BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

---------------

NGUYỄN THỊ KIM NGÂN

NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI
PHÁP KỸ THUẬT XÂY DỰNG KHU
DÂN CƯ THẢO ĐIỀN QUẬN 2 THÀNH
KHU DÂN CƯ SINH THÁI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường
Mã ngành: 60520320

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

---------------

NGUYỄN THỊ KIM NGÂN

NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI
PHÁP KỸ THUẬT XÂY DỰNG KHU
DÂN CƯ THẢO ĐIỀN QUẬN 2 THÀNH
KHU DÂN CƯ SINH THÁI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường

3

TS. Nguyễn Xuân Trường

Phản biện 2

4

PGS. TS. Huỳnh Phú

Ủy viên

5

TS. Nguyễn Thị Hai

Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc


KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký)

(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016
Tác giả

Nguyễn Thị Kim Ngân


ii

LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện và hoàn thành tốt luận văn, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành
và sâu sắc đến Thầy hướng dẫn PGS.TS. Thái Văn Nam đã tận tình hướng dẫn,
động viên và cung cấp nhiều kiến thức quý báu cho tôi trong suốt quá trình học tập
tại Trường và đặc biệt trong thời gian thực hiện luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn tất cả Quý Thầy, Cô trường Đại học Công nghệ TP.

trong cả nước cộng với các bộ tiêu chí xây dựng trên thế giới, từ đó xây dựng nên
một bộ tiêu chí phù hợp với những điều kiện hiện có, khắc phục các tồn đọng và
đưa những yếu tố đang sở hữu trở thành thế mạnh vốn có của khu dân cư. Với
những yếu điểm được phát hiện, cần tập trung đưa ra các giải pháp vào để góp phần
cải thiện, nâng cao môi trường sống khu dân cư.
Đề tài được thực hiện thông qua việc lấy mẫu phân tích các yếu tố môi
trường xung quanh, khảo sát thực địa, lấy ý kiến người dân, xem xét các bộ tiêu chí
sẵn có trên thế giới, từ đó xây dựng nên một bộ tiêu chí với các đặc điểm thực tế
phù hợp với điều kiện khu dân cư, đánh giá, cho điểm, phát hiện ra các lợi thế cũng
như yếu điếm, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật thích hợp dễ áp dụng và
không ảnh hưởng đến thiết kế sẵn có của địa phương, xây dựng nên khu dân cư sinh
thái Thảo Điền.


iv

ABSTRACT
Ecological urban construction is an important issue, it is necessary and
urgent, especially in the speed phase of urbanization and urban degradation signs
increasingly high as the current one. Therefore, the need to build urban planning,
ecological residential area right now, the best thing now is to make the environment
a fresh date, based on the existing situation, the Thao Dien is a residential area with
the standard of living is relatively high at City suitable for a residential building
ecology.
The objective of the thesis is focused on considering the environmental
status, contamination issues outstanding. Based on urban ecology in the world and
in the country plus the construction criteria in the world, thereby building up a set of
criteria consistent with the existing conditions, overcoming the backlog and put
these elements become possesses inherent strengths of neighborhoods. With the
weaknesses are detected, they need to offer solutions in order to contribute to the

2.2.2.2. Phương pháp điều tra, khảo sát, phỏng vấn, thống kê số liệu..............7
2.2.2.3. Phương pháp phân tích đa tiêu chí .......................................................8
2.2.2.4.Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu ...............................................9
2.2.2.5.Phương pháp đánh giá nhanh ................................................................9
2.2.2.6.Phương pháp so sánh ..........................................................................10
2.2.2.7.Phương pháp chuyên gia .....................................................................10
3. Ý NGHĨA KHOA HỌC – Ý NGHĨA THỰC TIỄN ..........................................10
3.1.Ý NGHĨA KHOA HỌC ...................................................................................10
3.2.Ý NGHĨA THỰC TIỄN ...................................................................................10


