TR

B GIÁO D C VÀ ÀO T O
NG
I H C KINH T QU C DÂN
*****

HOÀNG TH HOÀI H

NG

TÁC
NG C A
U T PHÁT TRI N
K T C U H T NG KHU CÔNG NGHI P
N
THU HÚT
U T VÀO CÁC KHU CÔNG
NGHI P TRÊN A BÀN T NH BÌNH NH
Chuyên ngành: KINH T PHÁT TRI N (KINH T
Mã s : 9310104

UT )

LU N ÁN TI N S KINH T
Ng

ih

ng d n khoa h c:
1. TS. TR N TH MAI H

ng


M CL C
L I CAM OAN
M CL C
DANH M C T

VI T T T

DANH M C B NG BI U
DANH M C HÌNH, H P
L IM
CH

U ................................................................................................................1
NG 1 T NG QUAN NGHIÊN C U ..............................................................7

1.1. Nghiên c u liên quan đ n đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p ......7
1.2. Nghiên c u liên quan đ n thu hút đ u t vào khu công nghi p .....................9
1.3. Nghiên c u liên quan đ n tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng
khu công nghi p đ n thu hút đ u t vào khu công nghi p ..................................17
1.3.1. Các nghiên c u đánh giá tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu
công nghi p đ n thu hút đ u t vào khu công nghi p ............................................17
1.3.2. Các kênh tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p
đ n thu hút đ u t vào khu công nghi p.................................................................20
1.4. Kho ng tr ng nghiên c u và k t lu n .............................................................24
TI U K T CH
CH


2.1.2. Khái ni m đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p .....................29
2.1.3. N i dung ho t đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p ......31
2.1.4. M t s ch tiêu đánh giá k t qu và hi u qu c a đ u t phát tri n k t c u h
t ng khu công nghi p..............................................................................................36
2.2. Thu hút đ u t vào khu công nghi p ...............................................................38
2.2.1. Khái ni m thu hút đ u t vào khu công nghi p .............................................38
2.2.2. M t s công c s d ng trong ho t đ ng thu hút đ u t vào khu công nghi p ..40
2.2.3. M t s ch tiêu đánh giá k t qu và hi u qu thu hút đ u t vào khu công nghi p 41


2.3. Tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p đ n thu
hút đ u t vào khu công nghi p ..............................................................................43
2.3.1. Quan đi m v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công
nghi p đ n thu hút đ u t vào khu công nghi p .....................................................43
2.2.4. Các kênh tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p
đ n thu hút đ u t vào khu công nghi p.................................................................46
2.3. Kinh nghi m c a m t s qu c gia, n n kinh t trên th gi i và đ a ph ng
Vi t Nam ....................................................................................................................50
2.3.1. Kinh nghi m c a m t s qu c gia, n n kinh t trên th gi i và đ a ph ng
Vi t Nam.................................................................................................................50
2.3.2. Bài h c kinh nghi m rút ra cho t nh Bình
TI U K T CH
CH

NG 3 PH

nh ...........................................55

NG 2..............................................................................................58
NG PHÁP NGHIÊN C U VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

UT

N THU HÚT

A BÀN T NH BÌNH

PHÁT TRI N K T C U H
U T

T NG

VÀO CÁC KHU CÔNG

NH .......................................................76

4.1. Th c tr ng đ u t phát tri n k t c u h t ng các khu công nghi p trên đ a
bàn t nh Bình nh ...................................................................................................76
4.1.1. T ng quan v các khu công nghi p trên đ a bàn t nh Bình

nh .................76

4.1.2. Ch th , ngu n v n và v n đ u t phát tri n k t c u h t ng các khu công
nghi p trên đ a bàn t nh Bình

nh ........................................................................77

4.1.3. N i dung đ u t phát tri n k t c u h t ng các khu công nghi p trên đ a bàn
t nh Bình nh ........................................................................................................79



4.4.
c l ng tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p đ n
thu hút đ u t vào các khu công nghi p trên đ a bàn t nh Bình nh ....................115
4.4.1.
c l ng tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng đ n quy t đ nh đ u
t vào khu công nghi p ........................................................................................115
4.4.2.
c l ng tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p
đ n k t qu thu hút đ u t vào khu công nghi p và m c đ hài lòng c a nhà đ u t
trong khu công nghi p ..........................................................................................122
4.5. ánh giá chung v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công
nghi p đ n thu hút đ u t vào các khu công nghi p trên đ a bàn t nh Bình nh .....130
4.5.1. Nh ng m t tích c c ....................................................................................130
4.5.2. Nh ng m t t n t i và nguyên nhân.............................................................134
TI U K T CH

