MỤC LỤC
A.ĐẶT VẤN ĐỀ……………………………………………….1
B.GIẢI QUYẾT VẤN DỀ…………………………………….1
I. Khái quát chung về chủ tịch nước………………………………....1
1.Vị trí, tính chất và trật tự hình thành của chủ tịch nước................................1
2.Nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước..........................................................2

II. Mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với các cơ quan nhà nước trung
ương theo pháp luật hiện hành……………………………………….3
1. Mối quan hệ giữa Chủ tịch nước và Quốc hội………………………………3
2. Mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với Chính phủ…………………………….5
3. Mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm
sát nhân dân tối cao……………………………………………………………...6

C.KẾT LUẬN………………………………………………...6

Danh mục tài liệu tham khảo………………………....7

1


A.ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong hệ thống bộ máy nhà nước của các nước hiện đại, nguyên thủ quốc gia giữ
một vai trò rất quan trọng. Nguyên thủ quốc gia hay quốc trưởng là người đứng
đầu một quốc gia.Trong một số quốc gia, nguyên thủ kiêm trách nhiệm đứng đầu
quyền hành pháp. Tuy nhiên, hiện nay ngoài một vài nguyên thủ quốc gia
như Tổng thống Hoa Kỳ, Tổng thống Hàn Quốc, Tổng thống Indonesia,Chủ tịch
Cuba,… cũng là người đứng đầu chính phủ và nắm toàn quyền, hầu hết nguyên
thủ khác chỉ là một chức vụ danh dự với những quyền lực hạn chế như đại diện
quốc gia trong các nghi lễ quan trọng, phong thưởng các tước hàm cao cấp, kí các
sắc lệnh và tuyên bố tình trạng chiến tranh. . Ở Việt Nam, từ Cách mạng tháng

Thẩm quyền của chủ tịch nước được hiến pháp quy định ở điều 103 (gồm 12 vấn
đề) và ở một số khoản khác có liên quan (như Điều 135, Điều 139)
Theo điều 103Chủ tịch nước có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

.Công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh;

.Thống lĩnh các lực lượng vũ trang nhân dân và giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng
quốc phòng và an ninh;

.Ðề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng
Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân
tối cao;

.Căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội hoặc của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, bổ
nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác
của Chính phủ

.Căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội hoặc của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, công
bố quyết định tuyên bố tình trạng chiến tranh, công bố quyết định đại xá

.Căn cứ vào nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, ra lệnh tổng động viên
hoặc động viên cục bộ ban bố tình trạng khẩn cấp trong cả nước hoặc ở từng địa
phương;

.Ðề nghị Uỷ ban thường vụ Quốc hội xem xét lại pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ
ban thường vụ Quốc hội về các vấn đề quy định tại điểm 8 và điểm 9, Ðiều 91
trong thời hạn mười ngày kể từ ngày pháp lệnh hoặc nghị quyết được thông qua;
nếu pháp lệnh, nghị quyết đó vẫn được Uỷ ban thường vụ Quốc hội biểu quyết tán
thành mà Chủ tịch nước vẫn không nhất trí, thì Chủ tịch nước trình Quốc hội quyết
định tại kỳ họp gần nhất;

nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng Hòa XHCN Việt
Nam”.Mà "Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại” vì vậy để thực hiện tốt công
việc của người đứng đầu, Chủ tịch nước phải có sự gắn kết giữa các cơ quan trung
ương của bộ máy nhà nước đặc biệt là Quốc Hội
-Về tổ chức: Chủ tịch nước (CTN) do Quốc hội(QH) bầu trong số các đại biểu
Quốc hội, tại kỳ họp đầu tiên sau cuộc bầu cử Quốc Hội, các đại biểu Quốc hội bầu
ra Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội( UBTVQH ), sau khi UBTVQH được thành lập
thì Chủ tịch QH thay mặt toàn thể UBTVQH đề cử người giữ chức danh Chủ tịch
nước nếu người đó dành được ít nhất 2/3 số phiếu của tổng số đại biểu thì được giữ
chức danh Chủ tịch nước.Chủ tịch nước phải chịu trách nhiệm và báo cáo công tác
trước Quốc hội, nhiệm kỳ của Chủ tịch nước theo nhiệm kỳ của Quốc Hội, khi hết
nhiệm kỳ, chủ tịch nước tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc Hội khóa mới
bầu Chủ tịch nước mới.( theo Điều 102 HP 1992 ). Chủ tịch nước chịu sự chất vấn
của đại biểu quốc hội, đặc biệt Nghị quyết 51/2001 về việc sửa đổi bổ sung một số
điều của Hiến pháp 1992 đã tăng thêm cho quốc hội quyền bỏ phiếu tín nhiệm đối
với các chức danh do quốc hội bầu, như vậy chủ tịch nước có thể bị miễn nhiệm.

