DI CHÚC CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ BỒI DƯỠNG THẾ HỆ CÁCH
MẠNG CHO ĐỜI SAU
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ biệt thế giới này cách đây vừa 50 năm, đã để lại cho
toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta một di sản vô cùng quý giá, đó là tư tưởng Hồ Chí
Minh. Trong đó, Di chúc của Người là một bộ phận không thể thiếu trong di sản vô giá
ấy. Với những lời căn dặn ân cần, mộc mạc chứa đựng tư duy chiến lược của cách mạng
Việt Nam, thấm đượm tình cảm thiết tha, Người đã gửi niềm tin sâu sắc vào thắng lợi của
cách mạng tới toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta và các thế hệ cách mạng Việt Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn chúng ta cần chăm lo giáo dục, đào tạo, bồi
dưỡng thế hệ trẻ là những đoàn viên và thanh niên "thành những người thừa kế xây dựng
chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên". Đối với Người, "Bồi dưỡng thế hệ cách
mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết". Để cách mạng không
ngừng, đổi mới không ngừng, thực hiện cho được mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội thì vấn đề quan trọng hàng đầu và rất cần thiết là phải có những thế hệ cách mạng
kiên định, tiếp nối nhau thực hiện nhiệm vụ vẻ vang này.
Tư tưởng bồi dưỡng thế hệ trẻ cho cách mạng được thể hiện sinh động trong
toàn bộ thực tiễn hoạt động cách mạng phong phú, sinh động của Người, gắn bó chặt chẽ
giữa lý luận với thực tiễn, giữa lời nói với việc làm. Với tầm nhìn chiến lược, Người đã
nêu lên luận điểm nổi tiếng về việc muốn thức tỉnh một dân tộc phải bắt đầu từ việc thức
tỉnh thanh niên, Người kêu gọi: "Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất,
nếu đám Thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh" 1. Với luận điểm đó, Người
đã mang lại sinh khí mới, thu hút thanh niên yêu nước hướng về, đoàn kết, thống nhất
quanh Người, lập nên Hội Việt Nam Thanh niên cách mạng - đội tiền thân của Đảng
Cộng sản Việt Nam. Hiểu sâu sắc quy luật tự nhiên và xã hội, Người tổng kết: Tuổi trẻ là
mùa xuân của xã hội; thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già,
đồng thời là người dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai.
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, trong tiến trình cách mạng, xây dựng
chủ nghĩa xã hội là quá trình lâu dài, Đảng có rất nhiều việc phải làm, từ việc nhỏ đến
việc lớn. Trong "Bài nói chuyện với những cán bộ, đảng viên hoạt động lâu năm", Bác đã
đề cập đến nhiều vấn đề về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng; xác định trách
nhiệm của lớp cán bộ già:

Đảng ta chỉ rõ: "Thanh niên là người ít bị ảnh hưởng của quốc gia phong kiến đế quốc
trói buộc họ hơn người lớn, cho nên từ khi phong trào cách mạng nổi khắp nơi trong xứ,
chúng ta thấy quần chúng thanh niên tham gia rất hăng hái, những cuộc bãi công của
công nhân và nông dân biểu tình trong năm nay tỏ ra rằng thanh niên lao động đã thành
một lực lượng cách mạng rất quan trọng không thể không kể tới được".
Đảng ta luôn coi thanh niên là lực lượng cách mạng rất quan trọng trong thực
hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng. Trước đây cũng như ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới
đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, thế hệ trẻ luôn được đặc biệt quan tâm chăm
sóc, đào tạo và bồi dưỡng. Nghị quyết số 04/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương
khoá VII khẳng định: "Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam
có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không là tuỳ thuộc vào lực lượng
thanh niên". Điều đó cho thấy, Đảng ta luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh và
Di chúc của Người.
Sau hơn 30 năm đổi mới đất nước, thế hệ thanh niên thời kỳ mới đã và đang tiếp
nối truyền thống hào hùng của Đảng và dân tộc, luôn nêu cao lòng yêu nước, ý thức xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; không ngại khó khăn, gian khổ, có ý chí vươn
lên trong học tập, lao động, lập thân, lập nghiệp, làm giàu chính đáng, quyết tâm đưa đất
nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu. Tuy nhiên, một bộ phận thanh niên sống thiếu lý
tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp
luật, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hoá dân tộc. Học vấn của một bộ phận
thanh niên nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn thấp; nhiều thanh niên còn thiếu kiến thức và
kỹ năng trong hội nhập quốc tế. Tính độc lập, tự chủ, ý chí, nghị lực, chủ động, sáng tạo,
năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi
cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Nghị quyết số 25/NQ-TW (khoá X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã xác định: "Thanh
niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích
trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của
2


