CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS LƯƠNG ĐỨC LONG

Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM,
ngày 04 tháng 10 năm 2017
Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:

TT

Họ và tên

Chức danh Hội đồng

1

PGS.TS Ngô Quang Tường

Chủ tịch

2

TS. Nguyễn Việt Tuấn

Phản biện 1

3

TS. Nguyễn Thanh Việt


NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên:
Ngày, tháng, năm sinh:

ĐỖ TRUNG ĐỨC
19/02/1969

Chuyên ngành: Kỹ thuật XDCT Dân Dụng & Công Nghiệp

Giới tính: Nam
Nơi sinh: TPHCM
MSHV: 1541870034

I. Tên đề tài:
“ Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí an tòan lao động (ATLĐ)
và đề xuất mô hình dự báo định lượng về chi phí ATLĐ trong công trình xây
dựng trên địa bàn Tp.HCM.”
II. Nhiệm vụ và nội dung:
1/ Tìm hiểu tổng quan và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí an toàn
lao động, vệ sinh lao động
2/ Phân tích thống kê các nhân tố ảnh hưởng đến an toàn lao động để đánh
giá mức độ quan trọng của các nhân tố
3/ Đề xuất mô hình dự báo định lượng về chi phí ATLĐ trong công trình xây
dựng trên địa bàn Tp.HCM
4/ Kết luận và kiến nghị.
III. Ngày giao nhiệm vụ: 15/2/2017
IV. Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 31/8/2017
V. Cán bộ hướng dẫn: PGS. TS LƯƠNG ĐỨC LONG
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................. 4
1.1. Giới thiệu chung .............................................................................................. 4
1.2. Xác định vấn đề nghiên cứu ...................................................................... .....8
1.3. Các mục tiêu nghiên cứu ................................................................................
10
1.4. Phạm vi nghiên cứu ........................................................................................
10
1.5. Đóng góp kỳ vọng của nghiên cứu................................................................. 11
1.5.1. Về mặt học thuật, hàn lâm .............................................................................
11
1.5.2. Về mặt thực tiễn ............................................................................................ 12
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN .................................................................................13
2.1. Giới thiệu chương ...........................................................................................13
2.2. Các khái niệm được dùng trong Luận Văn ..................................................13
2.2.1. Khái niệm về an toàn lao động
.......................................................................13
2.2.2. Khái niệm về chi phí an toàn lao động
............................................................13
2.2.3. Khái niệm về dự án ........................................................................................15
2.2.4. Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng .............................................................16
2.2.5. Chất lượng công tác an toàn công trình xây dựng
...........................................18
2.2.6. Quản lý ATLĐ công trình xây dựng ............................................................. 19
2.3. Tổng quan về nghiên cứu ...............................................................................
19
2.3.1. Xếp hạng các nhân tố ảnh hưởng .................................................................. 19
2.3.2. Phân tích nhân tố bằng Ma trận khả năng /Mức độ .......................................
22
2.3.3. Ma trận biện pháp phản hồi rủi ro ................................................................. 22


3.5.4. Xây dựng thang đo .........................................................................................44
3.5.5. Thực hiện khảo sát thử nghiệm ......................................................................45
3.5.6. Kiểm định độ tin cậy của thông tin khảo sát
...................................................46
3.6. Thu thập dữ liệu giai đoạn 2 ...........................................................................47
3.6.1. Lựa chọn chuyên gia. .................................................................................... 47
3.6.2. Cách thức thu thập dữ liệu. ............................................................................
48
3.6.3. Kích thước mẫu và xử lý dữ liệu ....................................................................48
3.7. Phân tích nhân tố chính EFA .........................................................................54


3.7.1. Kiểm định Cronbach’s Anpha các thang đo
...................................................55
3.7.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) ................................................................55
Kết luận chương. ................................................................................................... 57


CHƯƠNG 4: THU THẬP VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU ............................................... 58
4.1. Giới thiệu chương .......................................................................................... 58
4.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến an toàn & chi phí ATLĐ ................................ 58
4.3. Khảo sát thử nghiệm ...................................................................................... 61
4.3.1. Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố ...............................................................
61
4.3.2. Khả năng xảy ra của các nhân tố ................................................................... 63
4.4. Phân tích số liệu từ cuộc khảo sát chính thức ..............................................
66
4.4.1. Chọn lọc dự liệu. ........................................................................................... 66
4.4.2. Thông tin về người trả lời .............................................................................. 67
4.4.2. 1. Số năm kinh nghiệm ..................................................................................