NG 4............................................................................................138


CH
NG 5 NH H
NG VÀ GI I PHÁP V
UT
C U H T NG KHU CÔNG NGHI P NH M T NG C
T VÀO CÁC KHU CÔNG NGHI P TRÊN

PHÁT TRI N K T
NG THU HÚT
U



5.2.2. M t s gi i pháp đ i v i nhà đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công
nghi p trên đ a bàn t nh Bình

nh ......................................................................151

5.2.3. M t s gi i pháp ph i h p gi a nhà đ u t h t ng và c quan qu n lý khu
công nghi p trên đ a bàn t nh Bình nh..............................................................155
TI U K T CH

NG 5............................................................................................159

K T LU N ................................................................................................................160
DANH M C CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U LIÊN QUAN .................................162
DANH M C TÀI LI U THAM KH O .................................................................163
PH L C ...................................................................................................................173


DANH M C T

VI T T T

CCN

C m công nghi p

CNH - H H

Công nghi p hóa – Hi n đ i hóa


Khu kinh t

PTBV

Phát tri n b n v ng

SXKD

S n xu t kinh doanh

TP

Thành ph

TTCP

Th t

UBND
XLNT

ng chính ph

y ban nhân dân
X lý n

c th i


DANH M C B NG BI U

B ng 4.12: ánh giá v ho t đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN trên đ a bàn
t nh Bình nh ..............................................................................................88
B ng 4.14: M t s chính sách h tr các nhà đ u t vào các KCN trên đ a bàn t nh
Bình

nh .....................................................................................................90


B ng 4.15: Quy mô v n đ u t thu hút t i các KCN t nh Bình nh ...........................92
B ng 4.16: u t theo d án vào các khu công nghi p t nh Bình nh ......................93
B ng 4.17: V n đ u t trong n c và n c ngoài tính đ n n m 2015 .........................93
B ng 4.18: C c u đ u t theo đ i tác n c ngoài .......................................................94
B ng 4.19: S khác bi t gi a đánh giá c a các nhà đ u t bên trong KCN và bên ngoài
KCN v các nhân t nh h ng đ n thu hút đ u t vào KCN .....................95
B ng 4.22: Giá tr trung bình và ki m đ nh s khác bi t trung bình t ng v n đ u t
đ ng ký c a các nhà đ u t bên trong KCN và nhà đ u t bên ngoài KCN .......103
B ng 4.24: Doanh thu các doanh nghi p trong KCN so v i toàn t nh Bình nh ......105
B ng 4.25: Kim ng ch xu t kh u các DN trong KCN so v i toàn t nh Bình nh ....106
B ng 4.26: T ng h p chi phí s d ng h t ng bên trong và bên ngoài KCN .............108
B ng 4.27: Giá tr trung bình v đánh giá chi phí s d ng h t ng gi a các nhà đ u t
trong KCN và nhà đ u t bên ngoài KCN .................................................109
B ng 4.28: u đãi thu thu nh p doanh nghi p ..........................................................111
B ng 4.29: So sánh m t s v n đ đ n r i ro trong ho t đ ng đ u t kinh doanh c a
nhà đ u t bên trong và bên ngoài KCN ....................................................114
B ng 4.30: C c u m u kh o sát nhà đ u t bên trong và bên ngoài KCN ................116
B ng 4.31: Phân tích h s tin c y Cronbach’s Alpha mô hình Logistic ....................117
B ng 4.32: Phân tích nhân t khám phá các nhân t c a mô hình Logistic ................118
B ng 4.33: K t qu h i quy mô hình Logistic ............................................................120
B
B

Hình 4.1: C c u ngu n v n đ u t phát tri n k t c u h t ng các KCN trên đ a bàn
t nh Bình nh tính đ n h t 2015 ..................................................................................78
H p 4.1: Ý ki n v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng k thu t KCN đ n
thu hút đ u t vào KCN .................................................................................................96
Hình 4.2: V n đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN và v n thu hút vào các KCN
đang ho t đ ng trên đ a bàn t nh Bình nh (đ n v tính: t d ng) ............................101
Hình 4.3: ánh giá c a nhà đ u t v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng
KCN đ n k t qu và hi u qu s n xu t kinh doanh c a đ n v ( n v tính %) ........107
Hình 4.4: ánh giá c a nhà đ u t v chi phí s d ng h t ng trong các KCN .........110
Hình 4.5: ánh giá c a nhà đ u t v tác đ ng c a đ u t phát tri n KCHT KCN đ n
l i th c nh tranh c a nhà đ u t ( n v tính %) ......................................................113
Hình 4.6: ánh giá c a nhà đ u t v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng
KCN đ n r i ro ( n v tính %) ..................................................................................115
H p 4.1: Ý ki n v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng k thu t KCN đ n
thu hút đ u t vào KCN .................................................................................................96
H p 4.2: Ý ki n v tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng xã h i KCN đ n thu
hút đ u t vào KCN .......................................................................................................97
H p 4.3: Ý ki n v tác đ ng c a chi phí s d ng h t ng KCN đ n thu hút đ u t vào KCN .99


