DANH MỤC BIỂU BẢNG
1. Biểu đồ 1: Nhận thức của giáo viên trường mẫu giáo Hòa Lợi về việc nâng cao
kiến thức, kỹ năng dạy hoạt động âm nhạc.
2. Biểu đồ 2: Vai trò của múa dân gian Khmer trong việc phát huy bản sắc văn hóa
dân tộc ở trường mẫu giáo Hòa Lợi.
3. Biểu đồ 3: Khó khăn của giáo viên khi tiếp cận các điệu múa dân gian Khmer.
4. Biểu đồ 4: Những khó khăn khi áp dụng múa dân gian Khmer vào chương trình
dạy học.
5. Biểu đồ 5: Các yếu tố cần thiết để dạy tốt múa dân gian Khmer.


MỤC LỤC

CHƯƠNG I: ĐẶT VẤN ĐỀ ..................................................................................... 1
1.1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................. 1
1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 2
1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn khóa luận nghiên cứu ........................................ 3
1.4. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu ............................................................. 3
CHƯƠNG II. CƠ SỞ LÝ LUẬN ............................................................................................... 5
2.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu ................................................................................ 5
2.2. Các khái niệm liên quan ................................................................................... 5
2.2.1. Vai trò của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non........................................ 5
2.2.2. Lý luận chung về múa ................................................................................ 6
2.2.2.1. Giới thiệu về múa ................................................................................. 6
2.2.2.2. Phân loại múa ...................................................................................... 7
2.2.2.3. Vai trò của múa .................................................................................... 8
2.2.2.4. Phương pháp dạy trẻ múa – vận động theo nhạc ................................... 9
2.2.3. Múa dân gian Khmer ................................................................................ 11
2.2.3.1. Nguồn gốc của múa dân gian Khmer .................................................. 11
2.2.3.2. Các điệu múa dân gian Khmer ........................................................... 11
2.2.4. Khả năng tiếp cận nghệ thuật múa của trẻ mầm non ................................. 12


CHƯƠNG I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Lý do chọn đề tài
Mảnh đất Trà Vinh là mảnh đất của tình đất tình người, nơi cả ba dân tộc Kinh Khmer - Hoa cùng nhau đoàn kết sống chan hòa, cùng giữ gìn và phát huy những
nét đặc sắc của dân tộc. Cụ thể: trên địa bàn Trà Vinh có 3 dân tộc, đó là người
Kinh (69%) và người Khmer (29%) và người Hoa chiếm phần còn lại. Theo tài liệu
tổng điều tra dân số ngày 01 tháng 4 năm 1999, trên địa bàn Trà Vinh có trên 290,9
nghìn người Khmer, chiếm 30,1% dân số toàn tỉnh và chiếm 27,6% số người
Khmer của cả nước. Trong đó, huyện Châu Thành là huyện có đông đảo đồng bào
dân tộc Khmer sinh sống [số 5]. Đây là địa bàn cư trú lâu đời của cộng đồng dân
tộc người Khmer có nền văn hóa đặc trưng với tiếng nói, chữ viết, món ăn, hệ thống
chùa nổi tiếng. Đặc biệt là những điệu múa dân gian uyển chuyển, khéo léo với nhịp
điệu nhanh, vui tươi.
Trường Mẫu giáo Hòa Lợi tọa lạc tại ấp Qui Nông A, xã Hòa Lợi, huyện Châu
Thành, tỉnh Trà Vinh, là một xã nghèo của huyện Châu Thành, phần lớn dân số của
xã là người dân tộc Khmer. Tuy nhiên, trường luôn quan tâm đến sự phát triển của
trẻ và đặt chất lượng giáo dục trẻ lên hàng đầu. Bởi vì, giáo dục mầm non được coi
là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Giáo dục Mầm non đóng vai
trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ: đức,
trí, thể, mĩ … Trẻ nhỏ luôn có nhu cầu giao tiếp với xung quanh. Việc nắm được
những tri thức khoa học giúp trẻ có một nhân cách toàn diện phù hợp với yêu cầu xã
hội đề ra. Hiện nay, với môi trường giáo dục không ngừng đổi mới, năng động vì
vậy yêu cầu của xã hội, phụ huynh đối với người giáo viên mầm non càng cao hơn.
Trường mầm non không chỉ dạy trẻ những kiến thức, kỹ năng cơ bản, mà còn giúp
trẻ biết giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp của đất nước, đặc biệt là
truyền thống của các dân tộc. Do đó, giáo viên mầm non luôn phải suy nghĩ tìm tòi
những phương pháp dạy học mới, phù hợp và sáng tạo để giáo dục trẻ. Tuy nhiên,
chương trình giáo dục hiện tại còn theo chương trình chung của Bộ giáo dục và đào
tạo, chưa có đặc trưng, đặc thù riêng của địa phương. Trong bối cảnh xã hội không
ngừng đổi mới và hiện đại, ngành giáo dục lại càng nên hướng đến bảo tồn và phát

nghiên cứu.
1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu: Tìm hiểu tình hình thực tế về hoạt động giáo dục âm nhạc
ở trường mẫu giáo Hòa Lợi. Trên cơ sở đó để đề xuất một số ý kiến, phương pháp
để đưa các điệu múa dân gian Khmer vào chương trình giáo dục âm nhạc ở trường
mẫu giáo Hòa Lợi.
2


Phạm vi nghiên cứu:
-

Không gian: Trường mẫu giáo Hòa Lợi.

