Quan điểm tăng cường đảm bảo giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay ................................... 119
4.2. Các giải pháp tăng cường đảm bảo giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay ................................... 127
KẾT LUẬN ....................................................................................................................... 148
TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBCC

: Cán bộ, công chức

CQNN

: Cơ quan nhà nước

CQHCNN : Cơ quan hành chín nhà
GQHC

: Giải quyết hành chính

GQKN

: Giải quyết khiếu nại

HVHC

: Hành vi hành chính


: Vụ án hành chính


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 : Tình huống mà người dân gặp phải đối với cán bộ công chức
có thẩm quyền……………………………………………. ...................................... 102
Biểu đồ 3.2 : Trường hợp người giải quyết khiếu nại gặp gỡ đối thoại với
người khiếu nại ................................................................................................... 104
Biểu đồ 3.3 : Nhận xét về số lượng đội ngủ cán bộ công chức giải quyết khiếu nại .. 108
Biểu đồ 3.4: Nhận xét về trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ công chức
giải quyết khiếu nại ................................................................................................... 109


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Để đảm bảo thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng các khu công
cộng phục vụ an ninh quốc phòng để nâng cao đời sống về mọi mặt của người dân,
trong những năm qua, 63 tỉnh thành trong cả nước đã triển khai rất nhiều dự án, kéo
theo nó là việc Nhà nước phải thu hồi đất và thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư cho các tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồi. Việc thu hồi đất thực hiện các dự án
phát triển kinh tế - xã hội đã tác động đến quyền lợi và sinh hoạt bình thường của một
bộ phận dân cư. “Thực tế cho thấy đây là công việc khó khăn, phức tạp và thường
phát sinh tranh chấp, khiếu kiện về đất đai gay gắt, nóng bỏng. Bởi vì, nó “động
chạm” trực tiếp đến những lợi ích thiết thực không chỉ của người sử dụng đất mà còn
của Nhà nước, của xã hội và lợi ích của các doanh nghiệp, chủ đầu tư. Chỉ khi nào
Nhà nước giải quyết hài hòa lợi ích của các chủ thể này thì việc thu hồi đất mới không
tiềm ẩn nguy cơ khiếu kiện, tranh chấp kéo dài gây mất ổn định chính trị - xã hội”
[96, tr.1].

hiện nghiêm túc việc đối thoại với công dân khi giải quyết khiếu nại lần đầu, nhiều
trường hợp đã thụ lý giải quyết nhưng không ra quyết định mà trả lời bằng hình thức
công văn, thông báo... dẫn đến việc người khiếu nại liên tục gửi đơn lên cấp trên để
can thiệp giải quyết. Một số vụ việc khiếu nại đã được Thủ trưởng các cấp, các ngành
giải quyết và quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn chưa được thực hiện dứt
điểm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các công trình, dự án, gây bức xúc trong cộng
đồng xã hội, nhân dân… Để khắc phục những hạn chế trên, cần có sự đánh giá một
cách toàn diện cả về lý luận và thực tiễn giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay, để tìm ra những nguyên
nhân và trên cơ sở đó đề xuất giải pháp khắc phục phù hợp, có hiệu quả, nhằm bảo
đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho tổ chức, công dân có đất bị thu hồi và đáp ứng
những đòi hỏi ngày càng cao của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa gắn với xây dựng
NNPQ XHCN.
Với những lý do vừa mang tính thời sự, cấp bách, vừa mang tính chiến lược nêu
trên, nghiên cứu sinh đã lựa chọn đề tài: "Giải quyết khiếu nại hành chính về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay” làm
nội dung nghiên cứu cho luận án tiến sĩ luật học.

2


2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
2.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn giải quyết KNHC về bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất luận án luận chứng cho các giải
pháp nhằm tăng cường bảo đảm giải quyết KNHC ở lĩnh vực này.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án tập trung những
vấn đề chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, nghiên cứu tổng quan những vấn đề liên quan đến đề tài trên cơ sở

