SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 6

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở TRƯỜNG THPT
TRIỆU SƠN 6

Người thực hiện: Đoàn Ngọc Thanh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường THPT Triệu Sơn 6
SKKN thuộc lĩnh vực (Môn): Quản lý giáo dục


THANH HÓA NĂM 2018
MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU.......................................................................................1
1.1. Lý do chọn đề tài...................................................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu.............................................................................................................3
1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.............................................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................................................3

2. NỘI DUNG....................................................................................4
2.1. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của vấn đề..........................................................................4

2.1.1. Cơ sở lý luận...................................................................4
2.2.4. Về chỉ đạo:......................................................................6
2.3.2. Giải pháp quản lý chuyên môn nghiệp vụ......................6



chủ yếu, trong đó đổi mới công tác quản lý là khâu đột phá.[3]
Từ những căn cứ nêu trên, có thể khẳng định kiểm tra là một nhiệm vụ đặc biệt
quan trọng của người lãnh đạo. Chỉ có đề ra chủ trương, mệnh lệnh mà không kiểm
tra xem xét hiệu quả của nó để tổng kết, rút kinh nghiệm, uốn nắn, bổ sung…thì
lãnh đạo chỉ là nói suông, hô hào chung chung, mang tính chất khẩu hiệu, như vậy
hiệu quả không cao thậm chí là ngược lại.
1


Với đối tượng kiểm tra là con người thì KTNBTH tác động tới ý thức và
hành vi của con người, nâng cao tinh thần trách nhiệm, động viên thúc đẩy thực
hiện nhiệm vụ, uốn nắn giúp đỡ sửa chữa sai sót và tuyên truyền kinh nghiệm giáo
dục tiên tiến. Kiểm tra đánh giá tốt sẽ dẫn đến tự kiểm tra đánh giá tốt của đối
tượng.
Chức năng kiểm tra của người quản lý có tầm quan trọng là vậy, nhưng không
phải hiệu trưởng nào cũng tự giác thực hiện công tác kiểm tra. Một số hiệu trưởng
còn cho rằng kiểm tra đơn thuần là biện pháp quản lý trường học, chưa thấy được
đó là chức năng cơ bản của quản lý. Tuy nhiên mặt khác cũng đã thấy được tầm
quan trọng của kiểm tra nhưng thời gian giành cho công tác này chưa đủ với vai trò
và vị trí của nó so với các hoạt động quản lý khác. Biện pháp kiểm tra còn hình
thức, không thiết thực, kém hiệu quả.
Kiểm tra nội bộ trường học là một hoạt động đặc trưng của kiểm tra, là khâu
đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ thường
xuyên, kịp thời giúp người quản lý tự hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích
trong quá trình quản lý nhà trường. Đồng thời KTNBTH là công cụ sắc bén tăng
cường hiệu lực quản lý trường học, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo
dục - đào tạo.
Chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục THPT phụ thuộc rất lớn vào công
tác quản lý giáo dục, đặc biệt là vào trình độ nghiệp vụ quản lý của đội ngũ cán bộ
quản lý giáo dục. Trình độ nghiệp vụ quản lý giáo dục của cán bộ quản lý giáo dục

- Trường THPT Triệu sơn 6 tiền thân là trường THPT bán công Triệu sơn 2, được
thành lập vào tháng 8 năm 2003 và được chuyển thành trường THPT Triệu sơn 6 từ
năm 2010. Trường THPT Triệu sơn 6 được đóng trên địa bàn xã Dân Lực, nằm
giữa hai trường THPT Triệu Sơn 1 và trường THPT Triệu Sơn 4 nên công tác tuyển
sinh cũng gặp không ít những khó khăn, là một trong nhiều lý do ảnh hưởng đến
chất lượng đầu vào của nhà trường. Địa bàn tuyển sinh của trường gồm 6 xã là:
Dân Lực, Dân Quyền, Thọ Thế, Thọ Phú, Thọ Vực, Xuân Lộc. Triệu Sơn nói chung
và các xã thuộc địa bàn tuyển sinh nói riêng phần lớn nhân dân là thuần nông, trồng
trọt cây nông nghiệp, kinh tế nghèo nàn, lạc hậu. Nhận thức của nhân dân còn
nhiều hạn chế, công tác xã hội hoá giáo dục phát triển chưa cao.
- Năm học 2017-2018 Trường THPT Triệu Sơn 6 có 15 lớp với tổng số gần 600
học sinh. Số cán bộ, giáo viên, công nhân viên: 37. Toàn bộ cán bộ giáo viên đều có
trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn. Độ tuổi trung bình: 32,5 tuổi.
- Trong những năm học qua hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường THPT Triệu Sơn 6
được tiến hành thường xuyên hơn và đã có nhiều chuyển biến tích cực. Và đạt được
những kết quả cụ thể:
+ Năm học 2014 - 2015: Đã tiến hành kiểm tra chuyên đề được 60 lượt/ năm, chủ
yếu là kiểm tra hồ sơ, giáo án và dự giờ thao giảng. Kiểm tra toàn diện được 08
giáo viên.
+ Năm học 2015 - 2016: Đã tiến hành kiểm tra chuyên đề được 68 lượt/ năm, chủ
yếu là kiểm tra hồ sơ, giáo án và dự giờ thao giảng. Không kiểm tra toàn diện.
4


