SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BÀ RỊA-VŨNG TÀU
TRƯỜNG THPT ĐINH TIÊN HOÀNG



BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
DẠY HỌC MỘT SỐ KIẾN THỨC TRONG
CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÍ PHỔ THÔNG
GẮN VỚI SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI
ĐỊA PHƯƠNG

Người thực hiện : Vũ Thị Ngọc Ánh
Đơn vị công tác: Trường THPT Đinh Tiên Hoàng
Năm học : 2018 - 2019
Vũng Tàu, 2018


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương

MỤC LỤC
Mục lục..................................................................................................................

1

1. Cơ sở đề xuất giải pháp ....................................................................................

2

1.1 Lí do chọn đề tài..............................................................................................


2.1.1 Thực trạng dạy, học vật lí ở nhà trường phổ thông......................................

3

2.1.2 Hoạt động sản xuất kinh doanh....................................................................
2.1.3 Ý nghĩa của hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với hoạt động giáo dục
dạy học ở trường phổ thông …..............................................................................
2.1.4 Quy trình tổ chức dạy học gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa phương.....
2.1.5. Những yêu cầu về dạy học nhà trường gắn với sản xuất kinh doanh..........
2.1.6 Một số hình thức dạy học gắn với sản xuất, kinh doanh..............................
2.2 Một số kiến thức vật lí gắn với sản xuất kinh doanh tại địa phương .............
2.3 Một số chủ đề minh họa……………………………………...........................
Chủ đề 1: Các tật của mắt và cách khắc phục, kinh doanh mắt kính....................
Chủ đề 2: Sự chuyển thể của các chất và ứng dụng đúc đồng ...........................
Chủ đề 3: Dòng điện trong chất điện phân, trang sức xi mạ ..............................
3. Hiệu quả chuyên đề ..........................................................................................
4. Kết luận và đề xuất ý kiến.................................................................................
Phụ lục 1: Tiêu chí đánh giá hoạt động từng nhóm thông qua các năng lực
đạt được ................................................................................................................
Phụ lục 2: Các phiếu học tập của đề tài các tật của mắt và cách khắc phục,
kinh doanh kính mắt .............................................................................................
Phụ lục 3: Các phiếu học tập của đề tài các tật của mắt và cách khắc phục,
kinh doanh kính mắt ............................................................................................
Phụ lục 4: Các phiếu học tập của đề tài dòng điện trong chất điện phân, trang sức xi mạ
Phụ lục 5: Một số hình ảnh trải nghiệm thực tiễn và báo cáo trên lớp .................
Tài liệu bổ trợ ......................................................................................................
Tài liệu tham khảo ..............................................................................................

4


đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá
trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm
chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết
hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội ”
Vật lí là một bộ môn khoa học tự nhiên gắn liền với đời sống thực tiễn và sản
xuất kinh doanh góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội, ngược lại chính sự phát
triển của xã hội lại có tác động không nhỏ đến quá trình nghiên cứu, phát triển khoa
học. Do đó, dạy học vật lí không chỉ đơn thuần là dạy học lý thuyết mà còn hướng dẫn
học sinh biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn sản xuất kinh doanh.
Theo đánh giá chung mô hình dạy học gắn liền với thực tiễn sản xuất đời sống địa
phương mang lại hiệu quả tích cực đối với cả người dạy lẫn người học.
Khi tham gia học tập trong môi trường này, học sinh thường đóng một vai cụ thể,
từ đó kích thích hứng thú trong việc tiếp thu kiến thức và hình thành kĩ năng của học
sinh. Cùng đó thông qua việc thường xuyên được tiếp cận với các hoạt động thực tiễn
sản xuất, giúp học sinh có nhiều cơ hội hơn trong việc gắn lý thuyết với thực hành, tư
duy và hành động, nhà trường và xã hội. Giúp việc học tập trong nhà trường giống hơn
với việc học tập trong thế giới thật.
Khi tham gia các hoạt động thực tiễn người học có cơ hội để thử thách năng lực
khác nhau của bản thân; học sinh được rèn khả năng tư duy, suy nghĩ sâu sắc khi gặp
những vấn đề phức tạp; học sinh được đặt trong tình huống buộc phải thăng tính chủ
động trong việc xây dựng kế hoạch, thực hiện nhiệm vụ, giải quyết các vấn đề phát sinh
một cách tốt nhất, từ đó phát huy tích cực, tự lực, tính trách nhiệm, năng lực giải quyết
các vấn đề của học sinh.
Học sinh có điều kiện để khám phá, đánh giá, giải thích và tổng hợp thông tin từ
các tình huống thực tiễn của địa phương; Có cơ hội để vận dụng và phát triển kiến thức
lý thuyết đã học và đặc biệt rèn luyện cho học sinh phát triển năng lực giải quyết các
vấn đề phức tạp gặp phải trong khi tham gia các hoạt động thực tiễn.
Thông qua hoạt động gắn với sản xuất kinh doanh của địa phương, giáo viên có
điều kiện tìm hiểu sâu hơn các kiến thức liên quan, các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn,
nắm được ứng dụng của kiến thức vào đời sống sản xuất kinh doanh từ đó có phương

