CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY KĨ THUẬT
XUẤT PHÁT THẤP CHO HỌC SINH KHỐI 8

Quảng Ninh, tháng 10 năm 2018


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY KĨ THUẬT
XUẤT PHÁT THẤP CHO HỌC SINH KHỐI 8

Họ và tên: Nguyễn Văn Sỹ
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Hải Ninh

Quảng Ninh, tháng 10 năm 2018


1. Phần mở đầu:
1.1. Lí do chọn sáng kiến:
Trong sự nghiệp đổi mới do Đảng và nhà nước ta khởi xướng và lãnh
đạo nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn
minh. Yếu tố con người luôn giữ vị trí hàng đầu: “Con người ngoài việc phải có
trình độ chuyên môn, năng lực hoạt động còn cần phải có sức khỏe, có thể lực mới
có thể đáp ứng được nhu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Ngay từ những năm đầu khai sinh đất nước, Hồ Chủ Tịch đã ký sắc lệnh
thành lập nha thể dục thể thao và ra lời kiêu gọi toàn dân tập thể dục.

Thực tế cho thấy nhiều học sinh còn e ngại và lười biếng tập thể dục thể thao,
nhiều em còn xem nhẹ môn thể dục. Chính vì vậy nên chất lượng giáo dục thể chất
ở một số trường chưa cao.
1


Hiện nay, bộ môn Thể dục cũng là một môn học chính khóa trong nhà
trường, nhằm từng bước nâng cao thể lực cho học sinh. Chính vì thế, việc nâng cao
chất lượng dạy và học môn Thể dục ở nhà trường đang là vấn đề cấp thiết, cần có
định hướng, đổi mới phương pháp giảng dạy tối ưu về phía giáo viên nhằm tạo
điều kiện thuận lợi cho bộ môn này cả chiều rộng lẫn chiều sâu.
Trong chương trình Thể dục dành cho học sinh THCS, môn Điền kinh bao
gồm các môn: Chạy, Nhảy chiếm tỷ lệ lớn về nội dung, khối lượng và cả thời gian
giảng dạy. Ở các lớp 6, 7 học sinh chủ yếu học các động tác đơn giản kết hợp với
các động tác bổ trợ. Lên lớp 8, 9 yêu cầu giảng dạy môn Điền kinh được nâng cao
hơn.
Thông qua thực tế giảng dạy kết hợp với kết quả, chất lượng học tập môn
Thể dục và các hoạt động phong trào TDTT của học sinh ở các trường mà bản thân
đã từng giảng dạy trong những năm qua, tôi đã rút ra những kinh nghiệm quý xin
được chia sẻ cùng đồng nghiệp, đó là: Đổi mới phương pháp giảng dạy kĩ thuật
xuất phát thấp cho học sinh khối 8.
1.2. Điểm mới của sáng kiến:
Đây là một sáng kiến có thể có nhiều Thầy, Cô giáo, các đồng nghiệp qua
nhiều thế hệ đã áp dụng vào những tiết dạy của mình nhưng chưa cụ thể trong phần
trình bày các giải pháp. Bằng sự tâm huyết, đam mê với nghề, với kiến thức mà tôi
đã tích lũy được từ những năm học chuyên nghiệp, hay qua các lớp tập huấn, tham
khảo nhiều tài liệu, sự học hỏi ở các bạn đồng nghiệp cùng kinh nghiệm giảng dạy
nhiều năm công tác tại các trường trong và ngoài Huyện nên tôi đã đầu tư nghiên
cứu tìm ra các giải pháp mang tính khả thi để làm thế nào chất lượng bộ môn Thể
dục, trong đó Điền kinh là nội dung vô cùng quan trọng mà tôi đảm nhiệm có kết

Mặt khác, do có các quán Internet xung quanh trường học làm cho một số
học sinh chưa hiểu hết về tầm quan trọng của môn học. Chính vì thế mà các em
luôn tìm cách bỏ tiết, bỏ giờ khi đi học trái buổi để ngồi hàng giờ ở các quán
Internet với các trò chơi nguy hại đến sức khỏe mà gia đình cũng như Thầy, Cô
không hay biết.
2.1.1 Khảo sát thực tế:
Trước khi nghiên cứu sáng kiến này, tôi đã khảo sát sự hứng thú của môn
Điền kinh ở 3 lớp mà tôi trực tiếp giảng dạy:
- Nội dung khảo sát:
Câu 1. Thái độ học tập môn Điền kinh của các em là:
A- Rất thích; B- Thích; C- Bình thường; D- Không thích.
Câu 2. Khi tham gia tập luyện thái độ học tập như thế nào?
A- Tham gia tích cực; B- Tham gia thụ động; C- Đứng quan sát.
Hãy khoanh tròn chữ cái đứng trước câu trả lời của em.
- Kết quả:
Câu 1:
Lớp
81
82
83

