i
MỤC LỤC
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU............................................3
1.1.1.1. Bất động sản.....................................................................................3
a. Khái niệm..................................................................................................3
b. Đặc điểm....................................................................................................3
1.1.2.1. Khái quát về giá đất..........................................................................4
* Phân loại giá đất: Giá đất được phân thành các loại chủ yếu sau:.............5
a. Định giá và quản lý hoạt động định giá đất được xác định là một trong
những nội dung chính của hoạt động quản lý Nhà nước.......................................6
b. Hoạt động định giá đất và bất động sản diễn ra trong hành lang pháp lý
đã được xác lập, trong đó các nội dung được thể chế hoá rất đầy đủ và chi tiết...6
b. Vai trò........................................................................................................8
a. Nguyên tắc.................................................................................................8
b. Yêu cầu......................................................................................................9
1.1.3.3. Những yếu tố cơ bản xác định giá đất trong đấu giá quyền sử dụng
đất..........................................................................................................................9
a. Vị trí của khu đất.......................................................................................9
b. Yếu tố ảnh hưởng về khả năng đầu tư cơ sở hạ tầng.................................9
c. Điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng hình thành các công trình dịch vụ
.............................................................................................................................10
d. Yếu tố về khả năng sử dụng theo các mục đích và yêu cầu khác nhau...10
2.2.2.2. Phạm vi thời gian............................................................................21
2.4.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp.................................................23
2.4.3. Phương pháp phân tích xử lý số liệu.................................................24
Hình 3.1. Bản đồ hành chính tỉnh ...............................................................25
a. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.................................26
* Tăng trưởng kinh tế.................................................................................26
* Chuyển dịch cơ cấu kinh tế......................................................................27
15.................................................................................................................49
iii
Bước 2.........................................................................................................49
Sở tài chính thẩm định giá tối thiểu, trình UBND tỉnh ký..........................49
7 - 12............................................................................................................49
Bước 3.........................................................................................................49
Chủ tịch UBND tỉnh ký quyết định phê duyệt giá tối thiểu........................49
5...................................................................................................................49
Bước 4.........................................................................................................49
Lập và phê duyệt phương án bán đấu giá QSDĐ........................................49
8...................................................................................................................49
Bước 5.........................................................................................................49
Niêm yết, thông báo bán đấu giá.................................................................49
30 - 45..........................................................................................................49
Bước 6.........................................................................................................49
Tổ chức bán đấu giá....................................................................................49
1...................................................................................................................49
Bước 7.........................................................................................................49
Phê duyệt kết quả trúng đấu giá..................................................................49
10.................................................................................................................49
Bước 8.........................................................................................................49
Ký hợp đồng nhận chuyển nhượng QSDĐ, nhận quyết định trúng đấu, nộp
tiền vào ngân sách, nhận đất................................................................................49
15.................................................................................................................49
Bước 9.........................................................................................................49
Ký hợp đồng nhận chuyển nhượng QSDĐ, nhận quyết định trúng đấu, nộp
tiền vào ngân sách, nhận đất................................................................................49
10.................................................................................................................49
BĐS
Bất động sản
CP
Chính phủ
NĐ
Nghị định
QĐ
Quyết định
QSDĐ
Quyền sử dụng đất
UBND
Ủy ban nhân dân
vi
DANH MỤC BẢNG
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU............................................3
Hình 3.1. Bản đồ hành chính tỉnh ...............................................................25
a. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.................................26
* Tăng trưởng kinh tế.................................................................................26
* Chuyển dịch cơ cấu kinh tế......................................................................27
b. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế..................................................28