lập, tự lực cánh sinh.
Thấm nhuần đạo lý, truyền thống của dân tộc Việt Nam "uống nước nhớ nguồn",
"ăn quả nhớ kẻ trồng cây", Người đề nghị miễn thuế nông nghiệp một năm cho nông dân
để đồng bào thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất, sau nhiều năm liên tục đã ra sức
góp của, góp người, vui lòng chịu đựng mọi khó khăn gian khổ vì sự nghiệp đấu tranh
giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.
Người không chỉ quan tâm đến đời sống nhân dân, mà trên hết là chăm lo giáo
dục đào tạo họ, làm cho họ trở thành lực lượng nòng cốt xây dựng thành công chủ nghĩa
xã hội. Người yêu cầu chúng ta sửa đổi chế độ giáo dục cho phù hợp với hoàn cảnh mới,
đặc biệt là chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng, giáo dục tinh thần yêu nước cho đoàn

1

.

tr. 644.

Hồ

Chí

Minh,

Toàn

tập,

tập

5,

Một là, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội trong quá trình đổi mới.
Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay đòi hỏi mỗi chúng ta
phải thường xuyên xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, quán triệt sâu sắc và không
ngừng phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt
Nam; kiên quyết đấu tranh chống mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch mưu
toan xoá bỏ chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã khẳng định: "Đổi mới không phải từ bỏ mục tiêu
chủ nghĩa xã hội mà là làm cho chủ nghĩa xã hội được nhận thức đúng đắn hơn và được
xây dựng có hiệu quả hơn"1.
Về điều này, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: chỉ có chế độ xã hội chủ nghĩa mới là
chế độ xã hội giải phóng con người triệt để; muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết
cần có những con người xã hội chủ nghĩa. Như vậy, xây dựng con người mới xã hội chủ
nghĩa vừa là mục tiêu vừa là điều kiện để chủ nghĩa xã hội thành công.
Hai là, đấu tranh khắc phục chủ nghĩa cá nhân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên giáo dục cán bộ, đảng viên và nhân dân ta
đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích cách mạng lên trên lợi ích cá nhân. Dù rằng chủ
nghĩa cá nhân mới biểu hiện lẻ tẻ ở một số ít người. Tuy vậy, Hồ Chí Minh đã sớm chấn
chỉnh và cảnh báo về một nguy cơ lớn nếu chủ nghĩa cá nhân có điều kiện phát triển:
"Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn,
không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi nếu lòng
dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân".
Ngày nay, Đảng ta là đảng cầm quyền, cán bộ, đảng viên nếu sa vào các bệnh cá
nhân chủ nghĩa thì càng nguy hiểm. Trước những biến động của tình hình chính trị quốc
tế, những biến động kinh tế - xã hội trong nước, nhất là ảnh hưởng tiêu cực của cơ chế thị
trường, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch ráo riết thực hiện chiến lược "diễn biến
hoà bình"... đã làm cho một số cán bộ, đảng viên và nhân dân, những người không chịu
rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cách mạng, những người hoạt động trong các lĩnh vực kinh
tế, tài chính, vật tư... thoái hoá về tư tưởng chính trị, suy thoái về đạo đức mà biểu hiện

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đoàn kết là sức mạnh, là cội nguồn của chiến
thắng, thành công. Xây dựng Đảng thành một khối đoàn kết, thống nhất là hạt nhân để
xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó là vấn đề có tính quy luật của cách mạng
Việt Nam, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đúc kết trong Di chúc của mình. Nghiên cứu
những luận điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng mối đoàn kết, nhất trí
trong Đảng, chúng ta thấy Người luôn luôn nhấn mạnh sự đoàn kết trong Đảng, coi đó là
cơ sở để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Theo Người, sự đoàn kết, nhất trí trong
Đảng phải xây dựng trên cơ sở một mục tiêu, một lý tưởng thống nhất. Người chỉ rõ,
Đảng ta vĩ đại, vì ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc, Đảng ta không có
lợi ích gì khác. Trong cách mạng Việt Nam, điểm tương đồng lớn nhất trước đây là cứu
nước, giải phóng dân tộc, ngày nay là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh. Chính mục tiêu, lý tưởng của Đảng là điểm tương đồng quy tụ đoàn kết công nhân,
nông dân, trí thức, đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân, đoàn kết toàn dân tộc để cứu nước,
giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Để làm tròn vai trò là hạt nhân xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Đảng
phải đoàn kết nhất trí trên cơ sở lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin. Nhấn mạnh
luận điểm then chốt này, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa
làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải làm theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà
không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam. Người
còn chỉ rõ, đảng viên hiểu và tin chủ nghĩa Mác - Lênin không phải như các tín đồ tôn
giáo, mà tin tưởng vào tính cách mạng, khoa học của học thuyết, được thể hiện ở sự giác
ngộ về lý tưởng, mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng. Đúng như Giáo sư Trần Văn Giàu nhận
định: "Đến Cụ Hồ thì đại đoàn kết được xây dựng trên cả một lý luận, chứ không còn đơn
thuần là tình cảm tự nhiên".
Xây dựng Đảng thành một khối đoàn kết thống nhất vững chắc phải trên cơ sở
thực hành dân chủ rộng rãi; đảng viên phải nêu cao ý thức kỷ luật, tự giác, nghiêm minh;
thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình; phải có tình đồng chí thương yêu
lẫn nhau là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải thiết thực tự kiểm điểm

