CH NG 1ƯƠ
TÔNG QUAN VỂ ̀ TH NG M I ĐI N TƯƠ Ạ Ệ Ử
Nôi dung cua ch ng:̣ ̉ ươ
1.1. N n kinh t sề ế ố
1.1.1. Đ c đi m 
1.1.2. Nh ng h n ch  
1.2. Th ng m i đi n tươ ạ ệ ử
1.2.1. Khái ni m
1.2.2. Lich s phat triên cua TMĐT    
1.2.3. Đ ng l c thúc đ y TMĐT phát tri n   
1.2.4. Các đ c tr ng c a TMĐT  
1.2.5. Các lo i hình giao d ch TMĐT 
1.2.6. Các hình th c ho t đ ng ch y u c a TMĐT     
1.2.7. Nh ng yêu t góp ph n vào thành công c a m t giao d ch TMĐT      
1.2.8. L i ích va han chê c a TMĐT    
1.2.9. ng dung cua TMĐT  
Gi i thi uớ ệ
Th ng m i đi n t s là th ng m i c a th k t ng lai. T c đ , chi phí            
th p và kh năng truy c p Internet làm cho th ng m i đi n t tr thành c h i m i          
cho t t c các doanh nghi p. Th ng m i đi n t s gi m đáng k chi phí chung,         
thúc đ y s phát tri n c a lĩnh v c bán l , đ m b o thanh toán d dàng h n và làm        
gi m r i ro đ u t n i t i – đây chính là m c tiêu c a t t c các doanh nghi p. Đây      !    
cũng là đi u mà con ng i đ u th k này c n hi u rõ. Ch ng 1 đ a ra cái nhìn" #        
s l c v th ng m i đi n t trong n n kinh t s toàn c u. Sau khi h c xong, sinh  "     "    $
viên có th : 
- Phân tích đ c đi m, h n ch c a n n kinh t s     "  
- Đ nh nghĩa và nêu các đ c tr ng c a     th ng m i đi n t    
- Nêu nh ng đ ng l c phát tri n     th ng m i đi n t    
- Phân bi t các lo i hình giao d ch    th ng m i đi n t    
- Phân tích các hình th c ho t đ ng ch y u c a       th ng m i đi n t    
- Đánh giá vai trò và đòi h i c a đi u ki n th c hi n giao d ch %  "     th ng m i đi n  

doanh o, t p đoàn o, siêu th o…).    
- Là n n kinh t phân t .ề ế ử
Công ty cũ b phân rã ra và thay th b ng các phân t , các c m cá nhân và th c  ,  ! 
th năng đ ng, t o ra n n t ng c a ho t đ ng kinh t . T ch c không nh t thi t   "      (   
bi n m t, nh ng nó đ c bi n đ i. “Kh i” tr thành “phân t ” trong t t c các khía     (     
c nh c a đ i s ng kinh t xã h i. Nh v y, v kinh t s xu t hi n vi c thay th  #      "      
ph ng ti n truy n thông đ i chúng, s n xu t đ i trà, chính ph nguyên kh i b ng  "       ,
ph ng ti n phân t , s n xu t phân t , qu n lý phân t … Đi u này d n đ n vi c        " -  
k t thúc tr t t ra l nh - đi u khi n, chuy n sang c c u phân t d a trên t p th .    "        
Ng i lao đ ng và các nhóm công tác đ c trao quy n ho c t do hành đ ng và t o#   "    
ra giá tr các h th ng và công ngh h ng đ i t ng. Ph n m m tách d li u kh i        "   %
l p trình (các d ch v ) đ t o ra các module ho c các m u logo có th tái s d ng và  !    -   !
l p ráp r t nhanh. * 
- N n kinh t s là m t n n kinh t đ c n i m ng, tích h p các phân tề ế ố ộ ề ế ượ ố ạ ợ ử
thành các c m đ c n i m ng v i các c m khác đ t o ra c a c i. ụ ượ ố ạ ớ ụ ể ạ ủ ả
Các c c u t ch c m i đ c n i m ng không ch đ n gi n là vi c t o ra các t  (      &     (
ch c h ng – quá trình trong đó các quá trình kinh doanh đ c thi t k l i đ ti t       
ki m chi phí và tăng c ng kh năng đáp ng. T ch c m i, đ c liên minh v các #   (    "
công ngh h i t g i là “Doanh nghi p làm vi c trên Internet” là m t Web r ng l n  ! $     
các m i quan h g m t t c các c p và các ch c năng kinh doanh mà trong đó các  '    
ranh gi i bên trong và bên ngoài đ u có th th m th u và thay đ i đ c.  "    ( 
Các m ng công ngh m i giúp các công ty nh v t qua đ c các u th chính   %    
c a các công ty l n – kinh t quy mô và có kh năng ti p c n v i các ngu n tài       '
nguyên. Đ ng th i, các công ty nh h n này không b đè n ng b i các b t l i chính' # %      
mà các công ty l n ph i ch u – quan liêu, tr t t ng t ng t và không có kh năng thay       
đ i. Gi ng nh các công ty l n tách nh ra - tr thành các c m c a các phân t nh(    %  !   %
h n có th ph i h p v i nhau t t – các công ty nh có đ c các u th v tính linh      %    "
ho t, ch quy n và m m d o.  " " 
Doanh nghi p làm vi c trên Internet s là m t m r ng c a công ty o vì có s        
ti p c n đ n các đ i tác kinh doanh bên ngoài, liên t c c c u l i các m i quan h    !     

