Giáo án Ngữ Văn 12 Giáo Viên thực hiện: Đinh Ngọc Tú
Giáo án tuần 24
Tiết PPCT 70, 71– Văn học.
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
Nguyễn Minh Châu
---------------------------------------------------
A.Mục tiêu bài học:
Giúp hs:
1. Kiến thức:
- Cảm nhận được suy nghĩ của người nghệ sĩ nhiếp ảnh khi phát hiện ra sự thật : đằng sau
bức ảnh rất đẹp về chiếc thuyền trong sương sớm mà anh tình cờ chụp được là số phận đau đớn
của người phụ nữ và bao ngang trái trong một gia đình làng chài. Từ đó thấu hiểu : mỗi người
trong cõi đời, nhất là người nghệ sĩ, không thể đơn giản, sơ lược khi nhìn nhận cuộc sống và con
người.
2. Kĩ năng:
- Thấy được nghệ thuật kết cấu độc đáo, cách triển khai cốt truyện, khắc họa nhân vật của
cây bút viết truyện ngắn có bản lĩnh và tài hoa.
B. Phương pháp thực hiện
- Gợi mở, phát vấn, thảo luận nhóm, thuyết giảng.
C. Phương tiện thực hiện:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án .
- Phương án tổ chức lớp học, nhóm học: phát vấn, đàm thoại với cá nhân, tập thể, thảo luận
nhóm…
2. Chuẩn bị của học sinh:
Đọc SGK, TLTK để củng cố kiến thức cũ và chuẩn bị bài học theo HDHB.
1. Ổn định,
2. KTBC:
-Phân tích hai nhân vật Chiến và Việt, tìm những điểm giống nhau và khác nhau, ý
nghĩa tư tưởng thẩm mỹ của chúng?
-Phân tích nhân vật chú Năm, người sở hữu tiếng hò đặc biệt, người ghi chép cuốn sổ

chốt ý chính.
I. Tiểu dẫn:
1. Tác giả:
Nguyễn Minh Châu (1930-1989)
- Quê quán: Làng Thơi, xã Quỳnh Hải,
Quỳnh Lưu, Nghệ An.
- 1950: tham gia quân đội là nhà văn quân
đội.
- Sau 1975 văn chương Nguyễn Minh Châu đi
vào cuộc sống đời thường.
-Là nhà văn “mở đường tinh anh và tài năng
nhất của văn học ta hiện nay” (Nguyên
Ngọc).
-Năm 2000, ông được tăng giải thưởng HCM
về văn học.
2. Tác phẩm chính: ( SGK)
?: Thời điểm ra đời của tác
phẩm ?
- GV nêu đặc điểm tác phẩm
HS trả lời 3. Văn bản “Chiếc thuyền ngoài xa”
- Sáng tác : 1987
- Tác phẩm mang đậm phong cách tự sự triết
luận dung dị đời thường
- Cho HS đọc văn bản.
- Hay tóm tắt nội dung truyện.
- Tìm ý chính của truyện
HS đọc, Cả lớp
cùng theo dõi.(
chia vai để học
sinh đọc)

hiện được điều đó?
?Em có nhận xét gì về người
nghệ sĩ khi anh ta phát hiện
được một cảnh đắt như vậy?
ngần của tâm hồn
- Bối rối, trong trái tim như có cái gì đó bóp
thắt vào.
=> Người nghệ sĩ thấy hạnh phúc khi khám
phá được vẻ đẹp bất ngờ, lí thú của thiên
nhiên.
- Khi chiếc thuyền đã vào bờ,
người nghệ sĩ nhiếp ảnh phát
hiện ra cảnh tượng gì và
?Người nghệ sĩ có thái độ như
thế nào ?
? Tác giả so sánh cảnh tượng
diễn ra trước mắt với điều gì?
?Điều gì đã làm cho tác giả có
sự so sánh như vậy?(quái đản
ở chỗ nào)
?Nếu đặt mình vào địa vị
người đàn bà em sẽ chọn cách
xử sự nào?
Học sinh trả lời
HS lựa chọn
-Ko để chồng
đánh như vậy.
-Kêu cứu
-Khóc lóc van
xin.

