SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT HOẰNG HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA
GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THCS
LÊ QUANG TRƯỜNG – HOẰNG TIẾN

Người thực hiện: Lê Thị Luyến
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Lê Quang Trường
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chủ nhiệm

THANH HOÁ NĂM 2018


MỤC LỤC
Trang
1. MỞ ĐẦU
1
1.1. Lí do chọn đề tài
1
1.2. Mục đích nghiên cứu
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu
2
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2



về tâm sinh lí. Vì vậy, bên cạnh việc chú trọng truyền thụ những tri thức khoa
học cho các em, việc quan tâm đến hoạt động giáo dục đạo đức cũng là một việc
làm vô cùng cần thiết để góp phần giúp các em trở thành một con người toàn
diện có đủ cả đức lẫn tài trước khi bước ra ngoài xã hội. Việc truyền thụ cho học
sinh những tri thức khoa học là nhiệm vụ chung của tất cả các giáo viên bộ môn
ở mọi ngành khoa học được giảng dạy qua các phân môn, còn hoạt động giáo
dục đạo đức, góp phần hình thành nhân cách, đạo đức cho học sinh vai trò quan
trọng nhất là ở người giáo viên chủ nhiệm lớp.
Ở trường THCS , giáo viên chủ nhiệm lớp là người chịu trách nhiệm thực
hiện mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong
lớp. GVCN lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ
đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh. Như vậy,
trong số tất cả các giáo viên tham gia vào hoạt động giáo dục của lớp, giáo viên
chủ nhiệm lớp chính là người trực tiếp, thường xuyên gần gũi với các em nhất.
Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, GVCN lớp phải biết phối
hợp với các GV bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động,
công tác. Chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong
trường như Đoàn Đội, hội CMHS để làm tốt công tác dạy- học- giáo dục HS
trong lớp phụ trách.
Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có những quan niệm sai lầm về chức vụ của
giáo viên chủ nhiệm lớp chưa tương xứng với tầm quan trọng của chức vụ này,
chưa đúng với các văn bản luật cũng như các văn bản quản lí giáo dục quy định
và thậm chí có cả những phương pháp giáo dục đã lỗi thời không còn phù hợp
trong thời đại mới… Ở một số giáo viên, công việc chủ nhiệm lớp vẫn được coi
là vừa “khó”, vừa “khổ”, và ở đâu đó vẫn còn tồn tại chuyện học sinh đánh thầy
cô giáo chủ nhiệm của mình; giáo viên chủ nhiệm lớp nóng nảy, thô bạo đã mắc
phải những sai lầm nghiêm trọng như đuổi hàng chục học sinh ra khỏi giờ học,
rút dép đánh học trò trong lớp, bắt học trò liếm ghế, bắt học sinh đi bằng đầu gối

1.5. Những điểm mới của SKKN
- Nêu ra những kinh nghiệm của bản thân sau nhiều năm làm công tác chủ
nhiệm.
- Nghiên cứu thực trạng công tác chủ nhiệm ở trường THCS Lê Quang
Trường – Hoằng Tiến trong điều kiện giáo dục hiện nay.
- Tổ chức thử nghiệm và đề xuất một số biện pháp một số biện pháp tích
cực, thân thiện hơn để nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm.

Sinh hoạt đầu tuần ở trường THCS Lê Quang Trường – Hoằng Tiến


2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường THCS
Về nhiệm vụ, giáo viên chủ nhiệm trong trường THCS có những nhiệm vụ
chính là: Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội
dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học
sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và
của từng học sinh; Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng;
Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ
chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện,
hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các
nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường; Nhận xét, đánh giá và xếp
loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh;
đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện
thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm
và học bạ học sinh1.
Ngoài ra, người giáo viên chủ nhiệm lớp cũng phải thực hiện đẩy đủ những
nhiệm vụ của một giáo viên bộ môn theo môn dạy của mình như: Dạy học và

