MỤC LỤC
Nội dung

Trang

1. MỞ ĐẦU

1

1. 1. Lý do chọn đề tài

2

1. 2. Mục đích nghiên cứu

2

1. 3. Đối tượng nghiên cứu

2

1. 4. Phương pháp nghiên cứu

2

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

3

2. 1. Cơ sở lí luận của sáng kinh nghiệm


3. 1. Kết luận

17

3. 2. Kiến nghị

17

1. MỞ ĐẦU
0


1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đối với ngành giáo dục đào tạo Công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ,
làm thay đổi nội dung và phương pháp dạy học. Mặt khác ngành giáo dục và đào
tạo đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cho Công nghệ
thông tin. Hơn nữa, Công nghệ thông tin là phương tiện để giúp chúng ta hòa
nhập toàn thế giới trong mọi lĩnh vực. Vì vậy việc ứng dụng Công nghệ thông
tin vào trường học là việc làm cần thiết và đúng đắn. Trong công tác giảng dạy,
Công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp dạy và
học. Nhờ đó mà giúp học sinh hứng thú học tập hơn, kết quả là học sinh tiếp thu
bài tốt hơn.
Ứng dụng Công nghệ thông tin vào tất cả các môn học, đặc biệt là các môn
có sử dụng nhiều tranh ảnh, tư liệu phục vụ bài giảng giúp học sinh hiểu và nắm
vững kiến thức. Chính vì thế trong những năm gần đây, tôi đã ứng dụng Công
nghệ thông tin vào tất cả các môn học. Trong các môn học, tôi thấy môn nào
cũng cần thiết song tôi chọn môn Toán lớp 5. Bởi vì môn Toán lớp 5 là môn có
nhiều kiến thức, hình ảnh trừu tượng cần minh họa để giúp học sinh dễ tiếp thu
kiến thức hơn so với một số môn khác. Đối với bộ môn Toán, ngoài việc sử
dụng phần mềm Power Point, VioLET vào việc Tìm hiểu kiến thức, luyện tập

- Phương pháp quan sát
- Theo dõi và kiểm tra đánh giá việc tiếp thu bài của học sinh, đối chiếu với
các tiết học không sử dụng công nghệ thông tin.

2


2. NỘI DUNG
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN :
Do đặc thù của môn học, do quá trình nhận thức của học sinh cần phải gắn
với những hình ảnh, hoạt động cụ thể. Vì vậy các phương tiện trực quan rất cần
thiết cho quá trình giảng dạy. Đặc biệt là các phương tiện trực quan sinh động,
rõ nét sẽ thu hút được sự chú ý của học sinh. Trong những tiết học có đồ dùng
trực quan đẹp, rõ nét hiển thị dưới các dạng khác nhau, phù hợp với thực tế học
sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức hơn, nhớ lâu hơn.
Đối với môn Toán ở bậc Tiểu học thì môn Toán lớp 5 là một trong những
môn cần có nhiều đồ dùng trực quan đa dạng để dẫn dắt học sinh tiếp thu bài,
thực hành bài tập nhanh và hiệu quả.
Mặc dù bộ đồ dùng dạy toán đã được cung cấp nhưng còn hạn chế. Bởi vì
chỉ có một số hình để hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài học. Phần Thực hành
luyện tập chỉ có một số hình vẽ hoặc tranh ảnh để minh họa cho một số bài.
Những hình ảnh trực quan còn hạn chế. Nếu những con số, những hình vẽ,
những bài toán được đưa lên màn hình lớn với sự nhấn mạnh bằng cách đổi
màu, gạch chân, cắt ghép hình... sẽ có hiệu quả hơn. Đó chính là nguyên nhân
của việc ứng dụng Công nghệ thông tin vào giảng dạy môn Toán là cần thiết.
2. 2. THỰC TRẠNG:
a) Về thuận lợi:
- Nhà trường đã sớm đầu tư trang thiết bị để đưa ứng dụng Công nghệ
thông tin vào đổi mới phương pháp dạy và học từ rất nhiều năm nay. Phong trào
ứng dụng Công nghệ thông tin đưa vào giảng dạy và học tập đã thu hút được sự

