ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
--------------------
HOÀNG THU TRANG
Tên đề tài:
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHUYẾN NÔNG NHẰM
PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CÂY HỒI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐỀ THÁM
HUYỆN TRÀNG ĐỊNH TỈNH LẠNG SƠN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
: Chính Quy
Chuyên ngành
: Khuyến Nông
Lớp
: K46 - KN
Khoa
: Kinh tế và phát triển nông thôn
Khóa học
: 2014 – 2018
Khoa
: Kinh tế và phát triển nông thôn
Khóa học
: 2014 – 2018
Giảng viên hướng dẫn : ThS.Nguyễn Thị Châu
Thái Nguyên, năm 2018
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài này là do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn
của Thạc sĩ.Nguyễn Thị Châu. Số liệu và kết quả nghiên cứu là hoàn toàn
trung thực và chưa bảo vệ công trình khoa học nào. Những số liệu trong bảng
biểu để phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá đều được tác giả ghi rõ
nguồn.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước hội đồng về những lời nói
trên của mình.
Thái Nguyên, ngày
tháng 6 năm 2018
Sinh viên
Hoàng Thu Trang
tháng 6 năm 2018
Sinh viên
.
Hoàng Thu Trang
3
4
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1. Thành phần hóa học thu từ các nhóm hình thái quả hồi ................ 23
Bảng 2.2. Độ đông đặc trans - anethol trong tinh dầu hồi ............................. 24
Bảng 3.1. Phân loại số lượng mẫu chọn điều tra ........................................... 40
Bảng 4.1: Hiện trạng sử dụng đất xã Đề Thám 2017 .................................... 45
Bảng 4.2 Hiện trạng dân số từng thôn của xã Đề Thám 2017 ....................... 47
Bảng 4.3: Kết quả sản xuất các ngành kinh tế của xã Đề Thám năm 20152017 ........................................................................................... 61
Bảng 4.4. So sánh về điều kiện gây trồng cho cây Hồi sinh trưởng và phát
triển ............................................................................................ 63
Bảng 4.5.: Diện tích, năng suất, sản lượng cây hồi trên địa bàn xã Đề Thám
2015-2017 .................................................................................. 64
Bảng 4.6: Xác định chi phí cho một ha hồi trong thời kỳ KTCB .................. 65
Bảng 4.7: Xác định chi phí cho một ha hồi trong thời kỳ kinh doanh ........... 66
Bảng 4.8: Hiệu quả kinh tế của 1 ha trồng Hồi thời kỳ kinh doanh trên địa bàn
xã Đề Thám 2017 ....................................................................... 81
: Cơ quan
PTNT
: Phát triển nông thôn
KT – XH
: Kinh tế xã hội
KH & CN
: Khoa học và công nghệ
KH – KT
: Khoa học kỹ thuật
NĐ
: Nghị định
CP
: Chính phủ
KN
: Khuyến nông
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................ ii
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................ iii
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................. iv
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................. v
PHẦN 1 MỞ ĐẦU ........................................................................................ 9
1.1. Đặt vấn đề ............................................................................................... 9
1.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài .................................................................... 11
1.2.1. Mục tiêu chung ................................................................................... 11
1.2.2. Mục tiêu cụ thể ................................................................................... 11
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................... 11
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu ......................................................................... 11
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................ 11
1.4. Ý nghĩa của đề tài .................................................................................. 11
PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU............................................................ 13
2.1. Cơ sở lý luận ......................................................................................... 13
2.1.1. Lý luận chung về khuyến nông ........................................................... 13
2.1.2. Ý nghĩa phát triển sản xuất Hồi ......................................................... 18
