BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

TRẦN MINH PHƯƠNG

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI
NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội - Năm 2019


BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

TRẦN MINH PHƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI
NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 8850103
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. Nguyễn Thị Hải Yến

Hà Nội - Năm 2019


nghiên cứu đƣợc trình bà trong luận v n là trung thực, khách quan và chƣa từng
dùng để bảo vệ lấ bất kỳ học vị nào
T i xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận v n đã đƣợc
cám ơn, các th ng tin trích dẫn trong luận v n nà đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc
Hà Nội, ngày

tháng

Tác giả luận văn

Trần Minh Ph

ng

năm 2019


ii

LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận v n, em đã nhận
đƣợc sự hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của

bạn bè, đồng nghiệp và gia đình
Nhân dịp hoàn thành luận v n, cho phép em đƣợc bày tỏ lòng kính trọng và
biết ơn s u sắc tới TS Ngu n Thị Hải Yến đã tận tình hƣớng dẫn, dành nhiều công
sức, thời gian và tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề
tài.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn ch n thành tới Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm Khoa

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................................. vi
DANH MỤC BẢNG ................................................................................................. vii
DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ ................................................................................... viii
1 Tính cấp thiết ...........................................................................................................1
2 Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................2
3 Ý nghĩa khoa học và thực ti n của đề tài ................................................................2
CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ............................................. 3

1.1. Cơ sở khoa học về bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất ......3
1 1 1 Một số khái niệm về bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất 3
1 1 2 Đặc điểm về bồi thƣờng, h trợ, tá định cƣ kh Nhà nƣớc thu hồ đất ............5
1 1 3 Vai trò của c ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ .........................................6
1 1 4 Những ếu tố ảnh hƣởng đến c ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ ............8
1 2 Cơ sở pháp lý về bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất qua
các giai đoạn ..............................................................................................................12
1 2 1 Giai đoạn trƣớc khi Luật Đất đai n m 1987 có hiệu lực .................................12
1 2 2 Giai đoạn Luật Đất đai 1987 có hiệu lực ........................................................13
1 2 3 Giai đoạn Luật Đất đai 1993 có hiệu lực ........................................................14
1 2 4 Giai đoạn Luật Đất đai 2003 có hiệu lực ........................................................15
1 2 5 Giai đoạn Luật Đất đai 2013 có hiệu lực đến na ...........................................17
1 2 6 Cơ sở pháp lý về bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại
Hải Dƣơng .................................................................................................................19
1 3 Kinh nghiệm về bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ ở một số nƣớc trên thế giới ....21
1 3 1 C ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ ở Trung Quốc ..................................21
1 3 2 C ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ ở Hàn Quốc .....................................21
1 3 3 C ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ ở Nhật Bản ......................................24


iv
1 3 4 Kinh nghiệm cho c ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu

Dƣơng ........................................................................................................................59


v
3 4 Đánh giá thực trạng bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ tại 2 dự án nghiên cứu trên
địa bàn hu ện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng ......................................................................63
3 4 1 Khái quát về dự án nghiên cứu........................................................................63

3.4.2. Những c n cứ pháp lý có liên quan đến 2 dự án nghiên cứu ..........................65
3.4.3. Đánh giá kết quả c ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ thực hiện tại dự án 69
3 4 4 Đánh giá th ng qua điều tra của c ng tác bồi thƣờng, h trợ tái định cƣ đến
đời sống của các hộ gia đình, cá nh n bị ảnh hƣởng bởi các dự án ..........................82
3 4 5 Đánh giá chung ...............................................................................................87

3.4.6. Khó kh n, tồn tại và ngu ên nh n ...................................................................92
3 5 Đề xuất nhằm n ng cao hiệu quả c ng tác bồi thƣờng, h trợ, tái định cƣ trên
địa bàn hu ện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng .....................................................................95

3.5.1. Về quản lý Nhà nƣớc ......................................................................................95
3.5.2. Về chính sách bồi thƣờng, h trợ, TĐC ..........................................................97
3.5.3. Về tổ chức thực hiện .......................................................................................98
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ................................................................................... 99

1. Kết luận .................................................................................................................99
2 Kiến nghị .............................................................................................................100
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................... 101
PHỤ LỤC ..................................................................... Error! Bookmark not defined.


vi

SDĐ

Sử dụng đất

TĐC

Tái định cƣ

TNMT

Tài ngu ên m i trƣờng

TT

Thị trấn

UBND

Ủ ban nh n d n


vii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3 1 Hiện trạng sử dụng đất n m 2017 hu ện Tứ Kỳ ......................................54
Bảng 3 2 Danh mục các c ng trình, dự án thực hiện trong kế hoạch sử dụng đất kỳ
cuối của hu ện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng ....................................................................61
Bảng 3 3 Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi của 2 dự án ..........................................70
Bảng 3 4 Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi của dự án 1 ..........................................72
Bảng 3 5 Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi của dự án 2 ..........................................73
Bảng 3 6 Kết quả bồi thƣờng về đất phi n ng nghiệp của dự án 1 ..........................74


(GPMB) là một tất ếu khách quan, tác động s u sắc đến nhiều mặt của xã hội và
cộng đồng d n cƣ
Hiện na , c ng tác bồi thƣờng, GPMB ngà càng trở nên khó kh n, phức tạp
hơn do đất đai ngà càng có giá trị và khan hiếm Thực ti n cho thấ , c ng tác thu
hồi đất của c ng d n để phục vụ phát triển các dự án đầu tƣ và việc bồi thƣờng cho
những ngƣời bị thu hồi đất là vấn đề hết sức nhạ cảm, giải qu ết kh ng tốt, kh ng

thoả đáng qu ền lợi của ngƣời d n có đất bị thu hồi sẽ cản trở tiến độ dự án, dẫn
đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể đ ng ngƣời, sẽ trở
thành vấn đề xã hội phức tạp, ảnh hƣởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự,
g

mất ổn định xã hội
Cùng với sự phát triển của cả nƣớc nói chung và hu ện Tứ Kỳ nói riêng,

trong những n m gần đ

trên địa bàn hu ện đã có nhiều dự án, c ng trình đƣợc

triển khai nhằm thúc đẩ nền kinh tế, n ng cao chất lƣợng cuộc sống của ngƣời d n,
góp phần kh ng nhỏ vào sự nghiệp phát triển chung của cả nƣớc nhƣ: Dự án thu hồi
đất để thi c ng tu ến đƣờng cao tốc

t Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua hu ện Tứ

Kỳ, Dự án dự án thu hồi đất để n ng cấp, cải tạo tu ến đƣờng 191N , Dự án thu hồi
đất để thực hiện cụm c ng nghiệp tại xã Ngu ên Giáp , Dự án đầu tƣ x

dựng thủ