+ Năm học 2016 - 2017: Đã tiến hành kiểm tra chuyên đề được 68 lượt/ năm, chủ yếu là
kiểm tra hồ sơ, giáo án và dự giờ thao giảng. Kiểm tra toàn diện được 07 giáo viên.
Nhận xét: Công tác kiểm tra của hiệu trưởng đầy đủ, đúng quy định.
Tuy nhiên, việc đánh giá giáo viên còn dễ dãi (100% giáo viên đ ược xếp
loại khá, giỏi).
2.2. Thực trạng vấn đề kiểm tra nội bộ trường học Trường THPT Triệu Sơn 6

5


Cán bộ quản lý chưa nắm được những phương pháp, biện pháp kỹ thuật nghiệp
vụ mang tính chất khoa học để xem xét, đánh giá, khẳng định xem các bộ phận, cá
nhân trong trường có hoạt động theo đúng mục tiêu, quyết định và kế hoạch đã đề ra
hay không để đưa ra các biện pháp uốn nắn, giúp đỡ, cần thiết, chưa có kỹ năng kiểm
tra theo mục tiêu, kế hoạch và hệ thống; trình độ nghiệp vụ của đội ngũ kiểm tra trong
trường còn yếu, coi kiểm tra giảng dạy chỉ là dự vài giờ lên lớp.
Lãnh đạo ít chú ý đến việc nghiên cứu và phổ biến kinh nghiệm sư phạm
trước và sau kiểm tra. Công tác kiểm tra của Hiệu trưởng được thực hiện chủ yếu
bằng kinh nghiệm, thiếu cơ sở khoa học.
2.2.4. Về chỉ đạo:
Hiệu trưởng chưa thật sự chú trọng việc tổ chức, chỉ đạo, bồi dưỡng nghiệp
vụ kiểm tra nội bộ trường học và hướng dẫn cách làm cụ thể cho cán bộ, giáo viên,
nhân viên trong trường, việc phân cấp trong kiểm tra chưa mạnh dạn và rõ ràng.
2.3. Các giải pháp thực hiện
2.3.1. Giải pháp quản lý công tác tư tưởng, nhận thức về kiểm tra nội bộ.
Bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú làm cho cán bộ, giáo viên, nhân
viên nhận thức rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc, hình thức,
phương pháp và quy trình của kiểm tra nội bộ trường học. Từ đó thấy rõ kiểm tra
nội bộ không chỉ đơn thuần là một hoạt động phối hợp nằm trong biện pháp động
viên thi đua hay chỉ đơn thuần là một biện pháp quản lý, kiểm tra để đánh giá, kiểm
tra để dẫn đến kiểm điểm. Mà nó là một trong bốn chức năng cơ bản của quá
trình quản lý.
Làm cho cán bộ, giáo viên, nhân viên hiểu và nắm vững cơ sở khoa học, sự
cần thiết của hoạt động kiểm tra nội bộ, từ đó tích cực tham gia các nhiệm vụ được
phân công trong quá trình kiểm tra, biến các quá trình kiểm tra thành quá trình tự
kiểm tra. Chỉ có thực hiện hoạt động kiểm tra và tự kiểm tra thật sự nghiêm túc,
khoa học thì mới hoàn thành có chất lượng nhiệm vụ giáo dục và đào tạo của nhà

