MỤC LỤC
1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1 Sự cần thiết hình thành giải pháp....................................................................2
1.2. Mục tiêu, các căn cứ đề xuất giải pháp...........................................................3
1.3. Phương pháp thực hiện, đối tượng và phạm vi áp dụng.................................6
2. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1 Quá trình hình thành giải pháp........................................................................6
2.2 Nội dung giải pháp..........................................................................................8
2.2.1. Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp.............................................8
2.2.2. Tăng cường các hoạt động của Đội TNTP..................................................9
2.2.3. Tổ chức giáo dục lao động cho học sinh ..................................................15
2.2.4. Tổ chức giáo dục sức khoẻ cho học sinh...................................................16
2.2.5. Tăng cường công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội.........18
3. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
3.1 Thời gian áp dụng..........................................................................................19
3.2 Hiệu quả giải pháp.........................................................................................19
3.3. Khả năng triển khai, áp dụng giải pháp........................................................20
3.4 Kinh nghiệm thực tiễn khi thực hiện giải pháp.............................................20
4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
4.1 Kết luận.........................................................................................................21
4.2 Đề xuất kiến nghị...........................................................................................21
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1

1


1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1. Sự cần thiết hình thành giải pháp:
Đảng ta đã xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát
triển xã hội. Để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất

đấu tranh qua các biểu hiện hàng ngày như dễ nổi nóng, hay gây gổ, nói tục hay có
những hành vi ứng phó chưa lành mạnh. Một số em ngoan hiền nhưng lại thụ động và
thiếu tự tin. Thực tế đó đã cho thấy, việc rèn kĩ năng sống cho học sinh ngày càng trở
nên cấp thiết nhằm góp phần đào tạo những con người mới với đầy đủ các mặt đức,
trí, thể, mỹ. Vì những lí do trên, trong quá trình giảng dạy và giáo dục học sinh, tôi đã
cố gắng tìm tòi nghiên cứu, tham khảo tài liệu và mạnh dạn đưa ra giải pháp “Một số
biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 4 qua Hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp”.
1.2. Mục tiêu, các căn cứ đề xuất giải pháp
1.2.1

Mục tiêu của giải pháp:

- Tìm ra một số biện pháp nhằm hình thành và phát triển các kỹ năng sống cần
thiết cho học sinh lớp 4A2 nói riêng và học sinh tiểu học nói chung. Đó là các kĩ năng
như:
+ Kỹ năng giao tiếp
+ Kỹ năng hợp tác
+ Kỹ năng lao động tự phục vụ
+ Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn
+ Kĩ năng xác định giá trị
+ Kĩ năng kiềm chế cảm xúc
3

3


+ Kĩ năng tự nhận thức
+ ….
- Giúp học sinh ý thức được giá trị của bản thân trong các mối quan hệ xã hội;

+ Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi.
+ Biết phân biệt hành vi đúng sai, phòng tránh tai nạn. Đây là kĩ năng quan
trọng mà không phải em nào cũng xử lý được nếu không được rèn luyện hằng ngày.
- Nhóm kĩ năng trong học tập, lao động, vui chơi giải trí:
- Các kĩ năng quan sát, kĩ năng đưa ra ý kiến chia sẻ trong nhóm.
- Kĩ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung.
- Kĩ năng kiểm soát tình cảm, kiềm chế những tật xấu hay sở thích cá nhân có
hại cho bản thân và người khác.
1.2.2.3. Vì sao phải rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh?
Học sinh tiểu học là lứa tuổi dễ xúc động và khó kiềm chế xúc cảm của mình.
Những cảm xúc của lứa tuổi này thường gắn liền với những tình huống cụ thể, trực tiếp
mà ở đó các em hoạt động hoặc gắn với những đặc điểm trực quan. Tình cảm ở lứa tuổi
này còn mỏng manh chưa bền vững, chưa sâu sắc.
Các phẩm chất ý chí đang được hình thành và phát triển, tuy nhiên chưa ổn
định và chưa trở thành các nét tính cách. Năng lực tự chủ còn yếu, đặc biệt các em
thiếu kiên nhẫn, chóng chán, khó giữ trật tự. Ở lứa tuổi này các em hình thành những
nét tính cách mới như tính hồn nhiên, hay bắt chước những hành vi, cử chỉ của người
lớn, tính hiếu động, tính trung thực và tính dũng cảm.
Chính vì vậy mục tiêu giáo dục kĩ năng sống là tạo cơ hội thuận lợi để học sinh
phát triển hài hoà về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức. Trang bị cho học sinh những
kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng phù hợp. Trên cơ sở đó hình thành cho học sinh
những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu
cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hằng ngày.
5

