SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một vài Biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ Mầm Non 4-5
tuổi

I. LỜI NÓI ĐẦU
- Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng những năm đầu đời của trẻ là những
năm quan trọng nhất cho sự phát triển toàn diện của đứa trẻ và ngôn ngữ
cũng là một quá trình tâm lý diễn ra rất mạnh ở trẻ.Ở giai đoạn này trẻ học
và nắm được tiếng mẹ đẻ của mình, do vậy mà phát triển kỹ năng giao tiếp
cho trẻ là rất quan trọng vì nó sẽ ảnh hưởng đến tư duy và quá trình học sau
này.
- Cách người giáo viên phải dạy kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non hàng
ngày đóng tác động rất lớn đến sự hình thành nhân cách của trẻ. Bởi đối với
trẻ mầm non, các cô giáo ở trường như những người mẹ thứ hai của trẻ, là
khuôn mẫu, là chuẩn mực để trẻ bắt chước.
Những năm đầu đời của trẻ là những năm quan trọng nhất cho sự phát triển
toàn diện của đứa trẻ và ngôn ngữ cũng là một quá trình tâm lý diễn ra rất
mạnh ở trẻ.Ở giai đoạn này trẻ học và nắm được tiếng mẹ đẻ của mình. Nắm
được sự quan trọng này giáo viên phải luôn tập trung vào việc rèn luyện kỹ
năng giao tiếp cho trẻ mầm non.
- Nhìn chung, khả năng giao tiếp được xem là khả năng thực hiện việc
chuyển tải thông tin từ người này qua người khác (hoặc nhóm người này qua
nhóm người khác) bằng cách sử dụng ngôn ngữ nói hoặc viết hoặc các
phương tiện phi ngôn ngữ (sử dụng bản đồ, biểu tượng, biểu đồ hoặc ngôn
ngữ hình thể, cử chỉ, nét mặt, sắc thái của giọng nói…). Có khả năng giao
tiếp tốt có nghĩa là có thể thực hiện việc chuyển giao và tiếp nhận thông tin
một cách rõ ràng, chính xác và hiệu quả. Ngoài định nghĩa chung kể trên,
cần nhấn mạnh rằng, hơn ở bất kì độ tuổi nào khác, với trẻ mầm non khả
năng giao tiếp cần được hiểu là: bao gồm cả khả năng hiểu những thông điệp



nhấn mạnh: “ngôn ngữ và các biểu tượng của nền văn hóa mà trẻ sinh ra và


của các nền văn hóa khác được xem là quan trọng và cần gìn giữ”; “phát
triển ở trẻ khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ cho nhiều mục
đích khác nhau”; “cho trẻ được trẻ trải nghiệm các truyện kể và biểu tượng
của nền văn hóa mà trẻ sinh ra và của các nền văn hóa khác”; “cho trẻ dược
trẻ khám phá và phát triển nhiều cách khác nhau để sáng tạo và thể hiện bản
thân mình”; “trẻ được khuyến khích học cùng và bên cạnh những người
khác” Những ví dụ trên cho thấy mục tiêu và nội dung phát triển khả năng
giao tiếp cho trẻ mầm non ở Thụy Điển và Niu Zi-lân có một số khác biệt so
với chương trình của chúng ta: nhấn mạnh nhiều hơn góc độ phát triển khả
năng trình bày ý kiến của cá nhân, lập luận khi phản biện ý kiến của người
khác và hiểu tôn trọng các giá trị văn hóa và sự khác biệt trong văn hóa khi
giao tiếp.
Có thể nói rằng chương trình giáo dục mầm non của chúng ta mong
muốn đạt được sự phát triển toàn diện về mọi mặt cho trẻ, tuy vậy, trên thực
tế, chúng ta có thể nhận thấy mặt phát triển nhận thức vẫn thường được cả
giáo viên và phụ huynh quan tâm hàng đầu, phát triển giao tiếp chưa thực sự
được chú ý đầy đủ. Ngay trong các mục tiêu và nội dung phát triển khả năng
giao tiếp của trẻ, một số mục tiêu được chú trọng nhiều hơn các mục tiêu
khác. Ở tuổi mầm non phát triển ngôn ngữ là một nhiệm vụ quan trọng. Tuy
vậy, không nên xem nhiệm vụ trọng tâm của phát triển khả năng giao tiếp
cho trẻ chỉ ở phát triển ngôn ngữ. Mô hình Reggio Emilia ở Ý, được xem là
một trong những mô hình giáo dục mầm non chất lượng nhất hiện nay, luôn
nhấn mạnh rằng trẻ có hàng trăm ngôn ngữ khác nhau (viết, vẽ, múa, âm
nhạc, ngôn ngữ cơ thể, đóng kịch…) để biểu cảm và thể hiện suy nghĩ của
mình Nhiệm vụ khích lệ mong muốn giao tiếp, chia sẻ ý tưởng và tình cảm,
phát triển khả năng nhận biết cảm xúc của người khác, hiểu biểu cảm và tự
thể hiện mình của trẻ (self-expression), khả năng thiết lập các mối quan hệ

