BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
HỌC VIỆN ÂM NHẠC HUẾ
HỌC VIỆN ÂM NHẠC HUẾ
NGUYỄN THỊ HỒNG LÊ
NGUYỄN THỊ HỒNG LÊ
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
Bổ sung một số bài bản nhạc múa Cung đình Huế
Bổ sung một số bài bản nhạc múa Cung đình Huếvào chương trình giảng dạy đàn Bầu
vào chương trình giảng dạy đàn Bầu
hệ đại học tại khoa Âm nhạc truyền thống –
hệ đại học tại khoa Âm nhạc truyền thống –
Học viện Âm nhạc Huế
Học viện Âm nhạc HuếHUẾ, 12/2014
HUẾ, 12/2014
MỞ ĐẦU
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1. Lý do chọn đề tài
Đàn Bầu là một nhạc cụ độc đáo của Việt Nam. Cây Đàn Bầu
Đàn Bầu là một nhạc cụ độc đáo của Việt Nam. Cây Đàn Bầu
ngoài khả năng là một nhạc cụ có thể độc tấu các bài bản
đình Huế .
Mục tiêu đào tạo của Học viện là học sinh sau khi ra trường sẽ có khả năng
Mục tiêu đào tạo của Học viện là học sinh sau khi ra trường sẽ có khả năng
tham gia các dàn nhạc, có đủ trình độ, năng lực để đảm nhận tốt công
tham gia các dàn nhạc, có đủ trình độ, năng lực để đảm nhận tốt công
việc ở các trung tâm văn hóa, các đoàn nghệ thuật. Tuy nhiên trong
việc ở các trung tâm văn hóa, các đoàn nghệ thuật. Tuy nhiên trong
thực tế khi nhận công tác ở các đơn vị nghệ thuật, phần lớn học sinh
thực tế khi nhận công tác ở các đơn vị nghệ thuật, phần lớn học sinh
không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng và phải được đào
không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng và phải được đào
tạo lại cho phù hợp với nơi họ làm việc, nhất là tại
tạo lại cho phù hợp với nơi họ làm việc, nhất là tại
Nhà hát Nghệ thuật
Nhà hát Nghệ thuật
truyền thống Cung đình Huế
truyền thống Cung đình Huế
. Bởi vì, trong chương trình giảng dạy
. Bởi vì, trong chương trình giảng dạy
nhạc phong cách Huế cho Đàn Bầu tại khoa Âm nhạc Truyền thống
nhạc phong cách Huế cho Đàn Bầu tại khoa Âm nhạc Truyền thống
chưa có phần giảng dạy các bài bản nhạc đệm cho múa Cung đình.
chưa có phần giảng dạy các bài bản nhạc đệm cho múa Cung đình.
Việc bổ sung hoặc thay đổi chương trình, giáo trình đào tạo cho phù hợp
Việc bổ sung hoặc thay đổi chương trình, giáo trình đào tạo cho phù hợp
với nhu cầu của xã hội là việc làm mang tính cấp thiết đối với ngành
với nhu cầu của xã hội là việc làm mang tính cấp thiết đối với ngành
cứu về cây đàn Bầu nhưng chỉ ở dạng bản thảo viết tay. Cây
đàn Bầu đến nay đã có một số công trình nghiên cứu, các bài
đàn Bầu đến nay đã có một số công trình nghiên cứu, các bài
báo, các luận văn cao học được công bố.
báo, các luận văn cao học được công bố.
Tuy nhiên, có thể thấy số lượng bài viết và công trình nghiên cứu
Tuy nhiên, có thể thấy số lượng bài viết và công trình nghiên cứu
còn quá ít ỏi, thậm chí có thể đếm được trên đầu ngón tay.
còn quá ít ỏi, thậm chí có thể đếm được trên đầu ngón tay.