5


1.2.2.4. Vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong việc giáo
dục kĩ năng sống cho học sinh:

động giao tiếp với mọi người xung quanh.
- Phân tích các nguyên nhân dẫn đến hiện tượng học sinh thiếu kĩ năng sống.
- Tổng hợp các biện pháp giáo dục kĩ năng sống của giáo viên chủ nhiệm, của
nhà trường và gia đình.
1.3.2. Đối tượng và phạm vi áp dụng:
Giải pháp được áp dụng cho học sinh lớp 4 của trường Tiểu học Phan Bội Châu
trong hai năm học 2015 – 2016 và 2016 – 2017.
2. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
2.1. Quá trình hình thành giải pháp:
Hiện nay kỹ năng sống của các em học sinh ở lứa tuổi tiểu học đang là vấn đề
rất đáng quan tâm. Vì trong những năm gần đây, dường như ngày càng nhiều học
sinh thiếu kỹ năng làm việc nhà, kỹ năng tự phục vụ; khả năng ứng phó với các tình
huống trong cuộc sống chưa tốt, thiếu tự tin trong giao tiếp, thường nóng nảy, gây gổ
lẫn nhau. Học sinh thụ động, chủ yếu chỉ nghe và làm theo thầy cô giáo, ít sáng tạo,
tính tự giác chưa cao và dễ nản chí. Hơn thế nữa, hiện tượng nói trống không, thậm
chí chỉ chào thầy cô dạy mình hoặc không chào cũng đang xảy ra ngày một nhiều.Vì
vậy việc giáo dục kĩ năng sống là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em và cần
được bắt đầu rèn luyện ngay từ nhỏ, từ những hành vi cá nhân đơn giản nhất.
Tuy nhiên, công tác rèn kỹ năng sống ở trong nhà trường hiện nay, giáo viên
mỗi người có cách hiểu và tiếp cận thực hiện khác nhau. Nhiều giáo viên chỉ chú
trọng truyền thụ kiến thức ở sách giáo khoa. Chưa chịu khó tìm tòi các hình thức và
phương pháp tổ chức cho các hoạt động giáo dục kĩ năng sống nên làm mất sự hứng
thú của học sinh.
7

7


Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh học sinh chỉ khuyến khích các con tìm tòi kiến
thức mà quên hướng cho con em mình làm tốt các hoạt động đoàn thể, hoạt động xã