ăn gì?” hoặc khuyến khích trẻ tham gia trò chuyện về màu sắc, mùi vị
của nhiều món ăn khác nhau. Chỉ cần có sự quan tâm, trong khi lập kế
hoạch giáo viên có thể tích hợp các cơ hội phát triển khả năng giao
tiếp cho trẻ vào nhiều loại hình hoạt động diễn ra trong ngày, vào các
thời điểm khác nhau. Tuy vậy, nên tránh tích hợp một cách đều đều và
gượng ép, hãy chọn những cơ hội thuận lợi và thú vị nhất. Trẻ cần


được học các kỹ năng giao tiếp và nuôi dưỡng hứng thú chia sẻ qua
những trải nghiệm thú vị, vui vẻ.
• Môi trường giao tiếp và sự tác động của người lớn rất quan trọng với
sự phát triển khả năng giao tiếp của trẻ. Trẻ cần một môi trường xã hội
vừa khuyến khích vừa hỗ trợ trẻ chia sẻ Một số biện pháp đơn giản
nhưng hiệu quả giáo viên có thể thực hiện để kích thích và hỗ trợ giao
tiếp của trẻ bao gồm: luôn đáp lại các biểu hiện và nỗ lực giao tiếp của
trẻ (dù bằng lời nói hay âm thanh, cử chỉ, ánh nhìn…); thường xuyên
trò chuyện với trẻ và lắng nghe trẻ; khai thác / tạo ra các tình huống
hàng ngày để giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp; giúp trẻ nhận biết
tác dụng và cách sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ;
giáo viên nhận biết và tôn trọng tình cảm ở đứa trẻ đồng thời dạy trẻ
cách thể hiện mong muốn và tình cảm của mình; diễn đạt thành lời các
hoạt động thường ngày của giáo viên và trẻ ở trường mầm non; giáo
viên cần là hình mẫu tốt cho trẻ (hình mẫu ở đây được hiểu cả về phát
âm, sử dụng từ và câu cũng như thái độ, lịch sự và nhã nhặn trong
giao tiếp).
• Để lựa chọn giải pháp thích hợp, giáo viên cần quan sát trẻ, trao đổi
với phụ huynh, sử dụng checklist và có thể cả test để đánh giá trẻ, để
thu thập thông tin về sự phát triển chung của trẻ, các mối quan tâm và
hứng thú của trẻ. Giáo viên cũng cần tính tới nhiều yếu tố cá nhân.
Khả năng giao tiếp của trẻ có thể bị chi phối bởi các mặt phát triển

• Tập cho trẻ giao tiếp với các bạn cùng trang lứa và mọi người xung
quanh để rèn cho trẻ sự mạnh dạn, tính cởi mở khi giao tiếp. Các cô
có thể cho các trẻ đóng vai những nhân vật mà các em yêu thích thông
qua các vở kịch ý nghĩa. Vừa có thể giúp trẻ giao tiếp mạnh dạn hơn
vừa có thể giúp trẻ học được những thông điệp ý nghĩa qua các vở
kịch.
*Tóm lại: Qua thực tế tôi thấy việc tạo ra một không khí thoải mái, đàm
ấm và việc đưa các trò chơi, tạo các tình huống, cũng như dùng rối trong
việc giao tiếp với trẻ là cách giúp trẻ giao tiếp tích cực nhất.
*Qua đây tôi cũng có một số ý kiến đề xuất để các đồng nghiệp cùng
tham khảo:
_Dùng sách , truyện để thúc đẩy quá trình nghe nói , đọc bập bẹ của trẻ.
Vào cuối thập niên 80 và đầu 90 các nhà giáo dục đã đặt câu hỏi tại sao
ngày càng nhiều trẻ biết đọc trước khi vào lớp Một?có phải là trẻ được
•