4.6.7. Nhóm 7: nhóm nhân tố liên quan đến thiết bị làm móng cọc
.......................101
4.6.8. Nhóm 8: nhóm nhân tố liên quan đến sức khỏe người lao động
..................101
4.6.9. Nhóm 9: nhóm nhân tố liên quan đồ BHLĐ cho người vào công trình
.........102
4.6.10. Nhóm 10: nhóm nhân tố liên quan đồ BHLĐ cho người làm trên
cao.........103
CHƯƠNG 5: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH ĐỊNH LƯỢNG VỀ CHI PHÍ ATLĐ
TRONG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI TP.HCM .............. 104
5.1. Một số biện pháp quản lý và thực hiện công tác an toàn trên thực tế.......104
5.2. Mô hình định lượng về chi phí an toàn lao động ....................................... 104
5.2.1. Nhóm nhân tố liên quan kế hoạch,qui trình, hệ thống quản lý .................... 104
5.2.2. Nhóm nhân tố liên quan đào tạo, huấn luyện, sức khỏe, môi trường........... 108
5.2.3. Nhóm nhân tố liên quan đến chiều cao, vị trí, đặc điểm công trình
..............113
5.2.4. Nhóm nhân tố liên quan đến dụng cụ, đồ bảo hộ lao động........................... 117
5.2.5. Nhóm nhân tố liên quan đến biện pháp ATLĐ tại công trình........................120
5.2.6. Nhóm nhân tố liên quan công tác an toàn thiết bị thi công tại công trình.... 123
5.3. Áp dụng mô hình đề xuất đưa ra chi phí ATLĐ cho một trường hợp
cụ thể ................................................................................................................... 127
CHƯƠNG 6: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHI
PHÍ CÔNG TÁC AN TOÀN& VỆ SINH LAO ĐỘNG............. 148
6.1. Giải pháp 1 ...................................................................................................148
6.2. Giải pháp 2 ...................................................................................................149
6.3. Giải pháp 3 ...................................................................................................152
6.4. Giải pháp 4 ...................................................................................................153


CHƯƠNG 7: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .............................................. 153

3


CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 . Giới thiệu chung:
Việt nam đang bước vào thời kỳ hội nhập sâu rộng với khu vực và quốc tế và
đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Chính
điều này đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hệ thống
giao thông vận tải, điện tử, viễn thông... Ngày càng nhiều các dự án khu đô thị
mới, khu công nghiệp, sân bay, bến cảng, nhà ga, các công trình cao ốc văn
phòng, công trình chung cư cao tầng được đầu tư xây dựng với quy mô lớn ở
nhiều nơi trên cả nước trong thời gian qua, đặc biệt là ở các thành phố lớn như
TP Hồ Chí Minh, nơi có nhiều dự án công trình trọng điểm quốc gia mang ý
nghĩa to lớn về mặt kinh tế - chính trị - xã hội.
Tuy nhiên, trong sự phát triển nhanh chóng này, dù rằng đã có rất nhiều dự án
đầu tư xây dựng đã mang lại thành công xét cả khía cạnh hiệu quả kỹ thuật lẫn
kinh tế thì thực tế cũng cho thấy đã và đang tồn tại rất nhiều dự án công trình
bao gồm cả các công trình quan trọng gặp phải những sự cố kỹ thuật như lún,
sập sàn thi công, nứt hầm, trượt lở mái dốc,… để lại những hậu quả rất nghiêm
trọng, gây ảnh hưởng lớn đến lợi ích kinh tế - xã hội và sinh mạng con người
Mọi công trường xây dựng đều phải tuân theo các quy định của Bộ Xây Dựng về
An toàn lao động nhằm giảm thiểu rủi ro và con số các vụ tai nạn lao động trên
công trường xây dựng hiện đang giảm dần. Nhưng thật không may là không
phải lúc nào những quy định này cũng được tuân thủ, hoặc không đủ chặt chẽ
và tai nạn lao động hàng ngày vẫn diễn ra dưới đủ mọi hình thức. Dưới đây là
một số chấn thương nguy hiểm thường gặp ở công trường xây dựng.
1. Tai nạn do ngã
2. Vật rơi
3. Tai nạn do hào, rãnh
4. Giật điện