Đồng thời tham khảo sản phẩm sau chuyên đề của một số trường THPT trong tỉnh
Bà Rịa Vũng Tàu.
Tham khảo một số chuyên đề trên mạng internet
1.4.2. Nghiên cứu thực nghiệm
Tiến hành tiết chuyên đề dạy học vật lí gắn với sản xuất kinh doanh ở địa phương
2. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1 Cơ sở lí thuyết
2.1.1 Thực trạng dạy, học vật lí ở nhà trường phổ thông
Vật lý là một trong những môn học khó trong trường phổ thông, nếu không có bài
giảng, phương pháp phù hợp, rất dễ làm cho học sinh thụ động tiếp thu. Đã có hiện
tượng một số bộ phận học sinh không muốn học Vật lý, ngày càng lạnh nhạt với giá trị
thực tiễn của Vật lý.
Nguyên nhân đầu tiên là do chương trình hiện nay vẫn còn nặng về mặt kiến thức.
Trong một tiết học, với nội dung kiến thức tương đối nhiều, giáo viên cố gắng để
chuyển tải kiến thức cho học sinh, nên thời gian để liên hệ thực tế hoặc mở rộng, thực
hiện các thí nghiệm, nâng cao kiến thức là rất hạn chế.

Page 3


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
Hơn nữa, cơ sở vật chất dành cho phòng học bộ môn Vật lý ở nhiều trường còn
hạn chế nên thực hiện các thí nghiệm cũng gặp nhiều khó khăn; học sinh ít có điều kiện
tiếp xúc với thí nghiệm thực hành để hiểu hơn về các hiện tượng thực tế của bài học dẫn
đến học sinh không quan sát, không hiểu rõ được hiện tượng, không được trực tiếp tiến
hành thí nghiệm; từ đó kém hứng thú, ghi nhớ bài học máy móc, nhanh quên kiến thức
và vận dụng kiến thức vào thực tiễn rất yếu kém.
Cạnh đó dạy học vật lí còn chưa gắn liền với sản xuất, kinh doanh nên còn xa dời
định hướng phát triển nghề ngiệp, còn chưa phát huy tốt vai trò định hướng, phân luồng

+ Kỹ năng đặt câu hỏi
Page 4


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
+ Kỹ năng hợp tác
+ Kỹ năng trình bày suy nghĩ ý tưởng
+ kỹ năng tư duy phê phán
+ Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm
+ Kỹ năng quản lí thời gian
+ Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
2.1.4 Quy trình tổ chức hoạt động dạy học gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa
phương
Từ kinh nghiệm triển khai thí điểm chương trình giáo dục nhà trường gắn với sản
xuất, kinh doanh tại một số địa phương thời gian qua có thể đề xuất quy trình tổ chức
thực hiện hoạt động giáo dục, dạy học gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa phương như
Bước 1: Lựa chọn cơ sở sản xuát kinh doanh tại địa phương phù hợp với nội dung dạy học