việc thực hiện chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc của Đảng trong thời kỳ mới, làm
giảm sút vai trò là hạt nhân lãnh đạo và đoàn kết của
các tổ chức đảng, thực hiện chưa tốt Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Để giữ vững và tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng theo Di chúc của
Chủ tịch Hồ Chí Minh cần thực hiện tốt một số biện pháp chủ yếu sau:
Một là, tăng cường giáo dục nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũ cán bộ, đảng
viên.
Thống nhất về nhận thức là cơ sở để thống nhất về hành động. Mỗi cấp ủy, mỗi
chi bộ phải có kế hoạch tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra đảng viên học tập, không ngừng
nâng cao trình độ mọi mặt. Trước hết, toàn Đảng phải nghiêm túc học tập chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng;
Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước. Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ,
đảng viên, đặc biệt là đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp; kết hợp đào tạo với tự đào
tạo; chống các biểu hiện lười học tập, lười suy nghĩ và ngại tiếp cận thông tin mới trong
đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Hai là, Đảng phải quan tâm xây dựng chính sách đúng đắn, cơ chế tổ chức hợp
lý, quy chế làm việc rõ ràng.
Đường lối, chính sách đúng là cơ sở để tập hợp lực lượng, thống nhất về tư
tưởng và tổ chức, ý chí và hành động, cơ chế hợp lý, quy chế làm việc rõ ràng, chặt chẽ,
bảo đảm cho bộ máy vận hành thống nhất, đồng bộ, nhịp nhàng, khắc phục hiện tượng
tập trung quan liêu hay phân tán, cục bộ và các hiện tượng gia trưởng, độc đoán, chuyên
quyền gây mất đoàn kết trong Đảng.
Ba là, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, xoá bỏ tình trạng đặc quyền đặc lợi.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: "Đảng không phải là tổ chức để làm quan phát
tài"; ngoài lợi ích của dân tộc, của nhân dân, Đảng ta không có lợi ích nào khác. Bất bình
đẳng về lợi ích không thể tạo nên sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong Đảng;
tình trạng đặc quyền, đặc lợi là nguyên nhân làm uy tín của các đảng viên bị giảm sút và
gây nên mất đoàn kết trong Đảng.
Phải tăng cường giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống
trong sạch, lành mạnh cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; thực hiện tốt Cuộc vận động "Học

người đi trước đã chuyển giao cho. Vận mệnh nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một
phần do thanh niên. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Thanh niên phải trở thành một
lực lượng to lớn, vững chắc trong cuộc kháng chiến và kiến quốc, phải là người tiếp sức
cách mạng cho thế hệ thanh niên già… là người xung phong trong công cuộc phát triển
kinh tế và văn hoá trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Thấm nhuần và thực hiện Di chúc của Bác, nhiều thế hệ cách mạng Việt Nam đã
đóng góp công lao to lớn vào tiến trình cách mạng của dân tộc. Họ đã chiến đấu và chiến
thắng trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, bảo vệ dân tộc, thống nhất Tổ
quốc, đã và đang tích cực "xây dựng lại đất nước ta to đẹp hơn, đàng hoàng hơn" như
mong ước của Người.
Trong Di chúc Bác viết: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc
rất quan trọng và cần thiết". Người còn căn dặn: "Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức
cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa
hồng vừa chuyên". Bằng kinh nghiệm, thực tiễn phong phú của mình kết hợp với lý luận
cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra quan điểm chiến lược, mang giá trị nhân văn
sâu sắc mà đến nay đã trở thành phương châm hành động của xã hội nói chung và ngành
giáo dục nói riêng: Vì lợi ích mười năm phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm phải trồng
người. Có thể nói "trồng người" là một tư tưởng có ý nghĩa to lớn, bởi đó là kế sách lâu
bền để phát triển đất nước. Bởi vậy, dù bận trăm công, nghìn việc, Người vẫn thường
xuyên quan tâm, và chăm lo sự nghiệp giáo dục của nước nhà, coi giáo dục xã hội chủ


nghĩa là một phương thức quan trọng nhất trong sự nghiệp "trồng người", là một mắt xích
không thể thiếu được trong chiến lược bồi dưỡng thế hệ trẻ. Do vậy, trách nhiệm to lớn
của ngành giáo dục là phải đào tạo ra những lớp người có đạo đức trong sáng, có đầy đủ
năng lực, trình độ để kế tục sự nghiệp cách mạng và theo Người, dù khó khăn đến đâu
cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt.
Ngày nay, khi con người được coi là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất đối với
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chúng ta càng nhận thấy giá trị hiện thực sâu sắc
trong tư tưởng của Người. Với nhận thức đó, Học viện Chính trị có vị trí quan trọng