dạy trước hay trẻ học trên truyền hình?Nhưng các nhà nghiên cứu đã tìm
ra một điều hòan tòan khác.
Một số trẻ trước tuổi đi học đã có khả năng tự tập đọc, quá trình này gọi
là quá trình tự tập đọc của trẻ.Nhưng từ đâu mà trẻ lại có quá trình này?
Đó là quá trình được bắt nguồn từ việc người lớn đọc, nói cho trẻ nghe
thông qua các sách truyện, bảng hiệu, ấn phẩm...
Ví dụ: Khi đi ngang qua một bảng hiệu Lan hỏi Mẹ: "Cái gì trên đó vậy
Mẹ?" Mẹ nói đó là bảng "Hiệu uốn tóc".Hôm sau đi đến đó Lan chỉ vào
bảnh hiệu và nói: " Hiệu uốn tóc".
Từ đây ta có thể nhận thấy rằng việc học giao tiếp là quá trình gồm: nghe,
nói, đọc ,viết là một thể không tách rời và được bắt đầu từ khi trẻ mới
sinh ra.Do đó mà việc sử dụng tranh ảnh, sách, truyện, bảng hiệu , ấn
phẩm...cũng có ý nghĩa lớn đối với việc phát triển kỹ năng giao tiếp ở

qua đó giúp trẻ được tự nhiên hơn.
Ví dụ: Trong lớp, Hoa là trẻ rất ít nói, nhút nhát. Vì thế mà tôi thường cho
bé chơi cùng một nhóm trẻ mạnh dạn hơn. Trong giờ chơi, tôi cho bé chơi
trò chơi “Đoán tên bạn”. Ví dụ: Cô đang nghĩ về một bạn mặc quần xanh
dương, áo thun đen có in hình con cọp” và nói với trẻ: “Hoa ơi! Cô đang
nghĩ về bạn nào vậy? Tại sao con biết?” Trẻ sẽ nói ngay tên bạn đó và vì sao
trẻ lại đoán được.
2. Ngôn ngữ là cái riêng của mỗi người, và nó được phát triển rất tự nhiên,
do đó mà trẻ khi giao tiếp sẽ có lúc nói sai, chúng ta không nên sửa sai hoặc
la rầy, vì sẽ tạo cho trẻ cảm giác không tự tin, sợ nói.
Muốn giúp trẻ sửa lỗi khi nói thì ta nên thông qua trò chơi sắm vai để dạy trẻ
như: Trò chơi bán hàng, bác sĩ và gia đình… Qua đó sẽ giúp trẻ nói theo
mẫu của cô và của bạn.
3.Để cho trẻ có cảm giác thoải mái tự nhiên, chúng ta không nên dùng ngôn
ngữ sai khiến sẽ làm cho trẻ cảm giác bị bắt buộc, mà ta chỉ dùng ngôn ngữ
đề nghị, vỗ về trẻ.
Ví dụ: “Cô muốn các con cất đồ chơi lên kệ rồi ta ra ngoài cùng chơi.”
Không nên dùng câu: “Cất hết đồ chơi đi”
4. Để cho trẻ có cảm xúc mạnh, có nhu cầu về giao tiếp thì việc dùng rối là