vi

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐÔ THỊ SINH THÁI VÀ KHU DÂN CƯ
SINH THÁI ...............................................................................................................11
1.1.KHÁI NIỆM CHUNG ...........................................................................................11
1.2.ƯU ĐIỂM – KHÓ KHĂN THÁCH THỨC – TIỀM NĂNG ỨNG DỤNG .......................11
1.2.1. Ưu điểm đô thị sinh thái ...........................................................................11
1.2.2. Những khó khăn thách thức .....................................................................12
1.2.3. Tiềm năng ứng dụng.................................................................................12
1.3.NHỮNG NGUYÊN TẮC CỦA ĐÔ THỊ SINH THÁI ...................................................13
1.4.TIÊU CHÍ QUY HOẠCH CỦA ĐÔ THỊ SINH THÁI ...................................................14
1.5.CÁC BIỆN PHÁP CẦN ÁP DỤNG ĐỂ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ SINH THÁI ......................20
1.6.HỆ THỐNG ĐÁNH GIÁ ĐÔ THỊ SINH THÁI TRÊN THẾ GIỚI ...................................21
1.6.1.Hệ thống phân loại LEED .........................................................................21
1.6.2.Các công trình được xây dựng đạt tiêu chuẩn LEED tại Việt Nam ..........24
1.6.3.Đánh giá khả năng áp dụng các bộ tiêu chí đánh giá đô thị sinh thái ở Việt
Nam ....................................................................................................................27
1.7.MÔ HÌNH ĐÔ THỊ SINH THÁI ..............................................................................28
1.7.1. Một số mô hình đô thị sinh thái trên thế giới ...........................................28

2.2.2.4. Xây dựng cơ bản - Quản lý đô thị - Giao thông - Môi trường [11] ...43
2.3. HIỆN TRẠNG VỀ CƠ SỞ HẠ TẦNG KỸ THUẬT ......................................44
2.3.1. Hiện trạng sử dụng đất .............................................................................44
2.3.2. Hiện trạng xây dựng nhà ở .......................................................................45
2.3.3. Hiện trạng hệ thống giao thông ................................................................46
2.3.4. Hiện trạng hệ thống cấp điện....................................................................47
2.3.5. Hiện trạng cây xanh ..................................................................................47
2.3.6. Hiện trạng hoạt động chợ - siêu thị ..........................................................48
CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG VÀ
CÔNG TÁC QUẢN LÝ TẠI KDC THẢO ĐIỀN ....................................................49
3.1. HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KDC THẢO ĐIỀN ......................................49
3.1.1. Hiện trạng môi trường nước .....................................................................49
3.1.2. Hiện trạng quản lý chất thải rắn ...............................................................53
3.1.3. Môi trường không khí ..............................................................................55
3.1.4. Sử dụng năng lượng .................................................................................57
3.1.5. Giao thông ................................................................................................59


viii

3.1.6. Không gian xanh ......................................................................................60
3.1.7. Cơ sở hạ tầng ............................................................................................62
3.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KDC THẢO ĐIỀN ...65
3.2.1. Những mặt đạt được .................................................................................65
3.2.1.1. Quản lý CTR ......................................................................................65
3.2.1.2. Môi trường nước ................................................................................65
3.2.1.3. Môi trường không khí và tiếng ồn .....................................................65
3.2.2. Những mặt chưa đạt được ........................................................................67
CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ KDC THẢO ĐIỀN THEO TIÊU CHÍ KDC SINH THÁI
- ĐỀ XUẤT CÁC CHƯƠNG TRÌNH, GIẢI PHÁP HƯỚNG ĐẾN KDC SINH

5.3.TẬN DỤNG - TÁI CHẾ - TÁI SỬ DỤNG NƯỚC ....................................................101
5.3.1.Nguyên tắc ...............................................................................................101
5.3.2. Giải pháp ................................................................................................102
5.4.MÁI XANH VÀ THẢM THỰC VẬT .....................................................................103
5.4.1.Mái xanh ..................................................................................................103
5.4.2. Thảm thực vật .........................................................................................104
5.5. Hình thái và hướng công trình ...................................................................106
5.5.1. Nguyên lý ............................................................................................106
5.5.2. Giải pháp ................................................................................................106
5.6.VẬT LIỆU THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG, SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM
.............................................................................................................................107
5.7.GIẢI PHÁP THOÁT NƯỚC MƯA BỀN VỮNG, CHỐNG ÚNG NGẬP ........................108
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ ....................................................................................113
KẾT LUẬN .............................................................................................................113
KIẾN NGHỊ ............................................................................................................114
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................117
PHỤ LỤC ......................................................................................................................


