ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------
NGUYỄN THỊ HƢƠNG
ĐỊNH HƢỚNG GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN
ĐÀO TẠO CÁN BỘ HẬU CẦN CẤP PHÂN ĐỘI, TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC
Ở HỌC VIỆN HẬU CẦN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Hà Nội - 2017
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------
NGUYỄN THỊ HƢƠNG
ĐỊNH HƢỚNG GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN
ĐÀO TẠO CÁN BỘ HẬU CẦN CẤP PHÂN ĐỘI, TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC
Ở HỌC VIỆN HẬU CẦN HIỆN NAY
Chuyên ngành: Xã Hội Học
Mã số: 60310301
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngƣời hƣớng dẫn: PGS.TS Vũ Hào Quang
nghiên cứu và thực hiện luận văn. Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn đến gia
đình, đồng nghiệp đã hỗ trợ cho em rất nhiều trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh.
Hà Nội, tháng 12 năm 2017
Học viên thực hiện
Nguyễn Thị Hương
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Chữ viết tắt
Ban chấp hành Trung ương
BCHTW
Chủ nghĩa xã hội
CNXH
Chủ nghĩa cộng sản
CNCS
Chủ nghĩa tư bản
CNTB
NXBCTQG
Quân đội nhân dân
QĐND
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1
2. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn .........................................................2
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn .........................................................3
4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu .........................................................3
5. Phương pháp nghiên cứu .........................................................................................4
6. Vài nét về địa bàn khảo sát và đặc điểm cơ cấu mẫu nghiên cứu ...........................5
7. Khung phân tích ......................................................................................................7
8. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài .........................................................8
9. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn ............................................12
Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về định hƣớng giá trị đạo đức cách mạng cho
Học viên đào tạo cán bộ Hậu cần cấp phân đội, trình độ đại học ở Học viện
Hậu cần hiện nay .....................................................................................................13
1.1. Những khái niệm cơ bản..................................................................................13
1.1.1. Học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần ...................................................13
1.1.2. Khái niệm về giá trị .........................................................................................15
1.1.3. Khái niệm định hướng giá trị ..........................................................................16
1.1.4. Khái niệm về đạo đức ......................................................................................18
1.1.5. Quan niệm về đạo đức cách mạng ..................................................................19
1.1.6. Quan niệm và những phẩm chất đạo đức cách mạng của người cán bộ sĩ
quan hậu cần cấp phân đội. ......................................................................................20
1.1.7. Quan niệm định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội
2.2.2. Hành vi của học viên trong quá trình học tập, rèn luyện, phát triển những giá
trị đạo đức cách mạng được định hướng. .................................................................80
2.3. Những yếu tố tác động tới sự phát triển đạo đức cho học viên cấp phân đội
ở Học viện Hậu cần hiện nay .................................................................................. 87
2.3.1. Yếu tố mặt trái của nền kinh tế thị trường. .....................................................87
2.3.2. Môi trường đạo đức quân sự của Học viện ....................................................89
2.3.3. Tác động từ mục tiêu đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của
Học viện Hậu cần để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội, ngành hậu cần
trong tình hình mới. ...................................................................................................92
Tiểu kết chƣơng 2 ....................................................................................................94
Chƣơng 3. Những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả trong việc định
hƣớng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp
phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay..................................................................96
3.1. Nâng cao hơn nữa về nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lƣợng trong
Học viện đối với hoạt động định hƣớng giá trị đạo đức cho học viên cấp phân đội ở
Học viện Hậu cần. ......................................................................................................96
3.2. Cụ thể hoá và toàn diện nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình
thức, phƣơng pháp trong định hƣớng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên
cấp phân đội. ..........................................................................................................100
3.2.1. Cụ thể hoá và toàn diện nội dung ĐHGTĐĐCM cho HVCPĐ ......................100
3.2.2. Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp trong ĐHGTĐĐCM. cho
HVCPĐ......................................................................................................................................... 103
3.3. Phát huy tính tự giác, tích cực, chủ động của học viên cấp phân đội trong định
hƣớng những giá trị đạo đức cách mạng...............................................................106
3.4. Xây dựng môi trƣờng quân sự trong sạch, lành mạnh tạo điều kiện thuận lợi
cho việc định hƣớng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội .......109
3.5. Thực hiện tốt và tiếp tục phát triển các chế độ, chính sách đối với HVCPĐ nói
riêng và đội ngũ sĩ quan nói chung .........................................................................111
đức là nhiệm vụ cơ bản của trường học. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng
nói “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc
gì cũng khó”, câu nói của Bác đã khẳng định giá trị cơ bản của một con người. Các
học viện, trường sĩ quan trong quân đội có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp giáo dục
và đào tạo những cán bộ trong quân đội góp phần cho việc xây dựng, trưởng thành và
phát triển của quân đội. Những học viên đang được đào tạo tại những trường sĩ quan ,
học viện quân đội sẽ là những cán bộ, đảng viên, những sĩ quan tương lai, khi tốt nghiệp
ra trường sẽ đảm nhiệm các trọng trách quan trọng ở đơn vị cơ sở.