1

L IM

U

1. Tính c p thi t c a đ tài nghiên c u
u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p (KCN) là m t trong nh ng
nhân t quan tr ng đ thu hút đ u t vào KCN, thúc đ y phát tri n kinh t xã h i c a
đ a ph ng và qu c gia đ c bi t là các n c đang phát tri n. Quan đi m này không ch

tri n k t c u h t ng k thu t KCN đ n thu hút đ u t vào KCN. Vi t Nam c ng ít


2
có nghiên c u phân tích t ng h p các kênh tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h
t ng KCN đ n thu hút đ u t vào KCN.
th c hi n ho t đ ng đ u t s n xu t kinh
doanh vào KCN là m t quá trình bao g m 3 giai đo n: chu n b đ u t , th c hi n đ u
t và v n hành k t qu đ u t ; m i giai đo n đ u t khác nhau s có m t tiêu chí đánh
giá v thu hút đ u t khác nhau. Tuy nhiên, các nghiên c u th ng đo l ng thu hút
đ u t vào KCN m t khía c nh nh quy t đ nh đ u t , ý đ nh đ u t , k t qu thu hút
đ u t ho c m c đ hài lòng c a nhà đ u t mà ch a đánh giá theo các tiêu chí phù
h p v i t ng giai đo n đ u t . Nghiên c u c a tác gi s phân tích tác đ ng c a đ u t
phát tri n k t c u h t ng KCN đ n thu hút đ u t vào KCN c ba khía c nh: quy t
đ nh đ u t vào KCN (t ng ng v i giai đo n chu n b đ u t ), k t qu thu hút đ u t
vào KCN (t ng ng giai đo n th c hi n đ u t ) và m c đ hài lòng c a nhà đ u t
trong KCN (t

ng ng v i giai đo n v n hành k t qu đ u t ho c c chu kì đ u t ).

T đ u n m 1990 đ n nay ho t đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN t i
Vi t Nam đã di n ra sôi n i cùng v i đó là s gia t ng dòng v n đ u t vào các KCN
này. Theo báo cáo t ng k t ho t đ ng mô hình khu công nghi p, khu kinh t n m 2017
c a B K ho ch và u t , “t khi thành l p cho đ n nay, v n đ u t tr c ti p n c
ngoài vào KCN, KCX hàng n m chi m t 35% - 40% t ng v n đ ng ký t ng thêm c a
Vi t Nam; riêng l nh v c công nghi p chi m g n 80%”. Nh v y th c hi n đ u t phát
tri n mô hình KCN đã thu hút đ c kh i l
trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n

ng v n l n cho Vi t Nam, thúc đ y quá

l p theo Quy t đ nh s 1127/Q -TTg ngày 18/12/1998 v i quy mô di n tích 80 ha là


3
KCN t p trung đ u tiên c a t nh Bình nh. n nay, quy mô KCN Phú Tài đã qua 5
l n đi u ch nh, m r ng đ k p th i đáp ng nhu c u đ u t c a các doanh nghi p và
hi n có di n tích 345,8 ha. Ti p theo đó, KCN Long M đ c hình thành vào n m
2004 nh m b sung các ngu n l c đ y nhanh t c đ phát tri n công nghi p và góp
ph n chuy n d ch c c u kinh t c a t nh. Hi n t i, KCN Long M đã c b n l p đ y
các d án th c p trên di n tích h n 110 ha theo quy ho ch đ c duy t.
c thành
l p và đ u t sau KCN Hòa H i nh ng KCN Nh n Hòa có ti n đ xây d ng h t ng
k thu t nhanh và có th xem nh đã l p đ y m t b ng giai đo n 1 c a KCN. KCN Cát
Trinh đ c thành l p tháng 10.2011, hi n đang th c hi n công tác b i th ng, GPMB
và tái đ nh c , đ u t phát tri n k t c u h t ng. Tr c đó, vào tháng 6.2011, KCN
Hòa H i b thu h i gi y ch ng nh n đ u t do ch đ u t h t ng không b o đ m n ng
l c tri n khai xây d ng theo đúng ti n đ cam k t, m c dù t nh đã t o đi u ki n h t s c
thu n l i. V i nh ng đi u ki n trên, tính đ n h t n m 2015, các KCN trên đ a bàn t nh
có 219 d án đ c c p gi y ch ng nh n đ ng v i t ng v n đ ng ký 30.333 t đ ng;
đ n 2017 có 226 d án v i 11.856 t đ ng v n đ ng kí (do m t d án l n đã h y đ ng
ký đ u t ), l y k v n th c hi n ch là 7.421 t đ ng. Tuy nhiên, các KCN c a t nh
ch a có các d án đ u t quy mô l n, công ngh cao, có kh n ng thúc đ y s phát
tri n c a nhi u ngành, nhi u l nh v c. V n đ u t n c ngoài vào Bình nh còn nh
bé, ph n l n d án đ u t đ u t tr c ti p n c ngoài đã thu hút đ c là nh ng d án
nh , kh n ng tài chính không m nh và ch a t o ra đ ng l c đ thu hút các nhà đ u t
l n. V n đ u t thu hút đ c ch y u t p trung ba KCN đã t ng đ i hoàn thi n v
k t c u h t ng v i t l l p đ y cao ( t 80% tr lên) còn n m KCN khác đang trong
giai đo n đ u t k t c u h t ng KCN thu hút đ c m t s d án ho c ch a thu hút
đ c. Theo ông D ng Ng c Oanh, Tr ng phòng Qu n lý đ u t (Ban qu n lý Khu
kinh t t nh Bình nh) cho r ng: “S c h p d n nhà đ u t là c s h t ng. Vi c đ u

