CÁC NHÂN tố ẢNH HƯỞNG đến sự THÀNH CÔNG của hệ THỐNG THÔNG TIN kế TOÁNTRONG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM - Pdf 51

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN PHƯỚC BẢO ẤN

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH
CÔNG CỦA HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN
TRONG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH- NĂM 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN PHƯỚC BẢO ẤN

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH
CÔNG CỦA HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN
TRONG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN
MÃ SỐ: 9.34.03.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. VÕ VĂN NHỊ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH- NĂM 2018

thống thông tin Kế toán- quý đồng nghiệp của tôi đã luôn động viên, hỗ trợ, gánh vác
công việc giúp tôi hoàn thành luận án.
Tôi trân trọng cảm ơn các PGS, TS thuộc Khoa Kế toán, cũng như quý thầy cô trong
trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh, đã tận tình giảng dạy tôi hoàn thành các
học phần trong chương trình đào tạo tiến sĩ của nhà trường. Kiến thức từ các học phần
này giúp tôi có được những kiến thức cần thiết cho việc hoàn thành luận án.
Để đến được ngày hôm nay, tôi vô cùng biết ơn Cha Mẹ tôi, người thầy đầu tiên, người
nuôi dưỡng, giáo dục và luôn hỗ trợ tôi; cảm ơn Em, người bạn đồng hành suốt cuộc
đời; cảm ơn Gia đình thương yêu của tôi- năng lượng của tôi.
Cảm ơn các bạn cựu sinh viên Khoa Kế toán đang công tác tại các doanh nghiệp đã hỗ
trợ tôi trong quá trình khảo sát- thu thập dữ liệu.
TP. Hồ Chí Minh

04/09/2018

iii

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU .......................................................................................... vii
DANH MỤC HÌNH ẢNH ...........................................................................................viii
TÓM TẮT...................................................................................................................... xi
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu ................................................................ 4
3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu ........................................................ 6
4. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 8
5. Đóng góp mới của Luận án ...................................................................................... 8
6. Kết cấu luận án ........................................................................................................ 9
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .............................................................. 11

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT ............................................................................. 26
2.1.

Giới thiệu ........................................................................................................ 26

iv

2.2.

Sự thành công của hệ thống thông tin và nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công

của hệ thống thông tin ............................................................................................... 27
2.2.1. Sự thành công của hệ thống thông tin ............................................................. 28
2.2.1.1.

Định nghĩa sự thành công của hệ thống thông tin.................................... 28

2.2.1.2.

Mô hình sự thành công của hệ thống thông tin ........................................ 31

2.2.2. Mô hình đo lường sự thành công của hệ thống thông tin ............................... 35
2.2.3. Nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống thông tin ....................... 36
2.2.3.1.
tin

Phân loại các thành phần tác động đến sự thành công của Hệ thống thông

37

thống thông tin kế toán .............................................................................................. 53
2.4.4.2.
2.5.

Tính chất người dùng, Tính chất dự án và Sự hỗ trợ của nhà quản lý ..... 54

Tổng hợp lý thuyết nền và các mô hình lý thuyết ........................................... 57

2.5.1. Mô hình DeLone và McLean .......................................................................... 57
2.5.2. Lý thuyết chấp nhận và sử dụng công nghệ .................................................... 58
2.5.3. Tổng hợp các mô hình lý thuyết khác có liên quan đến nghiên cứu của Luận án
59
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...................................................... 64

v

3.1.

Giới thiệu ........................................................................................................ 64

3.2.

Phương pháp nghiên cứu ................................................................................ 65

3.2.1. Tổng quan về chương trình nghiên cứu .......................................................... 65
3.2.2. Quy trình nghiên cứu ...................................................................................... 65
3.2.3. Nghiên cứu định tính....................................................................................... 68
3.2.3.1.

