BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

TẠ THỊ HÀ

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC HOÀN
THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC
PHẨM TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Kế toán
Mã số ngành : 60340301

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 6 năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

TẠ THỊ HÀ

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC HOÀN
THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC
PHẨM TP. HỒ CHÍ MINH


PGS.TS. Huỳnh Đức Lộng
TS. Hà Văn Dũng

Chức danh Hội đồng
Chủ tịch
Phản biện 1
Phản biện 2
Ủy viên
Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã được
sửa chữa.
Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn

PGS.TS. Võ Văn Nhị


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 25 tháng 05 năm 2017

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: Tạ Thị Hà

Giới tính: Nữ

TS. Phan Mỹ Hạnh

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện công tác
tổ chức kế toán tại Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM” là công
trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hỗ trợ của người hướng dẫn khoa học. Các số
liệu trong báo cáo luận văn được thực hiện tại Trường Đại học Công nghiệp Thực
phẩm Tp.HCM. Kết quả trong luận văn là trung thực và chưa được trình bày hay
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Nhà trường về sự cam đoan này.
Học viên thực hiện luận văn

Tạ Thị Hà


ii

LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành luận văn “ Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện công
tác tổ chức kế toán tại Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM”.
Trong suốt thời gian làm luận văn với sự nỗ lực của bản thân và sự giúp đỡ nhiệt
tình từ cán bộ hướng dẫn, Quý Thầy Cô, bạn bè, đồng nghiệp và người thân trong
gia đình tôi đã hoàn thành luận văn thạc sĩ kế toán.
Trước tiên, tôi xin gửi lời cám ơn đến Ban giám hiệu, Quý Thầy Cô và

chương 3, tác giả đã chỉ ra rằng mô hình và các thang đo được sử dụng trong nghiên
cứu là có ý nghĩa. Kết quả của nghiên cứu nêu rõ: có 5 yếu tố ảnh hưởng đến tổ
chức công tác kế toán tại trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM. Mỗi
một yếu tố có mức độ tác động đến tổ chức công tác kế toán khác nhau và được sắp
xếp theo trật tự từ cao xuống thấp như sau: đặc điểm hoạt động giáo dục, đội ngũ
nhân viên kế toán, tổ chức ứng dụng tin học, tổ chức kiểm tra kế toán và chế độ kế
toán.
Tác giả đề xuất nhóm giải pháp theo 5 yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức công
tác kế toán tại trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM . Đồng thời để
thuận lợi cho tổ chức và thực hiện công tác kế toán, tác giả cũng đề xuất một số
kiến nghị nhằm tạo thuận lợi hơn cho việc hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.


iv

ABSTRACT
Thread overall presentation of the theory of factors affecting the organization
of accountants, which raised a number of theoretical issues to topics such as
operational characteristics of the public educational units, operating characteristics
of university food industry HCMC; ... presented theoretical basis related to the
organization of accountants as: concept, meaning and principles of the organization
of units of accounting in the public service, the content of the organization of
accountants in public education units. The author has identified the factors affecting
the organization of accountancy at the University of the food industry in Ho Chi
Minh City through qualitative research methods and quantification is done in
Chapter 3, the authors have shown that the model and the scale used in the study
was significant.
Results of the study stated: there are 5 factors that affect the organization of
accountancy at the University of the food industry in Ho Chi Minh City. Each one
factor affecting the level of organization of accounting work differently and are

1.2. Các nghiên cứu trong nước ...............................................................................7
1.3. Các nhận xét....................................................................................................12
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ........................................................................................13
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT ......................................................................14
2.1. Một số vấn đề về đơn vị hành chính sự nghiệp ..............................................14
2.1.1. Khái niệm .................................................................................................14
2.1.1.1. Khái niệm đơn vị hành chính sự nghiệp ............................................14
2.1.1.2. Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập ................................................14
2.1.2. Vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập đối với nền kinh tế và xã hội .......15
2.1.3. Phân loại ...................................................................................................15