c. Thực trạng dân số, lao động và thu nhập, mức sống...............................29
d. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng.........................................................30
- Hệ thống giao thông..................................................................................31
- Thuỷ lợi, cấp thoát nước...........................................................................31
- Năng lượng và bưu chính viễn thông........................................................32
b. Công tác quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất.......................38
c. Công tác quản lý hành chính về đất đai...................................................39
Công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất chuyển mục đích sử dụng đất 39
Công tác đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất..........................39
Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư.......................................................40
Công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.......................40
Công tác thống kê, kiểm kê đất đai.............................................................41
d. Công tác tài chính về đất đai...................................................................41
e. Công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai................41
3.1.2.2. Hiện trạng sử dụng đất và biến động đất đai..................................42
a. Hiện trạng sử dụng đất.............................................................................42
b. Tình hình biến động đất đai giai đoạn 2010 - 2013.................................44
3.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
TẠI TỈNH .......................................................................................................46
3.2.1. Các văn bản liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất áp dụng trên
địa bàn tỉnh .........................................................................................................46
viii
Bảng 3.7. Quy trình đấu giá quyền sử dụng đất áp dụng tại tỉnh ...............49
Ký hợp đồng nhận chuyển nhượng QSDĐ, nhận quyết định trúng đấu, nộp
tiền vào ngân sách, nhận đất................................................................................49
15.................................................................................................................49
Bước 9.........................................................................................................49
Ký hợp đồng nhận chuyển nhượng QSDĐ, nhận quyết định trúng đấu, nộp
tiền vào ngân sách, nhận đất................................................................................49
10.................................................................................................................49
Tổng cộng....................................................................................................49
101 - 121......................................................................................................49
“Nguồn: Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh ........... ”..................................49
3.2.3.1. Đối tượng được đăng ký tham gia đấu giá.....................................50
3.2.3.2. Đăng ký tham gia đấu giá...............................................................51
3.2.3.3. Giá khởi điểm và bước giá.............................................................52
a. Giá khởi điểm..........................................................................................52
b. Bước giá..................................................................................................52
3.2.3.4. Hình thức và trình tự thủ tục tiến hành phiên đấu giá....................52
a. Hình thức đấu giá.....................................................................................52
b. Trình tự tiến hành phiên bán đấu giá QSDĐ...........................................53
b. Kết quả đấu giá........................................................................................55
a. Mô tả dự án và thực trạng công tác tổ chức tổ chức................................59
b. Kết quả đấu giá........................................................................................60
a. Mô tả dự án và thực trạng công tác tổ chức.............................................66
b. Kết quả đấu giá........................................................................................67
3.3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÔNG TÁC ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ
DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH .................................................................................73
3.3.1.2. Hiệu quả xã hội...............................................................................77
3.3.1.3. Hiệu quả đối với công tác quản lý và sử dụng đất đai....................78
3.4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG
TÁC ĐẤU GIÁ...............................................................................................81
an toàn về mặt pháp lý.....................................................................................83
xi
Về mặt xã hội: Tạo ra hệ khu dân cư đồng bộ ở các khu đất được quy
hoạch đưa ra bán đấu giá, tạo nguồn thu để phát triển cơ sở hạ tầng. Góp phần
giải quyết nhu cầu nhà ở, đất ở đối với xã hội, nguồn thu từ đấu giá hỗ trợ
người dân bị thu hồi đất nông nghiệp chuyển đổi kinh tế...............................83
Về công tác quản lý Nhà nước: Đấu giá quyền sử dụng đất góp phần
phát triển thị trường bất động sản, làm cơ sở Nhà nước xác định giá đất ngày
một sát giá thị trường hơn, công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
cho thửa đất trúng đấu giá nhanh gọn hơn, giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ
quỹ đất hơn......................................................................................................83
Bên cạnh những hiệu quả mà công tác đấu giá quyền sử dụng đất mang
lại, vẫn còn tồn tại một số hạn chế sau:...........................................................83
Đối với công tác tổ chức và thực hiện: Việc xây dựng giá khởi điểm
trong đấu giá quyền sử dụng đất còn chưa khoa học, mang nặng tính hành
chính dẫn đến giá khởi điểm để đưa ra đấu giá chưa thật sát với giá thị trường.