4.2.2. Kết quả thống kê mô tả ................................................................................... 96
4.2.3. Đánh giá độ tin cậy của thang đo .................................................................... 96
4.2.4. Đánh giá giá trị thang đo ................................................................................. 99
4.2.5. Kết luận về kết quả nghiên cứu sơ bộ ........................................................... 109
4.3.

Chương trình nghiên cứu chính thức ............................................................ 115

4.3.1. Mẫu nghiên cứu ............................................................................................ 115
4.3.2. Thủ tục nghiên cứu ....................................................................................... 116
4.3.3. Đánh giá mô hình đo lường .......................................................................... 117
4.3.3.1.

Mô hình đo lường chính thức ................................................................. 117

4.3.3.2.

Đánh giá thang đo .................................................................................. 117

4.3.3.3.

Kiểm định lệch do phương pháp ............................................................ 122

4.3.3.4.

Độ phù hợp của mô hình với dữ liệu ...................................................... 123

4.3.4. Đánh giá mô hình đường dẫn ........................................................................ 124
4.3.4.1.

Kết quả và đóng góp của nghiên cứu ............................................................ 144

4.4.1. Kết quả mô hình đo lường ............................................................................ 144
4.4.2. Kết quả từ mô hình lý thuyết ........................................................................ 146
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý ................................................................. 155
5.1.

Kết luận ......................................................................................................... 155

5.2.

Hàm ý lý thuyết và hàm ý quản trị ................................................................ 156

5.2.1. Hàm ý lý thuyết ............................................................................................. 156
5.2.2. Hàm ý quản trị............................................................................................... 159
5.3.

Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo .............................. 161

5.3.1. Hạn chế của nghiên cứu ................................................................................ 161
5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo .......................................................................... 163
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .................................................................................. 165
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................... 166
PHỤ LỤC ................................................................................................................... 194

vii

Bảng 4.22: Kết quả kiểm định các mô hình loại bỏ các thành phần chấp nhận và sử dụng công
nghệ .............................................................................................................................. 153

viii

DANH MỤC HÌNH ẢNH
Trang
Hình 2.1: Mô hình thành công của hệ thống thông tin 2003- phiên bản cập nhật (DeLone &
McLean, 2016) ................................................................................................................ 32
Hình 2.2: Mô hình đo lường sự thành công của hệ thống thông tin doanh nghiệp (Gable và cộng
sự, 2003) ......................................................................................................................... 36
Hình 2.3: Mô hình hoá hệ thống thông tin kế toán ........................................................ 49
Hình 2.4: Mô hình Hệ thống thông tin thành công 1992 (DeLone & McLean, 1992) ... 58
Hình 2.5: Mô hình chấp nhận công nghệ TAM- Davis (1989) ....................................... 59
Hình 2.6: Mô hình Myers và cộng sự (1997) .................................................................. 60
Hình 2.7: Mô hình hệ thống thông tin thành công mở rộng của P. B. Seddon (1997) ... 61
Hình 2.8: Mô hình đo lường sự thành công của hệ thống thông tin doanh nghiệp (Gable và cộng
sự, 2003) ......................................................................................................................... 61
Hình 2.9: Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống thông tin Stacie Petter
và cộng sự (2013)............................................................................................................ 62
Hình 2.10: Mô hình tích hợp sự hài lòng và chấp nhận công nghệ của Wixom và Todd (2005)
........................................................................................................................................ 62
Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu đề xuất – được điều chỉnh và kế thừa từ quy trình của Joseph
F Hair Jr. và cộng sự (2017) ........................................................................................... 68
Hình 3.2: Mô hình đo lường sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp
Việt Nam ......................................................................................................................... 71
Hình 3.3: Mô hình lý thuyết giả thuyết nghiên cứu các nhân tố tác động đến sự thành công của
hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam .............................................. 76
Hình 4.1: Mô hình cấu trúc tổng hợp .............................................................................. 93