+ Đánh giá xếp loại giờ dạy.
- Kiểm tra hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của giáo viên.
Giáo dục ngoài giờ lên lớp là một trong những hoạt động giáo dục có ý nghĩa
quan trọng trong nhà trường phổ thông nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo của cấp
học. Hoạt động ngoài giờ lên lớp phong phú, đa dạng, cùng với hoạt động dạy học
trên lớp và các hoạt động khác gắn bó chặt chẽ, bổ sung cho nhau, xen kẽ nối tiếp
nhau được tiến hành đồng thời ở trường THPT. Thực chất của hoạt động này là việc
tổ chức giáo dục thông qua những hoạt động thực tiễn của học sinh về mọi mặt, qua
đó giúp các em hình thành và phát triển nhân cách theo những định hướng giáo dục
đã được xác định.
- Sử dụng kết quả kiểm tra để đánh giá giáo viên sau một năm học.
Việc đánh giá toàn diện một giáo viên thực hiện theo quy chế “Đánh giá xếp
loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập”[6], ban hành theo quyết
định số 06/2006/QĐ - BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ và
hướng dẫn số 3040/BGD & ĐT - TCCB ngày 17 tháng 4 năm 2006 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo.
* Quản lý kiểm tra hoạt động sư phạm của tổ, nhóm chuyên môn:
7


Kiểm tra tổ chuyên môn của giáo viên giúp hiệu trưởng thấy được toàn bộ
bức tranh hoạt động sư phạm của một tập thể giáo viên, trong đó bộc lộ các khâu
của quá trình dạy học và giáo dục, mối quan hệ hoạt động của tập thể sư phạm và
mối quan hệ tác động của tập thể đó đối với học sinh; thấy được tính thống nhất và
tính hợp tác của mỗi giáo viên trong tập thể.
- Nội dung kiểm tra:
+ Kiểm tra công tác quản lý của tổ trưởng, nhóm trưởng về nhận thức, vai
trò, tác dụng, uy tín, khả năng lãnh đạo chuyên môn...
+Kiểm tra hồ sơ chuyên môn như kế hoạch của tổ, biên bản sinh hoạt tổ,
nhóm chuyên môn, chất lượng giảng dạy, các chuyên đề bồi dưỡng chuyên môn,

+ Kiểm tra hoạt động học tập.
+ Kiểm tra việc rèn luyện các mặt giáo dục toàn diện.
+ Kiểm tra việc sinh hoạt tập thể lớp.
+ Kiểm tra việc xây dựng các tổ và cá nhân điển hình trong lớp.
Thông qua kiểm tra, đánh giá hiệu trưởng phân loại được các lớp, cũng thông
qua kiểm tra để tìm ra nguyên nhân của thành tích cũng như tồn tại, từ đó có những
giải pháp nhằm phát huy những thành tích, khắc phục những yếu kém, tồn tại.
- Kết hợp kiểm tra của hiệu trưởng với việc kiểm tra của Đoàn thanh niên
cộng sản Hồ Chí Minh.
* Quản lý công tác kiểm tra cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và kiểm tra tài chính:
- Kiểm tra cơ sở vật chất.
- Kiểm tra thiết bị dạy học.
- Kiểm tra tài chính.
2.3.3. Giải pháp kế hoạch hoá hoạt động kiểm tra nội bộ gắn với kế hoạch năm
học:
Việc xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học phải dựa trên các cơ sở
pháp lý đó là các nghị quyết, chỉ thị, công văn hướng dẫn của các cấp chính quyền,
của ngành giáo dục. Phải căn cứ vào nghị quyết của đại hội chi bộ, đại hội cán bộ
công chức, nhiệm vụ chính trị được giao. Phải phù hợp với tình hình, điều kiện cho
phép của nhà trường và có tính khả thi.
Việc lập kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học phải có cơ sở khoa học dựa
trên lý luận về kế hoạch hoá, phải đảm bảo nguyên tắc, quy trình và phương pháp
lập kế hoạch.
Kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học cần được thiết kế dưới dạng sơ đồ hoá
và được treo ở văn phòng nhà trường. Kế hoạch phải nêu rõ: mục đích, yêu cầu, nội
dung, phương pháp tiến hành, hình thức, đơn vị và cá nhân được kiểm tra, thời gian
tiến hành kiểm tra...
Kế hoạch kiểm tra phải đảm bảo tính ổn định tương đối và được công khai
ngay từ đầu năm học.
Nội dung kiểm tra phải có tính thuyết phục, hình thức kiểm tra phải gọn nhẹ