đều có các đề mục, các hình ảnh, các ý chính giáo viên có nhiệm vụ nhìn vào
màn hình giải thích kỹ càng dẫn dắt học sinh tìm hiểu kiến thức sẽ giúp học sinh
chú ý hơn.
- Những bài toán về hình học ta có thể đưa lên màn hình lớn, tô màu những
phần cần thiết, cắt ghép hình để rút ra quy tắc và công thức cho mỗi hình, các
loại hình hộp được nhìn ở các góc độ khác nhau. Cùng một lúc giáo viên đưa lên
bảng sẽ rất vất vả và mất nhiều thời gian. Hoặc khi tóm tắt bài toán hay giới
thiệu bài ta cần những hình ảnh phù hợp với đề bài (như hình ảnh hai xe ô tô
cùng đi trên một quãng đường, đi ngược chiều với vận tốc khác nhau, kăng-guru, ốc sên, sư tử, mô hình triển khai của hình hộp chữ nhật...) những hình ảnh

4


này ta có thể vẽ, chụp, lấy trên mạng Internet. Hoặc những từ ngữ trọng tâm của
bài được đổi màu, hay gạch chân sẽ giúp học sinh hiểu bài hơn, từ đó giải bài
toán một cách dễ dàng. Nhưng nếu dạy bằng giáo án điện tử thì chỉ cần thiết kế
trong các Slide có đủ nội dung chính. Không cần nói gì soạn nấy mà phải dựa
vào nội dung chính để dẫn dắt, nêu câu hỏi gợi ý cho học sinh tìm hiểu bài. Từ
đó giúp học sinh có thể vận dụng cho các bài học sau.
- Ngoài việc sử dụng phần mềm trình chiếu PowerPoint, phần mềm
VioLET, tôi đã sử dụng phần mềm mã nguồn mở: OpenOffice.org Impress,
Lecture MAKER vào phần soạn giảng. Bởi vì các phần mềm mã nguồn mở giúp
chúng ta có thể chèn hình, bài hát, các phép tính, trò chơi, Video,... phục vụ bài
học thực hành dưới dạng dung lượng lớn hơn nhiều so với phần mềm trình chiếu
Power Point mà không cần phải giảm dung lượng trước khi chèn . Nhưng để
không phải tốn thời gian soạn giảng, tôi đã dùng phần mềm trình chiếu Lecture
MAKER vì nó có thể nhúng tất cả các phần mềm trình chiếu đã soạn trên Power
Point, Flas, Impress... đã có sẵn. Giúp chúng ta tiết kiệm thời gian mà không
uổng phí công sức soạn giảng trên các phần mềm khác. Đặc biệt phần mềm trình
chiếu Lecture MAKER có tất cả các phần thiết kế của các loại phần mềm khác.

thống hóa được kiến thức (đặc biệt phần trọng tâm bài), hướng dẫn học sinh tìm
tòi, khám phá bài học. Phần mềm ứng dụng đạt hiệu quả cao và sinh động trong
thể hiện kiến thức và dẫn dắt học sinh xây dựng bài học.
+ Trắc nghiệm sinh động, đạt hiệu quả củng cố, luyện tập, đánh giá kết
quả tiết học.
* Về hình thức: Trình bày thẩm mỹ, rõ nét, ít slide, dễ hiểu, dễ nắm, kích
thích được sự hưng phấn, tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Không làm
học sinh mất tập trung vào bài học.
Cụ thể:
+ Hình và chữ phải rõ, nét, cỡ chữ đủ lớn để xem, gọn lời, trình bày đẹp
và có tính trực quan, thể hiện nổi bật được kiến thức.
+ Các hiệu ứng hình ảnh, màu sắc, âm thanh, chuyển động được sử dụng có mức
độ, hợp lý, không bị lạm dụng, không quá tải đối với học sinh, không gây nhiễu
loạn làm mất tập trung vào bài học. Các hiệu ứng không làm HS phân tán chú ý,
không quá nhiều, sử dụng có cân nhắc đến ảnh hưởng bất lợi của nó.
Ví dụ: Hay cho con chữ xuất hiện lẻ tẻ, rời rạc, chuyển động bay bướm,
vòng vèo, chậm chạp - các dòng chữ chuyển động quá cầu kỳ hoặc rời rạc. Màu
6