Tổng
31
29
30

Rất thích
8
9
11

7
0
30
22
8
0
- Kết quả khảo sát sự yêu thích học môn Điền kinh của 3 lớp tôi trực tiếp giảng

dạy tại trường THCS “A” trước khi vận dụng sáng kiến kinh nghiệm như sau:

Lớp
1

8
82
83

Sĩ số
31
29
30

Đạt
Số lượng
24
24
22

%
77,4

về trạng thái hợp lý, chuẩn bị bước vào môn học tiếp theo.
Trên cơ sở cấu trúc giờ học thể dục, tôi xin mạnh dạn trình bày một vài kinh
nghiệm của bản thân về “Đổi mới phương pháp giảng dạy kĩ thuật xuất phát
thấp cho học sinh khối 8”
* Phần mở đầu.
Phần này trước kia bao giờ cũng làm tuần tự: Đó là giáo viên nhận lớp, phổ
biến nội dung và yêu cầu buổi tập, sau đó cho học sinh khởi động chung và khởi
động chuyên môn. Nhưng qua thực tế, giờ học lấy học sinh làm trung tâm thì thứ
tự đó không nhất thiết phải làm như vậy, mà đến khi giờ học thể dục thì học sinh tự
giác xếp hàng dưới sự chỉ huy của cán sự lớp, sau đó tự giác tập bài khởi động
chung (6 động tác phát triển chung) và khởi động chuyên môn như quay các khớp,
các động tác bổ trợ cho chạy ngắn (chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp
sau). Sau đó giáo viên nhận lớp phổ biến nội dung và nhiệm vụ của giờ học.
Ví dụ: Khi dạy kĩ thuật xuất phát thấp. Sau khi cho các em tự giác khởi động
các bài tập kể trên, giáo viên sẽ cho các em tập thêm động tác bổ trợ đánh tay trong
khi chạy, sau đó mới cho học sinh dồn hàng để làm thủ tục nhận lớp. Chính nhờ sự
tự giác tập khởi động ban đầu của học sinh như vậy mà giờ học vừa rút ngắn được
thời gian cho phần mở đầu, vừa có tác dụng giáo dục ý thức tổ chức kỷ luật, tính
tập thể, thói quen rèn luyện của học sinh, đồng thời phát huy vai trò của cán sự lớp
một cách có hiệu quả.
* Phần cơ bản.
Sau khi cho các em thực hiện động tác bổ trợ đánh tay khi chạy, giáo viên
tập trung học sinh củng cố lại những kiến thức cũ: Kĩ thuật giai đoạn chạy lao và
chạy giữa quãng của kĩ thuật chạy ngắn mà các em đã được tập ở các giờ học trước
thông qua các câu hỏi:
+ Chạy ngắn được chia thành mấy giai đoạn ?
+ Giai đoạn nào là quan trọng nhất, quyết định đến thành tích chạy ngắn ?
+ Những yêu cầu của kĩ thuật chạy lao ?
+ Những yêu cầu của kĩ thuật chạy giữa quãng ?
Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời từng câu hỏi một, sau đó giáo viên nhắc


Bên cạnh việc cho học sinh quan sát tranh vẽ, giáo viên gọi 3 học sinh lên
thực hiện các cách bố trí bàn đạp cơ bản, cho các em quan sát thực tế. Từ đó giúp
các em củng cố kiến thức và biết được cách đóng bàn đạp.
5


Sau khi học sinh nắm được vị trí của các bàn đạp, giáo viên phân tích và thị
phạm từng giai đoạn của kĩ thuật xuất phát thấp. Tiếp đó, giáo viên cho học sinh
quan sát tranh vẽ 3 giai đoạn kĩ thuật xuất phát thấp tương ứng với 3 khẩu lệnh:
“Vào chỗ”, “Sẵn sang”, “Chạy”.