AVE

: Average Variance Extracted/ Phương sai trích bình quân

Cobit

: Control Objectives for Information and Related Technologies/ Mục tiêu kiểm
soát đối với thông tin và các công nghệ liên quan

D&M

: DeLone và McLean

ERP

: Enterprise Resource Planning/ Hệ thống quản lý nguồn lực doanh nghiệp

HTTT

: Hệ thống thông tin

HTTTKT

: Hệ thống thông tin kế toán

HTMT

: Heterotrait- Monotrait ratio/ Chỉ số Heterotrait- Monotrait

ISSM

: Theory of Planned Behavior/ Lý thuyết hành vi theo kế hoạch

TRA

: Theory of Reasonable Action/ Lý thuyết hành động hợp lý

VIF

: Variance Inflation Factor - hệ số phóng đại phương sai

XBRL

: Extensible Business Reporting Language/ Ngôn ngữ đánh dấu báo cáo mở
rộng

xi

TÓM TẮT
Nghiên cứu của luận án được tiến hành để xác định và đo lường tác động của các nhân
tố ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt
Nam. Nghiên cứu xây dựng mô hình lý thuyết thể hiện mối quan hệ giữa các nhân tố và
sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp.
Quá trình thực hiện nghiên cứu thông qua việc trình bày tổng quan về các nghiên cứu
đi trước trên thế giới và ở Việt Nam, xác định khoản trống nghiên cứu. Từ đó, dựa vào
các lý thuyết nền về hệ thống thông tin và những nghiên cứu đi trước, mô hình lý thuyết
được xây dựng để kiểm định.
Mô hình lý thuyết và thang đo các khái niệm nghiên cứu được hình thành từ kết quả
nghiên cứu định tính thông qua việc phân tích, tổng hợp các bài báo, các tài liệu lý

Chấp nhận và sử dụng công nghệ đóng vai trò truyền dẫn làm tăng tác động đến
sự thành công. Nhận thức về tính hữu ích, nhận thức về tính dễ sử dụng tác động
đến sử dụng hệ thống thông tin, từ đó tác động đến sự thành công của hệ thống
thông tin kế toán trong doanh nghiệp. Nhận thức và sử dụng công nghệ vừa đóng
vai trò trung gian toàn phần, vừa đóng vai trò trung gian một phần truyền dẫn tác
động của các nhân tố tính chất người dùng, tính chất dự án, sự hỗ trợ của nhà
quản lý đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp.

Kết quả kiểm định mô hình đo lường cho thấy thang đo các khái niệm nghiên cứu đều
có độ tin cậy cao và đạt được giá trị cần thiết. Nghiên cứu cũng cho thấy mô hình đo
lường sự thành công của hệ thống thông tin kế toán là mô hình đo lường phù hợp. Về
tổng thể, mô hình đo lường trong nghiên cứu bao gồm 3 nhóm: (1) Sự thành công của
hệ thống thông tin kế toán – là kết quả; (2) các thành phần chấp nhận và sử dụng hệ
thống thông tin kế toán đóng vai trò truyền dẫn; và (3) các nhân tố tác động đến sự thành
công của hệ thống thông tin kế toán. Với thang đo đã được kiểm định là đủ điều kiện
giá trị và có độ tin cậy, kết quả nghiên cứu có ý nghĩa góp phần hình thành thang đo
cho các nghiên cứu về hệ thống thông tin kế toán ở Việt Nam - khi mà những nghiên
cứu về lĩnh vực này hiện còn đang rất hạn chế. Bên cạnh đó, thang đo được xây dựng
cho đơn vị phân tích là cá nhân, mặc dù am hiểu về hệ thống thông tin kế toán là có thể
khác nhau, nhưng kết quả cho thấy độ tin cậy, giá trị phân biệt và giá trị hội tụ cao, do
đó có sự nhất quán cao trong vấn đề đo lường các khái niệm trong lĩnh vực hệ thống
thông tin và hệ thống thông tin kế toán ở Việt Nam và thế giới. Với kết quả nghiên cứu
trong Luận án, có thể vận dụng mô hình đo lường sự thành công của hệ thống thông tin
kế toán để trả lời như thế nào là hệ thống thông tin kế toán thành công ở góc độ người
kế toán. Qua kết quả nghiên cứu, các tác động trực tiếp và gián tiếp đến sự thành công
của hệ thống thông tin kế toán cho thấy tầm quan trọng của nghiên cứu trong Luận án.
Kết quả nghiên cứu của Luận án đóng góp vào lý thuyết cho nghiên cứu về hệ thống
thông tin cũng như sự thành công của hệ thống thông tin; đồng thời cung cấp các hàm
ý quản trị cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhằm có được hệ thống thông tin kế toán
thành công, góp phần tạo thành quả hoạt động cho doanh nghiệp.