2.1.3. Cơ sở thực tiễn ................................................................................... 19
2.2. Tình hình nghiên cứu nghề trồng Hồi tại Việt Nam ............................... 28
2.2.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm từ cây hồi trên thế giới......... 28
2.2.2. Tình hình sản xuất hồi ở Việt Nam và ở Lạng Sơn ............................. 28
2.2.3. Cây hồi đối với nền kinh tế xã Đề Thám............................................. 30
2.2.4. Thực trạng gây trồng, quản lý và sử dụng cây hồi............................... 30
2.2.5. Thị trường khoa học và công nghệ...................................................... 31
72
viii
4.3. Đánh giá tình hình hoạt động khuyến nông trong sản xuất Hồi ở xã Đề
Thám ............................................................................................................ 82
4.3.1. Đánh giá kết quả đạt được .................................................................. 82
4.3.2. Những tồn tại cần được khắc phục...................................................... 83
4.3.3. Nguyên nhân dẫn đến những tồn tại.................................................... 83
4.4. Một số giải pháp khuyến nông nhằm phát triển sản Hồi trên địa bàn xã Đề
Thám. ........................................................................................................... 84
4.4.1. Định hướng phát triển sản xuất Hồi .................................................... 84
4.6.2. Một số giải pháp khuyến nông nhằm phát triển và nâng cao hiệu quả
kinh tế sản xuất Hồi...................................................................................... 84
Phần 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................... 87
5.1. Kết luận ................................................................................................. 87
5.2. Kiến nghị............................................................................................... 88
5.2.1. Kiến nghị với nhà nước ...................................................................... 88
5.2.2. Với cấp cơ sở...................................................................................... 89
5.2.3. Với nhà sản xuất, hộ nông dân............................................................ 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 90
9
PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
Cây Hồi (Illicium Verum Hook) là cây trồng lâu năm có giá trị kinh tế
sớm, sản lượng cao ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân trong xã.
Khuyến nông là đào tạo, rèn luyện tay nghề cho nông dân và các chủ trương
chính sách về nông - lâm nghiệp nhằm giúp cho nông dân nắm được chủ
trương chính sách về nông- lâm nghiệp những kiến thức về kỹ thuật, những
kinh nghiệm về quản lý kinh tế, thông tin về thị trường để nông dân có đủ khả
năng giải quyết được các vấn đề của gia đình và cộng đồng để thúc đẩy sản
xuất, cải thiện đời sống, nâng cao dân trí, góp phần xây dựng và phát triển
nông thôn mới.
Xã Đề Thám là xã có nhiều tiềm năng phát triển sản xuất cây Hồi, tuy
nhiên thu nhập và hiệu quả kinh tế chưa cao, bên cạnh đó còn có sự lạc hậu và
nhiều vấn đề cần giải quyết. Vậy thực trạng khuyến nông phát triển sản xuất
cây Hồi của xã như thế nào? Vị trí, vai trò của nó? Đây là vấn đề cấp thiết đặt
ra cần phải được nghiên cứu, đánh giá một cách đúng đắn. Cần phải xem xét
cái gì đã đạt được, cái gì chưa đạt được, cái gì mạnh, cái gì yếu từ đó có
những giải pháp để phát huy các thế mạnh và hạn chế những mặt yếu, nhằm
làm cho phát triển cây hồi xã Đề Thám phát triển nhanh và bền vững.
Vì vậy, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Thực trạng và một số giải pháp
khuyến nông nhằm phát triển sản xuất cây hồi trên địa bàn xã Đề Thám
huyện Tràng Định – Lạng Sơn” làm đề tài luận văn nhằm triển khai chiến
lược phát triển sản xuất cây Hồi, phát triển kinh tế nói chung, phát triển nông
nghiệp nông thôn trên cơ sở phát huy lợi thế của vùng.
11
1.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
1.2.1. Mục tiêu chung
Trên cơ sở đánh giá thực trạng khuyến nông về tình hình sản xuất cây
Hồi trên địa bàn xã Đề Thám. Từ đó đề ra giải pháp khuyến nông phát triển
sản xuất cây Hồi xã Đề Thám góp phần vào việc thực hiện các mục tiêu phát
kiến thức đã học vào thực tiễn và là tiền đề quan trọng để sinh viên thấy được
những kiến thức cơ bản cần bổ sung để phù hợp với thực tế công việc sau này.