Về BồI DƯỡNG THế Hệ CáCH MạNG
CHO ĐờI SAU
Trong suốt cuộc đời và sự nghiệp của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ
nhận thức rất sớm về vai trò của thế hệ trẻ mà Người đã trực tiếp cùng Đảng ta chăm lo
đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ, làm cho họ trở thành lực lượng kế tiếp, có đủ khả năng
gánh vác, giải quyết những nhiệm vụ của cách mạng.
Cách mạng vô sản thực hiện sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và
giải phóng con người. Cuộc cách mạng đó tất yếu không dễ dàng mà là kết quả đấu tranh
bền bỉ của nhiều người, nhiều thế hệ. Vì vậy, chăm lo, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho
đời sau là một chiến lược cách mạng, trở thành chân lý cách mạng, là trách nhiệm của các
thế hệ cách mạng. Trong Di chúc, Người viết: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là
một việc rất quan trọng và rất cần thiết.
Thế hệ trẻ bao gồm thanh niên, thiếu niên và nhi đồng. Trong đó, thanh niên là
lực lượng quan trọng nhất, bởi họ là cầu nối giữa thế hệ "thanh niên già" với thế hệ
"thanh niên tương lai". Người viết: Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ
thanh niên già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai. Theo
Người, thanh niên có tiềm năng, sức sống, ví như mùa xuân của đất trời. Một năm khởi
đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội. Vì vậy,
vận mệnh của nước nhà, thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do thanh niên.
Ngày 3 tháng 9 năm 1945, một ngày sau khi đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tại
phiên họp đầu tiên của Chính phủ Cách mạng lâm thời do Hồ Chí Minh chủ trì, Hội nghị
đã chỉ ra 6 nhiệm vụ cấp bách trước mắt, nhằm thực hiện 3 nhiệm vụ trung tâm đó là:
"Diệt giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Theo Hồ Chí Minh, "dốt nát cũng là kẻ địch";
"một dân tộc dốt là một dân tộc yếu", và muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội nhất định phải
có học thức".
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, nội dung giáo dục cho thế hệ trẻ phải toàn diện:
đạo đức, tri thức lý luận, lịch sử, văn hoá, khoa học - kỹ thuật… Người cách mạng trước
hết phải có đạo đức cách mạng, đạo đức cách mạng là đạo đức mới, là cái gốc của con
người xã hội chủ nghĩa. Đạo đức cách mạng như nguồn nước của sông, như gốc của cây.
Không có nguồn thì sông cạn, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo

trường, quan điểm và phương pháp cách mạng để vận dụng sáng tạo trong thực tiễn cách
mạng nước ta.
Trong giáo dục thế hệ trẻ, Hồ Chí Minh đề cao vai trò của đội ngũ thầy giáo, cô
giáo. Bởi vì, theo Hồ Chí Minh, họ có sứ mệnh nặng nề nhưng vẻ vang, họ là những
người trực tiếp đào tạo cán bộ cho Đảng, cho dân tộc. Trong bài nói tại lớp học chính trị
của giáo viên cấp II, III toàn miền Bắc ngày 13 tháng 9 năm 1958, Người nói: "Vì lợi ích
mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người". Để thực hiện sứ
mệnh nặng nề và vẻ vang đó, phải xây dựng những người thầy giáo tốt, thầy giáo xứng
đáng là thầy giáo. Giáo viên phải có đủ cả tài lẫn đức. Người yêu cầu đội ngũ thầy, cô
giáo phải thường xuyên tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề, trình độ chuyên môn, phương
pháp sư phạm để thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Hiện nay, sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nhằm
thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa. Từ thực tiễn cho thấy, thế hệ trẻ Việt Nam luôn tin Đảng, kiên
định mục tiêu chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác và nhân dân ta đã lựa chọn, họ đã và đang
tu dưỡng, rèn luyện, học tập vươn lên không ngừng, chiếm lĩnh tri thức lý luận, khoa học
- công nghệ, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Họ đang tỏ rõ là chủ nhân tương
lai của đất nước, xứng đáng với lời khen ngợi, sự mong đợi và kỳ vọng của Chủ tịch Hồ
Chí Minh, như trong Di chúc Người viết: "Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt,
mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ.
Tuy nhiên, dưới tác động tiêu cực của mặt trái nền kinh tế thị trường; kẻ thù ra
sức chống phá mà thanh niên là một trong những đối tượng chúng nhằm đến và nhiều
nguyên nhân khách quan, chủ quan khác đã làm cho một bộ phận thanh, thiếu niên có
những biểu hiện tiêu cực rất đáng lo ngại. Đó là lối sống thực dụng, phai nhạt lý tưởng,
chạy theo những thị hiếu tầm thường, thiếu tu dưỡng, rèn luyện, học tập, thậm chí vi
phạm pháp luật...
Việc chăm lo, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, hơn bao giờ hết, toàn
Đảng, toàn dân, toàn quân ta phải khắc sâu lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chăm lo
bồi dưỡng thế hệ trẻ mà Người đã tâm huyết ghi trong Di chúc. Đẩy mạnh phong trào học
tập, rèn luyện trong thanh niên, thiếu niên, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của