35
30

28.6

26.5

25
20

15.4

15

14.3

10

6.3

5

5.8

5.1

4.8

0


11

10

10.1
4

5

3.7

0
Ngã cao

Điện giật

Máy, thiết bị Vật rơi, đổ
sập
cán, kẹp, cuốn

Số vụ tai tai nạn (%)

TNGT

Vật văng bắn

Số người chết (%)

Hình 1.2. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn năm 2013 tại Việt Nam (Nguồn-Bộ lao động thương binh và xã hội Việt

Tung,
& Man, 2005), việc thực hiện tốt văn hóa an toàn chắc chắn có thể giúp các tổ
chức để kiểm soát và giảm chi phí xây dựng, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt
động của tổ chức trong thời gian dài. Những chương trình an toàn hiệu quả và
nền văn hóa an toàn tốt có thể được áp dụng cho tổ chức bởi vì nó khuyến khích
sự hợp tác giữa các nhà quản lý và những công nhân (những người có nguy cơ
cao về tai nạn) trong việc quyết định sự an toàn và sức khỏe của họ(Aksorn &
Hadikusumo, 2008).
Cho đến nay việc thực hiện các nghiên cứu về vấn đề an toàn lao động tại
Việt Nam còn khá hạn chế. Các nghiên cứu về an toàn chủ yếu là xác định, sau
đó xếp hạng các yếu tố gây tai nạn lao động hoặc ảnh hưởng đến việc thực hiện
7


an toàn trên công trường. Do đó việc kiểm tra mối tương quan và sự tương tác
giữa các nhân tố trong an toàn xây dựng là cần thiết, nó giúp các tổ chức xây
dựng

8


có thể hiểu rõ hơn mức độ tác động của các nhân tố lên chi phí an toàn, qua đó
sẽ
góp phần cải thiện vấn đề an toàn xây dựng nói chung.
Công tác hoạch định và quản lý chất lượng, quản lý an toàn lao động trong thi
công xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp, đặc biệt là các công
trình cao tầng còn nhiều vấn đề bất cập làm cho tiến độ công trình không được
đảm bảo và xuất hiện chi phí phát sinh ngoài ý muốn mà chủ đầu tư, nhà tư vấn
hay nhà thầu không thể kiểm soát được.
Việc áp dụng kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trong hoạch định, quản lý dự án,

như hiện nay của thành phố. Hàng trăm dự án chung cư cao tầng mọc lên, kèm
theo đó là những nhân tố rủi ro xuất hiện tăng lên theo tính chất và quy mô ngày
càng phức tạp của các dự án. Nắm bắt được nhu cầu của thị trường, các doanh
nghiệp đã và đang tiến hành đầu tư rất nhiều các dự án khu dân cư, nghỉ dưỡng
và các công trình phúc lợi như trường học, bệnh viện, ...
Trước đây, khi nói đến dự án đầu tư xây dựng, người ta thường quan tâm và đặt
vấn đề quản lý, sử dụng nguồn vốn, chất lượng và tiến độ thi công lên hàng đầu
sau đó mới đến quản lý an toàn lao động thi công công trình (ATLĐ).
Tuy nhiên, khi Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 và Luật An toàn, vệ sinh lao
động số 84/2015/QH13 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2016) được
ban hành đã có sự thay đổi lớn, công tác quản lý ATLĐ đã trở thành yếu tố quan
trọng hàng đầu. Đây là sự thay đổi quan trọng về pháp luật, góp phần tạo ra sự
chuyển biến nhận thức cho chính những người làm công tác quản lý trong ngành
Xây dựng. Các chuyên gia về quản lý công trình xây dựng thường ví về công tác
an toàn “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Điều này hoàn toàn đúng với thực tế bởi
nguyên tắc chính của quản lý an toàn trong thi côngcông trình xây dựng là công
tác phòng ngừa.
Quản lý an toàn trong thi công xây dựng công trình bao gồm các hoạt động quản
lý ATLĐ của nhà thầu thi công xây dựng; giám sát an toàn, thi công xây dựng
công trình và kiểm tra nghiệm thu công trình xây dựng của chủ đầu tư; tư vấn
giám sát của nhà thầu thiết kế thẩm tra biện pháp an toàn. Công tác quản lý chất
lượng trang thiết bị trong thi công xây dựng là một trong các công tác chính của
công tác quản lý ATLĐ công trình xây dựng.
Đã có nhiều nghiên cứu liên quan về công tác liên quan an toàn dự án xây dựng
tại Việt Nam trước đây như:
11