đã được nghiên cứu nhiều trong thời gian qua, ví dụ nghiên cứu của Anders Rom về
mối liên hệ giữa kế toán quản trị và hệ thống thông tin tích hợp (Anders Rom & Rohde,
2007); nghiên cứu của Markus Granlund về giao diện giữa kế toán và công nghệ thông
tin hiện đại (Granlund, 2009) và các nghiên cứu khác về hệ thống quản trị nguồn lực

2

trong doanh nghiệp ERP. Những nghiên cứu này mở rộng các hướng ứng dụng công
nghệ thông tin trong công tác quản lý doanh nghiệp. Ngoài ra, các nghiên cứu liên quan
đến lĩnh vực quản lý và kiểm soát hệ thống kế toán trong doanh nghiệp trong điều kiện
ứng dụng công nghệ thông tin và hình thành nên hệ thống lý thuyết về COBIT - Control
Objectives for Information and Related Technologies (ISACA, 2012) cũng được phát
triển và ứng dụng rộng rãi. Đồng thời nhằm đảm bảo tính hữu hiệu và hiệu quả trong
việc ứng dụng khai thác và cung cấp thông tin tài chính của các doanh nghiệp trong điều
kiện ứng dụng công nghệ thông tin, một hệ thống nghiên cứu về XBRL - eXtensible
Business Reporting Language (ngôn ngữ báo cáo kinh doanh mở rộng) cũng đang được
phát triển và ứng dụng. Các nghiên cứu về XBRL đi sâu về khía cạnh ứng dụng như
phân tích khả năng nâng cao quản trị doanh nghiệp (Alles & Piechocky, 2012), nghiên
cứu về các đề xuất ứng dụng XBRL trong việc nâng cao chất lượng thông tin cho nhà
đầu tư (Arnold, Bedard, Phillips, & Sutton, 2012). Như vậy, trong điều kiện công nghệ
thông tin phát triển nhanh chóng hiện nay, có rất nhiều hướng nghiên cứu Hệ thống
thông tin kế toán trong doanh nghiệp, và các hướng nghiên cứu khác nhau này đều thực
sự cần thiết.
Các nghiên cứu quốc tế về hệ thống thông tin kế toán trong thời gian gần đây đã nghiên
cứu về các vấn đề như tính hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp
(Sajady & Dastgir, 2008), nghiên cứu về mối quan hệ giữa hệ thống thông tin kế toán
và quản trị tri thức (Sori, 2009b), nghiên cứu về ảnh hưởng của hệ thống thông tin kế
toán quản trị trong việc tạo ra lợi nhuận (Roodposhti, Nikoomaram, & Mahmoodi,
2012), nghiên cứu mối quan hệ giữa kế toán quản trị và hệ thống thông tin tích hợp