- Không thể coi nhẹ khâu tổ chức, chỉ đạo trong kiểm tra nội bộ trường học vì mọi
việc đều bắt đầu từ khâu tổ chức, chỉ đạo. Nếu tổ chức không chặt chẽ, không hợp
lý thì hoạt động không hiệu quả. Chỉ đạo không quyết liệt dứt khoát thì việc thực
hiện sẽ không nghiêm chỉnh kết quả thu được chỉ là những báo cáo đánh giá thiếu
khách quan không mang tính thực tế dẫn đến không hoàn thành mục tiêu kiêm tra
nội bộ trường học.
* Xây dựng lực lượng kiểm tra:
- Trường học có nhiều đối tượng phải kiểm tra, do tính đa dạng và phức tạp của các
hoạt động giáo dục trong nhà trường, thường thì hiệu trưởng không đủ thông thạo
về nhiều bộ môn, cũng không đủ thời gian để trực tiếp kiểm tra hết mọi hoạt động.
Vì vậy hiệu trưởng phải huy động được nhiều đối tượng tham gia kiểm tra, phải
10


xây dựng được lực lượng kiểm tra nhiều thành phần, đảm bảo tính khoa học, tính
dân chủ.
- Với từng nội dung kiểm tra, hiệu trưởng ra quyết định thành lập Ban kiểm tra gồm
những thành viên có uy tín, có nghiệp vụ chuyên môn sư phạm giỏi, có đạo đức tốt,
sáng suốt và linh hoạt trong công việc, có sự phân công cụ thể, xác định rõ ràng
nhiệm vụ, quyền và trách nhiệm của từng thành viên trong ban kiểm tra.
* Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên:
Để kiểm tra, đánh giá đúng, cán bộ, giáo viên được phân công kiểm tra phải tinh
thông về nghiệp vụ của hoạt động kiểm tra. Muốn vậy hiệu trưởng phải có kế hoạch
bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho họ.
* Phân cấp trong kiểm tra:
- Phân cấp trong kiểm tra là một yêu cầu quản lý khoa học cho những hệ thống
quản lý phức tạp, có nhiều hệ thống lớn với những mục tiêu riêng biệt, ràng buộc
nhau bởi những mục tiêu chung. Trong trường học mọi nguồn thông tin đều được
chuyển qua hai con đường “ trực tiếp” và “gián tiếp”.
- Con đường “gián tiếp”: Thông tin được truyền qua các nút thông tin trung gian

Căn cứ tiêu chí đánh giá chất lượng các trường Trung học phổ thông của Sở Giáo
dục và Đào tạo Thanh Hoá. Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết, tổ chức
chỉ đạo, kiểm tra mọi hoạt động, từ đó đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của
nhà trường. Xác định những nội dung đã làm tốt để phát huy, những nội dung chưa
làm tốt để có kế hoạch khắc phục.
2.3.6. Giải pháp tổng kết hoạt động kiểm tra:
- Bất kì hoạt động nào nếu không có tổng kết, đánh giá thì hoạt động ấy sẽ trở
thành vô nghĩa. Nếu không tổng kết kết quả kiểm tra thì những lần kiểm tra sau
chắc chắn sẽ không được thực hiện nghiêm túc.
- Tổng kết hoạt động kiểm tra là đánh giá lại toàn bộ hoạt động kiểm tra nội bộ
trường học, phải phân tích tổng hợp đánh giá chỉ ra những thành công để phát huy,
phát hiện những thiếu sót yếu kém để kịp thời sửa chữa, điều chỉnh. Đồng thời bổ
sung vào kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của việc kiểm tra nội bộ trường học.
- Trong hoạt động nhận thức và thực tiễn, việc tổng kết có vai trò quan trọng không
những đối với hoạt động đã qua mà còn có tác dụng đối với hoạt động sắp tới. Việc
tổng kết công tác kiểm tra nội bộ sẽ có tác động đến giáo viên, học sinh, phụ
huynh, tổ chuyên môn, cán bộ quản lý, các tổ chức đoàn thể.
- Việc tổng kết hoạt động kiểm tra phải đi vào thực chất tránh hình thức chiếu lệ,
đối phó đồng thời khắc phục bệnh thành tích trong hoạt động tổng kết công tác
kiểm tra nội bộ.
- Kết quả tổng kết công tác kiểm tra nội bộ phải được lưu giữ, sử dụng để đánh giá,
xếp loại tổ chuyên môn, giáo viên và các đối tượng khác.
2.3.7. Giải pháp sử dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý kiểm tra
nội bộ:
- Trong điều kiện khoa học- công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin phát triển
như hiện nay, kiểm tra nội bộ trường học cần phải tăng cường áp dụng các thành
tựu của công nghệ thông tin. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý kiểm
tra nội bộ làm cho hoạt động này nhanh, chính xác, đồng bộ phù hợp với chủ
trương của ngành về ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học.
12

