TBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ TƢ PHÁP
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

PHƢƠNG TRUNG KIÊN

ĐỀ TÀI
PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH
– THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ TƢ PHÁP
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

PHƢƠNG TRUNG KIÊN

ĐỀ TÀI
PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH
– THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60380102

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Tạ Quang Ngọc

1.1.2. Vai trò của khiếu nại hành chính, giải quyết khiếu nại
14
hành chính
1.2. Khái quát pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
16
1.2.1. Quan niệm pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
16
1.2.2. Nội dung chủ yếu của pháp luật về giải quyết khiếu nại
17
hành chính
1.2.3. Vai trò của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
22
1.3 Quan điểm của Đảng về khiếu nại, giải quyết khiếu nại và
23
hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại
1.4. Khái quát các mô hình giải quyết tranh chấp hành chính trên
26
thế giới và mô hình giải quyết tranh chấp hành chính ở một số nước
1.4.1. Khái quát các mô hình giải quyết tranh chấp hành chính
26
trên thế giới
1.4.2. Khái quát mô hình giải quyết tranh chấp hành chính ở
29
một số nước
1.4.3. Kinh nghiệm đối với Việt Nam
34
Kết luận Chương 1
36
37
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT

Chƣơng 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY
3.1. Một số quan điểm hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu
nại hành chính
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại
hành chính ở Việt Nam hiện nay
3.2.1. Giải pháp cụ thể
3.2.2. Giải pháp chung
Kết luận Chương 3
KẾT LUẬN

39
40
43
45
46
46
54
62

64
64
65
77
78

78
80
80

ưu điểm, thành tựu đó, Luật cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập nhất định về:
Thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính; tổ chức đối thoại trong giải
quyết khiếu nại hành chính; công khai, minh bạch trong quá trình giải quyết
khiếu nại hành chính; tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành
chính có hiệu lực pháp luật; xử lý đối với các hành vi vi phạm;... Những hạn
1
2

Việt Nam tham gia kí kết năm 1988.
Việt Nam tham gia kí kết năm 1982.


2

chế, bất cập này đã làm ảnh hưởng nhất định đến chất lượng công tác giải
quyết khiếu nại hành chính và việc xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp,
trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả, để tiến tới xây dựng nền hành
chính phục vụ nhân dân, phù hợp với xu thế phát triển nền hành chính hiện
đại trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay.
Đồng thời, thực tiễn cho thấy, trong giai đoạn từ năm 2012 – 2016, tình
hình khiếu nại hành chính tuy có xu hướng giảm so với giai đoạn trước nhưng
vẫn diễn biến phức tạp. Đặc biệt, tình hình khiếu nại hành chính đông người,
có đoàn lên tới vài trăm người với thái độ bức xúc, gay gắt, kéo dài, tiềm ẩn
nhiều vấn đề khó lường. Trong khi đó, một số cấp ủy Đảng, cơ quan hành
chính nhà nước chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải quyết khiếu nại hành
chính, giải quyết nhiều vụ việc còn chậm, chưa đúng chính sách, pháp luật,
xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, đã làm giảm
lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước3.
Tác giả lựa chọn đề tài: “Pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính Thực trạng và giải pháp” với mong muốn qua nghiên cứu, đánh giá một số
quy định của Luật Khiếu nại năm 2011 và thực tiễn thi hành trong giai đoạn

luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội; Nguyễn Thị Bích Ngọc (2012),
“Nguyên tắc công bằng trong thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính”, Luận
văn thạc sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội; các bài viết trên các trang
website: Phạm Thị Hồng Đào (2017), “Luật Khiếu nại 2011 và những bất cập
cần hoàn thiện”, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp, tại địa chỉ:
/>ngày truy cập 20/3/2017; Lê Văn Đức (2017), “Một số vấn đề đặt ra trong
việc hoàn thiện pháp luật về khiếu nại”, Viện Khoa học Thanh tra, tại địa chỉ:
ngày truy cập 20/3/2017;...
Nội dung các đề tài, công trình nghiên cứu trên đã khái quát các mô
hình giải quyết tranh chấp hành chính trên thế giới và mô hình giải quyết
tranh chấp hành chính tại một số nước; cơ sở lý luận, thực tiễn của quá trình
hình thành, phát triển của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt
Nam; những quan điểm, yêu cầu, nội dung xây dựng pháp luật về giải quyết
khiếu nại hành chính ở Việt Nam trong giai đoạn mới;... Tuy nhiên, việc tiếp
tục nghiên cứu nhằm đánh giá những ưu điểm, hạn chế, bất cập của Luật
Khiếu nại năm 2011 để đưa ra một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải


4

quyết khiếu nại hành chính vẫn là vấn đề mang tính cấp thiết, có ý nghĩa cả về
mặt lý luận và thực tiễn.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là pháp luật về giải quyết khiếu nại
hành chính của cơ quan hành chính nhà nước được thể hiện tập trung trong
một số quy định của Luật Khiếu nại năm 2011 và việc thực hiện Luật Khiếu
nại năm 2011 trong giải quyết khiếu nại hành chính trong giai đoạn từ năm
2012 - 2016, dựa trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản như:
Khái niệm, vai trò của khiếu nại hành chính, giải quyết khiếu nại hành chính;
quan niệm, nội dung chủ yếu, vai trò của pháp luật về giải quyết khiếu nại

- Phương pháp so sánh: Luận văn so sánh quy định pháp luật về giải
quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam với một số nước trên thế giới; giữa
pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam trong từng giai đoạn
khác nhau.
- Phương pháp thống kê xã hội học: Luận văn sử dụng những kết quả
thống kê các số liệu, thông tin tổng hợp về thực tiễn giải quyết khiếu nại hành
chính trong giai đoạn từ năm 2012 - 2016.
Nguồn tài liệu nghiên cứu để hoàn thành Luận văn là các văn bản quy
phạm pháp luật liên quan đến giải quyết khiếu nại hành chính, các báo cáo,
nghiên cứu, đánh giá của các cơ quan nhà nước và các chuyên gia pháp luật.
Bên cạnh đó, Luận văn còn được hoàn thành trên cơ sở nghiên cứu, tham
khảo một số bài viết về vấn đề này trên các tạp chí, website.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Luận văn là công trình nghiên cứu, đánh giá một số quy định của Luật
Khiếu nại năm 2011 về giải quyết khiếu nại hành chính và thực tiễn thi hành
trong giai đoạn từ năm 2012 - 2016 với mục đích đưa ra các luận cứ khoa học,
quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại hành
chính được thể hiện trong Luật Khiếu nại năm 2011.
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần bổ sung, hoàn thiện lý
luận về khiếu nại hành chính, giải quyết khiếu nại hành chính, pháp luật về
giải quyết khiếu nại hành chính, từ đó có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo


6

cho việc nghiên cứu, học tập các quy định của pháp luật về giải quyết khiếu
nại hành chính.
Luận văn cũng có thể phục vụ cho hoạt động xây dựng pháp luật về
khiếu nại hành chính, giải quyết khiếu nại hành chính (sửa đổi, bổ sung Luật
Khiếu nại năm 2011) và công tác giải quyết khiếu nại hành chính trên thực tế;

Theo cuốn Thuật ngữ pháp lý phổ thông: “khiếu nại là việc yêu cầu cơ
quan nhà nước, tổ chức xã hội hoặc người có chức vụ giải quyết việc vi phạm
các quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân người khiếu nại hay của người
khác”5.
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam 2: “Khiếu nại là việc công dân, cơ
quan, tổ chức, cán bộ, công chức đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định
kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó
là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Là một trong
những quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp và pháp luật nước Cộng

4

Viện Ngôn ngữ học, Từ điển Tiếng Việt, Hoàng Phê (Chủ biên), Nhà xuất bản Đà Nẵng – Trung tâm Từ
điển học, Hà Nội – Đã Nẵng, 1995, tr.483, trích trong tài liệu “Bùi Nguyên Súy (2012) Khiếu nại đông người
– Thực trạng và giải pháp, Đề tài khoa học cấp bộ, Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hà
Nội, tr.1”.
5
Nguyễn Quốc Việt, Đinh Thế Công, Nguyễn Bình (Dịch từ nguyên bản tiếng Nga của Nhà xuất bản "Sách
pháp lý" Matxcơva 1973), Thuật ngữ pháp lý phổ thông, Tập1, Nxb pháp lý, Hà Nội, 1986, tr202, trích trong
tài liệu: “Bùi Nguyên Súy (2012) Khiếu nại đông người – Thực trạng và giải pháp, Đề tài khoa học cấp bộ,
Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hà Nội, tr.1”.