Học viện Hậu cần trực thuộc bộ quốc phòng Việt Nam, có nhiệm vụ đào tạo
sĩ quan và nhân viên hậu cần cho quân đội nhân dân Việt Nam. Đào tạo sĩ quan hậu
cần cấp phân đội là bộ phận quan trọng trong toàn bộ hoạt động đào tạo, xây dựng đội
ngũ sĩ quan cho quân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay. Đây là quá trình trang bị kiến
thức, rèn luyện phẩm chất, năng lực toàn diện, tạo bước chuyển về chất để hoàn thiện
nhân cách người sĩ quan hậu cần đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quân đội trong từng thời kỳ;
đồng thời tạo cơ sở, tiền đề vững chắc cho xây dựng, phát triển đội ngũ sĩ quan hậu cần
cấp chiến dịch, chiến lược trong tương lai. Đối với học viên cấp phân đội ở Học viện
Hậu cần, những năm học tập, rèn luyện ở Học viện là thời gian vô cùng quan trọng trong
cuộc đời binh nghiệp. Đây chính là quá trình tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, phương
1
pháp tư duy, ý thức chấp hành kỷ luật, pháp luật, rèn luyện phẩm chất đạo đức, rèn
luyện bản lĩnh người quân nhân, người cán bộ cách mạng. Sau khi ra trường, họ sẽ đảm
nhiệm cương vị người cán bộ hậu cần cấp phân đội. Trong môi trường công tác mới, họ
phải thường xuyên quản lý, tiếp xúc với tiền, hàng, vật tư tài sản có giá trị của các đơn vị
quân đội và các mối quan hệ liên quan đến lợi ích vật chất của đơn vị. Bên cạnh đó, trước
sự tác động mạnh mẽ hàng ngày, hàng giờ của mặt trái cơ chế thị trường rất dễ dẫn tới
những biểu hiện tham ô, lãng phí nếu họ không có phẩm chất đạo đức, lối sống trong
sạch, lành mạnh. Bên cạnh đó mặt trái cơ chế thị trường với lối sống thực dụng, coi
học viên cấp phân đội ở học viện Hậu cần.
- Phân tích thực trạng định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên và
của học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay.
- Đề xuất những giải pháp cơ bản định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho
học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay.
3. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu của luận văn
* Đối tượng nghiên cứu
Định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên cấp phân đội tại Học viện
Hậu cần .
* Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi điều tra, khảo sát là các khoa giáo viên, cán bộ quản lý học viên,
học viên cấp phân đội ở Học viện Hậu cần.
- Số liệu - tư liệu phục vụ cho luận văn giới hạn từ năm 2013 đến 2017
4. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
4.1. Câu hỏi nghiên cứu
- Nội dung, hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho
Học viên đào tạo sĩ quan Hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần như thế nào?.
- Nhận thức, thái độ, hành vi về giá trị đạo đức cách mạng của học viên đào
tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần hiện nay ra sao?
- Có những yếu tố nào tác động tới sự phát triển đạo đức cách mạng của học
viên cấp phân đội?
4.2. Giả thuyết nghiên cứu
- Nội dung, hình thức, phương pháp định hướng giá trị đạo đức cách mạng
cho Học viên đào tạo cán bộ Hậu cần cấp phân đội ở Học viện Hậu cần phù hợp,
hiệu quả.
- Đa số học viên đào tạo cán bộ hậu cần cấp phân đội có nhận thức, thái độ
tốt, hành vi tích cực trong quá trình học tập, rèn luyện, phát triển những giá trị đạo
đức cách mạng được định hướng.