Huế, Thành phố Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Bắc Ninh, Đồng Nai, Cần Thơ,
Lâm Đồng) có nhiều vụ việc điển hình về khiếu nại và giải quyết KNHC về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
+ Về thời gian:( 5 năm, từ 2013 đến năm 2017)
+ Về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu về khiếu nại và giải quyết khiếu
nại hành chính trên lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở
Việt Nam hiện nay; không nghiên cứu về hoạt động giải quyết bằng con đường Tòa
án ở lĩnh vực này. Đồng thời, đề tài cũng chỉ nghiên cứu trong phạm vi khiếu nại của
người bị thu hồi đất đối với quyết định hành chính và hành vi hành chính của cơ quan,
tổ chức, cá nhân có thẩm quyền liên quan đến quá trình thực thi công vụ trong hoạt
động bồi thường, hỗ trợ và tái định cư mà người bị thu hồi đất; không nghiên cứu
khiếu nại của cán bộ, công chức đối với quyết định kỷ luật cán bộ công chức của Thủ
trưởng cơ quan nhà nước trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
4. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận án
Để đạt được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, luận án đã sử dụng các phương
pháp nghiên cứu sau đây:
* Phương pháp luận nghiên cứu khoa học duy vật biện chứng và duy vật
lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin.
Để nghiên cứu có hiệu quả những vấn đề do đề tài đặt ra, luận án sử dụng
phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Đây là
phương pháp chủ đạo xuyên suốt toàn bộ quá trình nghiên cứu của luận án, để đưa ra
những nhận định, kết luận khoa học đảm bảo tính khách quan, chân thực. Từ phương
pháp chung đó, luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể trong quá trình
nghiên cứu các nội dung chi tiết của luận án. Tùy thuộc vào nội dung đối tượng
nghiên cứu của từng chương, mục trong luận án mà tác giả vận dụng các phương pháp
khác nhau cho phù hợp.

4



tra, khảo sát, thu thập thông tin, tài liệu, số liệu có liên quan đến nội dung nghiên cứu
tại Bộ Tài nguyên và Môi trường, Thanh tra Chính phủ, tại tất cả các tỉnh, thành phố

5


trên phạm vi cả nước. Trong quá trình phân tích xử ly số liệu luận án đã kế thừa có
chọn lọc một số kết quả điều tra, đánh giá về tình hình khiếu nại về đất đai.
iv) Phương pháp bình luận, phương pháp diễn giải được sử dụng khi tìm hiểu
nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong quá trình giải quyết KNHC về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam.
- Phương pháp tổng hợp, phương pháp diễn giải vv.. được sử dụng trong Chương 4
khi nghiên cứu các quan điểm và giải pháp tăng cường hiệu quả giải quyết KNHC về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam, cụ thể:
i)

Phương pháp tổng hợp được sử dụng khi phân tích các quan điểm tăng

cường giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
ii)

Phương pháp phân tích, phương pháp bình luận, phương pháp tổng hợp,

phương pháp diễn giải được sử dụng khi đề cập các giải pháp,kiến nghị tăng cường
hiệu quả giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất ở Việt Nam.
5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- Thứ nhất, hệ thống hoá, làm sáng tỏ các khía cạnh lý luận về giải quyết KNHC
về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất như khái niệm, đặc
điểm, vai trò, thẩm quyền, thủ tục, nguên tắc, các yếu tố ảnh hưởng đến giải quyết

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài luận án
Chương 2: Những vấn đề lý luận của việc giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam
Chương 3: Thực trạng giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay.
Chương 4: Quan điểm và giải pháp tăng cường đảm bảo giải quyết KNHC về
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay.

7


Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án
1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu về pháp luật và thực hiện pháp luật bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Thứ nhất, các công trình nghiên cứu về nội dung pháp luật bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là một chế định quan
trọng của pháp luật đất đai. Chế định này khi đi vào cuộc sống trực tiếp đụng chạm
đến lợi ích của người bị thu hồi đất, lợi ích của cộng đồng và lợi ích của nhà đầu tư, là
một trong nguyên nhân dẫn đến tranh chấp, khiếu nại gay gắt nên đã nhận được sự
quan tâm của nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu ở Việt Nam. Trong đó có một số
công trình tiểu biểu sau:
- Các bài viết trao đổi về “khái niệm bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất”, các nghiên cứu đã đưa ra những cơ sở lý luận và thực tiễn cho
việc xây dựng khái niệm bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Đồng thời, các tác
giả cũng cho rằng, trong quan hệ bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, cần phải giải
quyết thấu đáo mối quan hệ giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người có đất bị thu hồi.