8

hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi nhận”; “Giải quyết khiếu nại là việc xác
minh, kết luận và ra quyết định giải quyết của người giải quyết khiếu nại”.
Nhìn chung, khiếu nại theo nghĩa rộng nhất là việc cá nhân, cơ quan, tổ
chức yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm sửa chữa một việc làm

cung cấp dịch vụ... Tóm lại là có nhiều hình thức giải quyết khiếu nại khác
nhau tương ứng với nhiều dạng khiếu nại khác nhau đang hiện hữu trong
nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.
Như vậy, khiếu nại hành chính chỉ là một phần trong khiếu nại nói
chung, nên khiếu nại hành chính hẹp hơn nhiều so với khiếu nại nói chung.
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam 2: “Khiếu nại hành chính là việc cá
nhân hay tổ chức đề nghị cơ quan hành chính nhà nước xem xét, sửa chữa
một hành vi hay một quyết định hành chính mà họ cho là hành vi và quyết
định đó không đúng pháp luật, gây thiệt hại hoặc sẽ gây thiệt hại đến quyền,
lợi ích hợp pháp của họ”6.
Theo Luật Khiếu nại năm 2011: “Khiếu nại là việc công dân, cơ quan,
tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định, đề nghị cơ
quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính,
hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm
quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ,
công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó trái pháp luật,
xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”; “Giải quyết khiếu nại là việc
thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại”.
Như vậy, khiếu nại quy định trong Luật Khiếu nại năm 2011 được hiểu
là khiếu nại hành chính, đó chỉ là khiếu nại hành chính đối với quyết định
hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước và cá nhân
có thẩm quyền trong các cơ quan hành chính nhà nước; khái niệm này chỉ giới
hạn đối với những khiếu nại hành chính phát sinh trong quá trình quản lý
hành chính nhà nước của các cơ quan hành chính nhà nước.
Khiếu nại hành chính không bao hàm cả khiếu nại quyết định kỷ luật
cán bộ, công chức, vì khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức là khiếu
nại hành chính đặc thù mang tính chất nội bộ, không chỉ phát sinh trong các
6

Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam (2002), Từ điển Bách khoa Việt Nam,

Như vậy, người khiếu nại hành chính được quy định là cá nhân, bao gồm
công dân Việt Nam và người nước ngoài ở Việt Nam. Trên thực tế, người
nước ngoài ở Việt Nam đã, đang thực hiện quyền khiếu nại hành chính và


11

được Nhà nước bảo đảm thực hiện quyền khiếu nại hành chính cũng như việc
giải quyết khiếu nại hành chính, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ.
Người khiếu nại hành chính là cơ quan, tổ chức bao gồm: cơ quan nhà
nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã
hội – nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang. Việc khiếu nại hành chính
của các cơ quan, tổ chức được thực hiện thông qua người đại diện hợp pháp
của cơ quan, tổ chức đó.
Người bị khiếu nại hành chính là cơ quan hành chính nhà nước, cơ
quan, tổ chức thuộc cơ quan hành chính nhà nước và cá nhân có thẩm quyền
trong cơ quan, tổ chức đó có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị
khiếu nại hành chính. Cơ quan hành chính nhà nước bao gồm: Chính phủ, các
bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp.
Cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan hành chính nhà nước như các cơ quan chuyên
môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện. Đó là các sở và cơ quan
ngang sở thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các phòng và cơ quan ngang phòng
thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện;…
Người giải quyết khiếu nại hành chính là người đứng đầu cơ quan hành
chính nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan hành chính nhà nước có
quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại hành chính và cấp trên
trực tiếp của người đã giải quyết khiếu nại hành chính lần đầu, gọi là người có
thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai. Nghĩa là người có thẩm quyền giải
quyết khiếu nại hành chính bao giờ cũng là cá nhân – người đứng đầu cơ quan
hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan hành chính nhà nước

Thứ hai, đối tượng của khiếu nại hành chính là quyết định hành chính
và hành vi hành chính. Đó chính là quyết định hành chính cá biệt, áp dụng
một lần đối với một hoặc một số chủ thể nhất định, được thể hiện dưới hình
thức văn bản như “quyết định” hoặc “công văn”, “thông báo”, “kết luận”…
(chứa nội dung quyết định hành chính), nếu được thi hành thì tự nó chấm dứt
hiệu lực sau khi thi hành xong, trong khi đó quyết định quy phạm được áp
dụng nhiều lần, chấm dứt hiệu lực khi có văn bản quy phạm mới thay thế.
Hành vi hành chính là hành vi thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công
vụ theo quy định của pháp luật về quản lý hành chính nhà nước.