Bước 2: Lựa chọn nội dung giáo dục/dạy học

Bước 3: Khảo sát cơ sở sản xuất/kinh doanh

Bước 4: Lập Kế Hoạch Giáo Dục/Dạy Học

Bước 5: Thực hiện kế hoạch giáo dục/dạy học
sau

Page 5


*. Tiến trình
- Tìm hiểu cơ sở sản xuất kinh doanh tại địa phương liên quan đến chủ đề, bài học
để lựa chọn nội dung dạy học, lập kế hoạch dạy học. Mục đích chính là sưu tầm, thu
thập các tư liệu, số liệu, sự phát triển của ngành nghề sản xuất kinh doanh của địa

Page 6


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
phương tại các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ. Giáo viên có thể thực hiện hoặc
hướng dẫn học sinh và giao cho một số nhóm thực hiện để báo cáo kết quả trên lớp.
- Tổ chức dạy học trên lớp, chú ý đến hoạt động học để học sinh được tiếp thu,
vận dụng và thảo luận những vấn đề liên quan đến sản xuất và kinh doanh của địa
phương.
- Giao nhiệm vụ cho học sinh tự tìm hiểu một số vấn đề của cơ sở sản xuất kinh
doanh tại địa phương và mở rộng cho ngành nghề khác.
- Họp tổ sinh hoạt chuyên môn, rút kinh nghiệm bài học.
*. Ưu điểm và hạn chế
Phương án này tuy có tính khả thi là thực hiện dễ dàng trên lớp do việc kết hợp
dạy lồng ghép các nội dung liên quan đến ngành nghề sản xuất kinh doanh.
Hạn chế là khó đạt hiệu quả cao, đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị rất kỹ lưỡng
và trong quá trình thực hiện phải thường xuyên chú ý tới nhiệm vụ gắn nội
dung dạy học với hoạt động sản xuất kinh doanh
*. Một số lưu ý
Giáo viên cần xác định mức độ liên hệ, sử dụng tư liệu trong bài học để lựa chọn
thích hợp. Vì thời gian trên lớp có hạn nên giáo viên và học sinh phải chủ động chuẩn bị
trước các tư liệu về sản xuất kinh doanh của cơ sở địa phương.
b. Hình thức tổ chức tham quan học tập tại cơ sở sản xuất, kinh doanh
*. Mô tả hình thức

điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện dạy học hiện nay thì việc thực hiện dạy học các
bài thực hành gặp rất nhiều khó khăn), hoặc bố trí đưa học sinh đi tham quan như một
hoạt động ngoại khóa vào một buổi nào đó mà học sinh được nghỉ học.
c. Hình thức tiến hành bài học tại cơ sở sản xuất, kinh doanh
*. Mô tả hình thức
Theo phương án này, toàn bộ nội dung dạy học được thực hiện tại cơ sở sản xuất
kinh doanh. Do vậy, giáo viên cần chọn những bài, nội dung phù hợp mà có thể thực
hiện được tại cơ sở sản xuất kinh doanh.
*. Tiến trình
- Tìm hiểu cơ sở sản xuất kinh doanh tại địa phương liên quan đến chủ đề, bài học
để lựa chọn nội dung giáo dục,dạy học và liên hệ để khảo sát cơ sở sản xuất, kinh
doanh, từ đó lập kế hoạch giáo dục,dạy học.
- Thực hiện hoạt động giáo dục,dạy học tại cơ sở giáo dục theo kế hoạch.
- Sinh hoạt chuyên môn thông qua nghiên cứu bài học.
*. Ưu điểm và hạn chế
Phương án dạy học này gắn với các nội dung liên quan đến ngành nghề sản xuất
kinh doanh có tác dụng cao nhất nhằm phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, thông
qua hoạt động có tác dụng hỗ trợ cho giáo dục hướng nghiệp phân luồng sau khi các em
rời ghế nhà trường.
Hạn chế là đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị rất kỹ lưỡng và trong quá trình thực
hiện phải thường xuyên chú ý tới nhiệm vụ gắn nội dung dạy học với hoạt động sản
xuất kinh doanh. Giáo viên phải tổ chức thật khoa học tất cả các khâu: từ việc đưa đón
học sinh đi lại, giao nhiệm vụ, theo dõi hoạt động của học sinh để có kết quả học tập
mong muốn sau bài học.
*. Một số lưu ý
Với phương án này, khâu chuẩn bị rất quan trọng. Một mặt giáo viên phải làm
việc trước với cơ sở để chuẩn bị báo cáo viên, phương tiện dạy học; một mặt, giáo viên
phải hướng dẫn học sinh chuẩn bị đọc trước bài ở nhà và những việc cần làm khi thăm
quan học tập tại cơ sở. Ngoài ra, sau buổi học tại cơ sở, giáo viên cần kiểm tra, điều
chỉnh, bổ sung nội dung dạy học nếu thấy cần thiết.

