Tiết 21 : Hàm số bậc nhất.
A. Mục tiêu
- Nắm vững các kiến thức về ĐN hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất, nắm đợc
hàm số y = ax + b đồng biến trên R khi a > 0, nghịch biến trên R khi a < 0.
- Rèn kỹ năng nhận biết hàm đồng biến, nghịch biến.
- Thấy đợc nguồn gốc thực tế của toán học.
- Học sinh nghiêm túc, tích cực học bài.
B. Trọng tâm : KháI niệm, tính chất.
C. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Giáo viên: Thớc thẳng, phiếu học tập, bảng phụ,máy chiếu.
2. Học sinh: Thớc thẳng, giấy trong.
D. Hoạt động dạy học
1. Kiểm tra bài cũ(5 phút)
Hàm số là gì? Hãy cho một VD về hàm số đợc cho bởi công thức?
Điền vào chỗ cho đúng.
Cho hàm số y = f(x) xác định với mọi x

R. Với mọi x
1
, x
2
bất kì

R ta có :
Nếu x
1
< x
2
mà thì hàm số y = f(x) đồng biến trên R.
Nếu x
1

phiếu học tập.
-Sau một giờ ô-tô đi đợc:

-Sau t giờ ô-tô đi đợc:
.
-Sau t giờ ô-tô cách trung
tâm HN là: ..
1.Khái niệm về hàm số bậc nhất.
Bài toán: sgk tr 46.
8km
Huế
Bến xe
Trung tâm Hà Nội
?1.
Sau 1 giờ, ô tô đi đợc là 50 km.
Sau t giờ ô tô đi đợc là 50t km.
Sau t giờ, ô tô cách trung tâm HN
là:
s = 8 + 50t (km).
17
-Treo bảng phụ ghi nội
dung ?2.
-Gọi 1 hs lên điền vào
bảng.
-Nhận xét?
-Vì sao s lại là hàm số của
t?
-GV nhận xét.
-Chiếu nội dung phiếu học
tập:

-Nhận xét?
-Từ 2 VD trên, rút ra nhận
xét: Hàm số y = ax + b
đồng biến khi nào?
Nghịch biến khi nào?
-Nhận xét?
-Bài tập: xét xem các hàm
số sau, h/s nào đồng biến,
-Nghiên cứu ?2.
-1 HS lên bảng điền bảng.
-Nhận xét.
-Bổ sung.
-Vì s phụ thuộc vào t và

-Nhận xét.
-Quan sát phiếu học tập.
-Một hs trả lời.
-Nhận xét.
-Bổ sung.
-Hàm số xác định với mọi
giá trị của x

R vì biểu
thức 3x + 1 xác định
với mọi giá trị của x

R.
-một hs nêu cách chứng
minh.
-Nhận xét.

2
ta có f(x
1
) f(x
2
)
= - 3x
1
+ 1 + 3x
2
1 = 3(x
2

x
1
) > 0 nên hàm số nghịch biến
trên R.
?3. : Xét hàm số y = 3x + 1.
-Hàm số xác định với mọi giá trị
của x

R vì biểu thức 3x + 1 xác
định với mọi giá trị của x

R.
-Khi cho x
1
< x
2
ta có f(x

b)y =
1
x
2
,
c)y=2x+3, y =
2
x + 2
Các hàm số nghịch biến
là:
d)y= - x+7, e)y=1- x
-Nhận xét.
-Làm ?4 ra giấy
-Quan sát bài làm trên
-Nhận xét.
-Bổ sung.
VD
Các hàm số y=1 5x, y= -
x+7, y=1- x nghịch biến trên R vì
có hệ số a < 0.
Các hàm số y =
1
x
2
, y=2x+3,
2
x + 2
đồng biến trên R vì có hệ số a > 0.
4. Luyện tập củng cố (7 phút)
Gv nêu lại các khái niệm, tính chất đã học trong tiết.