-

Thời gian: từ ngày 15/3/2018 đến ngày 13/5/2018.

1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn khóa luận nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học:
-

Giúp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

-

Đề xuất các biện pháp để nhà trường và giáo viên áp dụng vào chương trình

giáo dục.
-

1.4. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Về đối tượng nghiên cứu:
-

Múa dân gian Khmer: có rất nhiều điệu múa dân gian Khmer như rôm vong,

lam lêu, saravan, múa gáo…mỗi điệu múa đều mang nét độc đáo của dân tộc
Khmer. Trong bài nghiên cứu này, chúng tôi chỉ nghiên cứu và sàn lọc ra những
điệu múa phù hợp với trẻ mầm non để đưa vào dạy học.
-

Phương pháp đưa múa dân gian Khmer vào chương trình giáo dục âm nhạc ở

trường mẫu giáo. Hiện nay, giáo viên thường giáo dục âm nhạc cho trẻ qua dạy các
bài hát quen thuộc, vỗ tay theo nhạc…Tuy nhiên, nếu chỉ theo những lối mòn dạy
âm nhạc như vậy thì mức độ hứng thú của trẻ sẽ rất thấp. Do đó, chúng ta cần tìm
một làn gió mới để giáo dục âm nhạc cho trẻ, phù hợp với văn hóa địa phương, đó
3


chính là múa dân gian Khmer. Nhưng để áp dụng múa dân gian Khmer vào giáo dục
trẻ như thế nào, thì cần phải có phương pháp cụ thể. Chúng ta sẽ đi sâu vào nghiên
cứu xem có những phương pháp nào giúp dạy tốt múa Khmer, và cách thức vận
dụng các phương pháp ấy.
Về phương pháp nghiên cứu:
-

Các phương pháp nghiên cứu lí luận: là phương pháp thu thập thông tin

thông qua đọc sách báo, tài liệu nhằm mục đích tìm chọn những khái niệm và tư


quả thực tế của chúng như thế nào, chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm là
dự một tiết dạy do giáo viên trường dạy và thực hiện một tiết dạy có áp dụng múa
dân gian Khmer, để so sánh kết quả.
CHƯƠNG II. CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Hiện nay, có rất nhiều nhà nghiên cứu đã nghiên cứu các vấn đề về âm nhạc dân
gian Khmer và múa truyền thống Khmer, về văn hóa của dân tộc Khmer. Đã phần
nào thấy được tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng dạy
và học. Những điệu múa độc đáo của dân tộc Khmer đã là nguồn cảm hứng cho
Nghệ sĩ nhân dân Lê Ngọc Anh (năm 2012) đã nghiên cứu về “Nghệ thuật múa
truyền thống Khmer Nam Bộ”; đã cho chúng ta thấy được sự thu hút của những
động tác múa Khmer, giúp tìm hiểu về nguồn gốc và sự đa dạng của các điệu múa
dân tộc Khmer; nhất là giúp chúng ta nhìn nhận được tầm quan trọng của văn hóa
Khmer Nam Bộ. Luận văn của cô Nguyễn Thị Kim Biên (năm 2017) đã nghiên cứu
về “Đưa âm nhạc dân gian Khmer vào chương trình dạy nhạc cho sinh viên sư
phạm mầm non tại Đại học Trà Vinh”; đã góp phần khẳng định hơn việc dạy âm
nhạc dân gian Khmer trong giáo dục là vô cùng cần thiết; thấy được nguồn âm nhạc
cùng những điệu múa dân gian Khmer vô cùng phong phú, đa dạng và hấp dẫn.
Nhất là giúp chúng ta thấy được Trà Vinh là nơi phù hợp và cần thiết để dạy về âm
nhạc dân gian Khmer, vì đây là nơi có đông đảo đồng bào dân tộc Khmer sinh sống
lâu đời. Tuy nhiên, vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu để đưa âm nhạc cũng
như các điệu múa dân gian Khmer vào dạy cho trẻ, vì nhận thấy trẻ mầm non là đối
tượng rất phù hợp để dạy trẻ múa dân gian Khmer và giáo dục trẻ về bản sắc văn
hóa dân tộc. Đề tài “Đưa điệu múa dân gian Khmer vào chương trình giáo dục âm
nhạc ở trường mẫu giáo Hòa Lợi” sẽ làm rõ hơn, đề xuất các biện pháp và phát
triển tính kế thừa của các đề tài trước.
2.2. Các khái niệm liên quan
2.2.1. Vai trò của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non
“Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ cho

