BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM
---------------
TRẦN PHẠM THANH THUỶ
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG CÔNG
NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI THEO TỪNG
TUYẾN BỆNH VIỆN TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÙ
HỢP
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kỹ Thuật Môi Trường
Mã ngành: 60520320
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 10 năm 2016
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM
---------------
TRẦN PHẠM THANH THUỶ
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG CÔNG
NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI THEO TỪNG
TUYẾN BỆNH VIỆN TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM
VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÙ
HỢP
Họ và tên
GS.TSKH Nguyễn Trọng Cẩn
PGS.TS Huỳnh Phú
PGS.TS Phạm Hồng Nhật
TS Nguyễn Xuân Trường
TS Nguyễn Thị Hai
Chức danh Hội đồng
Chủ tịch
Phản biện 1
Phản biện 2
Ủy viên
Ủy viên, Thư ký
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã
được sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV
4
TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày..… tháng….. năm 2016
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
nước thải của các bệnh viện được lựa chọn.
- Đề xuất các giải pháp quản lý phù
hợp.
III- Ngày giao nhiệm vụ: (Ngày bắt đầu thực hiện LV ghi trong QĐ giao đề
tài):
20/08/201
5
IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: Tháng
10/2016
V- Cán bộ hướng dẫn: GS.TS Hoàng
Hưng
(Họ tên và chữ ký)
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
5
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN
NGÀNH
(Họ tên và
chữ ký)
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình
nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn
từng tuyến bệnh viện trên địa bàn TP.HCM và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp” đã
thực hiện được các nội dung sau:
- Luận văn đã tổng quan được tình hình xử lý nước thải bệnh viện trên địa bàn
TP.HCM. Luận văn đã phân tích các chỉ tiêu ô nhiễm chính của nước thải bệnh viện khi
chưa được xử lý và khi có các biện pháp xử lý khác.
- Qua việc đánh giá hiện trạng áp dụng các công nghệ xử lý nước thải tại các bệnh
viện cho thấy:
Hầu hết các cơ sở y tế hiện nay đều đã có sự nhận thức đúng đắn, đầu tư đúng mức
vào hệ thống xử lý nước thải bệnh viện.
Lựa chọn được các công nghệ xử lý nước thải của một số bệnh viện theo từng
tuyến. Từ đó khái quát được hệ thống công nghệ xử lý chung mà tuyến bệnh viện đó đang
áp dụng
cho việc xử lý nước thải.
Công nghệ xử lý nước thải bệnh viện theo phương pháp sinh học hiện nay tại các cơ
sở y tế đang chiếm ưu thế hơn các công nghệ truyền thống.
Luận văn cũng đã đánh giá được hệ thống xử lý nước thải theo hướng thân thiện
môi trường dựa trên các tiêu chí đề xuất trong bài báo cáo.
Luận văn đã đề xuất giải pháp quản lý nhà nước về hệ thống xử lý nước thải phù
hợp cho các bệnh viện theo từng tuyến.
4
ABSTRACT
Master thesis ”Assessing the current state of technology systems wastewater
treatment according to each hospital level in HCM City and proposed solutions
appropriate management” has done the following:
- Thesis has an overview of the situation of waste water treatment in HCM City
CHƯƠNG II TỔNG QUAN ..............................................................................................................
7
2.1. Tổng quan về nước thải bệnh viện và các phương pháp xử lý tại Việt Nam
...................... 7
2.1.1. Tổng quan về nước thải bệnh viện ....................................................................7
2.1.2. Các công nghệ xử lý nước thải........................................................................20
2.1.3. Khái quát về tình hình tiêu chuẩn nước thải hiện nay............ 32_Toc481918394
2.2. Tổng quan về thành phố Hồ Chí Minh ................................................................................
35
2.2.1. Điều kiện tự nhiên – kinh tế - xã hội TPHCM ................................................35
2.2.2. Hiện trạng xử lý nước thải tại các bệnh viện trên địa bàn TP.HCM...............37
CHƯƠNG III NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.............................................
39
3.1. Nội dung nghiên cứu ............................................................................................................. 39
3.2. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................................... 39
3.2.1. Phạm vi nghiên cứu.........................................................................................39
3.2.2. Tiêu chí để khảo sát và đánh giá công nghệ xử lý nước thải bệnh viện .........41
6
3.2.3. Phương pháp thu thập thông tin ......................................................................46
7
3.2.4. Phương pháp điều tra ......................................................................................46
3.2.5. Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu .........................................................47
CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN............................................................................... 50
4.1. Kết quả điều tra hiện trạng công nghệ xử lý nước thải của 06 bệnh viện đã được lựa
8
3. Đối với các cơ sở y tế áp dụng công nghệ và tổ chức chuyển giao công nghệ: .111
vii
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................................................. 112
8
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Tiêu chuẩn nước cấp và lượng nước thải bệnh
viện......................................................... 8
Bảng 2.2. Thành phần ô nhiễm chính trong nước thải bệnh viện...................................................