3
viên tại thời điểm khảo sát số lượng học viên là 1733, tổng số phiếu cần khảo sát để
đạt đảm bảo tiêu chuẩn chọn mẫu là 200 học viên. Tuy nhiên trong quá trình khảo
4
sát đã phát thêm số phiếu dự kiến, tương ứng 130 phiếu, đề phòng những phiếu trả
lời không đạt chuẩn. Như vậy tổng số phiếu phát ra để khảo sát học viên là 330
phiếu, sau công đoạn làm sạch phiếu, số phiếu đạt tiêu chuẩn là 300.
Đối với cán bộ quản lý, giáo viên và giảng viên tại học viện Hậu cần số
phiếu khảo sát tác giả phát ra là 100, số phiếu đạt chuẩn là 100 phiếu.
Tác giả quyết định sử dụng tất cả số phiếu đạt tiêu chuẩn sau khi khảo sát.
* Chọn dung lượng mẫu định tính: Đơn vị mẫu phỏng vấn sâu được chọn
theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích. Chọn tập hợp những người tham gia dựa
theo những tiêu chí có tính đại diện liên quan tới nội dung nghiên cứu. Cơ cấu mẫu
nghiên cứu định tính bao gồm các nhóm với số lượng cụ thể:
+ Cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên: 10 người
+ Học viên sĩ quan cấp phân đội:
26
Như vậy tổng số người cung cấp thông tin ( định lượng và định tính) cho đề
tài là: 400 + 36 = 436 người.
6. Vài nét về địa bàn khảo sát và đặc điểm cơ cấu mẫu nghiên cứu
* Học viện Hậu cần
Học viện Hậu cần trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, có nhiệm vụ đào tạo
sĩ quan và nhân viên nghành hậu cần cho Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 2
tháng 7 năm 1993, Bộ giáo dục và đào tạo ra quyết định công nhận trình độ đào tạo
đại học quân sự cho Học viện Hậu cần. Trước yêu cầu cách mạng và nhiệm vụ quân
đội trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đầu năm 1951, Tổng cục cung cấp
Bảng: Đặc trưng và cơ cấu mẫu nghiên cứu định lượng nhóm học viên đào tạo cán
bộ sĩ quan hậu cần cấp phân đội trình độ đại học ở HVHC.
Các đặc trưng mẫu
Nội dung cơ cẫu Số lượng
mẫu
Nhóm sĩ quan theo Chỉ huy tham mưu 80
ngành học
Tỉ lệ (%)
26.7
hậu cần
Quân Nhu
40
13.3
Vận tải
41
13.7
Xăng dầu
43
25
Năm thứ nhất
6
Năm thứ 2
75
25
Năm thứ 3
75
25
Năm thứ 4
75
25
Thành phần dân Dân tộ kinh
tộc của Học viên
Dân tộc khác
287
9.7
7. Khung phân tích
Mặt trái của
nền kinh tế thị
trường
Định hướng
giá trị đạo
đức cách
mạng cho
Học viên đào
tạo cán bộ
hậu cần cấp
phân đội
trình độ đại
học ở Học
viện Hậu cần
hiện nay
Nhận thức và
trách nhiệm
của các tổ
chức, lực
lượng trong
việc
ĐHGTĐĐCM
cho HVCPĐ
Môi trường đạo
lôgíc” (2002)[10] hai công trình này đã tập trung làm rõ những nội dung cơ bản
như: Đi sâu phân tích tầm quan trọng của việc giáo dục, phát triển, nâng cao đạo
đức cách mạng cho các đối tượng cán bộ quân đội, cụ thể: cán bộ cấp phân đội, cán
bộ hậu cần. Đồng thời xác định những chuẩn mực, đặc trưng đạo đức cơ bản gắn
với đặc điểm hoạt động, chức trách, nhiệm vụ cụ thể của mỗi loại cán bộ, mỗi đối
tượng học viên. Khái quát một số vấn đề có tính nguyên tắc trong nâng cao đạo đức
cách mạng của đội ngũ cán bộ quân đội, những đặc điểm tác động đến quá trình
phát triển đạo đức của cán bộ cấp phân đội. Trình bày quan niệm nâng cao đạo đức
cách mạng của từng loại cán bộ; xác định chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức, phương
pháp nâng cao ĐĐCM của đội ngũ cán bộ quân đội. Đánh giá đúng thực trạng đạo đức
của đội ngũ cán bộ quân đội và thực trạng hoạt động giáo dục, nâng cao ĐĐCM ở
các đơn vị quân đội; chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm nâng cao
ĐĐCM của đội ngũ cán bộ cấp phân đội, cán bộ hậu cần quân đội nhân dân Việt
Nam gắn với đối tượng nghiên cứu cụ thể. Đề xuất phương hướng, giải pháp giáo
dục, phát triển, nâng cao ĐĐCM của đội ngũ cán bộ quân đội trong giai đoạn hiện
nay. Nhìn chung các công trình nghiên cứu đều tập trung làm rõ những nhóm giải
pháp lớn: nâng cao chất lượng công tác giáo dục, rèn luyện ĐĐCM; tiến hành tốt
công tác tổ chức, công tác chính sách; đẩy mạnh tự phê bình và phê bình đấu tranh
chống chủ nghĩa cá nhân; phát huy vai trò tự rèn luyện ĐĐCM; xây dựng môi
trường văn hóa, đạo đức trong sạch lành mạnh. Với cách tiếp cận mang màu sắc
triết học, nhưng đây là hai đề tài cung cấp một bức tranh trong sự phân tích logic về
lý luận, thực trạng và giải pháp về đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ hậu cần
quân đội là tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả.