sắc sặc sỡ, lòe loẹt ; âm thanh ồn ào chối tai khi chuyển slide hoặc đánh dấu trắc
nghiệm. Phối màu không khoa học khiến các dòng chữ mờ nhạt, khó nhìn: Hình
ảnh và màu sắc làm nền sặc sỡ, chữ màu vàng nhạt ; hoặc nền màu vàng nhạt,
chữ màu vàng nâu làm nền sặc sỡ, chữ màu vàng nhạt ; hoặc nền màu vàng nhạt,
chữ màu vàng (nâu) dẫn đến khó thấy chữ.
Vào đầu tháng 10 năm học 2017 - 2018, trước khi dạy bằng giáo án điện tử,
tôi cho 2 lớp 5A và 5B kiểm tra cùng một đề thì thu được kết quả như sau:
Lớp

Sĩ số

57,7

4

15,4

26

7

26,9

16

61,6

3

11,5

Qua kiểm tra tôi thấy chất lượng bài rất thấp. Các em còn nhầm lẫn kiến
thức, kiến thức cũ ở lớp dưới đã quên, kiến thức mới học thì lại tính nhầm. Do
các em chưa ý thức được việc học của mình. Do đồ dùng trực quan chưa phong
phú nên các em chưa hứng thú trong học tập, sau khi học xong bài các em chưa
nắm được lượng kiến thức cô giảng rất nhanh quên và kĩ năng tính toán chưa
nhanh. Nhằm khắc phục những hạn chế trên và góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục của trường nói chung chất lượng môn Toán nói riêng bản thân tôi đã có
những giải pháp sau:

2. 3. CÁC GIẢI PHÁP VÀ BIỆN PHÁP:

rồi mới đưa vào Violet. Bởi phần mềm Violet phông chữ nhỏ, chỉ có màu đen.
2. Giáo viên thiết kế và tổ chức dạy học trên lớp:
Thiết kế bài giảng trên máy tính không phải là đưa toàn bộ bài soạn (kế
hoạch bài học) trên giấy lên trình chiếu cho học sinh mà phải chọn lọc những
câu hỏi, câu trả lời, hình ảnh,...có dụng ý sư phạm phục vụ cho việc tổ chức các
hoạt động dạy học.
Khi thiết kế các Slide tôi chú ý chắt lọc và tinh giản kiến thức, từ cỡ chữ và
trình bày hợp lí.
Trong quá trình tổ chức dạy học, tôi luôn chú trọng đến sự tương tác giữa
giáo viên và học sinh, tổ chức cho học sinh làm việc một cách tích cực để tìm ra
và lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng.

8


Vì vậy tôi thiết kế giáo án điện tử bài giảng Thể tích của một hình môn
Toán lớp 5 như sau: Cách thiết kế một số slide bài giảng điện tử Toán lớp 5:

Bài: Thể tích của một hình
Trong Power Point tôi thiết kế 7 Slide để nhúng vào Lecture MAKER.
Trong Lecture MAKER tôi thiết kế 4 Slide: Một Slide bài cũ, một Slide bài mới
nhúng từ Power Point, một Slide bài tập trắc nghiệm để củng cố bài, một Slide
dặn dò. Trong các Slide Bài cũ và dặn dò tôi tạo các nút nhấn để khi nhìn vào đỡ
rối mắt, mà chỉ đến lúc cần hiển thị chỉ việc "click" chuột vào nút nhấn là có dữ
liệu như mong muốn.
Sau đây là một số Slide chính trong bài:
- Slide thứ nhất: Tôi thiết kế để giới thiệu bài. Tôi đã đưa ra một số hình có
kích thước, dạng khác nhau để giới thiệu đề bài
Thứ hai , ngày 02 tháng 02 năm 2018
Toán


