TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA KHOA HỌC GIÁO DỤC

LÊ HOÀI MI

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2017.


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA KHOA HỌC GIÁO DỤC

LÊ HOÀI MI

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. NGÔ ĐÌNH QUA


MỤC LỤC

Trang phụ bìa
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU
1.

Lí do chọn đề tài.....................................................................................1

2.

Mục đích nghiên cứu.............................................................................3

3.

Khách thể và đối tượng nghiên cứu.....................................................3

4.

Gỉa thuyết nghiên cứu...........................................................................3

5.

Nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................................4

6.

học ...............................................................................................................71
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh..................................77
2.4.1. Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động sinh viên nghiên cứu khoa học
...............................................................................................................77
2.4.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch sinh viên nghiên cứu khoa học.............83
2.4.3. Chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch sinh viên nghiên cứu khoa học......90
2.4.4. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch sinh viên nghiên cứu
khoa học..........................................................................................................93


2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động nghiên cứu
khoa học của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí
Minh...............................................................................................................96
2.5.1. Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý.................................................96
2.5.2. Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý....................................................98
2.5.3. Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý............................................100
2.6. Biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh................................105
2.6.1. Căn cứ đề xuất biện pháp...................................................................105
2.6.2. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh
viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh..........................106
Tiểu kết chương 2........................................................................................114
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.....................................................................116
1.

Kết luận...............................................................................................116

2.


Bảng 2.2

3

Bảng 2.3

Tên bảng
Vài nét về đối tượng khảo sát (Sinh
viên)
Vai trò của hoạt động nghiên cứu khoa
học đối với sinh viên
Tổng hợp kết quả công trình dự thi
sinh viên nghiên cứu khoa học cấp

Trang
57
67

70

Thành phố và cấp Bộ (2005-2015)
Những thuận lợi của sinh viên khi
4

Bảng 2.4

tham gia hoạt động nghiên cứu khoa

73


khoa học
Mức độ thực hiện của việc chỉ đạo thực
8

Bảng 2.8

hiện kế hoạch sinh viên nghiên cứu

93

khoa học
Mức độ thực hiện kiểm tra, đánh giá
9
10

Bảng 2.9

việc thực hiện kế hoạch sinh viên

95

Bảng 2.10

nghiên cứu khoa học
Sự ảnh hưởng của đối tượng quản lý

98

đến công tác quản lý hoạt động nghiên


Hình 1.1

2

Hình 2.1

3

Hình 2.2

4

Hình 2.3

5

Hình 2.4

Tên hình
Sơ đồ thể hiện sự liên hệ giữa các yếu tố
của quản lý giáo dục
Thực trạng nghiên cứu khoa học của
sinh viên Trường Đại học Sư phạm
Thành phố Hồ Chí Minh.
Lý do chưa tham gia nghiên cứu khoa
học của sinh viên
Mục tiêu của hoạt động sinh viên nghiên
cứu khoa học
Sơ đồ quy trình tổ chức thực hiện kế
hoạch sinh viên nghiên cứu khoa học

Công tác nghiên cứu khoa học của sinh viên là phương pháp có hiệu
quả nhất trong việc đào tạo những người cán bộ ở trình độ đại học. Nó phát
triển tối ưu tư duy sáng tạo, phát triển tính linh cảm khoa học, phát triển
những kỹ năng, kỹ xảo nghiên cứu khoa học của người sinh viên trong quá
trình tiếp nhận tri thức, từ đó sử dụng chúng vào giải quyết một số vấn đề lý
luận và thực tiễn. Hoạt động nghiên cứu khoa học là cơ hội để sinh viên tự thể
hiện nhân cách của mình và hình thành kỹ năng làm việc nhóm. Hoạt động