Mặt khác, vấn đề mang tính cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo
Mặt khác, vấn đề mang tính cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo
âm nhạc chuyên nghiệp hiện nay là nội dung chương trình,
âm nhạc chuyên nghiệp hiện nay là nội dung chương trình,
phương pháp giảng dạy gắn với đặc thù vùng miền chưa có
phương pháp giảng dạy gắn với đặc thù vùng miền chưa có
những công trình đột phá đáng kể. Cụ thể cho đến thời điểm
những công trình đột phá đáng kể. Cụ thể cho đến thời điểm
hiện nay chưa có công trình nào đã công bố về việc đưa
hiện nay chưa có công trình nào đã công bố về việc đưa
nhạc
nhạc
múa Cung đình Huế
múa Cung đình Huế
vào giảng dạy cho đàn Bầu.
vào giảng dạy cho đàn Bầu.
Luận văn của chúng tôi là nhằm vào việc bổ sung chương trình,
Luận văn của chúng tôi là nhằm vào việc bổ sung chương trình,
giáo trình giảng dạy chuyên ngành đàn Bầu hàng năm tại Học
giáo trình giảng dạy chuyên ngành đàn Bầu hàng năm tại Học
viện âm nhạc Huế để việc học và dạy có hiệu quả tốt phù hợp
chương trình, giáo trình dạy đàn Bầu cho sinh viên tại khoa Âm
chương trình, giáo trình dạy đàn Bầu cho sinh viên tại khoa Âm
nhạc truyền thống – Học viện âm nhạc Huế. Định hướng lâu dài
nhạc truyền thống – Học viện âm nhạc Huế. Định hướng lâu dài
nhằm nâng cao và đổi mới chương trình, giáo trình dạy chuyên
nhằm nâng cao và đổi mới chương trình, giáo trình dạy chuyên
ngành đàn Bầu cho phù hợp với nhu cầu của xã hội. Cụ thể là
ngành đàn Bầu cho phù hợp với nhu cầu của xã hội. Cụ thể là
giảng dạy các bài bản nhạc múa Cung đình Huế trên đàn Bầu.
giảng dạy các bài bản nhạc múa Cung đình Huế trên đàn Bầu.
5
5
.
.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
a. Nghiên cứu lý thuyết:
a. Nghiên cứu lý thuyết:
- Sưu tầm tài liệu sách báo phân tích và tổng hợp
- Sưu tầm tài liệu sách báo phân tích và tổng hợp
các công trình nghiên cứu, kết hợp vốn kiến thức của bản thân
các công trình nghiên cứu, kết hợp vốn kiến thức của bản thân
trong quá trình giảng dạy và biểu diễn, từ đó có những đánh giá so
trong quá trình giảng dạy và biểu diễn, từ đó có những đánh giá so
sánh rút ra nhận định của mình. - Trao đổi thu thập ý kiến của các
sánh rút ra nhận định của mình. - Trao đổi thu thập ý kiến của các
nhà nghiên cứu, các bậc thầy cô đi trước và bạn bè đồng nghiệp
CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 1
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ MÚA CUNG ĐÌNH HUẾ VÀ VAI TRÒ ĐÀN BẦU
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ MÚA CUNG ĐÌNH HUẾ VÀ VAI TRÒ ĐÀN BẦU
TRONG DÀN NHẠC MÚA CUNG ĐÌNH HUẾ NGÀY NAY
TRONG DÀN NHẠC MÚA CUNG ĐÌNH HUẾ NGÀY NAY
1.1. Khái quát lịch sử múa cung đình Huế và một số thể loại trong âm nhạc
1.1. Khái quát lịch sử múa cung đình Huế và một số thể loại trong âm nhạc
cung đình triều Nguyễn
cung đình triều Nguyễn
1.1.1. Những vũ khúc trong cung vua chúa