13
Bảng 2.3. Quy định giá trị nồng độ của các thông số ô nhiễm trong QCVN 28:2010/BTNMT
. 14
Bảng 2.4. Nồng độ ô nhiễm trung bình của nước thải bệnh viện và nước thải đô thị…
........... 16
Bảng 2.5. Nồng độ kim loại nặng trong nước thải bệnh viện .........................................................
16
Bảng 2.6. Nồng độ 1 số chất tổng hợp trong nước thải BV tại khu điều
trị................................... 17
Bảng 2.7. Nồng độ vi khuẩn trong bùn thải của NTBV sau xử lý
................................................. 18
Bảng 2.8. Công nghệ xử lý nước thải bệnh viện tại Việt Nam.......................................................
26
Bảng 2.9. Các loại nhiễm khuẩn, tác nhân gây bệnh và đường lan truyền
.................................... 31
10
Bảng 4.4. Thành phần nước thải đầu vào và đầu ra HTXLNT của BV Quận 4………... 85
Bảng 4.5. Thành phần nước thải đầu vào và đầu ra HTXLNT của Bệnh viện Xuyên Á
……………………………………………………………………………………….. 90
Bảng 4.6. Thành phần nước thải đầu vào và đầu ra HTXLNT của BV Tân
Hưng……………………………………………………………………………………..94
Bảng 4.7. Tổng điểm đánh giá của 5 công nghệ xử lý nước thải lựa chọn………………98
11
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Mô tả vấn đề môi trường của nước thải bệnh viện ..........................................................
19
Hình 2.1. Công nghệ 1: Quy trình xử lý nước thải bệnh viện bằng công nghệ sinh
học.............. 22
Hình 2.2 Công nghệ xử lý nước thải bằng bể sinh học cố định......................................................
25
Hình 4.1. Sơ đồ dây chuyền công nghệ của bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới.......................................
52
Hình 4.2. Sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý nước thải tại bệnh viện An Bình
........................... 57
Hình 4.3. Quy trình công nghệ xử lý nước thải bệnh viện Quận 4.................................................
61
Hình 4.4. Quy trình công nghệ xử lý nước thải bệnh viện đa khoa Xuyên Á
............................... 64
Hình 4.5. Quy trình công nghệ xử lý nước thải bệnh viện Tân Hưng............................................
điển hình như 100% các Trạm Y tế phường, xã đều có hệ thống xử lý nước thải
riêng. Tuy nhiên việc quản lý và vận hành các hệ thống này chưa nhận được sự chú
trọng đúng mức. Điều này rất nguy hiểm vì nguy cơ lây truyền bệnh là rất cao.
Do đó, nhằm đảm bảo hiệu quả việc khám, chữa bệnh cho người dân cũng như
làm giảm thiểu việc lan truyền nguồn bệnh, bảo vệ môi trường sống của công đồng,
2
cần tiến hành đánh giá hiện trạng hệ thống xử lý nước thải hiện nay tại các bệnh
viện, qua đó đưa ra cái nhìn thiết thực và khách quan nhất về việc xử lý nước thải
của ngành y tế. Từ đó đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp trong xu thế hiện nay.
Xuất phát từ vấn đề trên, đề tài “Đánh giá hiện trạng hệ thống công nghệ xử lý
nước thải theo từng tuyến bệnh viện trên địa bàn TP.HCM và đề xuất các giải pháp
quản lý phù hợp” nhằm đưa ra những đánh giá sơ bộ về hiện trạng và đề xuất biện
pháp thiết thực nhất.
1.2. Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, nước thải y tế đang là mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản lý và
của cả cộng đồng. Các chất thải phát sinh trong hoạt động của các bệnh viện là một
vấn đề nghiêm trọng cần được quan tâm, đánh giá và giải quyết có tầm nhìn và đúng
đắn. Nước thải bệnh viện do đặc thù chứa nhiều các chất nhiễm khuẩn, vi sinh, các
chất gây bệnh, cũng như cả máu và dịch của người bệnh do đó nếu không được xử
lý hiệu quả, có thể trở thành nguồn phát sinh dịch bệnh cho cả cộng đồng.