4


Quốc hội bãi nhiệm, miễn nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đói với Chủ tịch nước
trong các trường hợp không còn được tín nhiệm , mắc những sai pham và có lỗi
thiếu trách nhiệm gây ảnh hưởng đến quốc gia, hoặc vì lý do sức khỏe.Lúc này
Quốc sẽ lập một kỳ họp, và bỏ phiếu tín nhiệm, miễn, bãi nhiệm đối với Chủ tịch
nước đương nhiệm vá thông qua nếu có ít nhất 2/3 đại biểu đồng ý.Điển hình là
ngày 24/06/2006 78,5% tổng số đại biểu Quốc hội nhất trí đề nghị miễn nhiệm chủ
tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, đồng thời với Chủ tịch nước Trần Đức Lương và
thủ tướng Phan Huy Khải là 92,9% và 91,68%.
-Về hoạt động:


5


Ngoài ra mối quan hệ giữa Chủ tịch nước và Quốc hội còn thể hiện ở những điểm
như Chủ tich nước căn cứ vào quy định của Quốc hội công bố tình trạng chiến
tranh khi nước nhà bị xâm lược, công bố lệnh ân xá và đại xá.Và trong trường hợp
cần thiết Chủ tịch nước có thể đề nghị Quốc hội triệu tập cuộc họp bất thường
nhằm giải quyết kịp thời các vấn đề đặt ra.
2. Mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với Chính phủ
Cũng như các nguyên thủ quốc gia khác Chủ tịch nước có mối quan hệ gắn
bó với Chính phủ.Theo điều 109 hiến pháp 1992: “Chính phủ là cơ quan chấp hành
của Quốc hội, là cơ quan hành chính cao nhất của nước Cộng hòa XHCN Việt
Nam”. Cho nên với chức năng đại diện cho nhà nước,Chủ tịch nước có mối quan
hệ khăng khít với Chính phủ.Trong các bản hiến pháp trước, Chủ tịch nước gắn
liền với Chính phủ. Song hiện nay Chủ tịch nước lại dịch sát dần hơn với Quốc
hội.Tuy nhiên sự gắn bó của Chủ tịch nước với Chính phủ vẫn là rất mật thiết.Điếu
đó thể hiện qua những đặc điểm sau:
-Về tổ chức, Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Thủ
tướng Chính phủ ( Khoản 3-điều 103-HP 1992). Tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội,
sau khi nhận chức, Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội bầu ra Thủ tướng Chính phủ.
Trong quá trình hoạt động, Thủ tướng không còn đáp ứng yêu cầu do sai phạm
hoăc vì sức khỏe, Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội bãi, miễn nhiệm đồi với Thủ
tướng.Trong bộ máy Chính phủ, Chủ tịch nước còn căn cứ vào các nghị quyết của
Quôc hội để bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức các Phó Thủ tướng, bộ trưởng và
các thành viên khác của Chính phủ (Theo khoản 4-điều 103-HP 1992 sửa đổi, bổ
sung ). Ngoài ra trường hợp Quốc hội không họp, Chủ tịch nước quyết định tạm
thời đình chỉ công tác của các Phó Thủ tướng, bộ trưởng và các thành viên khác
của Chính phủ.
-Về hoạt động:

Theo pháp luật hiện hành đã quy định rõ trách nhiệm Chủ tịch nước với chức năng
tư pháp. Điều đó thể hiện rõ mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với Tòa án nhân dân
tối cao và viện kiểm sát nhân dân tối cao.
-Về tổ chức, Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội bầu, miễn, bãi nhiệm Chánh án tòa
án tối cao, Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân, bổ nhiệm phó chánh án, thẩm phán
tòa án nhân dân tối cao trong hội đồng thẩm phán trung ương, các chánh án, phó
chánh án, thẩm phán tòa án nhân dân của các tỉnh, thành phố, phó viện trưởng,
kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao.Trước đây Chủ tịch nước còn bổ
nhiệm cả chánh án, phó chánh án và thẩm phán tòa án các cấp, nay việc đó giao
cho Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ( Theo luật tổ chức tòa án nhân dân năm
2002 )
-Về hoạt động, Chánh án tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng viện kiểm sát
nhân dân tối cao phải trình Chủ tịch nước danh sách xin được miễn giảm án tử
hình. Chủ tịch nước có thể thông qua hoặc không thông qua bản danh sách đó.
Chánh án tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân tối cao có
trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra, thực hiện việc giảm việc tử hình.Tòa án nhân dân
và viện kiểm sát nhân dân có trách nhiệm thực hiện quyết định, lệnh ân xá, đại xá
của Chủ tịch nước được thực thi trên thực tế.
Chánh án tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân tối cao có
trách nhiệm báo cáo công tác trước Chủ tịch nước trong thời gian Quốc hội không
họp. Và tòa án nhân dân và viện kiểm sát nhân dân phải chịu sự kiểm tra, thẩm
định của Chủ tịch nước.

C.KẾT LUẬN
Để đất nước nói chung, bộ máy nhà nước nói riêng vận hành thống nhất, năng
động và linh hoạt cần phải có một nhân vật trung tâm phối hợp đó chính là Chủ
tịch nước. Chủ tịch nước thay mặt nhà nước quyết định các vấn đề quan trọng của
7