1.1.1. Những vũ khúc trong cung vua chúa
Múa cung đình Việt Nam có từ đời Tiền Lê. Đến giai đoạn Trịnh –
Múa cung đình Việt Nam có từ đời Tiền Lê. Đến giai đoạn Trịnh –
Nguyễn phân tranh, Đào Duy Từ là người đầu tiên xây dựng cho
Nguyễn phân tranh, Đào Duy Từ là người đầu tiên xây dựng cho
múa cung đình Huế (Thuận Hóa) và những cơ sở đào tạo nghệ
múa cung đình Huế (Thuận Hóa) và những cơ sở đào tạo nghệ
thuật múa đầu tiên. Từ thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên (1613 –
thuật múa đầu tiên. Từ thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên (1613 –
1635), đoàn múa cung đình Huế là một bộ phận được huấn luyện
1635), đoàn múa cung đình Huế là một bộ phận được huấn luyện
trong Hòa Thanh thự. Đời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691-1725)
trong Hòa Thanh thự. Đời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691-1725)
và đời Gia Long (1802- 1820), đoàn có tên là Tiểu Hầu trong Việt
và đời Gia Long (1802- 1820), đoàn có tên là Tiểu Hầu trong Việt
Tường đội. Đến đời Minh Mạng, đoàn ở trong biên chế của
Tường đội. Đến đời Minh Mạng, đoàn ở trong biên chế của
khánh niệm, tết Nguyên đán, lễ kết hôn của Hoàng tử hoặc Công
chúa và các dịp tiếp đãi sứ thần ngoại quốc.
chúa và các dịp tiếp đãi sứ thần ngoại quốc.
Các điệu múa còn lưu truyền có thể chia làm ba nhóm: Múa nghi lễ (
Các điệu múa còn lưu truyền có thể chia làm ba nhóm: Múa nghi lễ (
Múa
Múa
bát dật
bát dật
. -
. -
Múa lục cúng
Múa lục cúng
.
.
- Múa song quang
- Múa song quang
), múa chúc tụng (
), múa chúc tụng (
Múa
Múa
Tam tinh chúc thọ
Tam tinh chúc thọ
.
.
- Múa Bát tiên hiến thọ
- Múa Bát tiên hiến thọ
.
.
- Múa trình tường tập
).
Múa cung đình Huế chú trọng đến lễ thức và chúc tụng, không có hình
Múa cung đình Huế chú trọng đến lễ thức và chúc tụng, không có hình
thức vũ hội như ở Châu Âu. Dưới thời Lý, Trần, vua và các quan
thức vũ hội như ở Châu Âu. Dưới thời Lý, Trần, vua và các quan
đều cùng tham gia múa hát, song triều Nguyễn vua quan chỉ là
đều cùng tham gia múa hát, song triều Nguyễn vua quan chỉ là
người thưởng lãm.
người thưởng lãm.
Tính chất dân tộc vẫn được coi trọng và bảo
Tính chất dân tộc vẫn được coi trọng và bảo
tồn; Tuy vay mượn đề tài, nội dung nhưng đã được sáng tạo thành
tồn; Tuy vay mượn đề tài, nội dung nhưng đã được sáng tạo thành
những tác phẩm múa độc đáo Việt Nam, là những chứng minh cụ
những tác phẩm múa độc đáo Việt Nam, là những chứng minh cụ
thể.
thể.
Động tác múa cung đình Huế có quan hệ hỗ tương với động tác múa
Động tác múa cung đình Huế có quan hệ hỗ tương với động tác múa
Tuồng. Mười tám khúc hát múa trong Tam quốc - Tây du đã cách
Tuồng. Mười tám khúc hát múa trong Tam quốc - Tây du đã cách
điệu hóa động tác sinh hoạt, võ thuật Việt Nam, làm phong phú
điệu hóa động tác sinh hoạt, võ thuật Việt Nam, làm phong phú
thêm về mặt tạo hình và luật động.
thêm về mặt tạo hình và luật động.