13

Thứ ba, phạm vi phát sinh khiếu nại hành chính rất rộng, trong hầu hết
các hoạt động quản lí hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế,
văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh,...
Thứ tư, chủ thể của khiếu nại hành chính rộng, bao gồm tất cả những cơ
quan, tổ chức, cá nhân có mối quan hệ về quyền, lợi ích trong quản lí hành
chính nhà nước với cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ
quan hành chính nhà nước, cá nhân có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó.
Thứ năm, khiếu nại hành chính xuất phát từ nhận thức chủ quan của
người khiếu nại hành chính, là một hình thức phản ứng của người khiếu nại
hành chính với những hiện tượng vi phạm quy định về các quyền, lợi ích hợp
pháp của họ được pháp luật bảo vệ; người khiếu nại hành chính luôn trông
chờ vào cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan hành
chính nhà nước, cá nhân có thẩm quyền trong các cơ quan, tổ chức đó khôi
phục quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi chính quyết định
hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật của cơ quan hành chính nhà
nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan hành chính nhà nước, cá nhân có thẩm
quyền trong các cơ quan, tổ chức mà họ khiếu nại.

quyết khiếu nại hành chính với người khiếu nại hành chính; quyết định giải
quyết khiếu nại hành chính cũng là quyết định hành chính cá biệt, có thể bị
khiếu nại hành chính hoặc khởi kiện ra Tòa án.
Thứ bảy, giải quyết khiếu nại hành chính thường chứa đựng trong đó
các thông tin, chứng cứ nhất định về sự vi phạm các quyền, lợi ích hợp pháp
của người khiếu nại hành chính và là một dạng của quản lí hành chính nhà
nước của cơ quan hành chính nhà nước.
1.1.2. Vai trò của khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hành
chính
Vai trò của khiếu nại hành chính
Khiếu nại hành chính là một trong những quyền và nghĩa vụ chính trị,
pháp lý của con người, tồn tại trong mối quan hệ với các quyền và nghĩa vụ
khác. Pháp luật quy định quyền và nghĩa vụ của mọi người khi thực hiện
khiếu nại hành chính vì có vai trò sau:


15

Một là, khiếu nại hành chính là công cụ, phương tiện pháp lý hữu hiệu
để mọi người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình khi bị xâm phạm bởi
quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước,
cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan hành chính nhà nước, cá nhân có thẩm quyền
trong các cơ quan, tổ chức đó.
Hai là, khiếu nại hành chính là một trong những phương thức quan
trọng để người dân tham gia vào quản lí hành chính nhà nước, giám sát hoạt
động của các cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ quan
hành chính nhà nước, cá nhân có thẩm quyền trong các cơ quan, tổ chức đó.
Ba là, giúp cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc cơ
quan hành chính nhà nước hoặc cá nhân có thẩm quyền trong các cơ quan, tổ
chức đó kịp thời phát hiện, xử lý những hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm

các chủ thể quản lý hành chính nhà nước phải thực hiện tốt công tác giải
quyết khiếu nại hành chính. Giải quyết tốt, có hiệu quả các khiếu nại hành
chính là nhân tố tích cực tác động trở lại đối với hoạt động chấp hành và điều
hành của cơ quan hành chính nhà nước.
1.2. Khái quát pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
1.2.1. Quan niệm pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính
Pháp luật là hệ thống những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do
nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của
giai cấp thống trị và là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội pháp triển phù
hợp với lợi ích của giai cấp mình7. Pháp luật được biểu hiện cụ thể bởi các
quy phạm pháp luật.
Quy phạm pháp luật là những quy tắc, chuẩn mực mang tính bắt buộc
chung phải thi hành hay thực hiện đối với tất cả tổ chức, cá nhân có liên quan
và được ban hành hoặc thừa nhận bởi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền8.
Pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính được hiểu là tổng thể các
quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong giải quyết
khiếu nại hành chính, có đối tượng và phương pháp điều chỉnh riêng.