Luận văn thạc sĩ của Phạm Đức Quang “Định hướng giá trị đạo đức cách mạng
cho học viên đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội ở học viện Chính trị hiện nay”
(2000)[76] đã phân tích về mặt lý luận, thực trạng và đưa ra những giải pháp để giải
quyết vấn đề. Trong chương lý luận tác giả đã giải thích được những quan niệm
như: Quan niệm về đạo đức cách mạng, đạo đức quân nhân, phân tích bản chất và
HVHC. Thông qua đánh giá đúng thực trạng, công trình nghiên cứu đã chỉ rõ ưu,
khuyết điểm, nguyên nhân của những ưu, khuyết điểm đó. Công trình nghiên cứu đã
đưa ra được những giải pháp phát triển ĐĐCM cho HVCPĐ. Trong chương thực
trạng của luận văn chưa phân tích định lượng và định tính sâu về nhận thức, thái độ,
hành vi trong phát triển đạo đức cách mạng của học viên. Nhưng đây là những tài liệu
tham khảo hữu ích cho tác giả trong phân tích các yếu tố tác động tới hoạt động định
11
hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên và đưa ra những giải pháp phù hợp để
hoạt động định hướng giá trị đạo đức cách mạng ngày càng hiệu quả.
Các công trình trên có ý nghĩa rất lớn, tác giả trân trọng, kế thừa kết quả nghiên
cứu của một số công trình có liên quan đến luận văn, nhưng chưa có công trình nào
nghiên cứu “Định hướng giá trị ĐĐCM cho HVCPĐ ở Học viện Hậu cần hiện nay”.
Nhằm mục đích nâng cao chất lượng, hiệu quả trong học tập rèn luyện và
phát triển những giá trị đạo đức cách mạng cho đội ngũ sĩ quan hậu cần cấp phân
đội phải tiến hành tốt định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho học viên để học
viên khi còn ngồi trên ghế nhà trường đạt được kết quả học tập và rèn luyện tốt,
cũng như bộc lộ và phát huy tốt những phẩm chất đạo đức cách mạng để khi ra
trường họ thực sự vững vàng trên cương vị công tác của mình, thực sự là người cán
bộ vừa có phẩm chất đạo đức cách mạng vừa có năng lực, luôn trung thành tuyệt
đối với Đảng với nhân dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt
qua, sẵn sàng hi sinh bảo vệ độc lập tự do cho tổ quốc.
9. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
- Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và đưa ra
những giải pháp khoa học của định hướng giá trị đạo đức cách mạng cho Học viên
đào tạo sĩ quan Hậu cần cấp phân đội trình độ đại học nhằm nâng cao hơn nữa hiệu
quả đào tạo cán bộ Hậu cần, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn
mới, giữ vững và phát huy truyền thống bản chất " Bộ đội cụ Hồ" và truyền thống
Để trở thành HVCPĐ tại HVHC là những thanh niên đã tốt nghiệp phổ thông,
quân nhân đang tại ngũ trong quân đội có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, sức khoẻ,
trình độ theo quy định của Bộ Quốc phòng; tự nguyện phục vụ lâu dài trong quân đội;
đã trúng tuyển qua các kỳ thi tuyển hoặc cử tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục Đào tạo và Bộ Quốc phòng, hiện đang học tập, rèn luyện tại HVHC theo nội dung,
chương trình xác định. Những đặc điểm của học viên cấp phân đội ở HVHC là họ
đang trong quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách của người
13
SQHC cấp phân đội. Đây là lứa tuổi có thể tiếp nhận một cách nhanh chóng những
lý tưởng, hành động tốt đẹp, cao cả, hoài bão ước muốn, những tri thức, hướng tới
các giá trị tốt đẹp. Nhưng ở họ, do tuổi đời còn trẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm
trong cuộc sống, cách suy xét, đánh giá, lựa chọn các giá trị, chuẩn mực đạo đức
chưa thật chuẩn xác, tính bền vững chưa cao, thậm chí còn dễ bị lôi cuốn, cám dỗ
bởi những lợi ích vật chất tầm thường. HVCPĐ chủ yếu là con em nông dân từ mọi
miền của Tổ quốc, khá đa dạng về vùng miền, thành phần xuất thân,có một số là con
cán bộ, công nhân, con, em sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân, một số ít là
người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng sâu, vùng xa. Họ được sống và học tập trong
môi trường đất nước hoà bình, được thừa hưởng thành quả cách mạng của đất nước,
dân tộc, được sự quan tâm chăm lo của gia đình và xã hội, đã được lựa chọn kỹ về
phẩm chất chính trị, nhân cách, phẩm chất đạo đức, không có tiền án, tiền sự, không
mắc những tệ nạn xã hội, có thái độ đúng đắn với sự nghiệp cách mạng của Đảng,
của dân tộc. Họ đều có hoài bão trở thành người sĩ quan phục vụ lâu dài trong quân
đội, nên đã xác định đúng động cơ học tập, rèn luyện. Một số học viên là quân nhân,
trước khi vào học họ đã là Đảng viên, cán bộ đoàn ở các đơn vị cơ sở trong toàn
quân. Đây chính là lực lượng nòng cốt trong học tập, rèn luyện, xây dựng đơn vị học
viên vững mạnh và là những thuận lợi cơ bản, để xây dựng và giữ vững phẩm chất
ĐĐCM của tập thể HVCPĐ.
Tuy nhiên, HVCPĐ ở HVHC là những thanh niên quân đội đang trong quá
nghiên cứu, nắm vững các đặc điểm trên, có biện pháp phát huy những điều kiện thuận lợi,
khắc phục những khó khăn của nó.
1.1.2. Khái niệm về giá trị
Giá trị là một chủ đề hấp dẫn trong nghiên cứu xã hội học. Giá trị thường được coi
là một trong những yếu tố cấu thành văn hoá. Nội dung mục từ “giá trị “ trong “Từ
điển xã hội học Oxford” cho thấy thuật ngữ này có nhiều nghĩa khác nhau tùy theo
từng chuyên ngành khoa học, “giá trị” được coi là cái gì đó có khuynh hướng mạnh,
lâu dài, có tính chi phối bên trong và đôi khi có tính chất ngầm định, khi hệ thống
giá trị được thiết lập và được cùng chia sẻ, nó sẽ tạo ra sự đồng thuận xã hội và
chính trị.
“Từ điển xã hội học” do G. Endruweit và G. Trommsdorff chủ biên đã ghi nhận
từ năm 1951, Cl. Klukholn đã nêu một định nghĩa kinh điển về giá trị. Theo đó
“giá trị là quan niệm về điều mong muốn đặc trưng hiện hay ẩn cho một cá nhân
15
hay một nhóm và ảnh hưởng tới việc chọn các phương thức, phương tiện hoặc
mục tiêu của các hành động” [31]: 156].
Theo Joseph. H. Fichter, cần phân biệt hai cấp độ định nghĩa khái niệm “giá
trị”: Cấp độ định nghĩa mô tả và định nghĩa khoa học, mà cấp độ định nghĩa mô tả
“đã gây ra nhiều sự lẫn lộn trong việc nhận xét những giá trị xã hội. Theo cách mô
tả chúng ta có thể nói rằng tất cả cái gì có ích lợi, đáng ham chuộng hoặc đáng kính
phục đối với con người hoặc đoàn thể, đều là “có một giá trị” [42]:173]. Còn “theo
quan điểm xã hội học, những giá trị có thể được định nghĩa như là những tiêu chuẩn
theo đó đoàn thể hoặc xã hội phê phán về tầm quan trọng của những con người,
những khuôn mẫu mục đích và các đối tượng văn hoá khác” [42]:174].
Bùi Thế Cường cho rằng, “giá trị là các nguyên tắc cơ bản định hướng hành
động. Chúng là những quan điểm, thái độ về những điều được mong muốn, về
những quan niệm dẫn dắt trong văn hóa, tôn giáo, đạo lý và xã hội. Những định