con người - mối quan hệ giữa
cuộc đời với nghệ thuật?
=> Cảnh tượng đầy nghịch lý, mâu thuẫn, đối
lập
 Cuộc đời vốn chứa đựng nhiều điều phức
tạp, đầy mâu thuẫn.
* Mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời:
nghệ thuật vốn nảy sinh từ cuộc sống nhưng
không bao giờ cuộc sống cũng là nghệ thuật
chiếc thuyền ngoài xa mang đến cho người
nghệ sĩ bức ảnh đẹp toàn bích nhưng chiếc
thuyền ở gần lại phơi bày một hiện thực
nghiệt ngã về thân phận con người
*Hoạt động 3: H.dẫn hs tìm
hiểu câu chuyện ở tòa án.
?: Người đàn bà làng chài ở
HS tóm tắt
(cần nêu những
nét chính)
3. Câu chuyện ở tòa án huyện:
* Câu chuyện về người đàn bà làng chài:
- Đó là câu chuyện về sự thật cuộc đời
Giáo án Ngữ Văn 12 Giáo Viên thực hiện: Đinh Ngọc Tú
toà án huyện đã kể chuyện gì?
?:Tìm những lời tâm sự của
người đàn bà hàng chài?
GV: nó là mặt trái của bức
tranh về vẻ đẹp thanh bình của
thuyền và biển
?: Phùng và Đẩu có quan điểm

=> Qua câu chuyện của người đàn bà, ta càng
thấy rõ: không thể dễ dãi đơn giản nhìn nhận
sự vật hiện tượng trong đời sống
- Người nghệ sĩ Phùng khi nghe câu chuyện:
Ngạc nhiên xúc động thì ra đằng sau vẻ xấu
xí, thô kệch của người đàn bà lạc hậu lại lấp
lánh tình thương, lòng vị tha, đức hi sinh của
người mẹ -> triết lí sâu sắc về cuộc sống và
con người:
+ Quan niệm hạnh phúc của con người nhiều
khi thật đơn giản, khát vọng hạnh phúc thật
nhỏ bé mà vẫn nằm ngoài tầm tay.
+ Sự tàn bạo nhiều khi sinh ra từ nghèo đói,
vất vả.
?: Theo em truyện ngắn có
những đặc sắc nghệ thuật gì?
HS phát biểu GV chốt lại
GV: Tác giả đã nhập thân vào
nhân vật tạo ra một điểm nhìn
trần thuật sắc sảo, tăng cường
được sức khám phá đời sống.
GV: Giọng điệu lão đàn ông
thô bỉ, tàn nhẫn với từ ngữ tục
tằn; lời nói của người đàn bà
dịu dàng, độ lượng, xót xa
Nêu nhận xét,
suy nghĩ, đánh
giá.
4. Nghệ thuật:
a. Tình huống truyện

hiện vẻ đẹp con người còn tiềm ẩn, khắc
khoải lo âu trước cái ác, cái xấu.)
- Vẻ đẹp của cốt cách nghệ sĩ đôn hậu, điềm
đạm, chiêm nghiệm lẽ đời để rút ra triết lý
nhân sinh sâu sắc.
- Tác phẩm đặt ra những vấn đề mang tính
thời sự nhưng có giá trị mọi thời, mọi người.
GV ra đề luyện tập:
So sánh quan niệm nghệ thuật
của Nguyễn Minh Châu trong
2 truyện ngắn “Bức tranh” và “
Chiếc thuyền ngoài xa”
IV.Luyện tập:
-Bức tranh là sự tự nhân thức, tự phê phán
của con người dưới ánh sáng của lương tâm
và đạo đức.
-Chiếc thuyền ngoài xa là sự nhận thức và
phê phán cái ác, cái xấu trong đời sống gia
đình, xã hội.
3.Củng cố, hướng dẫn học ở nhà:
- Nắm vững nội dung phần đọc - hiểu.
- Tìm hiểu những nhân vật còn lại của tác phẩm.
- Soạn bài : Thực hành về nghĩa hàm ý
4. Rút kinh nghiệm, bổ sung
Giáo án tuần 24
Tiết PPCT 72– Tiếng Việt.
THỰC HÀNH VỀ HÀM Ý
---------------------------------------