xé ra to", là để đồng chí của mình nhận thức ra khuyết điểm và sửa chữa, phấn đấu. Sinh
thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: "Phê bình mình cũng như phê bình người phải ráo
riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt. Phải vạch rõ cả ưu điểm và khuyết
điểm. Đồng thời, chớ dùng những lời mỉa mai, chua cay, đâm chọc. Phê bình việc làm,
chứ không phải phê bình người"1. Rõ ràng là, Chủ tịch Hồ Chí Minh muốn căn dặn, nhắc
nhở chúng ta giải quyết vấn đề mất đoàn kết trong Đảng phải được tiến hành một cách
bao dung, xử lý dựa trên nguyên tắc, Điều lệ Đảng, nhưng thấm đượm tình người.
Trong Di chúc, khi nói về một vấn đề cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng
được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập là: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên
và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí
công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là
người đày tớ thật trung thành của nhân dân" 2. Đây là vấn đề luôn được Người quan tâm
chỉ đạo thông qua những bài nói, bài viết. Người luôn nhắc đến việc chính quyền do
Đảng tổ chức và lãnh đạo phải là chính quyền của dân, do dân và vì dân.
Ngay từ năm 1947, trong lúc cuộc kháng chiến, kiến quốc còn bộn bề những khó
khăn nhưng Người vẫn dành thời gian để viết tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" nhằm giáo
dục lề lối làm việc, tác phong lãnh đạo, tư cách đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng
viên; khắc phục nguy cơ quan liêu, xa rời quần chúng, bệnh cục bộ địa phương, bè phái,
hẹp hòi ích kỷ, quân phiệt, vô tổ chức, vô kỷ luật,… trong bộ máy nhà nước và đội ngũ
cán bộ, đảng viên, góp phần củng cố, xây dựng Đảng vững mạnh, gắn bó mật thiết với
nhân dân, xứng đáng là lực lượng lãnh đạo và quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách
mạng.
Để Đảng ta thật trong sạch, xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật
trung thành của nhân dân, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn cán bộ, đảng viên:
"Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ "cộng sản" mà ta được họ yêu
mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân
dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước" 1. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã
nhắc nhở rằng, trong học tập, lao động, công tác cũng như trong cuộc sống đời thường
của người cán bộ, đảng viên, nếu sự bất liêm, bất chính, lãng phí, tham ô, lười biếng, vô
trách nhiệm, thu vén cá nhân, ích kỷ, vì lợi ta mà hại người… thì đó là "kẻ thù nội xâm"

tưởng nhân văn ấy là truyền thống nhân ái của dân tộc Việt Nam kết hợp với truyền thống
nhân ái của nhân loại. Nội dung cốt lõi của chủ nghĩa nhân đạo và tư tưởng nhân văn ấy
là lòng thương yêu, quý trọng con người gắn với lòng yêu nước, yêu dân nồng nàn. Với
tình thương yêu con người bao la ấy, cùng với sự thấm nhuần đạo lý truyền thống của
người Việt Nam "uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây", Người đề nghị miễn
thuế nông nghiệp cho nông dân để đồng bào thêm niềm phấn khởi đẩy mạnh sản xuất sau
nhiều năm liên tục đã ra sức góp của, góp người, vui lòng chịu đựng mọi khó khăn gian
khổ vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.
Chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh thể hiện trong Di chúc là chủ nghĩa nhân văn
cách mạng sáng ngời lý tưởng cộng sản. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người không những có tình yêu bao la đối với đồng bào trong
nước, Người còn yêu thương tất cả những người bị áp bức, bị bóc lột, bị đối xử bất công
ở mọi nơi trên thế giới. Trong cuộc đấu tranh giữa chính nghĩa và phi nghĩa, giữa nhân
dân Việt Nam chính nghĩa và bọn xâm lược Mỹ phi nghĩa, đồng bào ta đã có tinh thần
yêu nước nồng nàn, hy sinh cuộc sống và hạnh phúc cá nhân, cống hiến mọi sức lực cho
Tổ quốc. Trong Di chúc, Người đã căn dặn phải có một chính sách đặc biệt đối với mọi
tầng lớp nhân dân đã vì Tổ quốc mà gặp những tai nạn rủi ro. Phải tạo điều kiện để toàn
bộ những thanh niên, phụ nữ, thương binh, bệnh binh có một cuộc sống tốt đẹp sau khi
chiến tranh chống Mỹ, cứu nước thắng lợi.
Tình thương bao la của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đối với các anh hùng,
liệt sĩ, cán bộ, dân quân, du kích, thanh niên xung phong, đối với cha mẹ, vợ con của
thương binh, liệt sĩ, mà ngay cả đối với các nạn nhân chiến tranh, đối với những người
lầm đường lạc lối, những người thiếu tu dưỡng… Người cũng tìm cách phát huy những
ưu điểm và hạn chế những nhược điểm của họ. Người căn dặn phải giúp họ trở thành
những người lao động lương thiện.
Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh được thể hiện trong Di chúc là sự quan tâm
đến người cộng sản, đến Đảng. Đây thực sự là nét độc đáo trong tư tưởng nhân văn của
Người. Quan tâm đến Đảng, hướng đến việc hoàn thiện công việc lãnh đạo của Đảng,
Người đặc biệt quan tâm và đã nêu lên ý nghĩa nhân văn trong việc Đảng vừa là người
lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân.

CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng.
Người cho rằng, muốn Đảng thật sự vững mạnh, đủ sức thực hiện vai trò lãnh đạo cách
mạng thì công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng phải được coi là một nhiệm vụ chiến lược,
một công việc thường xuyên trong quá trình vận động, phát triển của cách mạng. Chính
vì xác định tầm quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trước lúc "đi xa",
trong bản Di chúc thiêng liêng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta, Người căn
dặn: "Việc cần làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng".
Ngay trong bản Di chúc viết năm 1965, điều quan tâm đầu tiên của Chủ tịch Hồ
Chí Minh là nói về Đảng. Người khẳng định: "Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý
báu của Đảng và nhân dân ta". Truyền thống đó được bắt nguồn từ truyền thống đoàn kết
của dân tộc Việt Nam trong lịch sử dựng nước và giữ nước, được Đảng ta kế thừa và phát
huy trong giai đoạn lịch sử mới. Thấm nhuần những truyền thống quý báu của dân tộc
Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh thấy rõ sức mạnh của tinh thần đoàn kết, nhất là sự
đoàn kết, thống nhất trong một đảng cầm quyền, trong hạt nhân lãnh đạo. Người chỉ rõ:
"Ngày nay, sự đoàn kết trong Đảng là quan trọng hơn bao giờ hết, nhất là sự đoàn kết
chặt chẽ giữa các cán bộ lãnh đạo".
Sự đoàn kết trong Đảng, theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự đoàn
kết nhất trí, thống nhất trong toàn Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đoàn kết trong
Đảng được dựa trên cơ sở đường lối, chính sách và theo những nguyên tắc tổ chức của
Đảng. Đó là giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách;
phải thường xuyên thực hiện tự phê bình và phê bình để cùng nhau tiến bộ, để sự đoàn
kết, thống nhất trong Đảng ngày càng được củng cố và tăng cường, các tổ chức đảng luôn
trong sạch vững mạnh.
1

. Hồ Chí Minh, Sđd, tập 8, tr. 375.


Để xây dựng đoàn kết trong Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: phải thống

chúng hoang mang mất lòng tin vào Đảng, những kẻ cá nhân chủ nghĩa thì lợi dụng để
tham nhũng, bọn cơ hội phản động thì lợi dụng để chống đối và hạ uy tín của Đảng, phá
hoại sự đoàn kết gắn bó giữa Đảng và nhân dân.
Đất nước sau hơn 20 năm đổi mới toàn diện dưới sự lãnh đạo của Đảng, chúng
ta đã đạt được thành tựu trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từng bước thực hiện
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Song, do tác động
mặt trái của cơ chế thị trường, do chúng ta chưa đủ kinh nghiệm trong lãnh đạo, quản lý
nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa nên khó tránh khỏi những mặt hạn chế và tiêu cực.
Trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay còn một bộ phận cán bộ,
đảng viên có biểu hiện giảm sút ý chí chiến đấu, phai nhạt mục tiêu lý tưởng, dao động
trước con đường đi lên chủ nghĩa xã hội do Đảng lãnh đạo. Trong số này, không ít người
đã bị thoái hoá, biến chất, chỉ lo thu vén lợi ích cá nhân, tham nhũng, lãng phí, hối lộ,
quan liêu, cơ hội, cục bộ, xa rời và thiếu tôn trọng quần chúng. Cùng với những vấn đề
nêu trên là những biểu hiện vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt Đảng,
coi nhẹ chế độ tự phê bình và phê bình, gây mất đoàn kết nghiêm trọng kéo dài ở một số
cơ quan, đơn vị và địa phương. Những vấn đề nêu trên đã và đang làm cho quần chúng
nhân dân bất bình, lo lắng, giảm lòng tin đối với sự lãnh đạo của Đảng và chế độ ta, kìm


hãm tiến trình đi lên của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nó là nguy cơ
đe dọa đến sự tồn vong của Đảng và sự sống còn của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta
hiện nay.
Quán triệt và thực hiện những điều căn dặn trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí
Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đòi hỏi Đảng ta phải thường xuyên quan tâm xây
dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Muốn vậy, phải tiến hành đồng
bộ các biện pháp, kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, trong đó trước hết phải phòng,
chống có hiệu quả căn bệnh tham nhũng, lãng phí, quan liêu trong Đảng và bộ máy nhà
nước. Phải tăng cường tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, đảng viên những tư tưởng của
Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về phòng, chống tham nhũng, lãng phí,