Tương truyền, Đào Duy Từ là
Tương truyền, Đào Duy Từ là
đi bao gồm:
a. Giao nhạc:
a. Giao nhạc:
Âm nhạc cử hành trong lễ tế Giao gọi là Giao nhạc, gồm có
Âm nhạc cử hành trong lễ tế Giao gọi là Giao nhạc, gồm có
chín khúc nhạc lần lượt tấu trong chín nghi thức khác nhau. Những
chín khúc nhạc lần lượt tấu trong chín nghi thức khác nhau. Những
khúc nhạc diễn trong lễ tế Giao vào năm 1831 là những bài mang chữ
khúc nhạc diễn trong lễ tế Giao vào năm 1831 là những bài mang chữ
“Thành”.
“Thành”.
Năm 1848, lễ tế Giao triều Nguyễn cũng gồm chín khúc nhạc nhưng có một
Năm 1848, lễ tế Giao triều Nguyễn cũng gồm chín khúc nhạc nhưng có một
số thay đổi so với trước. Các bài tuần tự được ca và tấu trong lễ như
số thay đổi so với trước. Các bài tuần tự được ca và tấu trong lễ như
sau: An thành; Triệu thành; Đang thành; Mỹ thành; Thụy thành;
sau: An thành; Triệu thành; Đang thành; Mỹ thành; Thụy thành;
Vĩnh thành; Doãn thành; Hy thành; Hựu thành.
Vĩnh thành; Doãn thành; Hy thành; Hựu thành.
b. Miếu nhạc:
b. Miếu nhạc:
Đây là thể loại nhạc dùng trong các cuộc tế miếu. Dưới triều
Đây là thể loại nhạc dùng trong các cuộc tế miếu. Dưới triều
Nguyễn, các lễ tế miếu có sự tham gia của các đội nhạc cung đình. Ca
Nguyễn, các lễ tế miếu có sự tham gia của các đội nhạc cung đình. Ca
khúc dùng trong các dịp tế Miếu có khác nhau.
khúc dùng trong các dịp tế Miếu có khác nhau.
c. Ngũ tự nhạc:
c. Ngũ tự nhạc:
Âm nhạc tấu trong nội cung gọi là Cung nhạc. Trong Cung
Âm nhạc tấu trong nội cung gọi là Cung nhạc. Trong Cung
nhạc, ngoài dàn Nhã nhạc còn có một nhóm nhạc công không rõ
nhạc, ngoài dàn Nhã nhạc còn có một nhóm nhạc công không rõ
thành phần.
thành phần.
Nói chung, trong các dịp tế lễ, người ta thường sử dụng những bài như
Nói chung, trong các dịp tế lễ, người ta thường sử dụng những bài như
sau: Ngũ đối thượng; Ngũ đối hạ; Long đăng; Tiểu khúc; Lưu thủy
sau: Ngũ đối thượng; Ngũ đối hạ; Long đăng; Tiểu khúc; Lưu thủy
– kim tiền; Đăng đàn; Vu ma; Phú lục lễ; Xàng xê; Phần hóa; Thái
– kim tiền; Đăng đàn; Vu ma; Phú lục lễ; Xàng xê; Phần hóa; Thái
bình; Đưa linh; Nam ai; Chiến chiến; Bài Kèn thoát; Bài Kèn bóp.
bình; Đưa linh; Nam ai; Chiến chiến; Bài Kèn thoát; Bài Kèn bóp.
1.2. Các tổ chức dàn nhạc cung đình Huế và vai trò của đàn Bầu trong dàn
1.2. Các tổ chức dàn nhạc cung đình Huế và vai trò của đàn Bầu trong dàn
nhạc múa cung đình Huế ngày nay
nhạc múa cung đình Huế ngày nay
1.2.1. Các tổ chức dàn nhạc cung đình Huế
1.2.1. Các tổ chức dàn nhạc cung đình Huế
+ Dàn nhạc huyền: Là dàn nhạc có nhiều nhạc cụ gõ treo lên giá (huyền
+ Dàn nhạc huyền: Là dàn nhạc có nhiều nhạc cụ gõ treo lên giá (huyền
treo). Tuy vậy, dàn nhạc này vẫn có sự tham gia của các nhạc cụ
treo). Tuy vậy, dàn nhạc này vẫn có sự tham gia của các nhạc cụ
thuộc họ Hơi và họ Dây.
thuộc họ Hơi và họ Dây.