c a Bình

nh trong th i gian qua.

Th c tr ng trên

Vi t Nam nói chung và Bình

nh nói riêng khi n các nhà

nghiên c u quan tâm nhi u h n đ n v n đ đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN tác
đ ng đ n thu hút đ u t vào KCN nh th nào trên các khía c nh: quy t đ nh đ u t
vào KCN, k t qu thu hút đ u t vào KCN, m c đ hài lòng c a nhà đ u t vào KCN?
m c đ nào? Tác đ ng qua nh ng kênh nào? u t phát tri n k t c u h t ng KCN
hi n t i đã đáp ng đ c yêu c u c a nhà đ u t hay ch a? Có c n thi t ph i đ u t
phát tri n thêm các KCN? Và h n n a, các nhà ho ch đ nh chính sách làm gì v đ u t
phát tri n k t c u h t ng KCN nh m t ng c ng thu hút đ u t vào các KCN trên đ a
bàn t nh Bình nh? Nh ng phân tích c a nghiên c u s góp ph n lu n gi i nh ng v n
đ trên v c m t lý thuy t l n th c ti n.
Tr c nh ng kho ng tr ng c a các công trình nghiên c u tr c và nh ng v n
đ c a th c ti n thì vi c tìm hi u tác đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN đ n
thu hút đ u t vào KCN là c n thi t. Vì th , tác gi đã l a ch n đ tài “Tác đ ng c a
đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p đ n thu hút đ u t vào các khu
công nghi p trên đ a bàn t nh Bình

nh” làm đ tài lu n án c a mình.

2. M c tiêu và câu h i nghiên c u
M c tiêu t ng quát là nghiên c u tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng
KCN đ n thu hút đ u t vào KCN. Tác gi c ng đ a ra m t s đ xu t v đ u t phát

đi u tra kh o sát bao g m các nhà qu n lý, các nhà đ u t bên trong KCN và nhà đ u
t bên ngoài KCN trên đ a bàn t nh Bình nh.

4. Nh ng đóng góp m i c a lu n án
V lý thuy t và ph

ng pháp nghiên c u

Lu n án t ng h p và phân tích b n kênh tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u
h t ng KCN đ n thu hút đ u t vào KCN bao g m: kênh hi u qu ho t đ ng s n xu t
kinh doanh, kênh chi phí, kênh n ng l c c nh tranh và kênh r i ro.
Lu n án xây d ng mô hình và c l ng tác đ ng c a hai n i dung: đ u t phát
tri n k t c u h t ng k thu t KCN và đ u t phát tri n k t c u h t ng xã h i KCN
đ n thu hút đ u t vào KCN trên ba khía c nh là quy t đ nh đ u t vào KCN, k t
qu thu hút vào KCN và m c đ hài lòng c a nhà đ u t trong các KCN.
Lu n án đã ch ra đ u t phát tri n k t c u h t ng k thu t KCN tác đ ng thu n
chi u đ n quy t đ nh đ u t vào KCN, k t qu thu hút đ u t vào KCN và m c đ hài
lòng c a nhà đ u t trong các KCN. u t phát tri n k t c u h t ng xã h i KCN tác
đ ng thu n chi u đ n m c đ hài lòng c a nhà đ u t trong các KCN.
V th c ti n
Lu n án xác đ nh và ch ra b n ch t; phân tích các kênh tác đ ng c a đ u t
phát tri n k t c u h t ng KCN đ n thu hút đ u t vào KCN.
ng th i, c l ng
tác đ ng này trong t ng th các nhân t

nh h

ng đ n thu hút đ u t vào KCN.