cường giáo dục kĩ năng sống cho các em.
Ví dụ: Nhà trường có khoảng 50% học sinh học bán trú, tận dụng lợi thế này
để tổ chức giáo dục vệ sinh răng miệng, lao động tự phục vụ,…. cho các em. Học
sinh bán trú phải có bàn chải đánh răng và khăn rửa mặt ở trường. Nhà trường cũng
trang bị cho các nhà vệ sinh khăn, xà phòng diệt khuẩn để các em rửa tay trước khi
ăn, khi ăn xong các em phải đánh răng, rửa mặt trước khi đi ngủ; sau khi ngủ dậy
hướng dẫn các em xếp đệm gối gọn gàng vào đúng nơi qui định.
Giáo viên chủ nhiệm cần nghiên cứu các tài liệu giáo dục giá trị sống và kỹ
năng sống cho học sinh tiểu học. Áp dụng tổ chức các hoạt động nhằm giáo dục các
kĩ năng như: kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng đồng cảm chia sẻ, kỹ năng tư duy tích
cực,… cụ thể hóa bằng những câu chuyện, những trò chơi, … Nội dung này được
giáo viên lồng ghép thực hiện thông qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoài giờ.
Giáo viên chủ nhiệm cũng cần xây dựng được Hội đồng tự quản của lớp trong
đó các thành viên đều hiểu rõ và thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của mình. Biết
ứng xử giải quyết đúng các mối quan hệ giữa các em học sinh với nhau, giữa học sinh
với giáo viên. Đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên
lớp, tạo điều kiện để học sinh được tự rèn luyện, tự hoàn thiện mình. Coi trọng động
viên khuyến khích học sinh kịp thời.
2.2.2. Đẩy mạnh các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của Đội TNTP
2.2.2.1. Tổ chức có hiệu quả các buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần:
Trong các buổi sinh hoạt dưới cờ, nếu chỉ có thầy nói, trò nghe thì sẽ không
mang lại hiệu quả giáo dục cao. Học sinh không có hứng thú nên các em sẽ nói
chuyện và làm việc riêng nhiều. Vì vậy phải thường xuyên đổi mới nội dung, hình
thức tổ chức các hoạt động để tăng tính hấp dẫn, tạo được sự bất ngờ trong các hoạt
động để gây hứng thú cho học sinh. Các hoạt động phải theo chủ đề, chủ điểm cụ thể.
9

9



và nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, các em còn được về nguồn tham quan khu di tích Địa đạo
Long Phước, khu căn cứ Núi Dinh, ... Giáo dục truyền thống các ngày lễ trong đại
của cả nước như: quốc khánh 2/9, ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22/12,
ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/4, ngày thương binh liệt sĩ 27/7,
… giúp các em rèn kỹ năng tự xác định giá trị, định hướng cho suy nghĩ, hành động
và lối sống.

Tóm lại, để tổ chức tốt hoạt động giáo dục kĩ năng sống qua các hoạt động xã
hội, đền ơn đáp nghĩa cho học sinh thì phải phối hợp chặt chẽ giữa công tác tuyên
truyền vận động kết hợp với hành động thực tế. Trong đó phải chú ý đến cách thức
thực hiện sao cho đạt hiệu quả cao nhất.
2.2.2.3. Giáo dục kĩ năng sống qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể
dục thể thao, vui chơi giải trí, tham quan du lịch:
Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí là các hoạt động
không thể thiếu và có ý nghĩa giáo dục to lớn đối với học sinh bậc tiểu học. Một số
hình thức hoạt động mà giáo viên đã phối hợp với nhà trường, tổng phụ trách Đội và
phụ huynh học sinh tổ chức cho học sinh tham gia như :
- Hằng năm, tổ chức “Ngày hội văn hoá” kỉ niệm ngày thành lập Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh. Trong ngày hội này, học sinh được tham gia nhiều hoạt động trò chơi
vận động nhỏ như: kéo co, đổ nước vào chai, tiếp nước vào thành, bánh xe liên hoàn,
đá bóng vào rổ,...
- Phong trào thi đua chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11với các cuộc thi
như khéo tay kĩ thuật: làm hoa giấy, làm thiệp mừng tặng thầy cô; cuộc thi vẽ tranh
11 11


theo chủ đề “Biển, đảo quê hương em”, cuộc thi “Đội tuyên truyền, giới thiệu sách
hay” và các cuộc thi có nội dung về thể dục thể thao như đá bóng, nhảy dây, tâng cầu,
kéo co,....