Mặc dù đại đa số các bệnh viện tại TP.HCM đều được đầu tư trang bị hệ thống
xử lý nước thải riêng biệt tuy nhiên do kinh phí vận hành hệ thống còn cao cùng với
ý thức bảo vệ môi trường của người dân còn thấp dẫn đến các hệ thống xử lý nước
thải này có vận hành nhưng chưa đảm bảo đủ chuẩn. Do đó, khi xả thải ra môi
trường góp phần làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nước cấp cho người
dân.
Vì vậy, đề tài “Đánh giá hiện trạng hệ thống công nghệ xử lý nước thải theo
chọn.
Đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp
1.4.3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
1.4.3.1. Phương pháp luận
Hoạt động khám, chữa bệnh là một trong những vấn đề luôn được quan tâm
nhiều nhất. TP.HCM là một thành phố đứng đầu cả nước về kinh tế - xã hội
Những nguyên tắc cơ bản nhất được áp dụng trong nghiên cứu khoa học như:
4
- Nguyên tắc về tính khách quan: Trong nghiên cứu nước thải bệnh viện đòi
hỏi phải xem xét đối tượng một cách khách quan, không thêm bớt, không bịa đặt. Để
thực hiện công tác quản lý nước thải bệnh viện một cách có hiệu quả, các dữ liệu về
nước thải phải được nghiên cứu thu thập một cách chính xác, khách quan dựa vào
diễn biến hiện trạng nước thải bệnh viện trên thực tế.
- Nguyên tắc xem xét sự vật một cách có hiệu quả: tức là xem xét hiện trạng
nước thải bệnh viện một cách tổng thể với đầy đủ những yếu tố cấu thành, liên quan
trong mối quan hệ với các thành tố khác của môi trường sống tự nhiên – kinh tế - xã
hội. Để đạt được kết quả tích cực nhất trong hoạt động nghiên cứu hiện trạng nước
thải bệnh viện trên địa bàn TP.HCM. Các số liệu nghiên cứu phải chính xác và
thống nhất, các nội dung nghiên cứu phải phù hợp với yêu cầu thực tế, các kết luận
về đánh giá nước thải bệnh viện đưa ra phải có căn cứ, đáp ứng được yêu cầu thực
tiễn.
1.4.3.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
Để đạt được các nội dung nghiên cứu như trên, các phương pháp nghiên cứu
sau đây được áp dụng:
Phương pháp 1: Để phục vụ cho nội dung nghiên cứu: “Điều tra, khảo sát và
thu thập thông tin về hiện trạng xử lý nước thải của các bệnh viện được lựa chọn về
quy mô hệ thống, quy trình công nghệ, thành phần và tính chất nước thải phát sinh,
công nghệ xử lý nước thải tại các bệnh viện theo từng tuyến về hiện trạng áp dụng
công nghệ xử lý nước thải và xây dựng hồ sơ công nghệ xử lý nước thải của các
bệnh
viện được lựa chọn” thì phương pháp nghiên cứu sau được áp dụng
Phương pháp thu thập số liệu: Sử dụng Bộ tiêu chí được đề xuất trong
đề tài “Nâng cao năng lực quản lý môi trường nước tại Việt Nam” năm 2011. Tác
giả
gửi bảng tiêu chí để bệnh viện tiến hành tự đánh giá sau đó gửi kết quả về Sở Y tế.
Phương pháp đánh giá: đánh giá dựa vào
Phương pháp 3: Để phục vụ cho nghiên cứu nội dung “Đề xuất các giải pháp
quản lý phù hợp” thì phương pháp nghiên cứu sau được áp dụng
Phương pháp chuyên gia: Tham vấn từ các chuyên gia công nghệ
môi trường nhằm hoàn thiện các giải pháp công nghệ đề xuất.
6
Tác giả dựa trên số điểm theo Bộ tiêu chí để lựa chọn cơ sở y tế có hệ
thống
xử lý nước thải hiệu quả nhất.
1.5. Ý nghĩa của đề tài
1.5.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
- Đề tài này sẽ là cơ sở tham chiếu cho các nghiên cứu sau này trong công
nghệ xử lý nước thải y tế trên địa bàn TP.HCM.
- Đánh giá hiệu quả xử lý nước thải ở một số bệnh viện tại TP.HCM sẽ giúp
hiểu rõ hơn về hiện trạng công nghệ xử lý nước thải bệnh viện tại TP.HCM, góp
phần làm tăng hiểu biết và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người.
1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Với tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay thì việc đánh giá hiệu quả xử lý
nước thải bệnh viện tại TP.HCM là cần thiết. Việc không có những biện pháp thích
bệnh viện đa khoa được xác định như sau: (Trung tâm Kỹ thuật môi trường đô thị
và khu công nghiệp của Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, 1996)