vi c truy n tín hi u.  " 
Nh v y, n n kinh t s s xu t hi n s h i t c a các ngành kinh t chính –  "        !  
máy tính, truy n thông và n i dung, h i t c a các c c u t ch c ch u trách nhi m"   !    (   
v các công ngh máytính, truy n thông và n i dung h i t c a chúng. "  "   ! 
- N n kinh t d a trên đ i m i. ề ế ự ổ ớ
M t lo i s n ph m v a đ c t o ra thì m c tiêu c a nhà s n xu t là t o ra m t    )   !     
s n ph m t t h n và làm cho s n ph m đ u tiên tr nên l i th i. N u không làm cho        + # 
nó l i th i thì có ng i khác s làm. Trong n n kinh t s , đ i m i là quy t đ nh t i+ # #  "   (    
u c a ho t đ ng kinh t và thành công kinh doanh. Trí t ng t ng c a con ng i        #
đã tr thành ngu n tài nguyên chính c a giá tr ch không ph i ki u cách truy n '      "
th ng d n đ n thành công nh vi c ti p c n v i nguyên li u thô, năng su t, quy mô -        
và chi phí lao đ ng. Đ i m i bao hàm các s n ph m, các chi n l c ti p th , các (       
ph ng pháp ti p c n qu n lý, các thay đ i v t ch c. Các nguyên t c và ph ng    ( " (  * 
pháp ti p c n cũ th t b i r t nhanh. L i th lâu b n duy nh t là ki n th c t ch c.       "    ( 
C s h t ng thông tin doanh nghi p m i cung c p m t n n t ng cho vi c đ i m i.         "   ( 
- Trong n n kinh t s , kho ng cách gi a ng i tiêu dùng và nhà s n xu tề ế ố ả ữ ườ ả ấ
r t m nh tấ ờ ạ . Ng i tiêu dùng tham gia vào quá trình s n xu t th c s khi tri th c,#     
thông tin và các ý t ng c a h tr thành m t ph n c a quá trình xác đ nh s n ph m.  $       
S ph i h p c a con ng i qua m ng tr thành m t ph n c a ngu n thông tin đa    #      '
ph ng ti n h p nh t.    
- Trong n n kinh t d a trên các bit, tính t c th i tr thành quy t đ nh và cóề ế ự ứ ờ ở ế ị
th bi n đ i ho t đ ng kinh t và thành công trong kinh doanh. N n kinh t s làể ế ổ ạ ộ ế ề ế ố
n n kinh t th i gian th cề ế ờ ự . Th ng m i tr thành đi n t khi các giao d ch kinh     
doanh và truy n thông di n ra v i t c đ ánh sáng h n là t c đ c a b u đi n. Doanh"         
nghi p m i, là doanh nghi p th i gian th c – liên t c và ngay l p t c đi u ch nh đ   #  !   " & 
thay đ i các đi u ki n kinh doanh. Chu kỳ s ng c a s n ph m ng n l i. Công ngh( "      *  
đ c áp d ng đ thu th p thông tin tr c tuy n và đ c p nh t các ngân hàng thông !       
tin trong th i gian th c – đ a ra m t b c tranh chính xác ho c t o kh năng qu n lý#        
m t quy trình qu n lý t ng phút m t.   ) 
- N n kinh t s là n n kinh t toàn c u hoá, tri th c không bi t t i biênề ế ố ề ế ầ ứ ế ớ