- Nghiên cứu đề tài nhằm phát huy cao tính tự giác, chủ động học tập,
nghiên cứu của sinh viên. Nâng cao tinh thần tìm tòi, học hỏi, sáng tạo và khả
năng vận dụng kiến thức vào tổng hợp, phân tích, đánh giá tình hình và định
hướng những ý tưởng trong điều kiện thực tế.
- Đây là khoảng thời gian để mỗi sinh viên có cơ hội được thực tế vận
dụng kiến thức đã học vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học và là bàn đạp cho
việc xuất phát những ý tưởng nghiên cứu khoa học sau này.
* Ý nghĩa thực tiễn
- Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết
thực, là tài liệu giúp xã Đề Thám,huyện Tràng Định xây dựng kế hoạch hoạt
động khuyến nông nhằm phát triển sản xuất Hồi có cơ sở khoa học. Luận văn
nghiên cứu khá toàn diện và có hệ thống một số giải pháp khuyến nông, có ý
nghĩa thiết thực cho hoạt động khuyến nông nhằm phát triển sản xuất Hồi xã
Đề Thám và đối với các địa phương có điều kiện tương tự.
13
14
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Cơ sở lý luận
2.1.1. Lý luận chung về khuyến nông
2.1.1.1. Khái niệm khuyến nông
Khuyến nông là một thuật ngữ khó định nghĩa một cách chính xác, nó
có ý nghĩa rộng, vì khuyến nông được tổ chức bằng nhiều cách khác nhau để
thức của nông dân trước những khó khăn trong cuộc sống, phát triển kinh tế,
nâng cao chất lượng cuộc sống ở nông thôn.
2.1.1.3. Vai trò của khuyến nông
* Vai trò trong sự nghiệp phát triển nông thôn
Trong điều kiện nước ta hiện nay, có trên 80% dân số sống ở các vùng
nông thôn với 70% lao động xã hội để sản xuất ra những nông sản thiết yếu
cung cấp cho toàn xã hội như lương thực, thực phẩm, nguyên liệu cho công
nghiệp chế biến…và sản xuất nông nghiệp chiếm 37 - 40% giá trị sản phẩm
xã hội. Nông dân luôn gắn liền với nông nghiệp, là bộ phận cốt lõi và cũng là
chủ thể trong quá trình PTNT.
Khuyến
nông
Y tế
Chính
sách
PTNT
Tài
chính
Công
nghệ
Thị
Nhà nghiên
cứu,viện nghiên
cứu, trường đại học
Khuyến nông
Nông dân
Các vấn đề
Hình 2.2: Khuyến nông có vai trò cầu nối
2.1.1.4. Chức năng của khuyến nông
- Đào tạo, tập huấn nông dân, tổ chức các khoá tập huấn, xây dựng mô
hình tham quan, hội thảo đầu bờ cho nông dân. Thúc đẩy tạo điều kiện cho
người dân đề xuất các ý tưởng, sáng kiến và thực hiện thành công các ý tưởng
sáng kiến của họ.
- Trao đổi, truyền bá thông tin: Bao gồm việc xử lý, lựa chọn các thông
tin cần thiết, phù hợp từ các nguồn khác nhau để phổ biến cho nông dân giúp
họ cùng nhau chia sẻ và học tập. Giúp nông dân giải quyết các vấn đề khó
khăn tại địa phương.
- Giám sát và đánh giá hoạt động khuyến nông: Dân biết, dân bàn, dân
làm, dân kiểm tra đánh giá và hưởng lợi. Phối hợp với nông dân tổ chức các
thử nghiệm phát triển kỹ thuật mới, thử nghiệm kiểm tra tính phù hợp của kết
quả nghiên cứu trên thị trường từ đó làm cơ sở cho việc khuyến khích lan
rộng.
- Hỗ trợ nông dân về kinh nghiệm quản lý kinh tế hộ gia đình, phát
triển sản xuất quy mô trang trại. Tìm kiếm và cung cấp cho nông dân các
thông tin về giá cả, thị trường tiêu thụ sản phẩm.