vi

2.1.3.1. Căn cứ nguồn thu sự nghiệp ..............................................................15
2.1.3.2. Căn cứ vào lĩnh vực sự nghiệp...........................................................17
2.1.3.3. Căn cứ vào cấp ngân sách ..................................................................17
2.1.3.4. Căn cứ vào cấp dự toán ......................................................................18
2.2. Nội dung tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập ...........18
2.2.1. Tổ chức vận dụng chế độ kế toán .............................................................19
2.2.1.1. Tổ chức vận dụng chứng từ kế toán ...................................................19
2.2.1.2. Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán ...................................22
2.2.1.3. Tổ chức vận dụng chế độ sổ kế toán ..................................................24
2.2.1.4. Tổ chức lập và nộp báo cáo tài chính ................................................27
2.2.2. Tổ chức bộ máy kế toán ...........................................................................31
2.2.3. Tổ chức trang bị các điều kiện kỹ thuật vật chất ......................................34
2.2.4. Tổ chức kiểm tra kế toán ..........................................................................36
2.3. Các yếu tố tác động đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp
công lập ..................................................................................................................37
2.3.1. Đặc điểm hoạt động giáo dục ...................................................................37

4.2.1.2. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Chế độ
kế toán” ...........................................................................................................79
4.2.1.3. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Đội
ngũ nhân viên kế toán” ...................................................................................79
4.2.1.4. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Tổ
chức ứng dụng tin học” ...................................................................................80
4.2.1.5. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Tổ
chức kiểm tra kế toán” ....................................................................................81
4.2.1.6.Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s alpha cho thang đo biến “Công
tác tổ chức kế toán tại trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM” ..82
4.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA .............................................................83
4.2.2.1. Phân tích khám phá EFA cho biến độc lập ........................................83
4.2.2.2. Phân tích khám phá EFA cho biến phụ thuộc “Công tác tổ chức kế
toán tại Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM” ........................86
4.3. Phân tích hồi quy ............................................................................................87
4.4. Kiểm định các giả thiết cần thiết trong mô hình phân tích hồi quy................90


viii

4.4.1. Kiểm định giả thuyết về ý nghĩa của các hệ số hồi quy ...........................90
4.4.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến .......................................................91
4.4.3. Kiểm định về phân phối chuẩn của phần dư ............................................91
4.4.4. Kiểm định về tính độc lập của phần dư ....................................................91
4.5. Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy bội ....................................................92
4.5.1.

Kiểm định giả định phương sai của sai số (phần dư) không đổi ..........93

4.5.2.


BCTC

Báo cáo tài chính

BGD&ĐT

Bộ giáo dục và đào tạo

DN

Doanh nghiệp

CNTT

Công nghệ thông tin

TP.HCM

Thành phố Hồ Chí Minh

NĐ-CP

Nhị định – chính phủ

NSNN

Ngân sách Nhà nước

KBNN


KTQT

Kế toán quản trị

CMKT

Chuẩn mực kế toán

DNNN

Doanh nghiệp nhà nước

TSCĐ

Tài sản cố định

GDĐH

Giáo dục đại học

ĐVSN GDĐH

Đơn vị sự nghiệp giáo dục đại học

NNL

Nguồn nhân lực

CB.GV.NV

Bảng 4.11: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Tổ chức ứng dụng tin học” ..............80
Bảng 4.12. Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Tổ chức kiểm tra kế toán” ...............81
Bảng 4.13: Kết quả độ tin cậy thang đo biến “Công tác tổ chức kế toán tại trường
Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM” ............................................................82
Bảng 4.14: Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần.................................84
Bảng 4.15: Bảng phương sai trích .............................................................................84
Bảng 4.16. Ma trận xoay ...........................................................................................85
Bảng 4.17: Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần.................................86
Bảng 4.18: Phương sai trích ......................................................................................87
Bảng 4.19: Kiểm tra độ phù hợp của mô hình ..........................................................88
Bảng 4.20: Bảng phân tích ANOVA ........................................................................88
Bảng 4.21: Bảng kết quả hồi quy ..............................................................................89


xi

Bảng 4.22: Kết quả chạy Durbin-Watson .................................................................92
Bảng 5.1: Sắp xếp thứ tự quan trọng theo hệ số Beta của các yếu tố .......................99


xii

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình2.1: Mô hình nghiên cứu đề xuất ......................................................................45
Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu ................................................................................48
Hình 4.1: Đồ thị phân tán giữa giá trị dự đoán và phần dư từ hồi quy .....................93
Hình 4.2: Đồ thị P-P Plot của phần dư – đã chuẩn hóa.............................................94
Hình 4.3: Đồ thị Histogram của phần dư – đã chuẩn hóa .........................................94



Ngoài ra việc tổ chức bộ máy kế toán có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng của
công tác kế toán mà là nhân tố quan trọng thực hiện tốt việc quản lý kinh phí, thực
hiện tốt vai trò của kế toán là công cụ quản lý tài chính trong đơn vị hoạt động hiệu
quả.
Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM thực hiện chủ trương đổi
mới và nâng cao hoạt động, trường đã chủ động cơ cấu lại bộ máy tổ chức, tăng