khác nhau v i công ngh m i và n n kinh t s . Theo chi u h ng đó, li u ai có th   "   "   
d đoán r ng công ngh m i s thay đ i c u trúc xã h i nh th nào? ,    (    
- N n kinh t s ch c ch n s có nh h ng r t l n đ n ch t l ng cu c s ng"   * *          
c a con ng i. Khi công ngh xâm chi m văn phòng, nhà , xe h i, phòng khách s n, #     
gh máy bay, … c a chúng ta, li u có còn ranh gi i rõ ràng gi a công vi c và ho t      
đ ng gi i trí? Các nhà tâm lý h c đã tranh lu n r ng vi c th c hi n đa nhi m v  $  ,     !
đang d n t i s b t n tinh th n liên quan t i stress m i. Hay li u công ngh có th-    (      
th c hi n đi u ng c l i – đem l i t do cho chúng ta, khuy n khích chúng ta, làm  "     
chúng ta th giãn ngay c trong công vi c.   
- Tác đ ng c a ph ng ti n m i t i gia đình s là gì? Ph ng ti n m i h a          
h n c ng c gia đình b ng cách chuy n các ho t đ ng c a các thành viên trong m i/   ,     +
gia đình đang b phân tán b i xã h i công nghi p quay tr l i nhà. Các ho t đ ng đó       
bao g m làm vi c, h c t p, mua bán, gi i trí, chăm sóc s c kho , quan tâm t i ng i'  $      #
già và th m chí tham gia vào ti n trình dân ch . Nh ng li u có n y sinh nh ng nguy      
hi m khác không? S xa cách gi a các thành viên trong gia đình hay s không đ ng    '
đ u v kh năng ti p c n v i ph ng ti n m i gi a các gia đình." "        
0.2 TH NG M I ĐI N TƯƠ Ạ Ệ Ử
0.2.1 Khái ni mệ
TMĐT là hình th c mua bán, trao đ i hàng hóa và d ch v thông qua m ng máy (  ! 
tính toàn c u. 
TMĐT theo nghĩa r ng đ c đ nh nghĩa trong Lu t m u v TMĐT c a y ban    - "  0
Liên H p qu c v Lu t Th ng m i Qu c t (UNCITRAL): “Thu t ng Th ng  "        
m i c n đ c di n gi i theo nghĩa r ng đ bao quát các v n đ phát sinh t m i       " ) $
quan h mang tính ch t th ng m i dù có hay không có h p đ ng. Các quan h mang     ' 
tính th ng m i bao g m các giao d ch sau đây: b t c giao d ch nào v th ng m i  '     "  
cung c p ho c trao đ i hàng hóa ho c d ch v ; th a thu n phân ph i; đ i di n ho c  (   ! %     
đ i lý th ng m i, y thác hoa h ng; cho thuê dài h n; xây d ng các công trình; t    '   
v n; k thu t công trình; đ u t ; c p v n; ngân hàng; b o hi m; tho thu n khai thác .         
ho c tô nh ng; liên doanh các hình th c khác v h p tác công nghi p ho c kinh   "   
doanh; chuyên ch hàng hoá hay hành khách b ng đ ng bi n, đ ng không, đ ng , #  # #

- Năm 1972: th điên t băt đâu đ c s dung ( Ray Tomlinson)       
- Năm 1973: ARPANET lân đâu tiên đ c kêt nôi ra n c ngoai, t i 1 tr ng        #
Đai hoc London  
- Năm 1984: Giao th c chuyên g i tin TCP/IP (Transmision control protocol va   
internet protocol) tr thanh giao th c chuân cua internet; hê thông cac tên miên DNS        
(Domain Name system) ra đ i đê phân biêt đ c cac may chu chia thanh 6 loai chinh:#         
+ .edu: linh v c giao duc1   
+ .gov: thuôc cac c quan chinh phu    
+. military: linh v c quân s1  
+.com: linh v c th ng mai1   
+. Org: cac tô ch c  
+.net: cac mang, giai tri   
- Năm 1990: ARPNE ng ng hoat đông, internet chuyên sang giai đoan m i)     
- Năm 1991: Ngôn ng đanh dâu siêu văn ban     HTML (hypertext Markup
Language) ra đ i cung v i giao th c truyên siêu văn ban HTTP (hypertext transfer#     
protocol). Internet th c s tr thanh công cu đăc l c v i hang loat dich vu m i            
WWW ra đ i, đem lai cho ng i dung kha năng tham chiêu t môt văn ban đên#  #    )   
nhiêu văn ban khac, chuyên c s d liêu nay sang c s d liêu khac v i hinh th c                
hâp dân va nôi dung phong phu 1   
Internet va web la công cu quan trong nhât cua Th ng mai điên t u, giup cho          
th ng mai điên t phat triên va hoat đông hiêu qua          
Mang internet đ c s dung rông rai t năm 1994     1 )
Công ty Netsscape tung ra cac phân mêm ng dung đê khai thac thông tin trên      
internet vao thang 05/1995 
Công ty Amazon.com ra đ i vao thang 5/1997#  
Công ty IBM tung ra chiên dich quang cao cho cac mô hinh kinh doanh điên t năm       
1997
Dich vu internet băt đâu đ c cung câp tai Viêt Nam chinh th c t năm 1997          )
0.2.3 Đ ng l c thúc đ y TMĐT phát tri nộ ự ẩ ể
- Đ ng l c kinh t :ộ ự ế m t trong nh ng l i ích c a TMĐT là tính hi u qu kinh     

tho i t i các khu v c này. L p đ t đ ng dây trên m t đ t các vùng nông thôn có   *  #   
th h p d n thành ph n t nhân h n n u doanh thu t vi c này không gi i h n v i  -     )    
chi phí đi n tho i đ ng dài và n i h t. S phát tri n này s đ m b o s ti p c n có  #          