Với phương án này, GV cần hướng dẫn học sinh phương pháp nghiên cứu khoa
học ở tất cả các quy trình của quá trình nghiên cứu: từ việc khảo sát, đặt vấn đề, xây
dựng giả thuyết, lập đề cương, thực hiện nghiên cứu, thu thập thông tin, xử lý thông tin
và viết báo cáo khoa học… Giáo viên phải liên hệ và làm việc trước với cơ
sở sản xuất kinh doanh, các nhà khoa học, kỹ sư… giúp các em hoàn thành nhiệm vụ.
2.2 Một số kiến thức vật lí gắn với sản xuất kinh doanh tại địa phương
Lớp 10
TT
Bài học
Nghề liên
Kĩ năng
Kiến thức
Cơ sở sản xuất kinh
quan
nghề
vận dụng
doanh
Cơ khí
Mài
Lực ma sát *. Cơ sở cơ khí Quốc
làm mòn bề Văn, 68 Phạm Hồng
mặt.
Thái, Phường 7, thành
phố Vũng Tàu
*. Cơ sở cơ khí
Văn Giáp, 17 Lê Hồng
Phong, Phường 7, thành
Page 9




3

Ngẫu lực

Các
nguyên lí
của nhiệt
động lực
học

Cơ khí

Máy lạnh

Thay má
phanh

Má phanh
bị mòn do
ma sát

Xoáy đinh
ốc

Dùng ngẫu
lực để vặn,
xoáy

Hiệu suất

*. Cơ sở điện lạnh
Đinh Luận 100 Xô
Viết Nghệ Tĩnh, kiot
số 7, phường Thắng
Tam, thành phố Vũng
Tàu


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương

4

Sự chuyển
thể của các
chất

Đúc

Đúc chuông,
tượng, đúc
các chi tiết
máy

Sự nóng
chảy và
động đặc

Làng nghề đúc đồng
xã Long Sơn, huyện


8

Dòng điện
trong chất
bán dẫn

Điện tử

Điện cơ Thành
Kiểm tra cầu Tác dụng
Chuyên, 107 Xô Viết
chì, hàn
nhiệt của
Nghệ Tĩnh, phường
thiếc
dòng điện Thắng Tam, thành phố
Vũng Tàu
Hiện tượng
*. Cơ sở kinh doanh
điện phân, vàng , bạc, trang sức xi
Hiện tượng
mạ Hiền Lộc
Xi mạ kim
dương cực
*. Cơ sở kinh doanh
loại, mạ
tan
vàng , bạc, trang sức xi
vàng, mạ

trong chất
điot tranzito
chữa các thiết bị điện
bán dẫn
tử 179 Xô Viết Nghệ
Tĩnh, phường Thắng
Tam, thành phố Vũng
Tàu
Page 11


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
9

Phản xạ
toàn phần

Mắt

10

Y học

Nhãn khoa
Kính mắt

Nội soi

Kiểm tra độ

Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa
Vũng Tàu.