+ Rất khả thi: 25 đồng chí (67,5%).
+ Khả thi: 10 đồng chí (27%).
+ Chưa khả thi: 02 đồng chí (5%), Với lý do: Còn băn khoăn vì điều kiện
thực tế của trường, vì sự chi phối của nhiều yếu tố khác...
+ Không khả thi: Không.
- Kết quả đạt được sau khi triển khai ở trường THPT Triệu Sơn 6 trong học kỳ II,
năm học 2017 – 2018:
13


+ Nhận thức và nghiệp vụ của cán bộ, giáo viên, nhân viên về hoạt động
kiểm tra nội bộ đã được nâng lên.
+ Hoạt động kiểm tra nội bộ đã đi vào nề nếp, theo kế hoạch.
+ Việc đánh giá, tư vấn, thúc đẩy bước đầu đã tương đối chính xác theo các
tiêu chí. Hiện tượng đánh giá chung chung, theo cảm tính, theo kinh nghiệm...đã
hạn chế.
+ Việc tự kiểm tra của mỗi bộ phận, mỗi tổ chức, mỗi cá nhân bước đầu đã
mang lại hiệu quả trong việc đánh giá, tự điều chỉnh theo hướng tích cực.
+ Nhà trường cũng đã tự kiểm tra, đánh giá theo các tiêu chí đánh giá, xếp
loại của Sở GD & ĐT Thanh Hoá, từ đó rút ra những mặt làm tốt để tiếp tục phát
huy, đồng thời chỉ ra những hạn chế, khiếm khuyết để có biện pháp điều chỉnh,
khắc phục.

14


3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Kiểm tra nội bộ trường học là một hoạt động thường xuyên, không thể thiếu
trong hoạt động quản lý của người hiệu trưởng trong bất kỳ cấp học nào.

bộ phận, tổ chức và của mỗi người.
15


- Phải xem hoạt động KTNBTH là một trong những nhiệm vụ không thể thiếu
trong các nhiệm vụ của nhà trường.
- Phải thường xuyên tổng kết, rút kinh nghiệm, động viên khuyến khích những bộ
phận, tổ chức cá nhân làm tốt, đồng thời có biện pháp xử lí đối với các bộ phận, tổ
chức cá nhân buông lỏng hoạt động này.
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Trịnh Thị Lan

Thanh Hóa, ngày 25 tháng 05 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Đoàn Ngọc Thanh

16


TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. TÀI LIỆU TRÍCH DẪN

[1]. V.I.Lê Nin toàn tập (1985). NXB Sự thật. Matxccơva, tập 44 trang 157
[2]. Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh. Tạp chí quốc phòng toàn dân số ra
ngày 27-4-2017

khác và thanh tra hoạt động sư phạm nhà giáo
Bộ GD&ĐT (2006), Phụ lục tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục
triển khai chương trình, sách giáo khoa trường trung học phổ thông.
Vũ Cao Đàm (1998). Phương pháp luận nghiên cứu khoa học. NXB
Khoa học và kỹ thuật Hà Nội.
Lưu Xuân Mới (1998). Kiểm tra, thanh tra, đánh giá trong giáo dục.
Trường cán bộ quản lý giáo dục, Hà Nội.
Quy chế và tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục ( Quyết định số
478/QĐ. Ngày 11 tháng 03 năm 1993.
Hoàng Minh Thao – Hà Thế Truyền (2003), Quản lý giáo dục trung học
theo định hướng công nhiệp hóa, hiện đại hóa, NXB Giáo dục Hà Nội.
Từ điển Tiếng Việt (2005) NXB Giáo dục Hà Nội.
17


11.
12.

Hà Thế Truyền (2006) Kiểm tra, thanh tra và đánh giá trong Giáo dục –
Đào tạo. Học viện quản lý giáo dục Hà Nội.
V.I.Lê Nin toàn tập (1985). NXB Sự thật. Matxcơva, tập 44, trang 157.

18


DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN



Năm học
đánh giá
xếp loại

Tỉnh

B

2010-2011

Tỉnh

C

2013-2014

----------------------------------------------------

19