− Danh m c các công trình nghiên c u đã công b
− Tài li u tham kh o
− Ph l c


7

CH
NG 1
T NG QUAN NGHIÊN C U
1.1. Nghiên c u liên quan đ n đ u t phát tri n k t c u h t ng khu công nghi p
Các v n đ liên quan đ n đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN đã đ c nhi u
nhà nghiên c u trên th gi i và Vi t Nam quan tâm nhi u khía c nh khác nhau.
Các v n đ v quy ho ch, t ch c lãnh th , phân tích th c tr ng quy ho ch, l a
ch n v trí đ t KCN t đó đ a ra các gi i pháp v quy ho ch khu công nghi p nh m
phát tri n KCN t i Vi t Nam đ c đ c p trong các nghiên c u đi n hình nh Ph m
ình Tuy n (2001), Nguy n Xuân Hinh (2003), Nguy n Cao Lãnh (2009). Các nghiên
c u này đã phân tích các lu n c khoa h c và th c ti n v đ u t phát tri n k t c u h
t ng KCN, phát tri n KCN, quy ho ch phát tri n KCN, t ch c lãnh th KCN t đó
đ a ra đ xu t h tr cho quá trình l a ch n v trí c a KCN. Tác gi Nguy n ình Thu
(2005) đi sâu phân tích gi i pháp đ u t nh m t ng tính liên k t gi a khu ch c n ng ,
công c ng và s n xu t trong quy trình quy ho ch xây d ng các KCN t i Hà N i. V n
đ v quy ho ch KCN nh ng n m g n đây đ c các nhà nghiên c u phân tích theo
h ng quy ho ch phát tri n KCN b n v ng, KCN xanh, KCN sinh thái nh nghiên
c u c a Nguy n Cao Lãnh (2009) đã trình bày v quy ho ch phát tri n m ng l i, quy
mô, gi i pháp thi t k , quy ho ch xây d ng KCN theo h ng sinh thái; đ xu t các
gi i pháp nh m quy ho ch xây d ng KCN Vi t Nam theo h ng KCN sinh thái.
Nhóm nghiên c u v th c tr ng phát tri n, phát tri n b n v ng KCN c a Vi t
Nam đã phân tích chi ti t hi n tr ng phát tri n c a các KCN Vi t Nam và các đ a
ph ng. ng th i các tác gi đ a ra đánh giá v m t đ c và ch a đ c c a quá trình

nh ng quan đi m, gi i pháp phát tri n KCN đ ng b trên đ a bàn Hà N i, tác gi đã đ
xu t thí đi m áp d ng m t KCN đ ng b . M t s tác gi đi sâu nghiên c u v đ u t
phát tri n k t c u h t ng k thu t KCN nh
inh H u Quý (2005). Tr n Ng c H ng
(2006) đi sâu phân tích n i dung v đ u t ho t đ ng b o v môi tr ng và x lý ch t
th i trong KCN. Tác gi đã phân tích v các n i dung đ u t ho t đ ng b o v môi
tr ng trong các KCN nh đ u t cho h th ng x lý ch t th i, đ u n i h th ng c a
nhà máy v i h th ng x lý ch t th i chung c a KCN. Nghiên c u đ n v n đ đ u t
phát tri n k t c u h t ng xã h i c ng nh tác đ ng xã h i c a phát tri n KCN qua đó
đ xu t các gi i quy t các v n đ xã h i n y sinh cùng v i đ u t và phát tri n các
KCN c ng đ c nhi u tác gi quan tâm có th k đ n nh : Tr n Vi t Ti n (2008), Lê
Xuân Bá (2007), Hoàng Hà và c ng s (2009), Tr n Ng c H ng (2009). Các tác gi
này đi sâu vào các n i dung c a ho t đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng xã h i nh
v n đ vi c làm, nhà , các d ch v y t , giáo d c, v n hóa nh m đ m b o đ i s ng cho
ng i lao đ ng trong các KCN và đ a ra nh ng đánh giá, ki n ngh và gi i pháp đ
gi i quy t t t v n đ này trong phát tri n các KCN.
Nh v y, đã có nhi u nghiên c u v lý lu n và th c ti n liên quan đ n ho t
đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN Vi t Nam và các đ a ph ng. Các
nghiên c u này Vi t Nam th ng ch d ng l i v phân tích, đánh giá, so sánh và ra
các gi i pháp, ki n ngh mà ch a s d ng nhi u các ph ng pháp đ nh l ng. Các
nghiên c u này đã đ a ra các đ xu t, gi i pháp h u ích cho các nhà ho ch đ nh chính
sách liên quan nh m hoàn thi n ho t đ ng đ u t phát tri n KCN, thu hút đ u t và
phát tri n b n v ng các KCN. Bên c nh đó ch a có nghiên c u nào liên quan đ n ho t
đ ng đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN trên đ a bàn t nh Bình

nh.