Lớp 12

11

Dao động
tắt dần

12

Đặc trưng
vật lí sinh
lí của âm

Cơ sở phục hồi phuộc
Sửa xe máy
nhún bác Sáu Phuộc
Kiểm tra
Dao động
Phục hồi
349/5 Trương Công
giảm xóc
tắt dần
phuộc nhún
Định, thành phố Vũng
Tàu
*. Nhạc cụ Tấn Đạt
51 Cô Giang, phường

chỉ có điện
trở

Máy phát
điện xoay
chiều

Điện dân
dụng

Kiểm tra dây
đốt bàn là,
nồi cơm
điện

Tác dụng
nhiệt của
dòng điện
xoay chiều

Điện dân
dụng

Sửa chữa
mày phát
điện xoay
chiều cỡ nhỏ

Máy phát
điện xoay

I. Xác định vấn đề cần giải quyết (bài học gắn với sản xuất, kinh doanh)
Xác định được cấu tạo, hoạt động và các tật của mắt: nội dung này liên quan chặt
chẽ với các kiến thức về nhãn khoa, kính mắt; các kỹ năng về kiểm tra độ cận, viễn của
mắt.
Với chủ đề “các tật của mắt và cách khắc phục- kinh doanh kính thuốc” gắn
liền với hoạt động kinh doanh mắt kính sẽ giúp cho HS phát triển phẩm chất và năng
lực, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn, thực hiện việc tư vấn nghề nghiệp hướng
nghiệp phân luồng sau trung học.
Ngành nghề liên quan đến bài học: dịch vụ y tế, kinh doanh mắt kính, chăm sóc
mắt định kỳ… Đây là ngành nghề liên quan trực tiếp đến mọi người ở mọi thời điểm. Vì
vậy, các dịch vụ y tế, nghề kinh doanh mắt kính có thị trường rất rộng vì nó luôn được
mọi người, mọi nhà mong muốn sử dụng.
II. Những công việc chuẩn bị cho phương án tổ chức dạy học.
- Liên hệ với cửa hàng kinh doanh mắt kính BV Điện Biên Phủ, địa chỉ : số 19
đường Ba Mươi Tháng Tư, phường 9, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu
Khảo sát các cửa hàng kinh doanh mắt kính.
- Lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức thực hiện
- Lập kế hoạch dạy học: Chú ý đến đối tượng HS; điều kiện đảm bảo tài liệu, cơ
sở vật chất và đội ngũ GV.
- Xây dựng hệ thống câu hỏi,vấn đề của bài học gắn với các dịch vụ, kinh doanh
mắt kính để học sinh tìm hiểu tại cơ sở kinh doanh.
- Cho HS tham quan trải nghiệm ở phòng khám mắt, ở cửa hàng kinh doanh mắt
kính.
III. Kế hoạch dạy học
1. Mục tiêu bài học
a. Kiến thức, kỹ năng, thái độ
* Kiến thức
- Nêu được đặc điểm của mắt cận, mắt viễn về mặt quang học và cách khắc phục
các tật này.
- Trình bày được qui trình cơ bản của việc phát hiện mắt bị tật.

- Các phiếu học tập giao nhiệm vụ cho HS.
- Kế hoạch dạy học, câu hỏi kiểm tra đánh giá…
- Phiếu đánh giá sản phẩm, báo cáo…
b. Học sinh
- Hệ thống các câu hỏi chuẩn bị cho buổi trải nghiệm
- Vở ghi, SGK, Internet, tư liệu cung cấp
- Báo cáo kết quả tìm hiểu theo phiếu học tập.
3. Tổ chức hoạt động học
a. Hướng dẫn chung
Chủ đề được thực hiện theo 4 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Chuẩn bị cho trải nghiệm thực tiễn
Giáo viên liên hệ với cơ sở kinh doanh kính mắt để lên kế hoạch thời gian trải
nghiệm.
Học sinh nhận nhiệm vụ từ giáo viên tự tìm hiểu kiến thức liên quan đến mắt, các
tật của mắt và cách khắc phục qua SGK, qua các nguồn thông tin khác để từ đó đặt
ra các câu hỏi, các vấn đề cần giải quyết, xây dựng hệ thống các câu hỏi trải
nghiệm, trao đổi với giáo viên để hoàn thiện.
Page 15