x

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
KĐT

Khu đô thị

KDC

Khu dân cư



Southeast False Creek

XLNT

Xử lý nước thải

TT-BXD

Thông tư Bộ Xây Dựng

QCVN

Quy chuẩnViệt Nam

QĐ-UB-QLĐT

Quyết định - Ủy ban – Quản lý đô thị

TP. HCM

Thành phố Hồ Chí Minh

NQ-CP

Nghị quyết – Chính phủ

QĐ-CP

Quyết định – Chính phủ


Phòng cháy chữa cháy


xi

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1: Quy trình thực hiện nghiên cứu .....................................................................8
Bảng 1.1: Hệ thống các yếu tố được đánh giá ..........................................................23
Bảng 2.1: Tình hình sử dụng đất kdc thảo điền năm 2010 - 2016 ............................45
Bảng 3.1: Kết quả đo chỉ tiêu chất lượng nước sau xử lý .........................................52
Bảng 3.2: Kết quả đo các chỉ tiêu môi trường không khí xung quanh .....................56
Bảng 4.1: Xây dựng chỉ thị vị trí bền vững ..............................................................71
Bảng 4.2: Xây dựng chỉ thị sử dụng nước hiệu quả ..................................................73
Bảng 4.3: Xây dựng chỉ thị về yếu tố năng lượng ....................................................74
Bảng 4.4: Xây dựng chỉ thị xét về vật liệu, tài nguyên, vệ sinh môi trường ............75
Bảng 4.5: Xây dựng chỉ thị về chất lượng môi trường .............................................76
Bảng 4.6: Kết quả đánh giá các tiêu chí áp dụng tại kdc thảo điền ..........................78


xii

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1: Sơ đồ tóm tắt trình tự nội dung nghiên cứu của đề tài ...................................6
Hình 1.1: Dự án president place ................................................................................24
Hình 1.2: Hệ thống pin năng lượng mặt trời tại siêu thị big c dĩ an .........................25
Hình 1.3: Bảng vẽ phối cảnh dự án diamond lotus ...................................................25
Hình 1.4: Southeast false creek (sefc) – làng olimpic vancouver, canada ................29
Hình 1.5: Mô hình chất thải ở kdc sinh thái christie walk ........................................29
Hình 1.6: Mô hình sử dụng nước ở kdc sinh thái christie walk ................................30

1

1. MỞ ĐẦU
1.1.

ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, vấn đề bảo vệ và cải tạo môi

trường sống luôn được đặt ra cấp bách đối với mọi nền kinh tế. Vậy, đâu là giải
pháp hữu hiệu khắc phục khủng hoảng môi trường gay gắt hiện nay? Phải chăng
giải pháp là ở định hướng “tăng trưởng kinh tế phải chú ý bảo vệ môi trường”. Việc
làm thế nào để có thể mang lại một không gian sống trong lành đảm bảo đưa môi
trường xanh vào gần gũi với con người, giúp con người sống gần thiên nhiên, đáp
ứng được nhu cầu về môi trường trong lành hơn được đặc biệt quan tâm. Trước
những nhu cầu như thế của xã hội thì một giải pháp được con người áp dụng đó là
thiết kế mẫu nhà ở sinh thái cho những thành phố lớn, với mẫu nhà sinh thái này
con người có thể đưa thiên nhiên vào gần gũi với cuộc sống của mình.
Bên cạnh đó, Quận 2 là quận mới đô thị hóa, trong tương lai gần Quận 2 là
trung tâm tài chính thương mại mới của Thành phố Hồ Chí Minh, đang trên đà phát
triển thành trung tâm “Dịch vụ - Thương mại – Công Nghiệp – Văn hóa – Thể dục
thể thao” (theo Quyết định số 6577/QĐ - UB - QLĐT phê duyệt quy hoạch chung
Quận 2 đến năm 2020) [1]. Đây là Quận được quy hoạch theo tiêu chuẩn của một
đô thị hiện đại với nhiều mảng cây xanh sinh thái.
Khu dân cư Thảo Điền Quận 2 là một khu dân cư (KDC) đã phát triển trên
địa bàn Quận và ngay cả trong Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). KDC được xây
dựng nhằm nâng cao đời sống dân cư, góp phần dãn dân tại các vùng nội thành theo
Quy hoạch phát triển nhà ở của Thành phố tại Khu đô thị (KĐT) mới, cũng như kết
hợp KĐT mới cho người nước ngoài thuê sinh sống cũng như kinh doanh [2].
1.2.