cần thiết, vì trẻ ở lứa tuổi này rất thích được nói chuyện với những con rối và
đặc biệt là những con vật rất gần gũi với trẻ.
Ví dụ: Trong lớp có bé Hằng rất ít nói, nhưng khi cô đưa ra rối ra để hỏi:
“Hằng đang làm gì vậy? Nhà bạn có ai? Nói cho thỏ bông nghe đi!” Thì bé
Hằng đã trả lời ngay.
*Tóm lại: Qua thực tế tôi thấy việc tạo ra một không khí thoải mái, đàm ấm
và việc đưa các trò chơi, tạo các tình huống, cũng như dùng rối trong việc
giao tiếp với trẻ là cách giúp trẻ giao tiếp tích cực nhất.
Ví dụ: Khi đi ngang qua một bảng hiệu Lan hỏi Mẹ: “Cái gì trên đó vậy

tuổi ( Trẻ tự kỷ )
- Trẻ tự kỷ là những trẻ bị mắc một tổ hợp những khiếm khuyết vềthần kinh,
dẫn đến trẻ gặp những khó khăn về mặt giao tiếp, xã hội và hành vi làm cho
trẻ gặp khó khăn khi hoà nhập cộng đồng. Điều này, cho thấy mức độ ảnh
hưởng của hội chứng này tới trẻ về mặt thể chất và tinh thần là rất đáng lo
ngại
- Trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc chơi, vì trẻ có khiếm khuyết trong giao
tiếp, tương tác xã hội và hành vi rập khuôn . Chơi là một phương tiện trung
gian nhằm giúp trẻ phát triển kỹ năng nhận thức như giải quyết vấn đề, sắp
xếp thứ tự và bắt chước. Chơi cũng hỗ trợ sự phát triển của ngôn ngữ, kỹ
năng vận động, tương tác xã hội và hiểu biết. Chính vì vậy việc phát triển kỹ
năng chơi cho trẻ tự kỷ cực kỳ quan trọng trong quá trình giúp trẻ nhận thức
1. Kỹ năng chơi là gì?
Kỹ năng chơi chính là cách trẻ chơi đúng với các loại trò chơi, biết cách phát
triển cách chơi theo sự phát triển của nhận thức, của bạn chơi.
2. Vì sao phải phát triển kỹ năng chơi cho trẻ?
Chơi sẽ giúp phát triển giao tiếp, tư duy, tương tác xã hội, phát triển sự tự
trọng và cá tính, sức khoẻ, khả năng sáng tạo và thể chất.


- Tại sao chơi lại quan trọng?
Chơi quan trọng vì nó đặt nền móng cho việc học của trẻ trong tương lai
trong mọi lĩnh vực. Trẻ có thể thực hành những kỹ năng cũ và phát triển
những kỹ năng mới.
• Chơi quan trọng vì nó giúp trẻ tạo dựng sự hiểu biết về con người và mọi
thứ xung quanh trẻ. Đó là nền tảng của sự giao tiếp.
Chơi cho phép trẻ thử nghiệm học mà không có nguy cơ bị thất bại.
Chơi phát triển như thế nào?
Chơi bắt đầu ngay từ những sự tương tác giữa trẻ và bố mẹ
Chơi với chính cơ thể của mình

Chúng ta khuyến khích trẻ vận động như thế nào?
Một trẻ có thể được kích thích vận động bằng cách tạo ra các tình huống. Ví
dụ, đặt các đồ vật hơi ngoài tầm với của trẻ
.• Chơi các trò chơi thể chất và nhiều năng lượng với trẻ sẽ giúp trẻ nhận
thấy rằng vận động thật vui vẻ.
– Chơi luân phiên
Chính là kỹ năng chờ đợi đến lượt mình.
Trẻ phải học cách chấp nhận chờ đợi, hiểu được ngoài bản thân mình còn có
những người khác và mình phải tuân theo những luật lệ nhất định.
– Trò chơi luyện giác quan
Đó là những trò chơi kích thích sự phát triển của một số loại giác quan của
trẻ, tăng kỹ năng quan sát/ cảm nhận thế giới xung quanh cũng như bản thân
trẻ.
Một số trò chơi luyện giác quan như:
+ “Vật gì biến mất?” Giúp trẻ phát triển kỹ năng quan sát và khả năng ghi
nhớ.
+ “Vật gì phát ra âm thanh?” Giúp trẻ phát triển kỹ năng định hướng, khả
năng phân loại và khả năng ghi nhớ.
+ “Con cảm thấy vị gì?” Giúp trẻ cảm nhận một số mùi vị như
chua/ngọt/mặn/đắng/cay… Và giúp trẻ nhận biết một phần sở thích của mình
+ “Con cảm thấy thế nào?” Rèn luyện cảm giác trên cơ thể như : nóng/ lạnh/
đau… Giúp trẻ nói lên cảm giác hiện tại của mình bản thân.
– Chơi tưởng tượng/ giả vờ/ đóng vai
Thế nào là chơi giả vờ?
Chơi giả vờ là khi trẻ dùng trí tưởng tượng của mình để tưởng tượng các đồ
vật là những thứ mà trẻ muốn thể hiện, ví dụ, một hộp thẻ trở thành một
chiếc ô tô; một mảnh gỗ và một chiếc gậy trở hành một cái chảo và một cái
thìa.
• Trò chơi giả vờ là một trong các kiểu chơi quan trọng nhất cho sự phát
triển các kỹ năng giao tiếp.