Việc bồi thường giải phóng mặt bằng đối với một số dự án sử dụng đất để đầu
tư hạ tầng còn nhiều bất cập. Thông tin các khu quy hoạch, quỹ đất đấu giá
chưa được rộng rãi. Thủ tục để đưa đất vào đấu giá hiện còn qua quá nhiều
khâu, đoạn........................................................................................................84
Đối với người tham gia đấu giá: Một số trường hợp trúng đấu giá nhưng
bỏ cọc, gây lãng phí cho công tác tổ chức thực hiện. Một số người tham gia
đấu giá không nghiêm túc thực hiện quy chế đấu giá, vẫn xuất hiện nhiều hiện
tượng tiêu cực trong qua trình thực hiện phiên đấu giá...................................84
Từ những tồn tại trên làm cho giá trúng đấu không phản ánh đúng giá trị
thực tế trên thị trường của đất đấu giá, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước
khi tiến hành giao đất bằng hình thức đấu giá.................................................84
2. ĐỀ NGHỊ............................................................................................84
xiii
2.2.2.2. Phạm vi thời gian............................................................................21
2.4.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp.................................................23
2.4.3. Phương pháp phân tích xử lý số liệu.................................................24
Hình 3.1. Bản đồ hành chính tỉnh ...............................................................25
a. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.................................26
* Tăng trưởng kinh tế.................................................................................26
* Chuyển dịch cơ cấu kinh tế......................................................................27
b. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế..................................................28
c. Thực trạng dân số, lao động và thu nhập, mức sống...............................29
d. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng.........................................................30
- Hệ thống giao thông..................................................................................31
- Thuỷ lợi, cấp thoát nước...........................................................................31
- Năng lượng và bưu chính viễn thông........................................................32
b. Công tác quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất.......................38
c. Công tác quản lý hành chính về đất đai...................................................39
Công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất chuyển mục đích sử dụng đất 39
Công tác đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất..........................39
Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư.......................................................40
Công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.......................40
Công tác thống kê, kiểm kê đất đai.............................................................41
d. Công tác tài chính về đất đai...................................................................41
e. Công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai................41
3.1.2.2. Hiện trạng sử dụng đất và biến động đất đai..................................42
a. Hiện trạng sử dụng đất.............................................................................42
b. Tình hình biến động đất đai giai đoạn 2010 - 2013.................................44
3.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
TẠI TỈNH .......................................................................................................46
Phê duyệt kết quả trúng đấu giá..................................................................49
10.................................................................................................................49
Bước 8.........................................................................................................49
xv
Ký hợp đồng nhận chuyển nhượng QSDĐ, nhận quyết định trúng đấu, nộp
tiền vào ngân sách, nhận đất................................................................................49
15.................................................................................................................49
Bước 9.........................................................................................................49
Ký hợp đồng nhận chuyển nhượng QSDĐ, nhận quyết định trúng đấu, nộp
tiền vào ngân sách, nhận đất................................................................................49
10.................................................................................................................49
Tổng cộng....................................................................................................49
101 - 121......................................................................................................49
“Nguồn: Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh ........... ”..................................49
3.2.3.1. Đối tượng được đăng ký tham gia đấu giá.....................................50
3.2.3.2. Đăng ký tham gia đấu giá...............................................................51
3.2.3.3. Giá khởi điểm và bước giá.............................................................52
a. Giá khởi điểm..........................................................................................52
b. Bước giá..................................................................................................52
3.2.3.4. Hình thức và trình tự thủ tục tiến hành phiên đấu giá....................52
a. Hình thức đấu giá.....................................................................................52
b. Trình tự tiến hành phiên bán đấu giá QSDĐ...........................................53
b. Kết quả đấu giá........................................................................................55
a. Mô tả dự án và thực trạng công tác tổ chức tổ chức................................59
b. Kết quả đấu giá........................................................................................60
a. Mô tả dự án và thực trạng công tác tổ chức.............................................66
b. Kết quả đấu giá........................................................................................67
3.3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÔNG TÁC ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ
Đấu giá quyền sử dụng đất đã mang lại hiệu quả trên trên các mặt kinh
tế, xã hội, công tác quản lý Nhà nước về đất đai:............................................83
Về mặt kinh tế: Đấu giá quyền sử dụng đất huy động tối đa ngân sách
Nhà nước, tạo ra nguồn vốn phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế của
tỉnh ........... nói riêng và cả nước nói chung. Người sử dụng đất được mua đất
với giá cả hợp lý, không mất các loại phí liên quan khác, được đảm bảo tính
an toàn về mặt pháp lý.....................................................................................83
xvii
Về mặt xã hội: Tạo ra hệ khu dân cư đồng bộ ở các khu đất được quy
hoạch đưa ra bán đấu giá, tạo nguồn thu để phát triển cơ sở hạ tầng. Góp phần
giải quyết nhu cầu nhà ở, đất ở đối với xã hội, nguồn thu từ đấu giá hỗ trợ
người dân bị thu hồi đất nông nghiệp chuyển đổi kinh tế...............................83
Về công tác quản lý Nhà nước: Đấu giá quyền sử dụng đất góp phần
phát triển thị trường bất động sản, làm cơ sở Nhà nước xác định giá đất ngày
một sát giá thị trường hơn, công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
cho thửa đất trúng đấu giá nhanh gọn hơn, giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ
quỹ đất hơn......................................................................................................83
Bên cạnh những hiệu quả mà công tác đấu giá quyền sử dụng đất mang
lại, vẫn còn tồn tại một số hạn chế sau:...........................................................83
Đối với công tác tổ chức và thực hiện: Việc xây dựng giá khởi điểm
trong đấu giá quyền sử dụng đất còn chưa khoa học, mang nặng tính hành
chính dẫn đến giá khởi điểm để đưa ra đấu giá chưa thật sát với giá thị trường.