9


th tr ng t i ch , còn dòng FDI vào các n n kinh t đang phát tri n là đ ti t gi m chi
phí đ u vào s n xu t. Kho ng cách và quy mô th tr ng là 2 nhân t c c k quan
tr ng đ các nhà đ u t qu c t l a ch n đ a đi m đ u t . c đi m c a các FDI liên
k t ngang là tìm ki m đi u ki n ti p c n th tr ng n c nh n đ u t r ng m h n,
thay vì xu t kh u tr c ti p hàng hoá sang th tr ng đó, do v y các công ty s cân nh c
gi a các chi phí c đ nh đ xây d ng c s s n xu t t i đ a đi m n c ngoài v i các
chi phí ti t gi m đ c. Bên c nh đó, các công ty c ng ph i tính t i các chi phí phát
sinh khi v n hành t i n c nh n đ u t nh chi phí liên quan t i th t c hành chính,
các s c thu áp d ng và s đi u ch nh chính sách. Rõ ràng, qu c gia nào t o đ c m t
môi tr ng đ u t kinh doanh v i chi phí giao d ch t i u nh t s có l i th c nh tranh


10
thu hút FDI toàn c u. Chính vì v y, theo quan đi m này ta có th th y ho t đ ng đ u
t phát tri n các KCN t i các n c đang phát tri n s t o ra nh ng u th n i tr i v
chi phí và chính sách đ h p d n các nhà đ u t n c ngoài.
góc đ marketing đ a ph ng, các nhà nghiên c u xem môi tr ng đ u t là
m t hàng hóa d ch v . Các th tr ng m c tiêu c a hàng hóa đ c bi t này h ng đ n
có th là khách du l ch, th tr ng xu t kh u, nhà s n xu t, nhà đ u t , và các doanh
nghi p đ a ph ng và qu c t (Kotler và c ng s , 1993). Trong s các khách hàng đó,
các nhà đ u t có l là m t m c tiêu quan tr ng cho m i n i, đ c bi t là các n n kinh
t đang phát tri n. M t s nghiên c u v th m dò môi tr ng đ u t cho r ng đ a
ph ng nên có m t s đ a đi m phát tri n tr ng đi m đ kích thích dòng v n đ u t
tr c ti p n c ngoài c ng nh đ t o ra m t m c đ cao c a s hài lòng c a nhà đ u
t , đ c bi t là các n c đang phát tri n (Nguyen Nhu Binh, Haughton (2002)) do
FDI t o ra nhi u l i ích cho các đ a ph ng và qu c gia. Và m t trong nh ng đ a đi m
trong tâm đ c các tác gi trên đ c p đ n đó chính là phát tri n mô hình CCN - KCN.
Porter và c ng s (2008) c ng cho r ng đ a ph ng c n xây d ng, hoàn thi n môi
tr ng đ u t đ nâng cao n ng l c c nh tranh c a đ a ph ng và h p d n các nhà đ u
t , khách du l ch.


11
t ; ch t l ng d ch v công; th ng hi u đ a ph ng; ngu n nhân l c; chi phí đ u vào
c nh tranh. Các tác gi trên đã s d ng ph ng pháp h i qui OLS đ th c hi n các
phân tích trên. C ng theo s li u đi u tra n m 2012 c a nhóm T v n h p tác phát
tri n mi n Trung t các nhà đ u t ho t đ ng trong các KCN c a vùng, các nhà đ u t
cho r ng các y u t quan tr ng s nh h ng tích c c đ n các quy t đ nh đ u t c a
các doanh nghi p vào các KCN theo th t là: chính sách u đãi, h tr ; v trí đ a lý;
l i th v chi phí lao đ ng; c s h t ng đ ng b ; ngu n nhân l c ch t l ng; th
tr ng nhi u ti m n ng; tài nguyên thiên nhiên d i dào.. Ngoài ra có các tác gi Vi t
Nam nghiên c u v v n đ này đ c tác gi t ng h p nh sau:
B ng 1.1: T ng h p m t s nghiên c u liên quan đ n các nhân t
thu hút đ u t vào khu công nghi p
Tác gi
Mai
V n
Nam,
Nguy n
Thanh V
(2010)