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
Giai đoạn 2:Trải nghiệm thực tiễn
Học sinh tìm hiểu về các thiết bị đo khám mắt, quy trình sử dụng các thiết bị đó ở
thực tế, đặt câu hỏi cho nhân viên của cơ sở để thu thập những kiến thức từ thực
tiễn, sắp xếp và hệ thống các kiến thức đó lại.
Giai đoạn 3:Học tập ở nhà
Học sinh hoạt động theo nhóm thảo luận xây dựng kiến thức, làm báo cáo kết quả
thu thập từ trải nghiệm.
Giai đoạn 4: Trao đổi thảo luận trên lớp và nghiên cứu ở nhà

nghiệm thực *. Xây dựng báo cáo
cáo
trải
phát
tiễn, xây dựng Tìm hiểu thêm các thông tin từ các nghiệm
báo cáo
nguồn khác (sách báo, Internet), kết hợp (từ 1-2h)
những kiến thức đã ghi nhận từ trải
nghiệm, thảo luận nhóm, làm báo cáo
kết quả thu thập từ trải nghiệm .
Hình
Hoạt động 2:
- Chọn từ 1 đến 2 nhóm báo cáo kết 10 phút
thành
Báo cáo kết quả thu thập từ trải nghiệm và từ quá Trên lớp
kiến
quả
trình thảo luận của nhóm.

Page 16


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
Các nhóm nghiên cứu sách giáo khoa,
Hoạt động 3:
tìm hiểu, thảo luận các kiến thức về
Hình thành hệ
thức
- Các tật khúc xạ của mắt: tật cận thị và

phút
Trên lớp

15
phút
Trên lớp

5 phút

b. Hướng dẫn cụ thể các hoạt động học Chủ đề này cần thực hiện trong thời gian 2
tiết (1 tiết trên lớp theo quy định cộng với thời gian làm việc ở nhà). Cụ thể như sau
Hoạt động 1: HS chuẩn bị, tham gia trải nghiệm thực tiễn tại cửa hàng kinh doanh
kính mắt và xây dựng báo cáo ở nhà. Thời gian: từ 3 giờ tới 5 giờ
- Trải nghiệm tìm hiểu về:
+ Các thiết bị.
+ Phương pháp xác định các tật của mắt.
+ Cách dùng kính sao cho phù hợp với mắt.
- HS thu thập thông tin, sắp xếp các thông tin và đặt các câu hỏi
nghiên cứu về
a) Mục tiêu
+ Các tật cận thị và viễn thị.
+ Cách khắc phục tật cận thị và viễn thị.
- Tổ chức trải nghiệm thực tế, thu thập các thông tin thực tiễn tại
cửa hàng kinh doanh kính mắt BV Điện Biên Phủ, số 19, đường 30
tháng 4 thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.
- Sau đó tìm hiểu từ các nguồn khác ( sách giáo khoa, internet)về
b) Nội dung nguyên tắc hoạt động của các thiết bị xác định tật của mắt.
- Xây dựng báo cáo dựa trên các nhiệm vụ của phiếu học tập 01
và các kết quả trải nghiệm.
- Đề xuất các câu hỏi có liên quan.

-Liệt kê câu hỏi cần thiết thu thập thông tin để hoàn thành phiếu
học tập 01
- Chuẩn bị học liệu (vở ghi, phiếu học tập 01).
- Sau tham quan, trải nghiệm, HS thảo luận nhóm, xây dựng báo
cáo sản phẩm trải nghiệm.
Bài powerpoint báo cáo kết quả tìm hiểu thực tiễn và các câu hỏi
nghiên cứu của các nhóm kết quả làm được.
Giáo viên đánh giá việc trình bày, đánh giá sản phẩm là các câu
hỏi, ý kiến trao đổi, đánh giá kết quả qua vở ghi.

Hoạt động 2: Báo cáo kết quả trải nghiệm tại lớp - 10 phút
a) Mục tiêu
Báo cáo về việc sử dụng các thiết bị xác định các tật khúc xạ của
mắt, cách khắc phục bằng cách đeo kính.
b) Nội dung -Trình bày các báo cáo, trao đổi kết quả trải nghiệm.
-Trình bày, thảo luận để thống nhất các câu hỏi nghiên cứu
+. Tật cận thị: đặc điểm cách khắc phục
+. Tật viễn thị: đặc điểm cách khắc phục
- Đại diện HS của các nhóm báo cáo trước lớp về các kết quả trải
c) Gợi ý tổ nghiệm. Các nhóm còn lại lắng nghe, trao đổi, bổ sung.
chức
hoạt - Đại diện HS trình bày các câu hỏi đặt ra khi trải nghiệm để thảo
động
luận và lựa chọn các câu hỏi hợp lí.
- Thống nhất các câu hỏi nghiên cứu.
- HS tiến hành trình bày báo cáo và thảo luận theo kế hoạch.
- Lựa chọn được các câu hỏi hợp lí.
d) Sản phẩm Các câu hỏi mong muốn:
mong đợi
 Sự điều tiết của mắt?