sự nóng bức, ngột ngạt. Bên cạnh đó, trong quá trình sống, các loại chất thải rắn –
lỏng – khí được con người xả ra môi trường tự nhiên, làm cho môi trường trong các
đô thị bị biến đổi. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, các hiện tượng nhiệt độ
trái đất gia tăng, mực nước biển trung bình tiếp tục dâng cao, các thiên tai bão lũ
thường xảy ra là mối nguy cơ hiện hữu đang đe dọa môi trường sống của con người
trên trái đất.
Trên thế giới hiện nay có rất nhiều các quốc gia tập trung thiết kế, xây dựng
các KĐT, KDC, khu nhà ở sinh thái, xây dựng nên các bộ tiêu chí LEED, bộ tiêu
chí LOTUS để đánh giá mức độ xanh hóa và sinh thái của khu vực. Tại Việt Nam,
hiện nay đã có một số KDC, khu nhà ở, khu thương mại tập trung sinh thái đạt


3

chuẩn, như ở Hà Nội (Khu công nghiệp Linh Đàm), Bình Dương (Trung tâm
Thương mại Big C), tuy nhiên thì tại TP. Hồ Chí Minh, với một thành phố phát
triển mạnh về kinh tế thì vẫn còn tương đối ít các nghiên cứu liên quan đến tiêu chí
xây dựng KDC sinh thái. Mặc dù có các bộ tiêu chí của các quốc gia, nhưng nếu áp
dụng cho Thành phố thì vẫn chưa phù hợp với điều kiện TP. Hồ Chí Minh vì vậy
cần điều chỉnh cho phù hợp. Xem xét các yếu tố môi trường để tận dụng nắng gió,
lượng mưa, hạn chế ngập nước, tận dụng tài nguyên thiên nhiên, tuần hoàn chất thải
là vấn đề hết sức cần thiết. Do đó, một trong những mục tiêu mà đề tài hướng đến là
xây dựng một bộ tiêu chí để đánh giá mức độ đáp ứng của KDC sinh thái và trên cơ
sở đó để đề xuất các giải pháp kỹ thuật để định hướng KDC thành KDC sinh thái.
Một công trình sinh thái thân thiện với môi trường là một công trình không
gây ô nhiễm hoặc hao phí quá nhiều tài nguyên, sử dụng các vật liệu gần gũi với tự
nhiên để đem lại không gian sống an toàn và thoải mái cho con người. Đề tài:
“Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp kỹ thuật xây dựng KDC Thảo Điền,
Quận 2 thành KDC sinh thái” được thực hiện nhằm mục đích cải thiện môi
trường đô thị, nhà ở, cũng như định hình một lối sống mới cho người dân tại địa

đến việc thu thuế, đối với cái khái niệm này nó là một phạm vi rất là lớn, tuy nhiên
trong nghiên cứu này chỉ tập trung vào KDC sinh thái, là khu chỉ dành cho dân cư
sinh sống và một số khu tiện ích như siêu thị, công viên vui chơi giải trí).
Luận văn chỉ đi vào nội dung chứ không đi sâu vào việc phá vỡ kiến trúc
hiện có, với các nội dung nghiên cứu liên quan như:
+ Phạm vi không gian: tập trung nghiên cứu KDC Thảo Điền.
+ Phạm vi thời gian: nghiên cứu trong khoảng thời gian 10 tháng.
+ Nội dung: tập trung đo đạc các chỉ tiêu môi trường tại khu căn hộ XI
Riverview Palace, và không khí xung quanh KDC, sau đó xây dựng bộ tiêu
chí và cho điểm cũng như đề xuất các giải pháp kiến trúc để hoàn thiện.
2.

NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Đề tài “Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp kỹ thuật xây dựng KDC Thảo

Điền, Quận 2 thành KDC sinh thái” tập trung nghiên cứu các nội dung cụ thể sau:
-

Nội dung 1: Tổng hợp, biên hội các tài liệu liên quan, đánh giá tình hình,
hiện trạng sử dụng.

+ Dữ liệu về KDC sinh thái, các nguyên tắc xây dựng, các bộ tiêu chí đánh giá
trong và ngoài nước, điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội và môi trường của
KDC Thảo Điền Quận 2.
+ Tài liệu về thiết kế cơ sở hay chi tiết của KDC.
-

2.2.

PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.2.1. Phương pháp luận
Dựa vào các nguyên tắc kỹ thuật môi trường (thông gió, xử lý phân hủy chất
thải rắn, nước thải) và các nguyên tắc sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng. Dựa
vào hiện trạng nhà ở hiện nay trên địa bàn, tiến hành điều tra khảo sát thu thập tài
liệu và hình ảnh về nhà ở. Từ đó đưa ra phương án tiến hành nghiên cứu để nắm bắt
hình hình một cách nhanh, chính xác và hiệu quả nhất.
Phương pháp được sử dụng trong luận văn là tổng hợp tài liệu từ các nguồn
Internet, các tài liệu nghiên cứu, thiết kế phiếu điều tra lấy ý kiến của người dân về
việc thiết kế nhà ở sinh thái để có cái nhìn tổng quan về hiện trạng KDC sinh thái
hiện nay. Để có cái nhìn chính xác hơn về chất lượng môi trường tại khu vực: tiến
hành lấy mẫu chất lượng không khí xung quanh và chất lượng nước thải sinh hoạt
sau xử lý. Từ đó đem so sánh các kết quả và tham khảo ý kiến chuyên gia, xây dựng
nên bộ tiêu chí trên cơ sở phát triển KDC sinh thái. Trên cơ sở bộ tiêu chí đã được
xây dựng, đánh giá khả năng đáp ứng KDC sinh thái của KDC Thảo Điền. Từ đó,
đề xuất các giải pháp nhằm định hướng KDC Thảo Điền thành KDC sinh thái.


6

Mục tiêu nghiên
cứu
Tổng hợp các tài liệu liên

Đánh giá hiện trạng môi trường
và công tác quản lý môi trường



Phương pháp
xây dựng các
tiêu chí

Cho điểm
các tiêu chí

Đánh giá khả năng đáp ứng của một khu
nhà ở sinh thái đối với KDC sinh thái.

Đề xuất các giải pháp kỹ thuật, từ đó định
hướng Thảo Điền thành một KDC sinh
thái

Kết luận – Kiến nghị

Hình 1: Sơ đồ tóm tắt trình tự nội dung nghiên cứu của đề tài

Phương
pháp
chuyên gia


7

2.2.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
2.2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
Trên cơ sở thu thập thông tin, sưu tầm điều tra gián tiếp hoặc dựa vào các kết
quả điều tra sẵn có trên sách, báo và phương tiện thông đại chúng cùng với việc

vật liệu thân thiện môi trường, các nguồn năng lượng thay thế tiết kiệm; khảo
sát, lấy ý kiến xem người dân có hài lòng với những nhu cầu xung quanh hay
cần một nguồn năng lượng thay thế.


8

-

Phần ý nghĩa của xây dựng nhà sinh thái: gồm những câu hỏi đánh giá đúng
thực tế của việc xây dựng nhà sinh thái.
Chọn mẫu: Tiến hành nghiên cứu tại KDC Thảo Điền, mẫu được lựa chọn

để khảo sát là 100 hộ dân sinh sống trên địa bàn phường. Các bước thực hiện:
Bảng 1: Quy trình thực hiện nghiên cứu
Các bước
Khảo sát, chụp hình

Dạng
Sơ bộ

Mục đích

Kỹ thuật

Có cái nhìn tổng quan về
việc sử dụng cây xanh, vật
liệu trong nhà ở.

Thiết kế Phiếu khảo sát


thức

cơ sở cho việc nghiên cứu

trực tiếp

Chính

Tránh những sai sót trong

Phần mềm

thức

quá trình nhập liệu, đảm

thống kê

bảo cho kết quả chính xác

Excel

Sau việc thiết kế phiếu khảo sát là khâu chọn mẫu để làm khảo sát, tiến hành
phát phiếu lấy ý kiến người dân, làm dữ liệu đầu vào cho việc đánh giá sau này.
2.2.2.3. Phương pháp phân tích đa tiêu chí
Dựa theo các nhà nghiên cứu thì để đánh giá một nhà ở sinh thái dựa trên
một số tiêu chí sau, tiêu chí về: năng lượng, giao thông, thông tin liên lạc, cấp thoát
nước, vị trí xây dựng bền vững, vệ sinh môi trường, công trình công cộng, chất
lượng môi trường, quản lý quy hoạch, quản lý hành chính và mức độ hài lòng của