viên chủ nhiệm tốt. Qua đó, góp phần quan trọng vào thành công của nhà trường
trong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đuacs cho học sinh.
2.1.2. Những yếu tố cần có để trờ thành người giáo viên chủ nhiệm lớp tốt.
Trong trường THCS , tố chất quan trọng nhất để trở thành một người giáo
viên chủ nhiệm lớp tốt là tình thương yêu học sinh và năng lực quản lí. Mọi
công việc của lớp người giáo viên chủ nhiệm cần phải có những kế hoạch rõ
ràng. GV chủ nhiệm lớp cần có sự nhiệt tình, sâu sát, cần cù, trí nhớ tốt, quan sát
tinh, tâm lí giỏi, có khả năng xây dựng đội ngũ cán bộ học sinh. Nhưng điều cốt
yếu nhất là phải đối xử với học sinh chân thật và bằng tình yêu thương, sự công
bằng. Giáo viên chủ nhiệm phải vừa là người thầy, vừa là người anh, người chị,
người cha, người mẹ thứ hai, là bạn của mỗi học trò2.
Bên cạnh đó, người giáo viên chủ nhiệm tốt phải là tấm gương sáng cho HS
noi theo. Đối với học sinh trong trường học nói chung và trong trường THCS
nói riêng, mỗi lời nói, hành động, việc làm,... của người giáo viên chủ nhiệm lớp
đều sẽ tác đổng, ảnh hưởng rất nhiều đến việc hình thành đạo đức và lối sống,
nhân cách của học sinh. Vì vậy, nhất thiết mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải là
một tấm gương sáng cho HS noi theo. Để làm được điều này, theo tôi, mỗi giáo
viên chủ nhiệm lớp (cũng như giáo viên bộ môn) cần phải thực hiện nghiêm túc
những quy định về đạo đức, tác phong nhà giáo. Chẳng hạn như để trở thành
tấm gương sáng về lối sống, cung cách ứng xử với mọi người trong xã hội cho
học sinh thì người giáo viên cần phải có lối sống trung thực, lành mạnh, những
ngôn ngữ, cử chỉ, hành động phải lịch sự, có văn hóa chứ tuyệt đối không được
có những lời nói khiếm nhã, có những hành động, lối ứng xử, thái độ không đẹp
trong đời sống. Hay như muốn học sinh chăm chỉ lao động trong hoạt động lao
động của lớp thì giáo viên không nên chỉ đóng vai trò là người điều hành, chỉ
đạo mà còn nên lao động cùng với lớp để từ đó học sinh nhìn vào tấm gương của
mình mà chăm chỉ lao động hơn,...
Nhưng không chỉ có thế, người giáo viên chủ nhiệm tốt còn phải là người
biết thông cảm và chia sẻ những khó khăn của các em. Trả lời những câu hỏi của
các em một cách thấu đáo (nếu chưa có câu trả lời, hứa sẽ tìm câu trả lời chính

phận HS.
2.3. Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết
vấn đề
2.3.1. Lựa chọn ban cán sự lớp.
a. Cơ sở lựa chọn:
- Căn cứ vào hồ sơ học bạ của HS.
- Căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp qua việc bình bầu dân chủ đầu mỗi
năm học.
b. Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp:
- Ban cán sự lớp đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước Nhà trường về
toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống của lớp trong thời gian học. Ban
cán sự lớp do tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận. Nhiệm kỳ
của Ban cán sự lớp là một năm.
- Cơ cấu của Ban cán sự lớp gồm:


+ Lớp trưởng.
+ Lớp Phó học tập.
+ Lớp Phó văn thể.
+ Lớp Phó lao động.
+Tổ trưởng tổ 1, 2, 3, 4.
- Nhiệm vụ của lớp trưởng: Lớp trưởng là người điều hành, quản lý toàn bộ
các hoạt động của lớp và từng thành viên trong lớp, cụ thể:
+ Tổ chức, quản lý lớp thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo quy
định của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở GD & ĐT và Nhà trường;
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh quy chế, quy
định, nội quy về học tập và sinh hoạt của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở GD & ĐT
và Nhà trường. Xây dựng và thực hiện nề nếp tự quản trong HS;
+ Động viên giúp đỡ những HS gặp khó khăn trong học tập, rèn luyện và
đời sống;