+ Trong việc thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng để triển khai những
dự án đầu tư, lợi ích của 3 “nhà” luôn “chạm trán” với nhau, đó là: Nhà nước, nhà đầu
tư và nhà dân. Làm thế nào để đảm bảo quyền lợi của người có đất bị thu hồi, thỏa
mãn nhu cầu sử dụng đất của nhà đầu tư và phù hợp với lợi ích của Nhà nước. Bài
viết “Nông dân góp vốn bằng đất: Giải pháp đột phá trong đền bù, giải tỏa” của
Hoàng Lộc - Thời báo Kinh tế Việt Nam số 253 ngày 21/12/2005. đã đưa ra nhiều
giải pháp và một trong những giải pháp mang tính đột phá đó là cho phép các hộ dân
bị thu hồi đất trong khu vực của dự án góp vốn vào dự án (dưới dạng cổ phần) bằng
giá trị quyền sử dụng đất của họ thay vì được nhận tiền bồi thường. Họ sẽ nhận được
tiền lợi tức cổ phần hàng năm.
+ Bài viết “Những tồn tại, vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng các
phương thức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất” của TS. Nguyễn Thị Nga và Bùi
Mai Liên - Tạp chí Luật học, số 5/2011. Bài viết đã khẳng định tính tất yếu khách
quan của việc thu hồi đất nông nghiệp sử dụng cho mục đích phi nông nghiệp vì sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Từ đó, đặt ra vấn đề Nhà nước cần có
trách nhiệm trong việc bù đắp những tổn thất, thiệt hại về vật chất và tinh thần cho
người dân khi mất đất. Sự bù đắp đó được biểu hiện trước hết bằng việc đưa ra các
phương thức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân một cách hợp lý, đảm

9


bảo các nguyện vọng chính đáng của họ.
- Các nghiên cứu về vấn đề hỗ trợ cho người bị thu hồi đất: Bài viết “Chính sách
hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất” của TS. Trần Quang Huy - Tạp chí Luật học, số
10/2010. Bài viết cho thấy nhu cầu sử dụng đất nông nghiệp cho công nghiệp hóa, đô
thị hóa ở Việt Nam là rất lớn. Từ đó lý giải sự cần thiết của việc xây dựng chính sách
hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Tác giả đưa ra những cơ sở pháp lý cho việc thực thi chính
sách hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất; đồng thời có những dẫn chứng cụ thể trong các quy
định pháp luật về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.

về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất và các chính sách có liên quan như:

11


- Bài nghiên cứu về Luật thu hồi đất ở Indonesia, tác giả Bagus S.D. Nur
Buwono, Bastaman Enrico Bagus và Bài nghiên cứu về thu hồi đất ở Indonesia, tác
giả Hanafiah Ponggawa & Partners năm 2012. Nội dung của 2 bài báo đề cập đến các
vấn đề Chính phủ cần đảm bảo quỹ đất và nguồn tài chính để tạo quỹ đất cho các mục
đích công; đồng thời, Chính phủ hoặc các doanh nghiệp Nhà nước sẽ chịu trách nhiệm
tạo quỹ đất này. Nguồn kinh phí cho thu hồi đất cũng được quy định chủ yếu là từ
ngân sách Nhà nước và không có quy định cụ thể về sự tham gia của khu vực tư nhân.
Quy định cụ thể các khung thời gian để tiến hành quy trình thu hồi, bồi thường;
- Bài viết “Chính sách đền bù khi thu hồi đất của một số nước trong khu vực và
Việt Nam” của ThS. Nguyễn Thị Dung - Tạp chí Cộng sản, số 2010; Bài viết “Pháp
luật về bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của Singapore và Trung Quốc Những gợi mở cho Việt Nam trong hoàn thiện pháp luật về bồi thường, tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất” của TS. Nguyễn Quang Tuyến và Ths Nguyễn Ngọc Minh - tạp
chí Luật học, số 10/2010; Bài viết “Mối liên hệ tam giác trong hệ thống đất đai ở Hàn
Quốc: Quy hoạch, phát triển và đền bù sử dụng đất” của TS. Hee Nam Jung tại Hội nghị
Khoa học do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức tại Hà Nội, ngày 10/09/2010; Các
bài viết tại Hội thảo “Kinh nghiệm Quản lý đất đai Hàn Quốc” do Tổng cục Quản lý đất
đai tổ chức tại Hà Nội ngày 16/12/2011 như: Bài viết “Quá trình đổi mới chính sách đất
đai Hàn Quốc” của TS. Soo Choi, Bài viết “Hệ thống định giá và hệ thống bồi thường
Hàn Quốc” của Ủy ban Định giá Hàn Quốc... Đây là những bài viết cung cấp các thông
tin về thu hồi đất, bồi thường và tái định cư ở các nước trong khu vực như Singapore,
Trung quốc, Thái Lan, Hàn Quốc. Những thông tin này sẽ có giá trị hữu ích để Việt
Nam tham khảo trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về bồi thường khi Nhà
nước thu hồi đất.
Thứ tư, ở thể loại luận án tiến sỹ có các công trình tiêu biểu sau
Luận án tiến sỹ Luật học, với đề tài “Pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu

6/ 2007; “Cơ chế giải quyết KNHC - những bất cập cần được khắc phục trong quá
trình xây dựng luật khiếu nại”, của Đinh Văn Minh, Tạp chí Thanh tra số 7- 2010; “
Thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong công tác giải
quyết khiếu nại, tố cáo, vị trí, vai trò của các cơ quan thanh tra nhà nước trong công
tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hành chính ”của PGS.TS Vũ Thư. Các bài viết đã đưa
ra nguyên tắc xác định thẩm quyền giải quyết KNHC, quyền và nghĩa vụ, mối quan hệ
cũng như các biện pháp đảm bảo các cơ quan hành chính, tổ chức , cá nhân trong quá
trình giải quyết nại hành chính.
+ Các nghiên cứu liên quan trình tự thủ tục giải quyết KNHC: Bài “Pháp luật về
thủ tục KNHC và giải quyết KNHC phải bảo đảm pháp lý cho việc thực hiện quyền
khiếu nại của công dân”, Nguyễn Thị Thủy, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số 7 (232)
- 2011; “Thủ tục hành chính với việc bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công
dân” của PGS. TS vũ Thư, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật số 7 (232) - 2011;“Một số
suy nghĩ về việc xây dựng quy trình nghiệp vụ giải quyết KNHC”, ThS Nguyễn Tuấn

13


Khanh,Tạp chí Thanh tra số 4-2012; “Xây dựng mô hình và quy trình giải quyết khiếu
nại tại các cơ quan hành chính nhà nước hiện nay”, ThS Mai Văn Duẩn, Tạp chí
Thanh tra số 2 -2012;“Một số quy định về đối thoại trong giải quyết KNHC và những
vướng mắc trong thực tiễn áp dụng” Nguyễn Phương Thảo, Tạp chí Thanh tra số 102012; “Về đổi mới mô hình giải quyết KNHC” của ThS Mai Văn Duẩn, Tạp chí Thanh
tra số 12-2013…Những công trình trên đã đưa ra những nghiên cứu chuyên sâu về
nhiều khía cạnh của trình tự thủ tục giải quyết KNHC. Đặc biệt có tác giả đã đánh giá
một số điểm hợp lý và bất hợp lý trong các quy định hiện hành về thủ tục giải quyết
KNHC, từ đó đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện các quy
định này trong thời gian tới.
+ Các nghiên cứu liên quan đến hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi
phạm trong giải quyết KNHC: Báo cáo tổng thuật Đề tài độc lập cấp nhà
nước“Khiếu nại, tố cáo hành chính - Cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp”, Lê Tiến

học Thanh tra năm 2011; Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại năm 2013,
2014,2015,2016,2017 của Chính Phủ trình cho Quốc hội…
- Các Luận án tiến sĩ chuyên ngành luật học và chuyên ngành hành chính công
đề cập đến việc giải quyết KNHC.
Luận án tiến sỹ của Ngô Mạnh Toan (2008). “Quyền KNHC của công dân ở
Việt Nam hiện nay... Các công trình trên đã nghiên cứu những vấn đề lý luận về quyền
KNHC; các bảo đảm cho việc thực hiện quyền KNHC; đánh giá thực trạng pháp luật và
thực hiện pháp luật về KNHC; kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao
hiệu quả thực hiện giải quyết KNHC của ở Việt Nam hiện nay.
+ Luận án tiến sỹ Luật học:“Phân định thẩm quyền giải quyết KNHC và thẩm
quyền xét xử hành chính ở Việt Nam”, của Nguyễn Mạnh Hùng (2013). Luận án đã trình
bày cơ sở lí luận của phân định thẩm quyền giải quyết KNHC và thẩm quyền xét xử hành
chính. Đánh giá thực trạng giải quyết, trên cơ sở đó luận án đề xuất giải pháp phân định
thẩm quyền giải quyết KNHC và thẩm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam.
+ Luận án tiến sỹ Luật học: “Bảo đảm pháp lý thực hiện quyền KNHC của công
dân ở nước ta hiện nay” của Nguyễn Tuấn Khanh (2013). Luận án đã phân tích những
vấn đề lý luận và thực trạng bảo đảm pháp lý thực hiện quyền KNHC của công dân ở
nước ta. Từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp hoàn thiện bảo đảm pháp lý thực
hiện quyền KNHC của công dân ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
+ Luận án tiến sỹ Luật học “Vai trò của các cơ quan thanh tra nhà nước trong
giải quyết KNHC ở Việt Nam”của Nguyễn Văn Kim (2012). Luận án đã phân tích cơ
sở lý luận về vai trò của các cơ quan thanh tra nhà nước trong giải quyết KNHC.
Trình bày thực trạng và đề xuất các giải pháp tăng cường vai trò của các cơ quan
thanh tra nhà nước trong giải quyết KNHC ở Việt Nam.
- Các công trình nghiên cứu pháp luật của một số quốc gia trên thế giới hoặc tác
giả nước ngoài về giải quyết KNHC