Nguy n
Phúc
Nguyên
(2013)
Nguy n
Th
Ninh
Thu n, Bùi
V n Tr nh

− L c l ng lao đ ng
− L i ích k v ng c a đ u t
− Chính sách thu hút đ u t
− S phát tri n c a công nghi p b tr
− Các bi n s c a doanh nghi p và vùng

nh h

ng đ n

Vi t Nam

Ph ng
pháp
Phân tích
nhân t

L nh
v c
Khu
công
nghi p

Ph ng
pháp
IVprobit

Khu
công
nghi p

Qu n lý và h tr c a chính quy n đ a ph ng
V trí đ a lý và tài nguyên thiên nhiên

Phân tích
nhân t

Khu
công
nghi p

H i quy
OLS

a
ph ng

−
−
−
−
−
−
−
−
−
−

Ngành đ u t c a d án
T ng v n đ u t c a d án
Di n tích đ t c a d án

KCN và v trí thành l p KCN

L i ích k v ng c a đ u t , Chính
sách thu hút đ u t , S phát tri n
c a công nghi p b tr có tác đ ng
tích c c d n quy t đ nh c a nhà đ u
t thông qua tác đ ng tr c ti p đ n
ý đ nh đ u t .
Y u t nh h ng quan tr ng nh t
đ n thu hút đ u t vào KCN là c s
h t ng KCN, v trí KCN và chính
sách thu hút đ u t

nh h ng c a các nhân t
nh
h ng đ n s hài lòng c a nhà đ u
t l n l t là nhân t v c s h
t ng, nhóm nhân t v công tác
qu n lý và h tr c a đ a ph ng,
nhóm nhân t v s hình thành và
c m ngành, nhóm nhân t v ch t
l ng ngu n nhân l c, v trí đ a lý
và tài nguyên thiên nhiên.
Có 5 nhân t có ý ngh a th ng kê
nh h ng d ng đ n vi c doanh
nghi p đ u t vào KCN đó là ngành
đ u t , di n tích đ t d án, hình
th c s h u d án, tình tr ng ch
đ u t và s lao đ ng t i th i đi m
d án th c hi n


nh h

−
−
−
−
−
−
−
−
−
−

Ch t l ng d ch v công
Môi tr ng s ng và làm vi c
Ch đ chính sách đ u t
Chi phí đ u vào c nh tranh
Ngu n nhân l c
Th ng hi u đ a ph ng
Nhân t kinh t
Nhân t tài nguyên
Nhân t c s h t ng
Nhân t chính sách

−
−
−
−
−

OLS

L nh
v c
công
nghi p
– xây
d ng,
th ng
m i,
d ch v

H i quy
OLS

Khu
công
nghi p

K t qu
t môi tr ng s ng và làm vi c, chi
phí đ u vào c nh tranh, k t c u h
t ng, chính sách đ u t , ngu n nhân
l c và th ng hi u đ a ph ng

Các y u t tác đ ng đ n thu hút v n
đ u t vào khu v c công nghi p –
xây d ng g m: quy t đ nh c a chính
quy n đ a ph ng, chính sách đ u
t và công tác h tr , th tr ng.

−

i đây:

u t phát tri n k t c u h t ng, đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN
u t phát tri n k t c u h t ng v i các n i dung nh đ u t h th ng giao

thông v n t i, c p đi n, c p n c, thông tin liên l c, …đ c nhi u nhà nghiên c u đ
c p nh Dunning (1997), Kotler (2002), Nguyen Dinh Tho (2009). Thông th ng đ u
t phát tri n k t c u h t ng tác đ ng thu n chi u đ n thu hút đ u t vào KCN. Bên


13
c nh đ u t phát tri n k t c u h t ng, đ u t k t c u h t ng KCN c ng đ c các tác
gi s d ng đ đánh giá nh h ng đ n thu hút đ u t vào KCN. H u h t các nghiên
c u đ u cho r ng đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN tác đ ng tích c c đ n thu hút
đ u t vào KCN nh
inh Phi H (2012); Mai V n Nam, Nguy n Thanh V (2010),
Nguy n Th Ninh Thu n, Bùi V n Tr nh (2012), Ph m V n n, Tr n Phan oan
Khánh (2015) và nhi u nghiên c u khác.
− Ngu n nhân l c
S thu n l i c a y u t lao đ ng nh : s s n có lao đ ng ph thông, lao đ ng
có k n ng ch t l ng cao, chi phí lao đ ng r hay tính k lu t ng i lao đ ng cao s
góp ph n t o nên s h p d n c a môi tr ng đ u t . Driffield, Menghinello (2010) cho
r ng các công ty đa qu c gia th ng b thu hút b i chi phí phí lao đ ng th p h n c a
n c ti p nh n đ u t . Tuy nhiên, m t s nghiên c u cho r ng, ti n l ng th p không
có m i quan h thu n chi u v i thu hút đ u t nh Chen (2011); Jenkins, Thomas
(2002); lao đ ng có tay ngh và lao đ ng ph thông các n c đang phát tri n r
nh ng không ph i là y u t chính h p d n FDI b i l i th này th ng t ng đ ng gi a
các n c này, không mang l i l i th c nh tranh b n v ng cho n c ch nhà (Tarzi,

chi phí s d ng h t ng KCN nh : chi phí giao thông, chi phí đi n, n

c, x lý ch t

th i, chi phí thông tin, liên l c. Theo quan đi m này, Krugman (1991) cho r ng s k t
h p gi a tính kinh t t ng theo quy mô và chi phí v n chuy n thúc đ y ng i s d ng