Việc bồi thường giải phóng mặt bằng đối với một số dự án sử dụng đất để đầu
tư hạ tầng còn nhiều bất cập. Thông tin các khu quy hoạch, quỹ đất đấu giá
chưa được rộng rãi. Thủ tục để đưa đất vào đấu giá hiện còn qua quá nhiều
khâu, đoạn........................................................................................................84
Đối với người tham gia đấu giá: Một số trường hợp trúng đấu giá nhưng
bỏ cọc, gây lãng phí cho công tác tổ chức thực hiện. Một số người tham gia
trong đó thực hiện các dự án sử dụng quỹ đất tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng thông
qua phương thức đấu giá quyền sử dụng đất là một giải pháp hữu hiệu nhằm khắc
phục những khó khăn về vốn đầu tư. Công tác đấu giá quyền sử dụng đất đã thể hiện
được tính ưu việt của nó hơn các hình thức giao đất khác, nó thực sự là một hướng đi
mới cho thị trường bất động sản. Giá đất quy định và giá đất theo thị trường đã xích
lại gần nhau hơn thông qua việc đâu giá quyền sử dụng đất, tăng nguồn thu cho ngân
sách Nhà nước.
Trong thời gian qua, tại tỉnh ........... công tác đấu giá quyền sử dụng đất diễn ra
rất phổ biến. Tuy nhiên phương pháp tổ chức và thực hiện còn một số hạn chế như
việc điều tra để xây dựng giá sàn còn chưa khoa học và còn mang nặng tính hành
chính, quy chế đấu giá có sự khác nhau ở một số dự án,... Xuất phát từ những vấn đề
trên, đồng thời nhằm đánh giá lại tính hiệu quả, đề xuất được phương pháp tổ chức và
thực hiện hợp lý, góp phần vào việc đẩy mạnh công tác đấu giá quyền sử dụng đất trên
địa bàn tỉnh, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: "Đánh giá thực trạng công tác
đấu giá quyền sử dụng đất của một số dự án tại ........... ".
2
2. Mục đích của đề tài
Đánh giá được hiệu quả công tác đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh
........... qua một số dự án điển hình. Từ đó đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu
quả công tác đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.
3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
a. Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ làm sáng tỏ cơ sở lý luận và những vấn đề liên
quan đến công tác đấu giá quyền sử dụng đất, từ đó làm tài liệu nghiên cứu cho các
vấn đề kế tiếp.
b. Ý nghĩa thực tiễn
được của đất đai nên hàng hóa BĐS có tính cá biệt [16], [21]. Trong cùng một khu vực
nhỏ kể cả hai BĐS cạnh nhau đều có những yếu tố không giống nhau. Trên thị trường
BĐS khó tồn tại hai công trình cạnh nhau và cùng xây dựng theo một thiết kế. Ngoài
ra, chính các nhà đầu tư, kiến trúc sư đều quan tâm đến tính dị biệt hoặc để tạo ra sự
hấp dẫn đối với khách hàng hoặc thỏa mãn sở thích cá nhân… tất cả những yếu tố đó
tạo nên tính cá biệt của BĐS [16].
Tính bền lâu: Do đất đai là tài sản thiên nhiên ban tặng, một loại tài nguyên được
xem như không thể hủy hoại, trừ khi có thiên tai, xói lở, vùi lấp. Đồng thời, các vật
kiến trúc và công trình xây dựng trên đất sau khi xây dựng hoặc sau một thời gian sử
dụng được cải tạo nâng cấp có thể tồn tại hàng trăm năm hoặc lâu hơn. Vì vậy, tính
bền lâu của BĐS là chỉ tuổi thọ của vật kiến trúc và công trình xây dựng. Cần phân
biệt “tuổi thọ vật lý” và “tuổi thọ kinh tế” của BĐS. Tuổi thọ kinh tế chấm dứt trong
điều kiện thị trường và trạng thái hoạt động bình thường mà chi phí sử dụng BĐS
mang lại ngang bằng với lợi ích thu được từ BĐS đó.