đốn
Đảng
thể
hiện
trong
bản
Di chúc vẫn còn nguyên giá trị. Đó không chỉ là những lời căn dặn của một chiến sĩ cộng
sản lỗi lạc, suốt đời hy sinh, phấn đấu không biết mệt mỏi cho sự nghiệp cách mạng
chung của dân tộc, của nhân dân, mà còn là mong mỏi của mọi tầng lớp nhân dân lao
động Việt Nam đã từng tin yêu đối với Đảng.


TÌNH YÊU THƯƠNG CON NGƯỜI TRONG DI CHÚC CHỦ TỊCH HỒ
CHÍ MINH
Trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cái làm nên giá trị tinh thần lớn lao và
mang ý nghĩa cải tạo thực tiễn sâu sắc là quan điểm vì con người và giải phóng con
người.
Vấn đề con người trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh được thể hiện trong Di
chúc là tình yêu thương đối với tất cả mọi tầng lớp người trong xã hội. Trong Di chúc,
Người đã căn dặn phải có một chính sách đặc biệt đối với mọi tầng lớp nhân dân đã vì Tổ
quốc mà hy sinh. Theo Người, đó là công việc nhất thiết phải làm, dẫu khó khăn, phức
tạp đến mấy cũng phải ra sức làm. Người chỉ rõ: Đối với những người đã dũng cảm hy
sinh một phần xương máu của mình trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho
dân tộc, chúng ta phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn, chốn ở yên ổn, phải mở những
lớp dạy nghề thích hợp cho họ, để họ có được hành trang cần thiết bước vào cuộc sống tự
lập, tự lực cánh sinh…
Đối với nông dân, Người đề nghị miễn thuế nông nghiệp một năm cho đồng bào
thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất, sau nhiều năm liên tục đã ra sức góp của, góp
người, vui lòng chịu đựng mọi khó khăn gian khổ vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân
tộc, giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.

hỏi trước hết: "Mỗi đảng viên là cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng".
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cán bộ, đảng viên có đạo đức cách mạng là những
người có văn hoá; phải xung phong gương mẫu làm trước thiên hạ và phải hưởng bổng
lộc sau thiên hạ; cái gì lợi cho Đảng, cho dân thì khó mấy cũng làm, cái gì hại đến Đảng,
đến dân thì kiên quyết chống lại.
Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với con người. Với lòng yêu nước, thương dân vô
hạn, Bác luôn hướng về dân, chăm lo cho dân từ tương, cà, mắm, muối, học hành, chữa
bệnh đến cuộc sống độc lập, tự do hạnh phúc, văn minh, tiến bộ. Bác viết: "Nhân dân lao
động ta ở miền xuôi cũng như miền núi, đã bao đời chịu đựng gian khổ, bị chế độ phong
kiến và thực dân áp bức bóc lột, lại kinh qua nhiều năm chiến tranh. Tuy vậy, nhân dân ta
rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù. Từ ngày có Đảng, nhân dân ta luôn luôn đi
theo Đảng, rất trung thành với Đảng". Do vậy, Bác căn dặn Đảng ta nói chung, từng cán
bộ, đảng viên nói riêng, ở mỗi cương vị cụ thể của mình đều phải chăm lo cải thiện đời
sống cho nhân dân.
Sau hơn 20 năm đổi mới, đất nước ta đã có bước phát triển kinh tế - xã hội quan
trọng, đời sống phần lớn nhân dân được nâng lên. Tuy nhiên, trong xã hội ta vẫn còn
không ít đồng bào, nhất là các dân tộc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, nơi căn cứ cách
mạng trước đây, hiện vẫn còn nhiều khó khăn. Tình trạng chênh lệch về đời sống, thu
nhập, mức hưởng thụ văn hoá, trình độ dân trí; khả năng chăm sóc sức khoẻ, khám chữa
bệnh; việc giải quyết công ăn việc làm; khắc phục những tệ nạn tiêu cực xã hội… đang
còn là vấn đề nhức nhối.
Bác căn dặn chúng ta: "Đầu tiên là công việc đối với con người. Đối với những
người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du
kích, thanh niên xung phong...), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm cách làm cho họ
có nơi ăn, chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi
người để họ có thể dần dần "tự lực cánh sinh".
Đối với các liệt sĩ, mỗi địa phương (thành phố, làng xã) cần xây dựng vườn hoa
và bia kỷ niệm ghi sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu
nước cho nhân dân ta.
Đối với cha mẹ, vợ con (của thương binh và liệt sĩ) mà thiếu sức lao động và