học sinh chậm tiến cần thường xuyên báo cáo với Ban giám hiệu nhà trường về
tình hình của học sinh đó để tìm phương pháp giáo dục hợp lí nhất.
GVCN phối hợp với gia đình học sinh: giáo viên chủ nhiệm lớp thường
xuyên có mối liên hệ và phối hợp với gia đình học sinh thông qua một số biện
pháp chủ yếu sau:
+ Họp Phụ huynh: Đây là sự kiện quan trọng đầu mỗi kì học, là cơ
hội hiếm hoi để tăng cường phối hợp gia đình – nhà trường. Vì vậy, việc thông
báo kết quả chung của nhà trường và thu góp cần được làm ngắn gọn (tôi tiến
hành thông báo bằng văn bản trước kèm giấy mời phụ huynh). Điểm mấu chốt là
phải bàn bạc để thống nhất biện pháp giáo dục HS giữa gia đình và nhà trường.
Những nội dung cần được nhấn mạnh trong các buổi họp:
1. Tình hình cụ thể của mỗi HS: nhấn mạnh những ưu điểm mà các
em có, trao đổi riêng các vi phạm, nhược điểm của các con.
2. Cách giảng dạy – giáo dục các em ở nhà (nên mời thêm GV toán,
văn, ngoại ngữ đến để giới thiệu qua về kiến thức và những lưu ý
về phương pháp giảng dạy, kèm cặp con học ở nhà), các biện pháp
thi đua để động viên các con hăng hái học tập.
3. Đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi THCS và cách tiếp cận, chia xẻ,
giáo dục các em tại gia đình và nhà trường4.
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp chuẩn bị cho mỗi học sinh một quyển sổ
liên lạc để liêc lạc, thông báo với phụ huynh học sinh kết quả học tập, rèn luyện
đạo đức của con em họ mỗi kì học ba lần: đầu kì, giữa kì và cuối kì.
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp cần nắm được đầy đủ tên tuổi, nghề
nghiệp, quê quán, nơi ở, đặc điểm gia đình của từng gia đình học sinh để hiểu
từng học sinh hơn và khi cần thiết có thể đến nhà học sinh thăm hỏi, động viên,
hoặc gặp trực tiếp phụ huynh để bàn về việc học tập, rèn luyện đạo đức của con
em họ.
+ Giáo viên chủ nhiệm lớp cũng cần phải nắm được số điện thoại và
nick chat hoặc Email của từng phụ huynh học sinh để việc trao đổi, thông tin về
về việc học tập, rèn luyện đạo đức của con em họ được thường xuyên và dễ

- Thứ hai, cần thường xuyên, chủ động gặp gỡ giáo viên của từng bộ môn
để nắm về tình hình học tập của từng học sinh và tình hình học tập chung của
lớp để có những điều chỉnh phương pháp giáo dục hợp lí.
- Thứ ba, cần lắng nghe những ý kiến nhận xét, đóng góp của giáo viên bộ
môn về biện pháp giáo dục của mình và về tình hình học tập của học sinh lớp
mình. Khi thấy cần thiết, có thể góp ý cho giáo viên bộ môn những điều chỉnh
hợp lí từ những phản ánh của học sinh và phụ huynh.
2.3.4. Theo dõi chéo giữa các tổ.
Tôi chia lớp được chia làm 04 tổ với số thành viên trong tổ tương đương
nhau. Trong mỗi tổ có một tổ trưởng quản lí tổ của mình về mọi mặt. Để nâng
cao chất lượng giáo dục, giáo viên chủ nhiệm nên cho học sinh theo dõi chéo
giữa các tổ với nhau.
2.3.5. Giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm.
Theo qui định, tiết chủ nhiệm chỉ dành khoảng 15 phút để GV tổng kết tình
hình học tập, rèn luyện đạo đức... của lớp; 30 phút còn lại tổ chức cho HS sinh
hoạt ...Mỗi tiết sinh hoạt chủ nhiệm đều phải có biên bản.
Giờ sinh hoạt bắt đầu bằng những tóm tắt kết quả học tập và rèn luyện của
cả lớp trong tuần của ban cán sự lớp. Thông qua sổ đầu bài, sổ cờ đỏ của Đội