Tiếp đó giáo viên thị phạm lại toàn bộ kĩ thuật xuất phát thấp, nhấn mạnh kĩ
thuật của từng giai đoạn. Ở đây, thông qua tranh vẽ minh họa cùng với động tác thị
phạm của giáo viên, học sinh tư duy động tác được nhanh, đúng và hiệu quả.
Khi học sinh đã nắm được các yếu lĩnh kĩ thuật động tác, giáo viên cho các
em dàn hàng ngang như khi khởi động. Giáo viên bố trí để trước mỗi hàng ngang
có một vạch tưởng tượng cho vạch xuất phát để cho học sinh luyện tập. Giáo viên
cho các em tập theo khẩu lệnh “Vào chỗ”. Khi học sinh thực hiện động tác vào vị
trí, giáo viên nhắc lại mấu chốt kĩ thuật của giai đoạn này, đồng thời yêu cầu học
sinh giữ nguyên tư thế, mắt nhìn vào tranh vẽ xem mình đã thực hiện đúng chưa,
rồi tự sửa tư thế cho mình. Sau đó giáo viên đi kiểm tra từng hàng, sửa cho học
sinh còn làm sai như khoảng cách giữa hai tay, hai chân, tay tiếp xúc với đất…
Tiếp đó giáo viên yêu cầu các em đứng dậy và lùi về phía sau 1,5m. Khi nhắc nhở
những sai sót mà các em mắc phải, giáo viên ôn lại động tác theo khẫu lệnh “Vào
chỗ”. Khi các em thực hiện đúng rồi, giáo viên cho các em tập giai đoạn thứ 2 là
giai đoạn “Sẵn sàng”, giáo viên nhắc nhở các em về cách chuyển trọng tâm từ chân
sau sang vai, hai tay và chân trước, cách đổ vai và ra khẩu lệnh cho học sinh thực
hiện (5 điểm tựa thành 4 điểm tựa).
Cũng như giai đoạn “Vào chỗ”, giáo viên yêu cầu các em giữ nguyên tư thế

Phần củng cố bài này, khi học sinh đã thực hiện các bước trên thì hầu hết các
em đều nắm được bài tốt, kiến thức vững vàng, kĩ năng thực hiện động tác đúng,
đạt yêu cầu cao.
* Phần kết thúc.
Phần kết thúc của bài kĩ thuật xuất phát thấp, giáo viên cho các em thả lỏng
sau đó ổn định lớp, nhận xét ưu, khuyết điểm của nội dung giờ học và giao bài tập
về nhà.
2.2. Các giải pháp thực hiện:
2.2.1. Áp dụng một số bài tập có hiệu quả gây hứng thú tập luyện:
a. Một số động tác bổ trợ và phát triển thể lực:
Cách thức thực
TT
Tên bài tập
Yếu tố kĩ thuật cần chú ý
hiện
Đứng mặt
Đứng hai bàn chân song song
1
hướng chạy Thực hiện cá nhân. sát vào nhau, mũi bàn chân sát
xuất phát
vạch xuất phát.
Hai bàn chân chạm đất bằng
2
Ngồi - xuất phát Thực hiện cá nhân.
nửa bàn chân trên.
Chân khỏe trước, sát sau vạch
3
Xuất phát cao
Thực hiện cá nhân. xuất phát. Trọng tâm dồn đều
vào hai chân

trang phục tập luyện của học sinh. Đây là khâu quan trọng vì nếu không kiểm tra
kỹ thì giáo viên sẽ không làm chủ được tiết dạy, độ an toàn của việc tập luyện
không cao, tâm lí học sinh không thật sự vững vàng khi bước vào giờ học.
* Giải thích kĩ thuật động tác cần ngắn gọn, chính xác:
Không nhất thiết phải giải thích kỹ quá. Khi học sinh đã học những vấn đề
cơ bản ở các tiết trước không cần nhắc lại. Xen kẽ giữa hai lần tập giáo viên nên
cho học sinh nghỉ một cách tích cực để giáo viên giải thích thêm những điều học
sinh chưa hiểu kỹ, củng cố và bổ sung những kiến thức có liên quan. Như vậy học
đi đôi với hành, lí thuyết gắn liền với luyện tập để nắm vững, củng cố và nâng cao
kiến thức, kĩ năng vận động và rèn luyện thể lực cho học sinh.
* Phối hợp khởi động và các bài tập bổ trợ:
Thông thường giáo viên cho học sinh tập bài khởi động, tiếp đến là bài tập
bổ trợ cho nội dung bài học. Khi thực hiện như vậy sẽ làm mất thời gian, vì vậy
giáo viên có thể cho học sinh kết hợp hai bài tập thành một. Để làm được điều này
giáo viên cần căn cứ vào từng tiết dạy để chọn những động tác vừa có tác dụng
khởi động, vừa có tác dụng bổ trợ cho các động tác chính mà học sinh sẽ học tiếp
ngay sau đó.
* Kết hợp làm mẫu của giáo viên với việc sử dụng tranh kĩ thuật:
Việc làm mẫu của giáo viên có tầm quan trọng đặc biệt và không thể thiếu
khi lên lớp, nếu không làm mẫu chuẩn thì học sinh sẽ không nắm được kĩ thuật dẫn
đến việc tập luyện sẽ không chính xác, đặc biệt là khi dạy kĩ thuật mới. Tuy nhiên
do nhiều nguyên nhân: trình độ chuyên môn, sức khoẻ, năng khiếu thể thao của
giáo viên nên việc làm mẫu của giáo viên còn gặp nhiều hạn chế nhất định như:
làm mẫu không chuẩn, không dứt khoát, không rõ kĩ thuật dẫn đến việc nắm bắt kĩ
thuật của các em k tốt.
Để khắc phục những hạn chế đó, giáo viên có thể sử dụng tranh ảnh kĩ thuật
8