Những động tác múa đều được cách điệu dựa trên những hình ảnh sinh hoạt
hằng ngày, ví dụ như: động tác hái hoa, hái đào... những động tác thể hiện đặc trưng
của dân tộc như: múa xòe của dân tộc Thái, vòng khăn của dân tộc
H’mông…Những động tác múa này khi được kết hợp với âm nhạc thì trở nên uyển
chuyển, hài hòa từ phần nghe đến phần nhìn, thể hiện được nội dung và ý nghĩa của
tiết mục múa.
Như thế, múa có mối quan hệ rất chặt chẽ với âm nhạc, vì: “Âm nhạc là một bộ
phận cấu thành của nghệ thuật múa. Các động tác, tư thế múa phải tuân theo các
6


quy luật của âm nhạc. Tính chất đường nét giai điệu âm nhạc thế nào thì đường nét
của múa cũng phải như thế. Động tác múa và âm nhạc phải đồng nhất với nhau.
Múa giúp con người thấy được âm nhạc qua thị giác, nói cách khác, múa là sự cụ
thể hóa, hình ảnh hóa hình tượng âm nhạc. Múa và vận động theo nhạc không thể
tách rời khỏi âm nhạc” [1, tr.19-20].
Múa là một cách khác thể hiện hay truyền tải nội dung của bài hát. Âm nhạc và
múa không thể tách rời nhau mà cùng bổ trợ cho nhau để phát triển. Một bài hát
hay, sâu sắc về nội dung thì đòi hỏi phải có những điệu múa đẹp để lột tả được nội
dung của bài hát đến người xem. Âm nhạc làm sản sinh ra những điệu múa và
ngược lại múa là con thuyền đưa nội dung tình cảm của bài hát đi vào lòng người.
Ví dụ như bài hát “Giúp mẹ” của dân tộc Khmer sẽ càng đặc sắc hơn nếu người
thưởng thức vừa xem những điệu múa uyển chuyển đang thể hiện lại những hành
động phụ giúp mẹ đáng yêu của em bé, mang đậm nét đặc trưng của dân tộc Khmer;
nhờ vậy người nghe người xem mới có thể hiểu rõ ý nghĩa của bài hát và nét văn
hóa riêng của dân tộc Khmer. Ngoài ra, tùy từng dòng nhạc, từng giai điệu tiết tấu
mà chúng ta có thể xây dựng những điệu múa riêng cho từng tác phẩm. Một bản
nhạc cũng giống như một dòng sông và những điệu múa chính là những con thuyền
chuyển mình trên dòng sông ấy, làm cho người thưởng thức vừa được nghe âm
thanh du dương của bài hát như tiếng sóng biển vừa được ngắm nhìn những con

Múa sân khấu là loại múa được đầu tư, trau chuốt và chuyên nghiệp hơn múa
sinh hoạt, vì nó mang tính chất biểu diễn, tính tổng hợp và nâng cao. Dựa vào
những tiết mục trình diễn trên sân khấu, chúng ta thấy được múa sân khấu thể hiện
nội dung phong phú và sâu sắc hơn rất nhiều so với múa sinh hoạt. Múa sân khấu
còn được chia ra nhiều thể loại nhỏ như: múa biểu diễn, múa tình tiết, thơ múa, tổ
khúc…mỗi thể loại đều mang nội dung và ý nghĩa khác nhau, nhưng giống nhau ở
chỗ đều là múa chuyên nghiệp của một số người tập luyện, dàn dựng để biểu diễn
cho số đông người xem.
2.2.2.3. Vai trò của múa
Nghệ thuật múa có vai trò rất quan trọng đối với xã hội. Nghệ thuật
múa phản ánh mọi mặt của đời sống xã hội (tình yêu, chiến tranh, thiên nhiên…).
Các điệu múa đã nói lên tâm tư, tình cảm và cả các phong tục, tập quán cùng các nét
sinh hoạt của các dân tộc. Thông qua các tác phẩm, múa còn phản ánh những vấn đề
lớn của xã hội, những cuộc chiến tranh, đấu tranh giai cấp… Ngoài ra, nghệ thuật
múa còn góp phần tái tạo thiên nhiên, thông qua nội dung của tiết mục múa, con
người biết yêu quý, trân trọng thiên nhiên hơn. Như vậy, tác phẩm múa dù ở thể loại
nào cũng phản ánh tâm tư, tình cảm của con người. Diễn tả những câu chuyện,

8


TÀI LIỆU THAM KHẢO
* Sách, giáo trình:
1. Nguyễn Thị Kim Biên (2015), Tài liệu giảng dạy “Âm nhạc và múa”, trường Đại
học Trà Vinh, lưu hành nội bộ
2. Nguyễn Thị Kim Biên (2017), Tài liệu giảng dạy “Phương pháp dạy múa ở
trường mầm non”, trường Đại học Trà Vinh, lưu hành nội bộ.
3. Chương trình giáo dục, giáo án, lưu hành nội bộ.
4. Đặc điểm tình hình trường Mẫu giáo Hòa Lợi, lưu hành nội bộ.
5. Trần Minh Trí (2005), “Múa”, Nxb Đại học Sư Phạm.