hợp với quy mô đặc điểm của doanh nghiệp; đưa ra phương pháp thiết kế bộ mã hóa
thông tin kế toán phục vụ cho kế toán tài chính và kế toán quản trị” (Trần Phước, 2007).
Các nghiên cứu khác tập trung chủ yếu vào nghiên cứu ứng dụng tổ chức hệ thống thông
tin kế toán cho các loại hình doanh nghiệp khác nhau, chưa có nghiên cứu nào để cập
đến vấn đề sự thành công của tổ chức hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp
Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố nào và sự thành công này, cũng như những
nhân tố tác động này ở các doanh nghiệp Việt Nam có khác biệt gì so với các nghiên
cứu khác trên thế giới.
Các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong nền kinh tế chuyển đổi, với những đặc
trưng nhất định trong công tác quản lý. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông
tin trong công tác quản lý trong doanh nghiệp rất đa dạng và không đồng nhất. Tổ chức
hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chịu ảnh hưởng

4

bởi nhiều yếu tố như mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, đặc điểm ngành nghề kinh
doanh, quy mô doanh nghiệp, hiểu biết và hành vi của các nhà quản lý trong vấn đề ứng
dụng công nghệ thông tin, … Do đó, sự thành công của tổ chức hệ thống thông tin kế
toán trong doanh nghiệp Việt Nam chịu tác động bởi nhiều nhân tố khác nhau. Những
nhân tố này cần được nhận dạng, đo lường và đánh giá.
Tổng hợp từ qua trình phân tích trên, lý do chọn đề tài của luận án được xác định dựa
trên các luận điểm:
•

Sự thành công của hệ thống thông tin kế toán tác động tích cực đến thành quả
của doanh nghiệp, do đó cần thiết phải nghiên cứu về sự thành công của hệ thống
thông tin kế toán trong doanh nghiệp.

•

2. Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu: Từ các phân tích trên, vấn đề nghiên cứu được đặt ra của đề tài
là: Nghiên cứu sự tác động đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong
doanh nghiệp Việt Nam. Xây dựng và phát triển hệ thống thông tin kế toán trong doanh
nghiệp bao gồm quá trình tổ chức hệ thống thông tin kế toán và quá trình vận hành -

5

sử dụng hệ thống. Do vậy, sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh
nghiệp bao gồm hai nội dung chính: sự thành công của quá trình tổ chức hệ thống
thông tin kế toán thể hiện qua sự chấp nhận sử dụng và tiếp tục sử dụng hệ thống; và
sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong quá trình vận hành - sử dụng hệ
thống thông qua kết quả, lợi ích hay cảm nhận về chất lượng của hệ thống. Sự thành
công của hệ thống thông tin kế toán có thể được nhìn nhận và phân tích ở cấp độ doanh
nghiệp - thông qua kết quả do hệ thống thông tin kế toán mang lại cho doanh nghiệp;
hoặc được nhìn nhận thông qua cấp độ cá nhân – được thể hiện qua tác động đến cá
nhân hay các cảm nhận của cá nhân về hệ thống. Tuy nhiên, trong bất kỳ một tổ chức
nào, cá nhân là thành phần không thể tách rời và đóng vai trò quan trọng trong quá trình
hình thành, phát triển của tổ chức; đồng thời, cá nhân góp phần quyết định đến sự thành
công của hệ thống thông tin kế toán; do đó, vấn đề nghiên cứu của luận án được đặt
trong góc nhìn cá nhân. Để giải quyết vấn đề nghiên cứu, luận án xác định mục tiêu
nghiên cứu như sau:
Mục tiêu chung: Xác định các nhân tố và đo lường ảnh hưởng của các nhân tố tác động
đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam.
Mục tiêu cụ thể:
RO1: Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán
trong doanh nghiệp Việt Nam. Mục tiêu này giải quyết vấn đề sự thành công của hệ
thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố
nào, điều gì quyết định hay ảnh hưởng đến sự thành công.