Các lớp trong trường nói chung và lớp 4A2 của tôi nói riêng đều có sự phân
công tổ, nhóm thực hiện trực nhật, làm vệ sinh lớp học hằng ngày. Mỗi thành viên
trong nhóm đảm nhận một nhiệm vụ như: lau bảng, sắp xếp bàn ghế, tủ truyện, tủ
giày dép, quét lớp, lau lớp, tắt quạt, tắt đèn, đóng cửa sổ,… Cuối mỗi tuần, thực hiện
vệ sinh toàn bộ lớp học và học sinh cả lớp đều tham gia.
Giáo dục các em có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, nhất là giữ vệ sinh dưới sân
trường. Nhà trường bố trí đầy đủ các giỏ, thùng đựng rác tại sân trường, trên các dãy
hành lang thuận tiện cho học sinh bỏ rác đúng nơi quy định. Thường xuyên nhắc nhở
các em không vứt rác bừa bãi, biết nhặt rác bỏ vào thùng rác.
Đội trực tuần làm nhiệm vụ theo dõi, giám sát, kịp thời phát hiện, nhắc nhở
những bạn thực hiện chưa tốt, tổng hợp báo cáo báo cáo tổng phụ trách, báo cáo giáo
viên chủ nhiệm có học sinh vi phạm.
Các hình thức giáo dục lao động trên đã mang lại hiệu quả thiết thực, các em
thấy được ích lợi của việc lao động; có ý thức tốt trong việc giữ gìn vệ sinh chung,
học sinh bỏ rác đúng nơi qui định; khuôn viên trường luôn được giữ gìn sạch đẹp.
2.2.4. Tổ chức giáo dục sức khỏe cho học sinh:
Giáo dục sức khỏe, phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh là nghĩa vụ
và trách nhiệm của nhà trường đối với các em học sinh và cha mẹ của các em. Một số
nội dung trọng tâm được nhà trường đặc biệt quan tâm thực hiện giáo dục các em
trong các năm qua, cụ thể là:

13 13


Trường nằm ở khu vực trung tâm, có nhiều tuyến đường lớn, xe cộ đi lại tấp
nập. Đặc biệt, vào đầu giờ học buổi sáng và giờ ra về cuối buổi chiều, phụ huynh tập
trung đưa đón con em nên khu vực trước cổng trường rất đông người và xe. Do đó,
nội dung quan trọng hàng đầu là đảm bảo an toàn khu vực cổng trường. Nội dung này
được giao trực tiếp cho giáo viên chủ nhiệm, thầy Tổng phụ trách và hai bác bảo vệ
thực hiện.

em có một lượng kiến thức nhất định giúp các em có thể bảo vệ sức khỏe của cá nhân.
Tóm lại, qua việc giáo dục sức khỏe, hướng dẫn học sinh vui chơi đúng cách,
phòng chống tai nạn thương tích, tôi thấy các em học sinh của lớp đã nâng cao được ý
thức và thực hiện tốt các nội dung giáo dục. Trong các năm học vừa qua, lớp tôi
không để xảy ra tai nạn thương tích nghiêm trọng nào; các em chấp hành tốt Luật
giao thông đường bộ; có hiểu biết ban đầu và biết cách bảo vệ sức khỏe của bản thân
…
2.2.5. Tăng cường công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội:
Phụ huynh học sinh là một trong ba thành tố để thực hiện công tác giáo dục
học sinh đó là Gia đình - Nhà trường - Xã hội.
Thực tế nhiều cha mẹ vì quá chiều chuộng, bảo bọc con, làm mọi việc cho con,
vô tình dẫn đến tình trạng trẻ thiếu hụt kỹ năng sống, không biết cách tự phục vụ bản
thân. Đôi khi việc giáo dục kỹ năng sống cũng chưa được phụ huynh học sinh quan
tâm đúng mức. Điều này khiến các em gặp phải khó khăn khi tham gia các hoạt động
học tập, sinh hoạt ở trường. Vì vậy trong các cuộc họp cha mẹ học sinh của lớp, tôi
đưa thêm nội dung giáo dục kĩ năng sống để cùng phụ huynh trao đổi, phối hợp thực
hiện.
- Trao đổi với phụ huynh học sinh về quy định thời gian biểu trong ngày cho
các em, giáo viên sẽ phối hợp theo dõi, động viên, nhắc nhở các em thực hiện theo
thời gian biểu.
- Phối hợp giáo dục các em về các ứng xử văn hóa. Ví dụ: khi có khách
15 15