7

ngày truy cập
12/11/2017.
8
ngày truy cập
12/11/2017.


17

Đối tượng điều chỉnh của pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính

18

khiếu nại hành chính; trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính lần đầu,
lần hai; việc thi hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực
pháp luật;… Đối với các luật như Luật Đất đai năm 2013, Luật Xử lý vi phạm
hành chính năm 2012,… thì không quy định về giải quyết khiếu nại hành
chính, mà chỉ quy định về quyền khiếu nại hành chính của cơ quan, tổ chức,
cá nhân, còn việc giải quyết khiếu nại hành chính thì các luật này đều quy
định phải thực hiện theo pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính – thực
hiện theo Luật Khiếu nại năm 2011.
Những nội dung chủ yếu của Luật Khiếu nại năm 2011 về giải quyết
khiếu nại hành chính được thể hiện qua một số quy định cụ thể sau:
Trình tự khiếu nại hành chính
Theo quy định của Luật thì trong khiếu nại hành chính lần đầu, người
khiếu nại hành chính có quyền khiếu nại hành chính trực tiếp đến người có
quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi
hành chính hoặc có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án. Nếu không
đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại hành chính lần đầu hoặc quá thời
hạn quy định, khiếu nại hành chính lần đầu không được giải quyết, thì người
khiếu nại hành chính có quyền khiếu nại hành chính lần hai đến thủ trưởng
cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính
lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án. Việc khởi kiện vụ án
hành chính tại Toà án được thực hiện ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình
giải quyết khiếu nại hành chính (Điều 7).
Việc quy định trình tự khiếu nại hành chính như trên vừa tạo điều kiện
thuận lợi cho người dân trong việc lựa chọn các hình thức giải quyết tranh
chấp hành chính vừa bảo đảm quyền tự sửa chữa của người có quyết định
hành chính, hành vi hành chính khi bị khiếu nại hành chính, đồng thời tạo ra
cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính khách quan, dân chủ, kịp thời và hiệu
quả hơn.

có các nghĩa vụ: Khiếu nại hành chính đến đúng người có thẩm quyền giải
quyết; cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ; chấp hành nghiêm chỉnh quyết
định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực pháp luật;… (Điều 12).
Quyền, nghĩa vụ của người bị khiếu nại hành chính


20

Theo Điều 13, Luật Khiếu nại năm 2011 đã quy định quyền, nghĩa vụ
của người bị khiếu nại hành chính là: được biết, đọc, sao chụp, sao chép các
tài liệu, chứng cứ do người giải quyết khiếu nại hành chính thu thập để giải
quyết khiếu nại hành chính, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật nhà nước; yêu
cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đang lưu giữ, quản lý thông tin, tài
liệu liên quan tới nội dung khiếu nại hành chính cung cấp thông tin, tài liệu đó
cho mình để giao cho người giải quyết khiếu nại hành chính, trừ thông tin, tài
liệu thuộc bí mật nhà nước;… người bị khiếu nại hành chính có nghĩa vụ tham
gia đối thoại hoặc uỷ quyền cho người đại diện hợp pháp tham gia đối thoại;
chấp hành quyết định xác minh nội dung khiếu nại hành chính của cơ quan, tổ
chức có thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính; chấp hành nghiêm chỉnh
quyết định giải quyết khiếu nại hành chính có hiệu lực pháp luật;…
Quyền, nghĩa vụ của người giải quyết khiếu nại hành chính lần đầu, lần
hai
Theo Điều 14, Điều 15, Luật Khiếu nại năm 2011 thì người giải quyết
khiếu nại hành chính lần đầu, lần hai có các quyền: yêu cầu người khiếu nại
hành chính, cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ;
quyết định áp dụng, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp; ngoài ra người có thẩm
quyền giải quyết khiếu nại hành chính lần hai còn có quyền triệu tập cơ quan,
tổ chức, cá nhân có liên quan tham gia đối thoại; trưng cầu giám định; tham
khảo ý kiến Hội đồng tư vấn. Người giải quyết khiếu nại hành chính lần đầu,
lần hai có các nghĩa vụ như: tiếp nhận, thụ lý, lập hồ sơ vụ việc khiếu nại