nghiên cứu thứ 2 là:
RQ2: Sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam bao
gồm các thành phần nào và được xác định, đo lường như thế nào?
Để đánh giá mức độ ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong
doanh nghiệp Việt Nam, mỗi nhân tố tác động đến sự thành công này cần được xác định
và đo lường mức độ ảnh hưởng. Do đó, câu hỏi nghiên cứu thứ 3 là:
RQ3: Sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp Việt Nam chịu
ảnh hưởng như thế nào từ các nhân tố có liên quan?
3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của Luận án là các thành phần, các mối
quan hệ và các tác động đến sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh
nghiệp Việt Nam. Sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp có
thể đánh giá thông qua tác động đến doanh nghiệp như thành quả hoạt động, lợi ích hay
các tiêu chí khác; đồng thời cũng có thể được đánh giá thông qua góc độ cá nhân. Mỗi
cá nhân góp phần cho thành công của tổ chức, tuy nhiên, nhận định về thành công của

7

hệ thống thông tin theo góc độ cá nhân và tổ chức có thể khác biệt hay mâu thuẫn. Chính
vì vai trò quan trọng của cá nhân trong tổ chức, nên theo góc nhìn cá nhân; (1) quan
điểm về sự thành công của hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp, (2) các thành
phần tác động đến sự thành công, và (3) quan hệ tác động đến sự thành công của hệ
thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp cần được nghiên cứu. Vì vậy, khách thể
nghiên cứu là người sử dụng hệ thống thông tin kế toán (người thu thập, xử lý và cung
cấp thông tin kế toán – không phải người sử dụng kết quả do kế toán cung cấp), cụ thể,
nghiên cứu khảo sát nhân viên kế toán trong các doanh nghiệp đang ứng dụng công
nghệ thông tin trong công tác kế toán. Đơn vị phân tích là cá nhân.
Phạm vi nghiên cứu: Hệ thống thông tin kế toán là hệ thống thông tin nhưng có những
đặc thù riêng, đặc biệt là trong các doanh nghiệp Việt Nam, với đơn vị phân tích cá

hệ thống thông tin kế toán, từ đó kế thừa và đề xuất mô hình lý thuyết với 11 giả thuyết
nghiên cứu. Dữ liệu được thu thập từ các cá nhân là kế toán trong các doanh nghiệp, sử
dụng phương pháp phân tích PLS-SEM để đánh giá, điều chỉnh mô hình và kiểm định
mô hình với dữ liệu điều tra thực nghiệm. Dữ liệu được phân tích với phần mềm Smart
PLS 3.2.7 (Christian M. Ringle, Wende, & Becker, 2015).
5. Đóng góp mới của Luận án
Trên góc độ lý thuyết, nghiên cứu của luận án góp phần làm rõ lý thuyết trong nghiên
cứu hệ thống thông tin kế toán nói chung và trong nghiên cứu về hệ thống thông tin kế
toán trong doanh nghiệp tại một quốc gia có nền kinh tế chuyển đổi như Việt Nam về
các vấn đề sau:
-

Xây dựng mô hình nhân tố tác động đến sự thành công của hệ thống thông tin kế
toán trong doanh nghiệp, trong đó, sự thành công của hệ thống thông tin kế toán
là một khái niệm nghiên cứu chứ không phải là một mô hình; các nhân tố tác
động đến sự thành công bao gồm các nhân tố về dự án, về con người, về sự hỗ
trợ của nhà quản lý và các nhân tố về nhận thức, hành vi của cá nhân.

-

Đóng góp lý thuyết về đo lường và mô hình đo lường hệ thống thông tin kế toán
thành công, hệ thống thông tin kế toán thành công được đo lường thông qua cảm
nhận về lợi ích cá nhân, chất lượng hệ thống và chất lượng thông tin kế toán.