2

cường công tác quản lý trong đó chú trọng đến việc hoàn thiện tổ chức công tác kế
toán tại đơn vị mình. Từ một đơn vị được cấp kinh phí trở thành đơn vị tự chủ, việc
quản lý tài chính cũng gặp rất nhiều khó khăn, đòi hỏi Trường cần quan tâm, giám
sát chặt chẽ đến công tác tài chính - kế toán tại đơn vị mình. Để có thể quản lý tốt
được công tác kế toán, bộ phận kế toán của trường không chỉ thực hiện các nghiệp
vụ thu – chi, mà còn phải phân tích, dự báo được tình hình để có thể tư vấn cho
Lãnh đạo nhà trường đưa ra những quyết định hợp lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tổ chức công tác kế toán tại trường Đại học Công
nghiệp Thực phẩm Tp.HCM mặc dù đang từng bước hoàn thiện nhưng vẫn còn
nhiều bất cập, còn bị động khi chuyển sang cơ chế tự chủ tài chính mới. Thông tin
kế toán mang lại chủ yếu chỉ mang tính chất báo cáo hành chính, chưa có tác dụng
thiết thực trong việc phân tích tình hình tài chính cũng như tình hình tiếp nhận và sử
dụng kinh phí được cấp của đơn vị. Với yêu cầu vừa phát triển quy mô, vừa đảm
bảo nâng cao chất lượng đào tạo đồng thời phải huy động và sử dụng có hiệu quả
các nguồn lực tài chính từ Ngân sách cấp cũng như các khoản thu sự nghiệp, điều
này đòi hỏi tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị phải khoa học và phù hợp.
Để phát triển ngành nghề nâng cao hiệu quả quản lý cho các đơn vị giáo dục
thì tổ chức công tác kế toán là khâu quan trọng trong tổ chức điều hành và quản lý
của đơn vị. Tổ chức công tác kế toán khoa học, hợp lý, hiệu quả, phù hợp với quy
mô của đơn vị, lĩnh vực đào tạo, đặc điểm tổ chức hoạt động của đơn vị giúp đáp

nghiệp Thực phẩm Tp.HCM?
Thực trạng công tác tổ chức kế toán tại Trường Đại học Công nghiệp Thực
phẩm Tp.HCM?
Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến công tác tổ chức kế toán tại Trường
Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM?
Giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức kế toán tại Trường Đại học Công
nghiệp Thực phẩm Tp.HCM?
4. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn chọn phương pháp nghiên cứu hỗn hợp bao gồm định tính và định
lượng để phù hợp với đối tượng nghiên cứu cụ thể như sau:
Sử dụng phương pháp tổng hợp, phân loại hệ thống hóa, thống kê mô tả, thu
thập dữ liệu thông tin thứ cấp về cơ bản là các chế độ tài chính, những quy định về


4

công tác kế toán tại Trường, chứng từ sổ sách, báo cáo tài chính của Trường Đại
học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM . Để mô tả phân tích thực trạng công tác tổ
chức kế toán tại Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM, kết hợp với
thảo luận tay đôi, phỏng vấn trực tiếp, khám phá các ý tưởng, giải thích sự tương
quan có ý nghĩa từ các thang đo, từ kết quả này tác giả xây dựng bảng câu hỏi hoàn
chỉnh cho nghiên cứu chính thức sao cho phù hợp với ý nghĩa thang đo và đối tượng
lấy mẫu.
Kỹ thuật nghiên cứu định lượng trong luận văn: thu thập dữ liệu sơ cấp, hình
thức phỏng vấn thông qua bảng câu hỏi. Nghiên cứu được thiết kế với dữ liệu thu
thập thông qua bảng câu hỏi chính thức và được phân tích thông qua phần mềm
SPSS 20.
5. Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: Tại Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp.HCM
Về thời gian: Tình hình hoạt động và công tác tổ chức kế toán tại Trường Đại