trường, các GVBM, tôi nhận xét, đánh giá từng HS. Tôi luôn luôn nhắc nhở và
động viên tinh thần các em, tạo động lực giúp cả lớp cố gắng hơn. GVCN phải
thật sự gắn bó, quan tâm tới lớp mới nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý và tình hình
học tập của từng em.
Qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm, người giáo viên chủ nhiệm lớp cần kết hợp
dạy các em cách học làm người, cách sống, cách ứng xử với mọi người. Cách
dạy các em cách học làm người, cách sống, cách ứng xử với mọi người,... cũng
cần phải linh hoạt chứ không nên chỉ là những lời nói lí lẽ, lí thuyết đều đều. Để
giáo dục đạo đức học sinh đạt được hiệu quả cao nhất, người giáo viên chủ
nhiệm cần biết kết hợp nhiều những phương pháp giáo dục khác nhau như: phân

phấn đấu vươn lên.
5 Tham khảo taj TLTK số 4.


Tôi cũng phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình học sinh, thường
xuyên thông báo với gia đình các em về tình hình học tập rèn luyện đạo đức của
con em mình khi học sinh đó có biểu hiện không tốt cũng như khi học sinh đó có
những biểu hiện tiến bộ. Trong việc giáo dục học sinh cá biệt, phối hợp với gia
đình học sinh không chỉ là mời phụ huynh học sinh đó đến trường rồi thông báo
kết quả học tập, rèn luyện của con em họ mỗi khi có sự việc gì học sinh đó gây
ra mà nên xem việc gặp gỡ, trao đổi với CMHS là chuyện bình thường. Hơn
nữa, để giáo dục học sinh đó được tốt hơn, giáo viên chủ nhiệm cũng nên chủ
động tới thăm nhà các em, gặp các thành viên trong gia đình động viên họ quan
tâm nhiều hơn nữa tới các em.
2.3.7. Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại hạnh kiểm HS:
Ngay từ buổi họp mặt với cha mẹ học sinh đầu năm, chúng tôi đã cùng
nhau thảo luận và đi đến thống nhất những tiêu chí để xếp loại hạnh kiểm học
sinh (có thông qua tập thể HS ở tiết sinh hoạt chủ nhiệm) như sau6:
a. Loại tốt:
- Luôn kính trọng người trên, thầy giáo, cô giáo, cán bộ và nhân viên nhà
trường; thương yêu và giúp đỡ các em nhỏ tuổi; có ý thức xây dựng tập thể,
đoàn kết với các bạn, được các bạn tin yêu;
- Tích cực rèn luyện phẩm chất đạo đức, có lối sống lành mạnh, trung thực,
giản dị, khiêm tốn;
- Hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ học tập, cố gắng vươn lên trong học tập;
- Thực hiện nghiêm túc nội quy nhà trường; chấp hành tốt luật pháp, quy
định về trật tự, an toàn xã hội, an toàn giao thông; tích cực tham gia đấu tranh,
phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và tiêu cực trong học tập, kiểm tra, thi cử;
- Tích cực rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường;
- Tham gia đầy đủ các hoạt động giáo dục quy định trong Kế hoạch giáo

Sau khi thực hiện những biện pháp trên với lớp 7C trường THCS Lê
Quang Trường – Hoằng Tiến, lớp đã đạt được nhiều kết quả khả quan cụ thể như
sau:
- Tỉ lệ học sinh đi học chuyên cần đạt 100%.
- Việc chấp hành nội quy trường lớp khá tốt, đạt 95%.
- Điểm học tập các môn học ở lớp, lực học của đa số học sinh có nhiều tiến
bộ và cao hơn so với năm học trước (qua theo dõi, nhìn nhận của giáo viên chủ
nhiệm và theo lời nhận xét của nhiều Giáo viên bộ môn).
- Ý thức chấp hành nội quy tương đối tốt, đa số học sinh đã ngoan hơn, biết
nghe lời hơn (qua theo dõi của giáo viên chủ nhiệm và qua lời nhận xét BGH
nhà trường, của nhiều giáo viên bộ môn).
- Tham gia nhiệt tình, tích cực hơn và có nhiều thành tích cao hơn đối với
các hoạt động phong trào (qua việc tham gia và kết quả cụ thể của các phong
trào).
- Thái độ và ý thức học tập tốt của học được nâng lên rõ rệt, học sinh cảm
nhận được tầm quan trọng của việc học và rèn luyện ở trường, lớp.
- Đa số học sinh đã chủ động, tích cực và hăng say hơn khi tham gia các
hoạt động phong trào ở lớp, trường hay ở cấp trên.
- Đa số học sinh có lối sống lành mạnh, ngoan ngoãn và có tinh thần tự
giác, tự lập cao. Không còn để giáo viên phải nhắc nhở nhiều lần.
- Về kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của lớp.
Về học tập:
+ Học lực Giỏi: 01/30 học sinh (Dù không phải là lớp chọn, nhưng
lớp 7C là lớp thường duy nhất có HSG).
+ Học lực Khá: 12/30 học sinh.