4
Tính chịu ảnh hưởng lẫn nhau: BĐS chịu sự ảnh hưởng rất lớn, giá trị của một
BĐS này có thể bị tác động của BĐS khác. Đặc biệt, trong trường hợp Nhà nước đầu
tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng sẽ làm tăng vẻ đẹp và nâng cao giá trị của
BĐS trong khu vực đó.
Tính thích ứng: Lợi ích của BĐS được sinh ra trong quá trình sử dụng. BĐS
trong quá trình sử dụng có thể điều chỉnh công năng mà vẫn giữ được những nét đặc
trưng của nó, đồng thời vẫn đảm bảo yêu cầu sử dụng của người tiêu dùng trong việc
thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt, sản xuất - kinh doanh và các hoạt động khác.
Tính phụ thuộc vào năng lực quản lý: Hàng hóa BĐS đòi hỏi khả năng quản lý
cao hơn so với các hàng hóa thông thường khác. Việc đầu tư xây dựng BĐS rất phức
tạp, chi phí lớn, thời gian dài. Do đó, BĐS đòi hỏi cần khả năng quản lý thích hợp và
tương xứng.
Mang nặng yếu tố tập quán, thị hiếu và tâm lý xã hội: Hàng hóa BĐS chịu sự chi
đai, để người sử dụng thực hiện theo nghĩa vụ của mình và Nhà nước điều chỉnh quan hệ
đất đai theo quy hoạch sử dụng đất và pháp luật [12]. Giá đất là phương tiện thể hiện nội
dung kinh tế của các quan hệ chủ QSDĐ và là căn cứ tính toán giá trị thu tiền khi giao
đất hoặc cho thuê đất, tính giá trị tài sản khi giao đất, bồi thường thiệt hại về đất khi thu
hồi và tính t........... đất [10], [12], [13].
* Phân loại giá đất: Giá đất được phân thành các loại chủ yếu sau:
Giá chuẩn: Là loại giá do Nhà nước quy định nhằm điều tiết giá cả trong cơ chế
thị trường. Trong quy định giá chuẩn có: Khung giá đất Chính phủ quy định giá tối
thiểu và giá tối đa; bảng giá của tỉnh/thành phố. Nhà nước quy định giá các loại đất để
phục vụ cho các mục đích sau: Tính t........... chuyển QSDĐ; thu tiền khi giao đất, cho
thuê đất; tính giá trị tài sản khi giao đất; bồi thường thiệt hại về đất khi thu hồi. Đặc
điểm của giá chuẩn: Không sát với giá thị trường, nhưng nó vẫn mang tính logic nếu
như vị trí càng thuận lợi giá đất càng cao, hạng đất càng cao giá đất càng thấp [12], [16].
Giá thị trường: Là loại giá đất luôn luôn biến động có thể cao hay thấp phụ thuộc
vào điều kiện mua bán, được mọi người chấp nhận và qua điều tra xác định được giá
thị trường. Giá thị trường được xác định trên cơ sở các yếu tố sau: Do tự nguyện giữa
người bán và người mua thỏa thuận nhất trí; phụ thuộc vào mục đích của mua bán đất;
nhu cầu đất đai của người mua và thị trường; tác động của môi trường sống và xã hội;
một số yếu tố về mục đích sử dụng đặc biệt.
Giá chứng khoán: Đất đai và các tài sản thuộc đất đai có thể trở thành tài sản
trong thị trường chứng khoán và như vậy có thể mua phiếu chứng khoán tạo ra giá
chứng khoán.
Giá bảo hiểm: Giá trị bảo hiểm được xác định trên cơ sở giá thị trường của thửa
đất do các bên bảo hiểm và bên tham gia bảo hiểm thỏa thuận. Giá trị bảo hiểm cao
thấp phụ thuộc vào sự thỏa thuận ghi trong hợp đồng bảo hiểm giữa người chủ sở hữu
thửa đất với cơ quan bảo hiểm.
Giá thế chấp: Giá trị thế chấp của thửa đất được xác định căn cứ giá thị trường
của thửa đất. Thông thường và phần lớn các thửa đất đều có giá trị thế chấp. Những
thửa đất không được quyền trao đổi vì một lý do ràng buộc nào đó thì thửa đất đó tuy
có giá trị sử dụng nhưng không có giá trị thế chấp.
thế chấp hoặc chuyển mục đích sử dụng. Ở Việt Nam, việc định giá BĐS được bắt đầu
tiến hành vào ngày 1 tháng 10 hàng năm và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 để áp dụng
cho năm đó.