+ Dàn Đại nhạc: Dàn Đại nhạc xuất hiện khá sớm trong các tổ chức hòa
(chất liệu đồng, đá). Dàn nhạc này xuất hiện vào năm 1831, cùng với
(chất liệu đồng, đá). Dàn nhạc này xuất hiện vào năm 1831, cùng với
dàn Đại nhạc, dưới triều vua Minh Mạng thứ 12.
dàn Đại nhạc, dưới triều vua Minh Mạng thứ 12.
+ Ty cổ: Đội nhạc công gồm 7 người được phân công đánh trống trong lễ tế
+ Ty cổ: Đội nhạc công gồm 7 người được phân công đánh trống trong lễ tế
Giao, đội nhạc này chưa thể là một đơn vị dàn nhạc độc lập bởi ngoài
Giao, đội nhạc này chưa thể là một đơn vị dàn nhạc độc lập bởi ngoài
việc đánh trống đội còn kiêm cả việc cờ xí.
việc đánh trống đội còn kiêm cả việc cờ xí.
Từ những năm 1980 thì dàn nhạc thính phòng Huế có thêm đàn Bầu và cho
Từ những năm 1980 thì dàn nhạc thính phòng Huế có thêm đàn Bầu và cho
đến nay đàn Bầu là một trong những nhạc cụ chính trong dàn nhạc
đến nay đàn Bầu là một trong những nhạc cụ chính trong dàn nhạc
thính phòng Huế.
thính phòng Huế.
1.2.2. Vai trò của đàn Bầu trong dàn nhạc múa cung đình Huế ngày nay.
1.2.2. Vai trò của đàn Bầu trong dàn nhạc múa cung đình Huế ngày nay.
Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về cây đàn Bầu nhưng
Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về cây đàn Bầu nhưng
chưa có công trình nào đưa ra kết quả chính xác về nguồn gốc ra đời
chưa có công trình nào đưa ra kết quả chính xác về nguồn gốc ra đời
cũng như niên đại về sự có mặt của cây đàn Bầu trong dàn nhạc Cung
cũng như niên đại về sự có mặt của cây đàn Bầu trong dàn nhạc Cung
đình.
đình.
Với nhiều nguyên nhân khác nhau, mà phải vào khoảng đầu thế kỷ XX đàn
Với nhiều nguyên nhân khác nhau, mà phải vào khoảng đầu thế kỷ XX đàn
Bầu mới có mặt trong dàn nhạc Ngũ tuyệt ở Huế. T
Bầu mới có mặt trong dàn nhạc Ngũ tuyệt ở Huế. T
1983 không có giáo viên dạy đàn Bầu nên việc đào tạo chuyên ngành
đàn Bầu cũng bị gián đoạn; Từ năm 1983 đến nay, từ chỗ chỉ có hệ
đàn Bầu cũng bị gián đoạn; Từ năm 1983 đến nay, từ chỗ chỉ có hệ
trung học 4 năm; 11 năm với bài bản rất hạn chế, đến nay Học viện
trung học 4 năm; 11 năm với bài bản rất hạn chế, đến nay Học viện
đã mở rộng quy mô đào tạo cho cả hệ đại học và cao học với số lượng
đã mở rộng quy mô đào tạo cho cả hệ đại học và cao học với số lượng
bài bản ngày càng nhiều và hoàn chỉnh hơn. Từ năm 2011 môn học
bài bản ngày càng nhiều và hoàn chỉnh hơn. Từ năm 2011 môn học
hòa tấu nhạc phong cách và hòa tấu nhạc thính phòng đương đại (âm
hòa tấu nhạc phong cách và hòa tấu nhạc thính phòng đương đại (âm
nhạc có tác giả) mới được bổ sung vào chương trình giáo trình.
nhạc có tác giả) mới được bổ sung vào chương trình giáo trình.