nghiên cứu. Qua đó xác định khe hổng nghiên cứu và đưa ra các định hướng nghiên
cứu.
1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
Riêng trong lĩnh vực công, các tác giả Bruce R.Neumann, James D.Suver,
William N.Zelman (1989) đã tái bản nhiều lần nghiên cứu về “Quản lý tài chính Khái niệm và áp dụng vào cơ sở y tế” (Financial Management, Concepts and
Applications for Health Care Providers). Nội dung chính của công trình này là môi
trường y tế và chức năng của quản lý tài chính; kế toán tài chính - ngôn ngữ của quản
lý tài chính; phân tích báo cáo tài chính; quản lý vốn, tài sản, công nợ trong các đơn
vị; các nội dung về kế toán quản trị như chi phí hành vi, lập dự toán, phân bổ chi phí,
định giá, ra quyết định đầu tư,…
Tác giả Louis C.Gapenski (2004) với cuốn “Tài chính y tế - Giới thiệu về kế
toán và quản lý tài chính” (Healthcare Finance - An introduction of Accounting and
Financial Management). Trong tài liệu này, tác giả đã phân tích môi trường tài chính
của ngành y tế ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán như thế nào, đồng thời hướng
dẫn về tổ chức công tác kế toán trên cả hai nội dung kế toán tài chính và kế toán quản
trị.
Các tác giả Earl R.Wilson, Leo E.Hay, Susan C.Kattelus (2000) đã cùng
tham gia viết cuốn sách nổi tiếng với tiêu đề là “Kế toán Nhà nước và các tổ chức
phi lợi nhuận”(Accounting for Governmental and Nonpofit Entities). Đây có thể coi
là một công trình nghiên cứu khá công phu về các khía cạnh khác nhau hoạt động
của các đơn vị HCSN nói chung. Các nội dung nghiên cứu trong cuốn sách bao gồm
các nguyên tắc kế toán chung được chấp nhận, hướng dẫn cách thức ghi nhận các sự
kiện, cách thức lập báo cáo tài chính cuối kỳ. Nghiên cứu cũng đi sâu vào phân tích
đặc thù hoạt động của một số lĩnh vực sự nghiệp đặc thù như tổ chức kế toán trong


7

các trường học, bệnh viện, các đơn vị lực lượng vũ trang,…qua đó cho thấy sự tác
động của đặc điểm hoạt động đặc thù đến tổ chức công tác kế toán trong đơn vị.


luật và thực tế triển khai thực hiện theo từng nội dung tổ chức hạch toán kế toán tại
các đơn vị này.
Luận án khẳng định tính tất yếu khách quan của việc cần tiếp tục đổi mới cơ
chế tự chủ tài chính trong khu vực công, đặc biệt là các đơn vị sự nghiệp công lập
cho phù hợp với thông lệ chung của các nước. Theo đó Việt Nam cần triển khai
nghiên cứu ban hành chuẩn mực kế toán áp dụng cho khu vực công theo lộ trình
phù hợp với chuẩn mực kế toán quốc tế và điều kiện của Việt Nam để làm cơ sở
pháp lý cho việc tổ chức hạch toán kế toán của các đơn vị sự nghiệp công lập, trong
đó có các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Tổng cục ĐC&KSVN.
Luận án đề xuất một số giải pháp hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán trong các
đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Tổng cục ĐC & KSVN trên hai góc độ: Khuôn khổ
pháp luật về kế toán cho phù hợp với đặc thù hoạt động, cơ chế tự chủ theo yêu cầu
mới và tổ chức hạch toán kế toán trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Tổng
cục ĐC & KSVN.
Đề xuất nghiên cứu, xây dựng để ban hành hệ thống Chuẩn mực kế toán áp
dụng cho lĩnh vực công; sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán hành chính sự nghiệp cho
phù hợp với yêu cầu đổi mới theo cơ chế tự chủ, làm cơ sở pháp lý cho việc hoàn
thiện tổ chức hạch toán.
- Luận án tiến sỹ kinh tế đề tài “Hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán trong các
doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa”. Tác giả Trần Thị Nam Thanh, Đại học kinh
tế quốc dân năm 2004. Người hướng dẫn khoa học PGS.TS Nguyễn Thị Đông;
GS,TS. Nguyễn Quang Quynh.
Luận án đã khái quát hóa về các mặt lý luận về tổ chức hạch toán kế toán trong
các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường đó là: Thực trạng phát
triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong đó tác giả chỉ rõ vai trò và
những đóng góp của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong cơ cấu kinh tế Việt Nam.
Luận án cũng phân tích và chỉ rõ những thách thức mà các doanh nghiệp nhỏ và
vừa của Việt Nam đang phải đương đầu (Các thách thức từ trong nước: giá đầu vào
cao, chi phí trung gian cao, máy móc thiết bị cũ lạc hậu, kinh nghiệm về kinh