Nội dung, trình tự, thủ tục định giá đất và bất động sản: Trình tự, thủ tục định
giá đất và BĐS tại mỗi nước có thể được phân chia thành số bước nhiều ít khác nhau,
nhưng nội dung và sản phẩm của hoạt động định giá được quy định tại các nước là cơ
bản tương tự nhau [10]. Ở Việt Nam, qui trình định giá BĐS được thực hiện theo 6
bước sau đây: Bước 1 là xác định tổng quát về BĐS cần định giá, bước 2 là lập kế
hoạch định giá, bước 3 là khảo sát hiện trường, thu thập thông tin, bước 4 là phân tích
7
thông tin; bước 5 là xác định giá BĐS, bước 6 là lập báo cáo và chứng thư kết quả
thẩm định giá [12], [16].
Phương pháp định giá đất và bất động sản: Hiện nay đa số các nước sử dụng
những phương pháp định giá đất và BĐS truyền thống, đó là: Phương pháp so sánh
trực tiếp (hay còn gọi là phương pháp so sánh giá bán); phương pháp giá thành (còn
gọi là phương pháp chi phí hay phương pháp chiết trừ) và phương pháp thu nhập. Tùy
theo điều kiện thông tin của mỗi thửa đất, mỗi BĐS mà định giá viên lựa chọn phương
pháp thích hợp nhất.
Tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và cơ chế hoạt động của cơ quan định giá: Hiện
nay, có 2 mô hình tổ chức định giá: tổ chức định giá của Nhà nước và tổ chức định giá
của tư nhân. Tổ chức định giá tư nhân chịu sự quản lý về mặt Nhà nước của cơ quan
định giá Nhà nước.
Đối với cơ quan định giá của Nhà nước: Cơ quan định giá của Nhà nước có chức
năng xây dựng giá đất và BĐS và thực hiện quản lý Nhà nước về công tác định giá đất
và BĐS trên phạm vi cả nước. Cơ chế ban hành giá đất và BĐS được định giá theo chu
kỳ hoặc định giá đột xuất (tuỳ theo quy định của mỗi nước). Trường hợp những thửa đất
hoặc BĐS có sự tham gia định giá của tư nhân, nếu kết quả định giá của các cơ quan đó
có sự chênh lệch lớn về giá trị mà các bên không thương lượng được thì buộc phải đưa ra
sẽ tách được chủ thể bị thu hồi đất và chủ thể được sử dụng đất sau khi thu hồi, chủ thể
có nhu cầu sử dụng đất phải tham gia đấu giá công khai tại các cơ quan chức năng,
không liên quan đến người có đất bị thu hồi, chênh lệch giá đất được thu vào ngân
sách Nhà nước. Điều này sẽ hạn chế tình trạng khiếu kiện về bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư. Thứ ba, đấu giá QSDĐ sẽ hạn chế được tình trạng “xin - cho” trong giao đất,
cho thuê đất. Việc thông báo, nêm yết công khai các thông tin liên quan đến đấu giá
QSDĐ trên các phương tiện thông tin đại chúng, tạo điều kiện nhiều người tham gia đấu
giá sẽ dần loại bỏ cơ chế “xin - cho”. Thứ tư, đấu giá QSDĐ các lô đất phân lô gắn với
các thông số quy hoạch trong xây dựng thửa đất trúng đấu tạo nên hệ thống cơ sở hạ
tầng đồng bộ, hạn chế đất bỏ hoang không đưa vào sử dụng [14], [18].
1.1.3.2. Nguyên tắc, yêu cầu trong đấu giá quyền sử dụng đất
Công tác đấu giá QSDĐ ở các địa phương trong cả nước đều gắn với những quy
định cụ thể riêng của từng địa phương, nhưng đều phải tuân thủ các nguyên tắc, yêu
cầu chung của Nhà nước.
a. Nguyên tắc
Đảm bảo công khai, liên tục, khách quan, bình đẳng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của các bên tham gia, đúng trình tự, thủ tục theo quy định của quy chế và các quy
định khác của pháp luật.
Mọi cuộc bán đấu giá QSDĐ đều phải do đấu giá viên điều hành cuộc bán đấu
giá theo đúng trình tự, thủ tục quy định, trừ trường hợp bán đấu giá QSDĐ trong
trường hợp đặc biệt quy định tại điều 20 của Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày
04/03/2010 của Chính phủ [19] và trong trường hợp không thuê được tổ chức bán đấu
giá chuyên nghiệp quy định tại khoản 2, điều 12 của Thông tư số 23/2010/TT-BTP