+ Học lực TB: 16/30 học sinh.
+ Học lực Yếu: 01/30 học sinh.
Về hạnh kiểm:

nào, đối tượng học sinh nào. Sau nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi và học hỏi, bản
thân đã tìm ra được một số giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm, đã áp dụng
những kinh nghiệm đó vào công tác chủ nhiệm của mình và đã đạt được những
thành công. Những thành công ấy không chỉ cho chính bản thân mình mà còn
cho cả chính tập thể lớp mình chủ nhiệm.
Điều quan trọng hơn nữa là, trong quá trình chủ nhiệm, để làm tốt công
tác chủ nhiệm của mình, tôi đã không nôn nóng, vội vàng mà luôn điềm tĩnh,
vạch định kế hoạch rõ ràng về thời gian, về nội dung công việc và hình thức
thực hiện công việc. Đồng thời luôn tranh thủ được sự giúp đỡ của những nguồn
lực khác trong nhà trường, từ phía gia đình học sinh và từ chính sự tích cực của
các đối tượng học sinh.
3.2. Kiến nghị
Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, luôn đòi hỏi nhiều yếu tố quan trọng.
Nhưng trong đó, quan trọng nhất là phương pháp và là tâm huyết của giáo viên
chủ nhiệm Chính vì vậy, là một giáo viên chủ nhiệm, tôi thiết nghĩ điều cần
thiết nhất đối mỗi giáo viên khi làm công tác chủ nhiệm là: Người giáo viên phải
thật sự mẫu mực, phải là tấm gương sáng từ nhận thức đến hành động, từ lời nói,
cử chỉ, điệu bộ đến thái độ ứng xử hàng ngày…để học sinh noi theo. Giáo viên
chủ nhiệm cần có lí tưởng nghề nghiệp đúng đắn, phải thật sự am hiểu,nắm chắc
chủ trương giáo dục của Đảng và nhà nước trong thời kì đổi mới. Chính lí tưởng
và lòng yêu nghề sẽ là nghị lực niềm tin để người giáo viên vững bước trong sự
nghiệp mình đã chọn.
Tóm lại, để làm tốt công tác chủ nhiệm, đòi hỏi người giáo viên chủ
nhiệm không chỉ là một giáo viên dạy tốt văn hóa mà còn phải quan tâm đến sự
phát triển ở học sinh cả những giá trị đạo đức, thể chất, thẩm mĩ… Vì vậy, theo
tôi, hai yếu tố cốt lõi không thể thiếu đối với giáo viên chủ nhiệm là cái tài của
một nhà tâm lí và cái tâm của một nhà giáo dục. Khi làm tốt hai yếu tố này thì
người giáo viên nói chung và người giáo viên chủ nhiệm nói riêng đều có thể
làm tốt trách nhiệm của mình trong thời đại mới ngày nay và luôn để lại ấn
tượng tốt trong lòng mỗi thế hệ học trò yêu dấu.

Tiến.
Kết quả Năm học
Cấp đánh
TT
Tên đề tài SKKN
đánh giá đánh giá
giá xếp loại
xếp loại
xếp loại


1.

Một số biện pháp củng cố bài học
nhắm nâng cao hiệu quả dạy và

2.

Tỉnh

B

2003-2004

Tỉnh

B

2011-2012



http://edu.net.vn/ (Mạng Giáo dục Edunet – Bộ Giáo dục và đào tạo)
http://vi.wikipedia.org
http://w.w.w.google.vn
http://giaoducthoidai.vn