đến nhà mình, hoặc khi đến chơi nhà người khác, các em phải chào hỏi lễ phép những
người lớn tuổi. Trước khi ăn cơm, các em cần phải có lời mời, ăn uống từ tốn,…
- Phối hợp tạo điều kiện cho các em tham gia các hoạt động ngoại khóa như:
các cuộc thi, biễu diễn văn nghệ, tham quan, du lịch,... Hỗ trợ kinh phí cho việc khen
thưởng, động viên các phong trào,…
Ngoài việc phối hợp với gia đình thì việc phối hợp với các ban ngành đoàn thể

thuộc mọi đối tượng.
3.4. Kinh nghiệm thực tiễn khi thực hiện giải pháp:
Để thực hiện tốt việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp lồng
ghép kỹ năng sống góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, cần phải :
- Quán triệt tầm quan trọng và ảnh hưởng tích cực của hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp trong nhiệm vụ giáo dục kĩ năng sống từ ban giám hiệu, tổng phụ
trách Đội đến giáo viên và học sinh .
- Đội ngũ giáo viên cần có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, tích cực
tiên phong năng nổ trong các phong trào. Đề ra kế hoạch hoạt động phù hợp với kế
hoạch chung của nhà trường, tìm ra những hình thức, những biện pháp giáo dục kỹ
năng sống cần thiết.
- Kế hoạch được xây dựng cụ thể và xuyên suốt, các hoạt động mang tính tập
thể cần có nhiều hình thức phong phú, vui tươi, có ý nghĩa giáo dục cao. Hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp diễn ra phải có mối quan hệ gắn kết giữa thầy và trò, thu
hút được đông đảo học sinh tham gia một cách hào hứng, sôi nổi.
- Muốn tạo được hiệu quả giáo dục kĩ năng sống, hoạt động ngoài giờ lên lớp
cần phải được tổ chức thường xuyên, gắn liển với nội dung dạy trên lớp, gắn với chủ
đề của năm học, với nội dung hoạt động Đội. Các hoạt động luôn thay đổi về nội
dung, hình thức để các em không nhàm chán.
17 17


- Kết hợp chặt chẽ với các lực lượng nồng cốt trong nhà trường, các ban ngành
đoàn thể, phát huy nguồn lực của hội cha mẹ học sinh lớp, trường nhằm
hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động.
- Kịp thời biểu dương tập thể hoặc cá nhân học sinh đạt những thành tích xuất
sắc trong việc thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp .
4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
4.1 Kết luận:
Việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong trường tiểu học

Hội đồng sáng kiến để các giải pháp trong đề tài được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Xác nhận của đơn vị
_______________________________
_______________________________
_______________________________
_______________________________

………., ngày 27 tháng 11 năm 2016
Người viết

Ngày .......tháng.........năm 2016
HIỆU TRƯỞNG
TÀI LIỆU THAM KHẢO
------ -----1. Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở tiểu học - Lớp 4, 5 - NXB Giáo

dục.
2. PGS.TS Đặng Quốc Bảo (2009). Cẩm nang xây dựng trường học thân thiện

học sinh tích cực – NXB Giáo dục Việt Nam
3. Thạc sỹ tâm lý Đinh Đoàn (2009). Tài liệu tập huấn giáo viên về kỹ năng

sống cho học sinh – NXB Đà Nẵng
4. Giáo trình tâm lý học, nhà xuất bản
Đại học quốc gia
19 19
5. PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010) Giáo dục giá trị và kỹ năng sống
cho học sinh phổ thông - Bộ GD&ĐT