15



(2013) của Nguyễn Thị Cẩm Vân. Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận cơ bản về giải
quyết khiếu nại nói chung và trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất nói riêng. Luận văn đánh giá, phân tích thực trạng giải quyết khiếu
nại và chỉ ra những bất cập, hạn chế trong giải quyết khiếu nại QĐHC về bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại thành phố Đà Nẵng. Từ đó đề xuất
những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại QĐHC
trong lĩnh vực này tại thành phố Đà Nẵng.

- “Hiệu quả giải quyết khiếu nại QĐHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà nội”, Luận văn thạc sỹ Luật Hành
chính ( 2014) của Lê Thị Hương Giang. Luận văn đã làm rõ những vấn đề lý luận về

17


khiếu nại và hiệu quả giải quyết khiếu nại nói chung và khiếu nại liên quan đến bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đánh giá thực trạng khiếu nại
giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nâng cao hiệu quả giải quyết KNHC
liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn
thành phố Hà Nội.

- “Giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất thực hiện
quy hoạch đô thị của UBND thành phố thuộc tỉnh” Luận văn thạc sĩ của Trần Đình
Văn năm 2013. Luận văn đã làm rõ những vấn đề lý luận về giải quyết KNHC về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đánh giá thực trạng khiếu nại
và giải quyết khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất thực hiện quy
hoạch đô thị của UBND thành phố thuộc tỉnh. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp
khắc phục để đảm bảo thực hiện quy hoạch đô thị của UBND thành phố thuộc tỉnh
đúng tiến độ, hiệu quả.

nại. Trong đó,điển hình là quan điểm của TS. Phạm Hồng Thái:“KNHC tạo ra khả
năng cho phép công dân có quyền yêu cầu cơ quan giải quyết khiếu nại không những
xem xét về tính hợp pháp của các QĐHC, HVHC mà còn xem xét cả về tính hợp lý
của chúng”. Ngược lại có quan điểm của Đinh Văn Minh “Đối với trường hợp một
văn bản được cho là không hợp lý (mặc dù văn bản đó là hợp pháp nhưng việc thực
hiện nó có thể gây thiệt thòi cho công dân…Luật nên quy định cho phép công dân có
các kiến nghị mà thôi”. Mặt khác, hiện nay ở Việt Nam chưa có quy định nào của
pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại đối với QĐHC và HVHC bất hợp lý.
Hai là, ở một chừng mực nhất định, các công trình nghiên cứu đã đề cập thực
tiễn pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư trên cơ sở đó chỉ ra những "bất cập" của pháp luật cũng như tổ chức thực
hiện giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở
Việt Nam.
Tuy nhiên, đa số các công trình trên thực hiện trước hoặc trong bối cảnh Luật
Đất đai 2013, Hiến pháp năm 2013 đã được Quốc hội thông qua nhưng chưa có hiệu
lực thi hành nên phần đánh giá về thực trạng cũng cần được cập nhật, bổ sung. Đồng
thời qua theo dõi và trực tiếp chứng kiến thực tế những năm qua cho thấy các tồn tại,
vướng mắc phát sinh trong giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam còn đa dạng và phức tạp hơn nhiều, chúng được
biểu hiện ở nhiều dạng khác nhau. Vì vậy, chúng cần được nghiên cứu sâu hơn, thực
tế hơn để vấn đề này mang hơi thở của cuộc sống. Đây cũng là mong muốn mà nghiên
cứu sinh sẽ hướng tới trong quá trình nghiên cứu.
Ba là, đã có nhiều quan điểm, ý kiến được nêu ra rải rác ở tất cả các công trình
nghiên cứu về những giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết KNHC về
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Tuy nhiên,các giải pháp
nêu trên chỉ giới hạn trong một địa phương cụ thể (thành phố Hà Nội, thành phố Đà

19




20