I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
- “ Dân ta phải biết sử ta” , với thực trạng học sinh nói chung và học sinh tiểu học nói riêng hiện
nay , không nắm vững , không hiểu tường tận về lịch sử Việt Nam là một sự thật khá đau lòng , xã hội
lên tiếng đòi hỏi Ngành giáo dục chúng ta cần phải quan tâm , thay đổi nhận thức , thay đổi phương
pháp dạy học . . . trong việc giảng dạy lịch sử một cách sinh động , hấp dẫn hơn . Có nhiều lý do dẫn
đến thực trạng này có cả chủ quan lẫn khách quan do : nội dung chương trình sách giáo khoa , do
nhận thức của người dạy , do nhu cầu học của người học . . . . .
- Qua 2 năm thực hiện việc thay Sách giáo khoa , với vai trò phụ trách bộ môn tôi luôn trao đổi
học tập kinh nghiệm ở các cấp quản lý , với đồng nghiệp , trên phương tiện thông tin đại chúng . . . . .
nhằm phần nào giải quyết thực trạng trên , nâng cao chất lượng Dạy – Học phân môn Lịch sử nhằm
giúp học sinh thông hiểu lịch sử nước Nhà để tự hào về dân tộc mình , đất nước mình .
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
A. Hệ thống hóa chương trình lịch sử lớp 4 ; 5 và cung cấp thêm thông tin về bối cảnh lịch sử ,
tiểu sử các nhân vật lịch sử , thời gian và sự kiện lịch sử:
1. Lớp 4 :
Các thời kỳ
Nội dung
chính của
các thời kỳ
Các sự kiện
tiêu biểu
Các nhân
vật lịch sử
tiêu biểu
Ngô Quyền.
179 TCN - 938
Buổi đầu
dựng nước và
giữ nước.
Hơn 1000 năm
đấu tranh
Đinh Bộ Lĩnh.
Lê Hoàn.
Lý Thái Tổ.
Lý Thường Kiệt.
Lý Chiêu Hoàng.
Trần cảnh.
Trần Hưng Đạo.
Cư dân nguyên thủy tiến dần xuống châu thổ sông Hồng, Thái Bình, sông Mã.
Bằng sức lao động: khai phá đất, trồng lúa nước, luyện kim.
Phân công lao động, phân hóa giàu nghèo
BUỔI ĐẦU DỰNG NƯỚC VÀ GIỮ NƯỚC
(Khoảng 700 năm TCN – 179 TCN)
Các sự kiện tiêu biểu
Các nhân vật lịch sử
Nước Văn LangNước Au Lạc Hùng Vương
An Dương Vương
Lạc Việt Tây Âu
2
TK XV
Nước Đại Việt
buổi đầu thời
Hậu Lê
Chiến thắng Chi
Lăng.
Lê Lợi
Nhà Hậu Lê qaủn lý
đất nước – Văn hóa – giáo
dục.
Lê Thánh Tông
TK XVI -
Mỗi bộ có nhiều công xã (làng,
chạ) do bộ chính cai quản.
Các vua, các lạc hầu, lạc tướng
Lớp người thống trị giàu có,
giữ chức theo cha truyền con nối
Nhà nước trông coi việc chung,
công việc cụ thể do làng, chạ
quyết định.
Về tổ chức chính trị – xã hội
Thờ thần Mặt Trời (căn cứ vào
hoa văn trống đồng).
Ăn ở giản dị.
Có hội hè :bơi trải, múa hát,
hội ra quân.
Phong tục riêng định hình.
Văn hóa tinh thần
KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
(40 - 43)
Một số phản kháng của dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của tầng lớp lạc tướng lật đổ
nhà Hán.
Là thắng lợi của 1 dân tộc nhỏ trước quyền bình thiên hạ của đế chế Hán.
Giữ vững quyền tự chủ trong 3 năm.
Chứng tỏ phẩm chất cao quý của con người Việt Nam vốn được hun đúc từ xa
xưa.
CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG
DO NGÔ QUYỀN LÃNH ĐẠO (938)
Ngô Quyền (899 - 944) người Đường Lâm – Hà Tây.
Có sức khỏe, trí lớn, mưu cao, mẹo giỏi.
Chiến thắng Bạch Đằng nói lên sự lớn mạnh của nhân dân ta về trí tuệ và khả
năng đánh bại kẻ địch.
981
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ
Năm 1009 - 1226
LÝ THÁI TỔ
Kinh đô Thăng Long
LÝ THƯỜNG KIỆT
Chống quân Tống lần II
5
ĐINH BỘ LĨNH
Dẹp loạn 12 sứ quân
Năm 1010 Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư về thành Đại La và đổi tên là
thành Thăng Long.
Giữa vùng đồng bằng, trung tâm đất nước, giao thông thủy bộ thuận tiện có thể
trở thành trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa.
1042 : hình thư – bộ luật thành văn đầu tiên.
1070 : Dựng Văn Miếu, mở Quốc Tử Giám .
1075 mở khoa thi đầu tiên chọn nhân tài làm quan.
Chủ động tấn công trước để tự vệ (10/1075 – 4/1076).
Đánh bại quân Tống trên phòng tuyến sông Cầu(1/1077 – 4/1077).
Do thắng lợi oanh liệt trong khoảng 200 năm nhà Tống không dám đụng tới nước
ta.
Buộc nhà Tống năm 1164 phải công nhận nước ta là vương quốc độc lập.
LÝ THÁI TỔ
Kinh đô Thăng Long
LÝ THƯỜNG KIỆT
Chống quân Tống lần II
LÊ HOÀN
Chống quân Tống lần I - 981
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
Năm 1226 - 1400