- Tác giả Trần Ngọc Hùng (2009). Báo cáo “Sự cố công trình xây dựng :
Nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa”, Tổng hội xây dựng Việt Nam để


13


Địa điểm: Luận văn tiến hành khảo sát các cá nhân làm việc tại các dự án
thuộc
TPHCM.
Tính chất, đặc trưng của đối tượng nghiên cứu: đơn vị tư vấn Quản lý dự
án/TVGS, nhà thầu thi công của các dự án tại TP. HCM.
Quan điểm phân tích: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí ATLĐ dự
án trên quan điểm của đơn vị tư vấn QLDA/TVGS và nhà thầu thi công.
Đặc điểm dự án: Dự án vốn tư nhân, thực hiện theo kiểu Design- Bid- Buid.
Đối tượng khảo sát:
+ Đơn vị TVGS/Quản Lý Dự Án.
+ Các nhà thầu thi công xây dựng dân dụng và công nghiệp.
1.5. Đóng góp kỳ vọng của nghiên cứu:
1.5.1. Về mặt học thuật, hàn lâm.
Các ngành công nghiệp xây dựng đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
Sự cần thiết để đạt được tính chuyên nghiệp, tính nhân văn và môi trường cộng
đồng trong dự án xây dựng là rất quan trọng. An toàn và vệ sinh môi trường là
một yếu tố thiết yếu cho sự bền vững và sự hài lòng của khách hang, địa phương
nơi doanh nghiệp đặt trưng đến. Nghiên cứu này nhằm mục đích để cung cấp
cho khách hàng, các nhà quản lý dự án, các nhà thiết kế, nhà thầu và các thông
tin cần thiết cần thiết để tổ chức quản lý tốt hơn chất lượng công tác an toàn của
dự án xây dựng như:
- Tổng quan về công việc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ
sinh lao động
- Các yếu tố nguy hiểm, có hại khi làm công việc hoặc vận hành thiết bị có yêu
cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động và vệ sinh lao động
- Kỹ thuật an toàn lao động, vệ sinh lao động khi làm công việc hoặc vận hành

động”.
Theo đó, chi phí thực hiện để đảm bảo ATLĐ cho người lao động khi tham gia
thi công xây dựng công trình, gồm: Lập và thực hiện các biện pháp kỹ thuật an
toàn; Huấn luyện và thông tin, tuyên truyền về ATLĐ; Trang cấp dụng cụ,
phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động; Công tác phòng, chống cháy,
nổ; Phòng, chống yếu tố nguy hiểm, có hại và cải thiện điều kiện lao động; Ứng
phó sự cố gây mất ATLĐ, xử lý tình trạng khẩn cấp; Kiểm tra công tác ATLĐ
của cơ quan chuyên môn về xây dựng”.
Quản lý an toàn lao động là một phần quan trọng trong Quản lý chất lượng công
trình nên các nguyên tắc quản lý an toàn lao động cũng như sau:
- Nguyên tắc thứ 1 là định hướng bởi khách hàng.
16