gồm có mấy hình lập phương nhỏ như thế ghép lại ? Vậy thể tích của hai hình
như thế nào với nhau. Học sinh trả lời, giáo viên rút ra kết luận. Ở slide này nhờ
sự quan sát bằng hình ảnh mà học sinh đã nhanh chóng biết được hai hình khác
nhau nhưng lại có thể tích bằng nhau.
10


Thứ hai, ngày 02 tháng 02 năm 2018
Toán

- Slide thứ 4: Tôi thiết kế như trong sách giáo khoa để học sinh tìm hiểu
kiến thức của ví dụ 3. Nhưng các hình lập phương nhỏ tôi cũng chọn hiệu ứng
chạy và tạo thành các hình P, M, N

kết hợp nêu câu hỏi khai thác kiến thức.

Sau đó, Click chuột hiển thị như ý chính ở Slide 4, chốt lại như Ví dụ 3.
Thứ hai, ngày 02 tháng 02 năm 2018
Toán

11


- Slide thứ 5: Tôi thiết kế để học sinh tìm hiểu bài 1 sách giáo khoa phần
Luyện tập. Tôi chọn chế độ tự chạy các hình lập phương nhỏ để ghép thành hình
như trong sách giáo khoa giúp học sinh quan sát, đếm đối với học sinh chưa
hoàn thành, thực hiện nhân theo hàng và lớp để trả lời câu hỏi của giáo viên tìm
ra kết quả theo yêu cầu của bài 1 đối với học sinh hoàn thành. Ở Slide này nhờ
sử dụng các hiệu ứng đã giúp học sinh nhận biết nhanh các hình lập phương nhỏ

13


Thứ hai, ngày 02 tháng 02 năm 2018
Toán

- Ở Phần Lecture MAKER Slide 4 tôi cho HS tham gia làm bài trắc nghiệm
để củng cố bài. Các em chọn ý đúng trả lời câu hỏi. Nếu chọn Sai, các em khác có
quyền được "Clik" chuột vào nút nhấn "Làm lại". Sau đó "Clik" chuột lại vào ý
khác mà học sinh lựa chọn. Nhờ vậy mà học sinh chăm chú chờ được mời nếu bạn
sai. Chính vì công dụng của các nút nhấn đã khiến học sinh tư duy tìm tòi cách thực
hiện để có kết quả đúng. Qua hoạt động này tôi đã khắc sâu kiến cho Học sinh.

14


- Ngoài ra, còn các Slide khác là trang giới thiệu, trang bài tập...

* Các biện pháp:
- Việc đưa ứng dụng Công nghệ thông tin vào giảng dạy có rất nhiều các lợi
cho cả học sinh và giáo viên. Vấn đề đặt ra là phải soạn giáo án như thế nào cho
phù hợp thì mới đem lại hiệu quả mong muốn.
- Khi giảng dạy yếu tố hình học trong Toán 5, tôi giúp các em quan sát thật kĩ
các hình và nắm được các nội dung chủ yếu của một bài toán để từ đó giúp các
em hình thành kiến thức ( công thức ) mới. Học sinh cần phải:
+ Quan sát thật kĩ hình vẽ và các dự kiện có liên quan vào hình.
+ Ghi công thức có liên quan đến yêu cầu cần đạt.
+ Giải toán
+ Tuyên dương
Để hoàn thành các nội dung cơ bản trên, thực hiện tốt các biện pháp sau:

CHT

SL

%

SL

%

SL

%

26

5

19,2

15

57,7

6

23,1

26


Dạy học bằng giáo án điện tử cho học sinh trong các môn học giúp học sinh
nắm bắt nhanh hơn, nhớ lâu hơn, gây hứng thú trong học tập, nâng cao chất
lượng dạy và học. Để đạt được các điều đó, khi ứng dụng công nghệ thông tin
vào giảng dạy, người giáo viên cần chú ý:
- Trong khi thiết kế cần đảm bảo nội dung, đảm bảo tính thẩm mĩ, đảm bảo
chương trình chuẩn kiến thức kĩ năng của bài học nhằm thu hút sự hứng thú tư
duy, sáng tạo, tạo niềm vui trong học tập của các em.
- Phần chính cần được lưu lại ở các slide giúp học sinh nắm được mối liên
hệ chặt chẽ của bài học.
- Dựa vào nội dung chính trên màn hình, dùng các phương pháp dạy học
phù hợp với đối tượng học sinh.
- Cần sử dụng cả phương pháp truyền thống lẫn phương pháp hiện đại dẫn
dắt kiến thức trên các slide cho học sinh khi cần thiết. Tránh tình trạng lạm
dụng nói quá nhiều. Nên để học sinh tự khám phá kiến thức là chính.
- Làm chủ được kỹ thuật, thao tác nhuần nhuyễn, trình chiếu không trục
trặc.
- Phối hợp nhịp nhàng giữa trình chiếu với ghi bảng, ghi vở, ăn khớp giữa
các slide với lời giảng, hoạt động của thầy - trò, với tiến trình bài dạy.
- Nhịp độ trình chiếu và triển khai bài dạy vừa phải, phù hợp với sự tiếp thu
của phần đông học sinh. Học sinh theo dõi kịp và ghi vở kịp.
- Thực hiện được mục tiêu bài học - học sinh hiểu bài và hứng thú học tập.
- Phát huy được tác dụng nổi bật của Công nghệ thông tin mà bảng đen và
các đồ dùng dạy học khác khó đạt được.
3.2. KIẾN NGHỊ:
- Hỗ trợ thêm một số máy chiếu để nhiều giáo viên được sử dụng giáo án
điện tử hơn nữa một cách thường xuyên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
trong các tiết học.

17




1. Tài liệu bồi dưỡng GV dạy các môn học lớp 5.
2. Báo giáo dục thời đại
3. Phương pháp dạy học môn Toán
4. Sách Toán lớp 5
5. Sách giáo viên Toán lớp 5
6. Mạng Internet
7. Chuyên đề giáo dục tiểu học

DANH MỤC
19


CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP
LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI
TỪ C TRỞ LÊN

Họ và tên tác giả: Lê Thị Thanh
DỤC
VÀviên
ĐÀO
TẠOTiểu
THANH
Chức vụ và SỞ
đơn GIÁO
vị công tác:
Giáo
- Trường
học ThọHOÁ

Giáo dục
huyên Thọ
SÁNG KIẾN KINH
Xuân NGHIỆM
2.
Một số biện pháp nâng cao
HĐKH
C
2012 - 2013
Phòng
chất lượng dạy phân môn
GD&ĐT
Luyện từ và câu ở lớp 4
Thọ Xuân
3.
Ứng dụng CNTT để góp phần HĐKH
C
2013 - 2014
Phòng
nâng cao chất lượng dạy học
GD&ĐTCÔNG NGHỆ THÔNG
MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG
phân môn Tập đọc lớp 5
Thọ Xuân
TIN VÀO DẠY BÀI “THỂ TÍCH CỦA MỘT HÌNH”
4.
Kinh nghiệm ứng dụng
HĐKH
B
2014 - 2015

Trường Tiểu
học Thọ Nguyên -Thọ Xuân
GD&ĐT
lớp
5
Thọ Tin
Xuân
SKKN
thuộc lĩnh mực (môn):

THANH HOÁ NĂM 2018

20


Những sáng kiến nào phân loại chưa đúng thì xem danh mục này để phân loại
Phụ lục phân loại các môn học và chủ đề
PHÂN LOẠI LĨNH VỰC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM THEO CẤP HỌC

21