tốt tươi. Để giành lấy thắng lợi trong công cuộc chiến đấu khổng lồ này cần phải động
viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân.
Năm nay, cùng với kỷ niệm 64 năm ngày thành lập Nhà nước Việt Nam dân
chủ cộng hoà, toàn Đảng và toàn dân ta kỷ niệm lần thứ 40 ngày Bác đi xa, cũng là kỷ
niệm lần thứ 40 thực hiện Di chúc thiêng liêng do Người để lại. Cuộc vận động xây
dựng, chỉnh đốn Đảng do Đảng ta phát động và tiến hành đã trở thành nền nếp thường
xuyên. Mỗi cán bộ, đảng viên ra sức phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện về mọi mặt, thực hiện
thắng lợi Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", góp
phần xây dựng Đảng ta vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến
đấu của các tổ chức đảng theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG DI CHÚC CỦA
CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn quan tâm sâu sắc
đến đạo đức cách mạng và chăm lo giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ,
đảng viên và nhân dân. Theo Người, đạo đức là nền tảng của người cách mạng, cũng như
gốc của cây, ngọn nguồn của suối, "người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức
thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân"1.
Ngay trong những bài giảng đầu tiên về chủ nghĩa
Mác - Lênin, trong "Đường kách mệnh", Người đã lại đặt vấn đề tư cách, đạo đức người
cách mạng lên làm bài học đầu tiên, tiêu chuẩn đầu tiên. Trong tư cách người cách mạng,
Người nhấn mạnh: cần kiệm, vị công vong tư, không hiếu danh, không kiêu ngạo, giàu
lòng hy sinh, ít lòng tham muốn vật chất. Và Người cũng đã sớm cảnh báo, nếu không
thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng thì rất có thể: "Một dân tộc, một đảng, và mỗi
con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày
mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa
vào chủ nghĩa cá nhân"1. Trước lúc đi xa, trong Di chúc, Người căn dặn: "Mỗi đảng viên
và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng,...". "Đảng cần phải chăm lo giáo
dục đạo đức cách mạng cho họ (đoàn viên và thanh niên), đào tạo họ thành những người
thừa kế xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa vừa "hồng" vừa "chuyên".


là phải nhằm đem lại tự do hạnh phúc, đem lại cho con người sự phát triển toàn diện.
Người nói "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được
hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai
cũng được học hành"1. Người căn dặn: "Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau";
"Hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin là phải sống với nhau có tình có nghĩa. Nếu thuộc bao
nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin
được"2.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người không chỉ quan tâm đến vận
mệnh chung của toàn dân tộc, mà Người còn chăm lo đến từng cá nhân con người cụ thể.
Bất kỳ ai khi tiếp xúc với Người đều nhận được ở Người tình cảm nhân ái, yêu thương
chân thành, gần gũi, bình dị.
Trong Di chúc, Người coi: "Đầu tiên là công việc đối với con người", và Người
căn dặn Đảng, Nhà nước cần quan tâm đến các đối tượng cụ thể: những người đã hy sinh
một phần xương máu, liệt sĩ, gia đình liệt sĩ, thanh niên, thiếu niên, phụ nữ, những người
là nạn nhân của chế độ cũ... Người đề nghị miễn thuế cho nông dân... quan tâm mọi mặt
để nâng cao đời sống nhân dân...
Cuối cùng, trong Di chúc, Người không quên, "để lại muôn vàn tình thân yêu
cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng... gửi
lời chào thân ái đến các đồng chí, bầu bạn, và các thanh niên, nhi đồng quốc tế".
3. Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư là phẩm chất đạo đức cao đẹp của người
cách mạng được Người đề cập ngay từ "Đường kách mệnh" đến Di chúc trước lúc đi xa.
1

. Hồ Chí Minh, Sđd, tập 9, tr. 285.

1

. Hồ Chí Minh, Sđd, tập 4, tr. 161.

2

là tấm gương mãi mãi sáng ngời cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta học tập, noi theo.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, đang đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới,
với những khó khăn, thử thách mới. "Tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức,
lối sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một
bộ phận cán bộ, công chức diễn ra nghiêm trọng" 2. Thực trạng đó thực sự là một nguy cơ
đe dọa sự tồn vong của chế độ, nó là "giặc nội xâm". Điều đó càng đòi hỏi chúng ta cần
quán triệt sâu sắc và thực hiện tốt những di huấn của Người để lại. Trước mắt, tiếp tục tổ
chức, học tập, thực hiện tốt Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh".

1

. Hồ Chí Minh, Sđd, tập 9, tr. 293.

2

. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, H. 2006, tr. 65.