1


nghiên cứu khoa học trong sinh viên góp phần nâng cao chất lượng đào tạo
của nhà trường.
Bằng nhiều hình thức khác nhau như viết tiểu luận, báo cáo thực tập,
khóa luận tốt nghiệp, nghiên cứu khoa học…, sinh viên sẽ được rèn luyện khả
năng trình bày một vấn đề, khả năng phê phán, bác bỏ hay chứng minh một
cách khoa học những quan điểm; rèn luyện kỹ năng phân tích, tổng hợp kiến
thức, tư duy lôgic, xây dựng tinh thần hợp tác, giúp đỡ nhau trong hoạt động
nghiên cứu khoa học. Trên cơ sở đó, nghiên cứu khoa học sẽ tạo ra những
bước đi ban đầu để sinh viên tiếp cận với những vấn đề mà khoa học và cuộc
sống đang đặt ra, gắn lý luận với thực tiễn.
Ngày 12/10/1999, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số
201/1999/QĐ-TTG về việc xây dựng hai trường đại học sư phạm trọng điểm:
Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh thành
Trường Đại học Sư phạm trọng điểm. Nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm đối
với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, Nhà truờng đã tuyên bố sứ mạng: “Trường
Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trường Đại học
hàng đầu của Việt Nam, đảm bảo có uy tín với trình độ và chất lượng cao về
các sản phẩm đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu khoa học thuộc các lĩnh
vực khoa học cơ bản và khoa học giáo dục - sư phạm” [34].

cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố
Hồ Chí Minh.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
3.2.

Đối tượng nghiên cứu
3


Công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường
Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Gỉa thuyết nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của các cấp quản lý
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được thành tích
trong chức năng xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học
của sinh viên; chức năng tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động
nghiên cứu khoa học; tuy nhiên vẫn còn hạn chế trong chức năng kiểm tra,
đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động nghiên cứu khoa học trong sinh
viên.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phân tích hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động nghiên
cứu khoa học của sinh viên.
- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của
sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần nâng cao công tác quản
lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học
Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
6. Phương pháp nghiên cứu

6.1.3. Quan điểm thực tiễn
Với cách tiếp cận này, người nghiên cứu sẽ phát hiện ra những ưu điểm
và hạn chế trong công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh
viên của nhà quản lý, từ đó đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động

5


nghiên cứu khoa học của sinh viên phù hợp, hiệu quả và khả thi với tình hình
thực tế của nhà trường.
6.2.

Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
6.2.1. Phân tích và tổng hợp lý thuyết

Phân tích lý thuyết là chỉ ra các yếu tố hợp thành của quản lý nói chung
và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên.
Tổng hợp lý thuyết là nêu lên những nhận xét khái quát từ nhiều lý
thuyết, quan điểm khác nhau về quản lý và quản lý hoạt động nghiên cứu
khoa học của sinh viên.
6.2.2. Phân loại, hệ thống hóa lý thuyết
Nghiên cứu, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu, văn bản, lý luận
về quản lý, quản lý hoạt động giáo dục, quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học nhằm tổng hợp hệ thống cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động
nghiên cứu khoa học của sinh viên.
6.3.

Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.3.1. Phương pháp quan sát


nhằm chứng minh giả thuyết nghiên cứu của đề tài.
Nôi dung: Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường
Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối tượng: Sinh viên năm 2, 3 của các Khoa Khoa học giáo dục, Hóa học và
Lịch sử.

7


6.3.4. Phương pháp sưu tầm minh chứng
Mục đích: Có thêm các tư liệu cần thiết để hiểu rõ về thực trạng quản lý hoạt
động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố
Hồ Chí Minh nhằm chứng minh giả thuyết nghiên cứu của đề tài.
Nội dung: Các kế hoạch, công văn chỉ đạo, tổ chức hoạt động nghiên cứu
khoa học của các cấp quản lý như Bộ, Trường, Khoa về tổ chức Hội nghị sinh
viên nghiên cứu khoa học.
Đối tượng: Các cấp quản lý, chuyên viên Phòng Khoa học Công nghệ, trợ lý
nghiên cứu khoa học, thư ký, giáo vụ các Khoa thực hiện nghiên cứu.
6.4.

Phương pháp thống kê toán học

Mục đích: Nhằm xử lý số liệu do các phương pháp nghiên cứu đem lại.
Nội dung: Dùng phần mềm SPSS 20 để xử lí các phép toán thống kê như
trung bình, tỉ lệ phần trăm.
Đối tượng: Các thông tin thu thập được từ các phương pháp điều tra sau khi
mã hóa.
7. Giới hạn đề tài
Do điều kiện và thời gian thực hiện khóa luận hạn chế nên đề tài chỉ tập
trung nghiên cứu thực trạng quản lý tại một số Khoa của Trường Đại học Sư