thảo luận và lựa chọn các câu hỏi hợp lí.
Các báo cáo, bản ghi chép của các nhóm đầy đủ nội dung đạt các
yêu cầu về
d) Sản phẩm + Sự tạo ảnh qua thấu kính mắt
mong đợi
+ Các tật của mắt ( cận thị, viễn thị ) và cách khắc phục
- Giáo viên đánh giá quá trình thảo luận nhóm, đánh giá sản phẩm.
e) Đánh giá - Học sinh tham gia đánh giá lẫn nhau về vai trò, sự đóng góp của
từng thành viên trong nhóm.
Hoạt động 4: Hệ thống hóa kiến thức và luyện tập- 15 phút
Giáo viên nhận xét , bình luận, khen ngợi, động viên và giao
a) Mục tiêu
nhiệm vụ tìm tòi nghiên cứu cho học sinh.
- Giáo viên chuẩn hóa, bổ sung kiến thức, hệ thống hóa kiến thức.
- Học sinh vận dụng giải bài tập đơn giản về các tật của mắt
Bài 1: Một người mắt có tật khúc xạ, có khoảng nhìn rõ từ
12,5cm đến 50cm.
b) Nội dung
a) Người này bị tật gì? Tại sao?
b) Tìm độ tụ của kính cần đeo ( sát mắt) để người này nhìn rõ vật ở
vô cực mà mắt không phải điều tiết.
c) Khi đeo kính trên, người này nhìn rõ được các vật đặt gần nhất
cách mắt bao nhiêu?
Bài 2: Một người mắt có tật khúc xạ, nhìn rõ được vật đặt cách
Page 19


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
mắt gần nhất 40cm.

nhân lực và nhu cầu của thị trường.
+ Giao các nhóm HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà, xây dựng sản phẩm
là bài giới thiệu trước lớp, được hỗ trợ giúp đỡ khi cần thiết.
c) Gợi ý tổ
+ Hoạt động của GV:
chức
hoạt
- Yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ, hướng dẫn các em hoạt động
động
ngoài giờ (thực hiện phiếu học tập 02)
- Chuẩn bị học liệu (SGK, vở ghi, tư liệu…), thiết bị dạy học (tranh
ảnh, mô hình, thí nghiệm thực/ảo/mô phỏng, video, slide)…
- Các bài viết của HS về cách khắc phục các tật của mắt trong thực
d)Sản phẩm tế.
mong đợi
- Các bài viết của HS về ngành nghề liên quan đến mắt, yêu cầu về
nguồn nhân lực và nhu cầu của thị trường.
e) Đánh giá GV đánh giá quá trình làm việc nhóm và báo cáo sản phẩm.
Page 20


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương

IV. Câu hỏi kiểm tra đánh giá
Câu 1: Mắt không có tật là mắt
A. khi không điều tiết, có tiêu điểm nằm trên võng mạc.
B. khi điều tiết, có tiêu điểm nằm trên võng mạc.
C. khi không điều tiết, có tiêu điểm nằm trước võng mạc.
D. khi điều tiết, có tiêu điểm nằm trước võng mạc.