vị trí thoải mái trong đó trẻ được tự do dùng tay của mình.
Hãy cho trẻ thấy là bạn đang thích thú chơi với trẻ thể hiện qua khuôn mặt
và giọng nói của mình. Hãy đáp ứng một cách tích cực đối với bất kỳ một cố
gắng nào mà trẻ đã thực hiện để chơi.
Hãy chơi trong một thời gian ngắn. Khi trẻ bắt đầu mất hứng thú, hãy
chuyển sang một hoạt động khác.
Kỹ năng chơi của trẻ sẽ được tăng cường nếu bạn thực hiện từng bước nhỏ
một và luôn lặp lại một hoạt động với trẻ.


Khi giới thiệu một hoạt động chơi mới, hãy làm mẫu hoạt động đó cho trẻ
trước. Khi bạn nghĩ trẻ đã hiểu phải làm gì, hãy để cho trẻ tự thử làm.
Việc chơi một mình cũng quan trọng đối với trẻ. Hãy cho trẻ cơ hội tự thử
nghiệm và khám phá mọi thứ.
Những điểm quan trọng cần nhớ về chơi
Chơi là một phần thiết yếu trong sự phát triển của mọi trẻ. Thông qua chơi,
trẻ phát triển các kỹ năng cần thiết và quan trọng trong mọi lĩnh vực phát
triển.
• Mọi kiểu chơi đều quan trọng như nhau.
Mọi kiểu chơi đều có liên quan chặt chẽ và phụ thuộc vào nhau.
• Chúng ta cần đảm bảo là trẻ được trải nghiệm mọi kiểu chơi.
• Hầu hết các hoạt động chơi có nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau.
• Bằng cách biết rõ những giai đoạn phát triển của chơi, chúng ta có thể
nhận biết mức độ thực hiện chức năng của trẻ và giúp trẻ phát triển kỹ năng
của trẻ từ đó.
• Để phát triển kỹ năng chơi, cần phải có thời gian và không được thúc trẻ
tới một giai đoạn phát triển sau nếu giai đoạn phát triển trước chưa được
thiết lập một cách hoàn hảo.
Sự phát triển chơi ở trẻ phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng chơi, tham gia vào
trò chơi của người lớn như thế nào.

Không phải đợi đến khi trẻ đi học, thì cha mẹ mới quan tâm đến việc
dạy trẻ kỹ năng giao tiếp, mà ngay từ nhỏ đã phải có những quan tâm
và tác động đến viêc phát triển kỹ năng cần thiết này, mà một trong
những mối quan hệ chính yếu chính là kỹ năng giao tiếp giữa mẹ và
con.

•

1. Kỹ năng giao tiếp của trẻ qua các lứa tuổi

•

Ngay từ khi bé chào đời, thì giao tiếp đã là một kỹ năng quan trọng
giúp bé tồn tại và phát triển, bé giao tiếp qua ánh mắt, qua các cử động
của tay chân và đặc biệt là qua tiếng khóc... Một người mẹ có sự quan
tâm và gần gũi con chắc chắn sẽ hiểu khi nào bé khóc vì đói, khi nào
bé khóc vì đau, vì sợ và cả vì nhõng nhẽo nữa !