1.1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Năm 1971, M.T.Lubixuna và A.A.Goroxepxki trong chuyên khảo Tổ
chức công việc tự học của sinh viên [12] cho rằng hoạt động nghiên cứu khoa
học của sinh viên đại học là một trong những hình thức hoàn thiện nhất về
mặt đào tạo khoa học, có hiệu quả thiết thực đối với việc nâng cao trình độ
của sinh viên. [12][ ] SỬA LẠI TOÀN KHÓA LUẬN: SỐ CHÚ THÍCH
ĐƯỢC ĐẶT Ở CUỐI NỘI DUNG TRÍCH DẪN.
Năm 1972, P.T.Prikhodko trong tác phẩm Tổ chức và phương pháp
công tác nghiên cứu khoa học [29, tr 56] đã giới thiệu những nét đặc trưng cơ
bản của hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên. Tác giả đánh giá tầm
quan trọng của việc tổ chức cho sinh viên làm niên luận, khóa luận tốt nghiệp,
10


coi đây là những hình thức nghiên cứu khoa học ban đầu, nhờ đó mà sinh viên
có năng lực tự học và học suốt đời. [29, tr 56]
Trong tác phẩm “Research and Report Writing” [11],,

tác giả

Francesco Cordasco và Elliots S.M.Galner đã chỉ ra những hoạt động cụ thể
để hình thành kĩ năng nghiên cứu khoa học cho sinh viên. [11]
Năm 1990, Gary Anderson (New York) trong tác phẩm “Fundamentals
of Educational Research”, tác giả chú trọng đến việc tìm tòi các nguyên tắc,
phương pháp cũng như công cụ, kỹ thuật nghiên cứu khoa học để huấn luyện
cho sinh viên. [44]
Tại Singapore, năm 1983, hai tác giả Keith Howard và John A.Sharp đã
biên soạn tài liệu “The Management of a student research project” nhằm giúp
sinh viên biết cách quản lý kế hoạch nghiên cứu. Các tác giả đã trình bày
những vấn đề về lựa chọn đề tài, xây dựng kế hoạch nghiên cứu, tập hợp,

“Phương pháp luận khoa học giáo dục” của Đặng Vũ Hoạt, Hà Thị Đức.
“Phương pháp học tập, nghiên cứu của sinh viên cao đẳng, đại học” của
Phạm Trung Thành.
“Phương pháp nghiên cứu khoa học” của Ngô Đình Qua.
Tất cả các giáo trình trên được biên soạn với mục đích cung cấp cho
sinh viên cơ sở phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu khoa học, trang
bị cho sinh viên những vấn đề lý luận cơ bản về nghiên cứu khoa học để họ
rèn luyện, thực hành nghiên cứu khoa học có hiệu quả.
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động nghiên
cứu khoa học
1.1.2.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Trong quản lý nghiên cứu khoa học, một số nước phát triển đã sử dụng
phương pháp đánh giá để quản lý chất lượng các công trình nghiên cứu khoa

12


học như các trường đại học ở Hà Lan, Thụy Sĩ, Hoa Kỳ, Đức. Ở các trường
đại học của Trung Quốc, người ta đã quan tâm đến năng lực đào tạo và việc
nghiên cứu chuyển giao công nghệ hiện đại của giảng viên; các hoạt động
nghiên cứu góp phần phát triển kinh tế - xã hội của sinh viên; việc tổ chức,
quản lý nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của giảng viên và sinh viên.
[39] [ ?]
1.1.2.2.

Các nghiên cứu trong nước

Các công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động nghiên cứu
khoa học đã và đang được tiến hành nghiên cứu như: “Nghiên cứu các giải
pháp đẩy mạnh hoạt động khoa học, công nghệ của các trường cao đẳng và

Như vậy, chúng tôi có thể thấy, các luận văn về quản lý hoạt động
nghiên cứu khoa học nêu trên chủ yếu được thực hiện bởi các cán bộ, giảng
viên công tác tại các trường cao đẳng, đại học thuộc ngành sư phạm. Trong
các luận văn này, công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở các
trường đại học, cao đẳng đã được đề cập tới, trong đó các tác giả đã xây dựng
được hệ thống cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học ở các trường sư phạm, chỉ ra được thực trạng, các biện pháp quản lý hoạt
động nghiên cứu khoa học và đưa ra các nhóm giải pháp nhằm tăng cường
công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học trong trường sư phạm với
những đặc thù riêng.
Tác giả Lê Yên Dung (2010) nghiên cứu đề tài:, Mô hình quản lý hoạt
động nghiên cứu khoa học trong đại học đa ngành, đa lĩnh vực..EM NÊN
SỬA LẠI THÀNH CÂU VĂN HOÀN CHỈNH. KHÔNG NÊN VIẾT THEO
14