D. D = - 0,5dp
Câu 7: Một người viễn thị có khoảng nhìn rõ ngắn nhất là 50cm. Độ tụ của kính mà
người ấy sẽ đeo sát mắt để có thể đọc được các dòng chữ nằm cách mắt gần nhất 25cm
là A.1,5điôp
B.2điôp
C.-1,5điôp
D.-2điôp
Câu 8: Một người lúc về già chỉ nhìn rõ các vật nằm cách mắt trong khoảng từ 40 cm
đến 50 cm. Để có thể đọc sách cách mắt 20cm khi mắt điều tiết tối đa, người ấy phải
đeo sát mắt một kính có độ tụ bằng
A.-2đp
B.-2,5đp
C.2,5đp
D.2đp

Chủ đề 2: SỰ CHUYỂN THỂ CỦA CÁC CHẤT VÀ ỨNG DỤNG
ĐÚC ĐỒNG
( Vật lí 10 dự kiến dạy trong học kì II năm học 2018-2019 )
Page 21


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
I. Xác định vấn đề cần giải quyết (bài học gắn với sản xuất kinh doanh)
Xây dựng chủ đề “ Sự chuyển thể của các chất và ứng dụng đúc đồng ” giúp cho
học sinh phát triển phẩm chất năng lực, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn, thực
hiện tư vấn nghề nghiệp, hướng nghiệp phân luồng sau trung học.
Ngành nghề liên quan đến bài học: Nghề đúc đồng tại làng nghề đúc đồng thôn
Long Sơn, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Nghề đúc đồng ở Long Điền có từ những năm 90 của thế kỷ XVII, trải qua hàng

trong bài.
Page 22


Dạy học một số kiến thức trong chương trình vật lí phổ thông gắn với sản xuất
kinh doanh tại địa phương
- Giải thích được nguyên nhân của trạng thái hơi bão hòa dựa trên quá trình cân
bằng động giữa bay hơi và ngưng tụ.
- Giải thích được nguyên nhân của các quá trình này dực trên chuyển động của các
phân tử.
- Áp dụng được công thức tính nhiệt hóa hơi của chất lỏng để giải các bài tập đã cho
trong bài.
- Nêu được những ứng dụng liên quan đến các qua trình nóng chảy- đông đặc,
bay hơi- ngưng tụ và quá trình sôi trong đời sống..
- Tìm hiểu ngành nghề, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tại địa phương liên
quan đến hiện tượng nóng chảy và đông đặc.
* Thái độ
- Quan tâm đến các sự kiện, hiện tượng về nóng chảy và đông đặc.
- Hào hứng và chủ động nhận nhiệm vụ tìm hiểu về nghề đúc Đồng ... , tìm hiểu
các hiện tượng liên quan đến hiện tượng nóng chảy và đông đặc.
- Chia sẻ, hợp tác, có tinh thần xây dựng khi trao đổi các vấn đề bài học.
b. Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh
Năng lực tự học và tự giải quyết vấn đề và sáng tạo; giao tiếp và hợp tác; ngôn ngữ, tính
toán, tìm hiểu KHTN&XH, công nghệ. Cụ thể:
- Năng lực giải quyết vấn đề nghiên cứu của bài học trong SGK và thực tiễn.
- Năng lực hợp tác nhóm: làm thí nghiệm, trao đổi thảo luận, trình bày kết quả thí
nghiệm.
- Năng lực tìm tòi, khám phá về nghề đúc Đồng ...
- Năng lực tính toán, trình bày và trao đổi thông tin.
- Năng lực thực hành.

Học sinh hoạt động theo nhóm thảo luận xây dựng kiến thức, làm báo cáo kết quả
thu thập từ trải nghiệm
Giai đoạn 4: Trao đổi thảo luận trên lớp và nghiên cứu ở nhà
Học sinh báo cáo kết quả thực nghiệm, thảo luận hình thành kiến thức.
Dự kiến việc tổ chức các hoạt động theo thời gian như bảng dưới đây:
Quá trình
Hoạt động
dạy học

Tình
huống

Nội dung hoạt động

*. Chuẩn bị trải nghiệm
Học sinh tự tìm hiểu kiến thức
liên quan đến nghề đúc đồng, các
giai đoạn của quá trình này qua
SGK, qua các nguồn thông tin khác
như sách, internet,…, các vấn đề cần
giải quyết, những thắc mắc, xây
Hoạt động 1:
dựng hệ thống các câu hỏi trải
Chuẩn bị và
nghiệm.
tham gia trải
*. Trải nghiệm thực tế
nghiệm thực
Học sinh thăm quan và tìm hiểu
tiễn, xây dựng