•

Khi biết nói ở lứa tuổi lên 3, thì bé bắt đầu sử dụng ngôn ngữ để giao
tiếp, đồng thời với khả năng bộc lộ cảm xúc thông qua giao tiếp phi
ngôn ngữ qua ánh mắt với những nét mặt và các dấu hiệu của cơ thể,
nếu được đáp ứng đầy đủ sẽ giúp cho bé hình thành sự tự tin vào bản
thân cũng như xây dựng những mối tương giao với mọi người xung
quanh.

•

Vì thế kỹ năng giao tiếp được xem là một năng lực cần thiết cho trẻ

mình.

•

Sự cảm nhận qua xúc giác trên da và bằng sự cầm nắm cũng giúp trẻ
phát triển khả năng giao tiếp, chính vì vậy mà trẻ sơ sinh rất cần được
sự ôm ấp, vuốt ve và được tạo cơ hội cầm nắm các đồ vật với những
tính chất khác nhau từ cứng, mềm cho đến láng trơn hay sần sùi ... Trẻ
được tiếp xúc nhiều qua sự cầm nắm và đụng chạm sẽ phát triển tốt hệ
thống thần kinh phản xạ, trẻ sẽ trở nên linh hoạt và thoải mái hơn.

•

3. Ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp:

•

Ngôn ngữ được xem là công cụ chính trong việc giao tiếp, từ khi sinh
ra cho đến khi bập bẹ những tiếng nói đầu tiên thì trẻ giao tiếp bằng
tiếng khóc, và cử chỉ, ánh mắt... Khi trẻ bắt đầu nói và ngôn ngữ sẽ
được phát triển rất nhanh từ khi trẻ trên 12 tháng, cho đến khi trẻ được
5 tuổi thì ngôn ngữ đã hoàn thiện, trẻ có đủ vốn từ ( khoảng 2000 từ )
để sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Việc giúp trẻ phát triển khả


năng ngôn ngữ thông qua việc trò chuyện với trẻ, cho trẻ chơi những
trò chơi phát triển ngôn ngữ, đọc sách hay kể chuyện cho trẻ nghe là
những hoạt động cần thiết để giúp trẻ đạt được sự giao tiếp tốt nhất.
•


gương của bố mẹ hay làm mẫu cho trẻ bắt chước theo là rất cần thiết.
Bên cạnh đó, việc cho trẻ xem chính những hình ảnh của trẻ trong các
sinh hoạt hằng ngày và hình ảnh diễn tả cảm xúc ( Hình bé khóc, cười,
giận, hờn, lo lắng ... ) sẽ giúp trẻ nhận ra được những cảm xúc để có
thể biết cách diễn tả, từ đó đi đến việc làm chủ cảm xúc.

•

Chúng ta hãy cho trẻ xem các ảnh chụp và phụ đề dùm cho bé: Này,
hình con đang uống sữa này, sữa ngon quá " - À ! con đang khóc nè,
ui hai má tèm lem nước mắt nước mũi , tức cười quá !" " con có vẻ lo
lắng quá, con lo cái gì vậy ?" Chúng ta không nhất thiết buộc trẻ phải
trả lời, mà chỉ cần trẻ hiểu được câu nói của mình là đủ.


•

Việc cho trẻ ra ngoài chơi nơi công viên, nhà sách, siêu thị cũng là
một biện pháp hiệu quả giúp trẻ phát triển trí nhớ hình ảnh để làm cho
vốn từ ngữ của mình ngày một phong phú hơn. Điều này đòi hỏi bố
mẹ cần có kinh nghiệm để ứng xử với những hành vi kém thích nghi
như : Không biết kìm chế, tự tiện lấy những món hàng bầy bán, đòi
hỏi bố mẹ phải mua cho mình những món ưa thích nếu không thì sẽ ăn
vạ... Đây cũng là một yêu cầu trong việc giáo dục kỹ năng giao tiếp
cho trẻ nhỏ.