-

Đóng góp lý thuyết về vai trò nhận thức và hành vi của người sử dụng hệ thống
thông tin kế toán trong sự thành công của hệ thống thông tin kế toán; bao gồm
các tác động trực tiếp đến sự thành công và vai trò truyền dẫn đến sự thành công

cường thành quả hoạt động doanh nghiệp.
6. Kết cấu luận án
Ngoài phần mở đầu, Luận án được trình bày với cấu trúc như sau:
Chương 1, trình bày tổng quan về luận án, xác định khoảng trống trong nghiên cứu,
tổng hợp các nghiên cứu đi trước có liên quan đến đề tài.
Chương 2 tổng kết các lý thuyết và các nghiên cứu trước đây liên quan đến đề tài. Bao
gồm các lý thuyết, mô hình và nghiên cứu về sự thành công của hệ thống thông tin, lý
thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống, lý thuyết về sự chấp
nhận công nghệ, lý thuyết về hệ thống thông tin kế toán và các nghiên cứu khác có liên
quan đến nhân tố tác động đến sự thành công của hệ thống thông tin.

10

Chương 3 trình bày khung nghiên cứu, quy trình nghiên cứu, phương pháp luận nghiên
cứu, phương pháp nghiên cứu, thang đo cho các khái niệm nghiên cứu, đồng thời trình
bày thiết kế nghiên cứu, phương pháp thu thập dữ liệu, phương pháp phân tích dữ liệu.
Chương 4 trình bày kết quả nghiên cứu sơ bộ – đánh giá thang đo, điều chỉnh mô hình
giả thuyết nghiên cứu; trình bày chi tiết quá trình thu thập dữ liệu, mô tả mẫu, và kết
quả của nghiên cứu chính thức. Kết quả nghiên cứu chính thức được thể hiện thông qua
kết quả phân tích, kiểm định các mối quan hệ, phân tích mô hình hoá cấu trúc tuyến
tính, kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Dựa vào kết quả nghiên cứu, chương 4 cũng
bàn luận các vấn đề liên quan đến lý thuyết của luận án.
Chương 5 tổng hợp kết quả nghiên cứu, tổng hợp các khám phá có ý nghĩa, đề xuất các
hướng thảo luận và kết luận về đề án nghiên cứu. Chương này cũng đề xuất các hàm ý
lý thuyết và các hàm ý quản trị trong vấn đề phát triển hệ thống thông tin kế toán, đề
xuất các khả năng ứng dụng cho doanh nghiệp khi xây dựng hệ thống thông tin kế toán
tong môi trường ứng dụng công nghệ thông tin. Sau đó, phân tích các hạn chế của nghiên
cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.
Ngoài các nội dung chính, luận án còn bao gồm danh sách các công trình của tác giả đã

trình bày trong luận án. Bảng tổng hợp kết quả các nghiên cứu đi trước có liên quan đến
luận án trình bày trong phụ lục 3.
1.2.1. Hệ thống thông tin kế toán trong doanh nghiệp
Hệ thống thông tin kế toán – Accounting Information System (AIS) là hệ thống thông
tin, thu thập, ghi nhận, xử lý dữ liệu và cung cấp thông tin tài chính, kế toán và thông
tin phi tài chính cho các đối tượng sử dụng thông tin cho việc ra quyết định, cũng như
các bên liên quan khác (Romney & Steinbart, 2015). Thuật ngữ hệ thống thông tin kế
toán thường được gắn liền với hệ thống kế toán trong môi trường ứng dụng công nghệ
thông tin – nhất là trong điều kiện tiến bộ công nghệ thông tin hiện nay. Các nghiên cứu
trên thế giới về AIS đã chứng minh rằng, AIS gắn liền và tác động đến thành quả hoạt
động của doanh nghiệp (Elena và cộng sự 2011; Soudani, 2012), hoặc xác định ảnh
hưởng của hệ thống thông tin đến lợi ích của hệ thống hỗ trợ ra quyết định (Roodposhti

Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

CÁC NHÂN tố ẢNH HƯỞNG đến sự THÀNH CÔNG của hệ THỐNG THÔNG TIN kế TOÁNTRONG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM - Pdf 51

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Học thêm