để xét xem hàm số đó đồng biến hay nghịch biến trên R. Biểu diễn điểm trên mptđ.
- GiảI thành thạo các dạng bài tập.
- Học sinh nghiêm túc tích cực làm bài.
B. Trọng tâm : Biểu diễn điểm, tìm tham số để hàm đồng biến, nghịch biến.
C. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Giáo viên: Thớc thẳng.
2. Học sinh: Thớc thẳng.
D. Hoạt động dạy học
1. Kiểm tra bài cũ:( 7 phút)
HS1: -Nêu ĐN hàm số bậc nhất?
Ngày soạn : 27/10/2008
Ngày dạy : 06/11/2008
-Làm bài 6 c,d,e sbt.
HS2: -Nêu tính chất của hàm số bậc nhất?
-Làm bài 9 tr 48 sgk.
2. Giới thiệu bài:( 1 phút)Vận dụng kiến thức vào giảI bài tập.
3. Bài mới:(30 phút).
T/G Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
8
6
8
Bài 11 tr 48 SGK.
-GV gọi 2 hs lên bảng, 1
em biểu diễn các điểm A,
B, C, D, 1 em biểu diễn
các diểm E, F, G, H.
-Kiểm tra các em dới lớp.
-Nhận xét?
-GV nhận xét, bổ sung
nếu cần.

h/s, tìm a.
-1 hs lên bảng làm bài, dới
lớp làm ra giấy trong.
-Quan sát bài làm trên
bảng và mc.
-Nhận xét.
-Bổ sung.
-Thảo luận theo nhóm
-Phân công công việc cho
các thành viên trong
nhóm.
-Các nhóm đổi bài cho
nhau.
-QS bài làm trên bảng và
MC.
Bài 11 tr 48 SGK.
Biểu diễn các điểm trên mptđ:
A(- 3 ; 0), B(-1;1), C(0;3), D(1;1),
E(3;0), F(1,-1), G(0;-3), H(-1;-1)
Bài 12 tr 48 SGK.
Cho h/s y = ax + 3, tìm a biết khi
x = 1 thì y = 2,5.
Giải:
Ta có khi x = 1 thì y = 2,5

2,5 = a.1 + 3

a = 2,5 3

a = - 0,5.

= +

là h/s bậc
nhất


m 1
m 1
+


0

m + 1

0 và m 1

0

m

-1 và m

1.
8
Bài 14 sgk tr 48.
-Hàm số y = ax + b đồng
biến trên R khi nào?
nghịch biến trên R khi
nào?

bảng và mc.
-Nhận xét, bổ sung.
Vậy với m



1 thì h/s đã cho là
h/s bậc nhất.
Bài 14 sgk tr 48.
Cho h/s y =
(1 5)x 1
.
a) h/s trên nghịch biến trên R vì a
=
1 5
< 0.
b ) Khi x =
1 5+
ta có
y =
(1 5)(1 5) 1 +

y = 1 5 1 = - 5 .
c) Khi y =
5
ta có
5 (1 5)x 1=


2

phơng trình là y = x.
C. Bất kì điểm nào trên mptđ có
hoành dộ và tung độ bằng nhau.
3. Đều thuộc tia phân giác của góc phần t II hoặc IV, có
phơng trình là y = -x.
D. Bất kì điểm nào trên mptđ có
hoành độ và tung độ đối nhau
4. Đều thuộc trục tung Oy, có phơng trình là x = 0.
Sau đó GV khái quát : ..
5. Hớng dẫn về nhà (2 phút)
-Ôn tập lại các kiến thức đã học.
-Xem lại các VD và BT.
-Làm các bài T/G, 12, 13 tr 54 sbt.
-Đọc trớc bài Đồ thị của hàm số y = ax + b.

Tiết 23 : Đồ thị của hàm số y = ax + b (a

0).
Ngày soạn : 30/10/2008
Ngày dạy : 10/11/2008