•

2. Các hành vi ứng xử thích hợp/ không thích hợp




sự ổn định và hình thành tư duy logic - biết cái gì xảy ra trước, cái gì
sẽ đến để có được những chuẩn bị và đáp ứng thích hợp.
• Đối với người lớn, trẻ cần được tập cho những lời nói lễ phép và tự
nhiên, không quá màu mè và hình thức nhưng cũng không được phép cộc
lốc và xuồng sã - Điều này trẻ sẽ học được một cách hiệu quả thông qua
cách giao tiếp và ứng xử của bố mẹ với người khác. Chúng ta sẽ không
thể cấm trẻ nói năng thô lỗ nếu chính bố mẹ thích "xả rác bằng miệng" và
cũng không thể buộc trẻ lễ phép khi bố mẹ không có những hành vi lịch
sự tối thiểu.
• Ngoài bố mẹ, trẻ có thể bắt chước các hành vi và ngôn ngữ không
thích hợp ở họ hàng, những người giúp việc hay thậm chí cả những người
hàng xóm nếu gia đình sống trong một khu phố lao động, trẻ em thường
xuyên tiếp xúc với nhiều hạng người khác nhau. Vì thế, chúng ta cũng
cần lưu ý đến những nguồn có khả năng gây "ô nhiễm" cho lời nói và
hành động của trẻ, mà nhiều khi rất nặng nề nếu như không được ngăn
ngừa và phát hiện sớm.
•

3. Biện pháp giáo dục và tác động:

• Kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng thực hành . Những lời
dạy dỗ sáo rỗng không đem lại kết quả tốt mà còn phản tác dụng, khi trẻ
em được chứng kiến những cảnh: nói vậy mà không phải vậy - vì chắc
chắn trẻ sẽ nhìn vào hành động của người lớn chứ không nghe theo
những gì mà người lớn dạy bảo, trừ khi có những hành động minh chứng
cho sự dạy dỗ đó.
• Tuy nhiên, chúng ta cũng đừng quá lo lắng cho rằng mình phải là
một bậc cha mẹ mẫu mực thì mới có thể dạy con ứng xử hay mới có thể


•

- Không tự tiện lấy và sử dụng đồ dùng của người khác.

• Và cả ba khía cạnh này sẽ được trẻ học rất tốt qua sự làm gương của
bố mẹ, khi chúng ta biết cám ơn và xin lỗi những người mà chúng ta tiếp
xúc trên đường phố, hay trong sự va quẹt khi giao thông, cũng như ở
ngay ở trong gia đình khi chính bố mẹ không tự tiện lục cặp của trẻ,
không tự tiện lấy những món đồ của trẻ hay của người khác để sử dụng
cho riêng mình thì chắc chăn việc chúng ta dạy các em những ngôn ngữ
giao tiếp này rất dễ dàng.
•

E. KỸ NĂNG GIAO TIẾP GIỮA TRẺ VỚI TRẺ

• Nếu chúng ta quan sát một nhóm trẻ chơi trong các lớp mẫu giáo, thì
sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh những nhóm trẻ chơi với một loại công cụ
hay những món đồ chơi nào đó nhưng hầu như chúng không có sự phối
hợp với nhau. Nói cách khác, trẻ chưa có khả năng cùng chơi với nhau


hay biết phối hợp để chơi. Trẻ chơi theo khả năng nhận thức và tư duy
của bản thân và điều này mang tính cá nhân, không trẻ nào giống trẻ nào.
•

1. Phát triển kỹ năng giao tiếp nơi trẻ nhỏ

• Vì vậy, trong chương trình giáo dục MG, thì các trò chơi chung và
những hoạt động như đóng kịch ( theo các câu chuyện kể ) và chơi các


không phê bình bản thân đứa trẻ : Con tệ quá, sao lại giành đồ chơi của
bạn như thế ?" hay có phản ứng tệ hơn : " Thôi, đừng thèm chơi với bạn
đó nữa, về nhà mẹ cho đồ chơi đẹp hơn".
KẾT LUẬN:Kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng nền tảng để
giúp trẻ nhận biết các giá trị sống và hình thành các kỹ năng sống - Vì
thế cần được quan tâm và giúp trẻ phát triển một cách tiên tiến - từng
bước một trong suốt chiều dài phát triển nhân cách của trẻ.