giới thiệu và phân tích để học sinh nhận biết kĩ thuật, động tác dễ hơn. Mặt khác,

dồi kinh nghiệm để nâng cao chất lượng các giờ học nói chung và chất lượng của
việc dạy học tự chọn trong môn Thể dục nói riêng thì vẫn còn một số ít giáo viên
chưa thực sự nhận biết được tầm quan trọng của việc đưa những phương pháp vào
giảng dạy dẫn đến hiệu quả giờ học chưa cao. Ngoài ra, một số giáo viên chưa có
phương pháp phù hợp và hiệu quả. Có giáo viên do phương pháp yếu nên học sinh
thực hiện các động tác trong môn học chưa hiệu quả, hoặc đưa ra phương pháp
chưa lôi cuốn được học sinh, thị phạm động tác còn chưa dứt khoát nên học sinh
làm theo cái sai của chính giáo viên dạy.
- Đối với học sinh:
Bên cạnh những học sinh có ý thức học, có ý thức tập luyện, thì còn rất
nhiều học sinh chưa thực sự nhận thức được tầm quan trọng của bộ môn, còn uể
oải, lười vận động, thực hiện các động tác còn chưa tập trung, mang tính chất chiếu
9


lệ, đối phó, một số em còn sợ khi tập luyện vì thế tập luyện không tích cực dẫn tới
chất lượng các giờ học Thể dục chưa đạt kết quả cao như mong muốn.
* Nguyên nhân khách quan:
- Đối với giáo viên:
Do lượng thời gian cho mỗi tiết học còn ít nên giáo viên không quan tâm hết
mọi học sinh trong lớp, chỉ quan tâm đến các em thực hiên tốt và khá tốt.
Do cơ sở vật chất, đồ dùng thiết bị dạy học cũng chưa thực sự đầy đủ, đáp
ứng được yêu cầu cần thiết nên có ảnh hưởng tới chất lượng giờ học.
Do môn thể dục ở các trường không được coi trọng ở trường trung học cơ sở
nên giáo viên chưa có sự quan tâm và đầu tư đúng mức tới việc nghiên cứu phương
pháp vào bài dạy.
- Đối với học sinh :
Do học sinh chưa thực sự nhận được hướng dẫn của giáo viên, chưa nhận
được sự quan tâm đúng mực của các phụ huynh ...nên hiện thực học sinh còn yếu
trong các trường trung học cơ sở.

Bình thường
1
1
0

Không thích
0
0
0

- Kết quả khảo sát chất lượng sau khi kết thúc bộ môn học Điền kinh của 3 lớp tôi
trực tiếp giảng dạy tại trường THCS “A” sau khi vận dụng sáng kiến kinh nghiệm như
sau:

Chưa đạt
Số lượng
%
Số lượng
%
1
8
31
31
100,0
0
0,0
2
8
29
28

sinh động, hấp dẫn để lôi cuốn các em.
- Phương pháp sử dụng dạy học giáo viên nên chọn phương pháp phân nhóm,
quay vòng. Những học sinh yếu hơn cho tập riêng các bài tập dễ hơn và chậm hơn
so với các em có năng khiếu.
- Sử dụng cán sự lớp hoặc những em có năng khiếu để sửa sai cho nhóm có
trình độ tiếp thu kĩ thuật chậm.
- Đồ dùng dạy học cần phải đủ, phù hợp để học sinh tập luyện, tránh tình
trạng 2 - 4 em tập cả lớp ngồi xem.
- Khuyến khích được học sinh tự giác trong tập luyện ở trường cũng như ở
nhà bằng hình thức thi đấu giữa các nhóm, tổ (có thể cộng điểm rèn luyện thêm
cuối năm).
3. Phần kết luận:
3.1. Ý nghĩa, phạm vi ứng dụng của sáng kiến:
Qua một năm nghiên cứu và áp dụng sáng kiến này, tôi nhận thấy các em đã
hiểu được vai trò, tác dụng của việc học tập môn Thể dục nói chung và môn chạy
ngắn nói riêng, trong đó kĩ thuật xuất phát thấp hết sức quan trọng. Các em đã biết
tự tập luyện, nâng cao thành tích, hầu hết các em đều ham thích học môn này. Qua
đây, tôi hứng thú hơn trong công tác chuyên môn, giảng dạy chương trình chính
khóa cũng như huấn luyện tham gia thi các giải đạt kết quả. Năm học trước tôi
nhận thấy, các em khi tập luyện còn chưa nhiệt tình, sợ tập thể dục, kết quả giảng
dạy bộ môn còn chưa cao, học sinh tham gia các giải mới chỉ dừng lại ở cấp
Huyện, chưa có cấp Tỉnh. Các em chưa thực sự hiểu được vai trò, tác dụng của
việc học tập môn Thể dục nói chung và môn chạy cự lý ngắn nói riêng, trong đó có
kĩ thuật xuất phát thấp. Giờ học còn gò bó, nặng nề. Nhưng với lòng say mê nghề
nghiệp, tôi thường xuyên tham gia dự giờ, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn,
không ngừng học tập, nhất là trong kỳ thi giáo viên dạy giỏi. Giáo viên đã khắc
phục được các nhược điểm, phát huy được khả năng sở trường của học sinh tạo
phong trào thể dục thể thao trong nhà trường sôi nổi góp phần đưa thành tích thể
dục thể thao của nhà trường ngày một đi lên. Trong quá trình giảng dạy, tôi đã thay
đổi phương pháp dạy sao cho phù hợp với đặc điểm lứa tuổi ở các khối lớp. Qua

- Thường xuyên tổ chức các cuộc thi năng khiếu để các em bộc lộ những kĩ
năng học được của mình, từ đó có cơ tham gia tập luyện nâng cao hơn nữa kĩ thuật
và thành tích của mình đã tiếp thu được.
- Cần đảm bảo chất lượng giảng dạy chính khoá môn thể dục, quan tâm phát
triển ngoại khoá các môn thể thao.
- Khuyến khích, động viên giáo viên tìm tòi và đưa các trò chơi vận động
phù hợp với yêu cầu từng bài học và đặc điểm sức khỏe, giới tính của từng học
sinh vào bài dạy một cách sinh động, lôi cuốn các em.
- Người giáo viên phải kết hợp linh hoạt giữa đánh giá kiểm tra của Thầy với
tự đánh giá của trò. Qua đó uốn nắn, động viên, nhắc nhở sửa chữa cho phù hợp và
hiệu quả với từng cá nhân học sinh.
Trên đây là những kinh nghiệm nhỏ, một vài phương pháp dạy mà cá nhân tôi
rút ra được qua quá trình giảng dạy nên không tránh khỏi thiếu sót mong rằng qua
sáng kiến này nhận được sự đóng góp ý kiến của cấp trên, của các đồng nghiệp để
sáng kiến này hoàn thiện hơn, được áp dụng rộng rãi hơn. Từ đó góp phần nâng
cao chất lượng giảng dạy môn Thể dục nói riêng và chất lượng giáo dục thể chất
nói chung.

XÁC NHẬN CỦA HĐKH TRƯỜNG THCS HẢI NINH
12


………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

XÁC NHẬN CỦA HĐKH PHÒNG GD& ĐT QUẢNG NINH

3.1. Ý nghĩa, phạm vi ứng dụng của sáng kiến:.................................................11
3.2. Kiến nghị, đề xuất: ……………………………………………………..….12

TÀI LIỆU THAM KHẢO
14


Thứ
tự

1

2

3

4

5
6

Tên sách

Tên tác giả

Năm
Nhà xuất bản

xuất
bản


Trần Đồng Lâm

Giáo dục Việt Nam

2005

PGS: Lê Bửu

TDTT Hà Nội

1995

Đồng tác giả

TDTT Hà Nội

2000

TDTT Hà Nội

2000

PGS-PTS:
Nguyễn Toán
Lý luận và phương
7

pháp thể dục thể
thao.