14
và nhà cung c p đ u vào trung gian thi t l p nhà máy g n nhau. Vi c tích t này làm
gi m chi phí v n chuy n và t o ra trung tâm s n xu t l n có hi u qu , có nhi u nhà
cung c p đa d ng h n so v i trung tâm s n xu t nh . i u này s khuy n khích công
ty cùng ngành t p trung cùng đ a đi m. Ban đ u m t công ty xác đ nh đ a đi m mang
tính ch t tình c , nh ng s l a ch n đ a đi m c a nhi u công ty theo nguyên t c này s
hình thành các KCN. inh Phi H (2012), Lê Tu n L c, Nguy n Th Tuy t (2013);
Nguy n Vi t B ng và c ng s (2016) cho r ng các chi phí đ u vào c nh tranh là nhân
t quan trong tác đ ng đ n thu hút đ u t n c ngoài.
− L i th ngành đ u t
Nhà đ u t đ u t vào m t KCN tr c h t k v ng vào l i ích t ng lai c a
quy t đ nh đ u t . Bên c nh đó, s thu n ti n c a KCN th hi n y u t l i th ngành
đ u t có ý ngh a s ng còn v i ý đ nh đ u t c a doanh nghi p. Các nhà đ u t không
mu n ph i đ u t m i m t đ s n xu t ra s n ph m, h mu n t n d ng l i th so sánh
và l i th c nh tranh các KCN d a vào c c u đ nh h ng ngành KCN đó. Khi có
nh ng l i th v ngành đ u t , các doanh nghi p này s có kh n ng ti p c n y u t
đ u vào, thông tin công ngh và ngu n nhân l c d dàng h n (Lê Th Gi i, 2009).
M i đ a ph ng và m i KCN có nh ng l i th ngành riêng v i nh ng đ c thù riêng
t o nên tính h p d n cho môi tr ng đ u t . Nhà đ u t nh n th c đ c s thu n l i
c a y u t này s nh h ng đ n ý đ nh, hành vi đ u t c a h . Theo Brainard (1997)
y u t này đóng vai trò quan tr ng, giúp nhà đ u t ti t ki m chi phí v n chuy n
nguyên li u, hàng hóa, thu n l i trong ti p c n và m r ng th tr ng tiêu th s n

ng

c kinh doanh qu c t c a công ty nh : quy t đ nh đ a đi m, hình th c,

quy mô đ u t và tính kh thi c a quy t đ nh đ u t . Meyer and Nguyen (2005) b ng
cách s d ng mô hình h i quy Negative Bonomial và Logit đã ki m tra phân b không
gian t i các đ a ph

ng cho c FDI đ ng ký m i n m 2000 và FDI tích l y đ n n m

2000, nh m xác đ nh các nhân t

nh h

th c đ u t c a các doanh nghi p đ u t n
K t qu cho th y các nhà đ u t n

ng đ n chi n l

c l a ch n v trí và hình

c ngoài t i th tr

ng m i n i (Vi t Nam).

c ngoài quan tâm đ n s s n có các khu công

nghi p và các chính sách thân thi n c a chính quy n đ a ph

ng. Nguyen Ngoc Anh,

th ng đ c các nghiên c u s d ng đ đánh giá các nhân t nh h ng đ n thu hút
đ u t vào KCN c ng nh tác đ ng c a đ u t phát tri n k t c u h t ng KCN đ n thu
hút đ u t vào KCN.

1.2.2. Tiêu chí đo l
Các tiêu chí đ

ng thu hút đ u t vào khu công nghi p
c các nhà nghiên c u s d ng đ đo l

ng thu hút đ u t khá

đa d ng và th ng ph thu c vào m c tiêu nghiên c u có th là tiêu chí tài chính, các
ch tiêu phi tài chính ho c các ch tiêu đ nh tính, các ch tiêu đ nh l ng.
Nhóm chí tiêu đ nh l
l

ng là nhóm ch tiêu đ

c s d ng khá ph bi n đ đo

ng thu hút đ u t vào KCN. Ho t đ ng thu hút đ u t thúc đ y các nhà đ u t

đ a ra hành vi b v n đ u t . Bi u hi n c a hành vi này là s l

ng v n, giá tr c a

d án mà nhà đ u t th c hi n. Khi nghiên c u v các nhân t

nh h