Hiện nay việc giảng dạy theo chương trình giáo trình
Hiện nay việc giảng dạy theo chương trình giáo trình
của Học viện âm nhạc Quốc gia Việt Nam rất
của Học viện âm nhạc Quốc gia Việt Nam rất
hiệu quả, tuy nhiên nếu dạy theo giáo trình đó
hiệu quả, tuy nhiên nếu dạy theo giáo trình đó
thì tính đặc thù vùng miền trong đào tạo chưa
thì tính đặc thù vùng miền trong đào tạo chưa
được chú trọng lắm. Trên thực tế, sự kết hợp
được chú trọng lắm. Trên thực tế, sự kết hợp
giữa đào tạo chính quy và truyền nghề, truyền
giữa đào tạo chính quy và truyền nghề, truyền
ngón đã từng tồn tại rất lâu và hiệu quả trong
ngón đã từng tồn tại rất lâu và hiệu quả trong
lại một cách có hệ thống để từ đó bổ sung vào chương trình giảng
dạy đàn bầu nhằm lưu truyền cho thế hệ sau một cách khoa học
dạy đàn bầu nhằm lưu truyền cho thế hệ sau một cách khoa học
và không bị mai một vốn cổ mà cha ông ta đã sáng tạo ra, sau đó
và không bị mai một vốn cổ mà cha ông ta đã sáng tạo ra, sau đó
đưa vào giảng dạy như thế nào để thế hệ sau tiếp thu dễ dàng và
đưa vào giảng dạy như thế nào để thế hệ sau tiếp thu dễ dàng và
khi ra trường đem vốn cổ này phục vụ cho xã hội với hiệu quả
khi ra trường đem vốn cổ này phục vụ cho xã hội với hiệu quả
cao.
cao.
CHƯƠNG 2
CHƯƠNG 2
:
:
BƯỚC ĐẦU THỬ NGHIỆM ĐƯA NHẠC MÚA CUNG ĐÌNH HUẾ
BƯỚC ĐẦU THỬ NGHIỆM ĐƯA NHẠC MÚA CUNG ĐÌNH HUẾ
VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY ĐÀN BẦU TẠI KHOA ÂM NHẠC
VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY ĐÀN BẦU TẠI KHOA ÂM NHẠC
TRUYỀN THỐNG – HỌC VIỆN ÂM NHẠC HUẾ
TRUYỀN THỐNG – HỌC VIỆN ÂM NHẠC HUẾ
2.1. Cơ sở lý luận và một số tiêu chí
2.1. Cơ sở lý luận và một số tiêu chí
- Tại khoa Âm nhạc truyền thống – Học viện âm nhạc Huế đa số học
- Tại khoa Âm nhạc truyền thống – Học viện âm nhạc Huế đa số học
sinh sinh viên tốt nghiệp đều về công tác tại các đoàn nghệ thuật
sinh sinh viên tốt nghiệp đều về công tác tại các đoàn nghệ thuật
tồn nguyên dạng các giá trị âm nhạc cổ truyền và gắn
với nó là môi trường diễn xướng của bản thân thể
với nó là môi trường diễn xướng của bản thân thể
loại đó.
loại đó.
Hai là
Hai là
, đối với những nhà soạn nhạc cũng cần phải sáng
, đối với những nhà soạn nhạc cũng cần phải sáng
tác nhiều tác phẩm khí nhạc dựa trên chất liệu lấy từ
tác nhiều tác phẩm khí nhạc dựa trên chất liệu lấy từ
nhạc cổ truyền để từ đó có những sáng tạo mới nhằm
nhạc cổ truyền để từ đó có những sáng tạo mới nhằm
phát huy các giá trị âm nhạc cổ truyền phù hợp với
phát huy các giá trị âm nhạc cổ truyền phù hợp với
cuộc sống đương đại.
cuộc sống đương đại.
Ba là
Ba là
, đối với những người làm công tác đào tạo như
, đối với những người làm công tác đào tạo như
chúng tôi là phải xây dựng được các chương trình và
chúng tôi là phải xây dựng được các chương trình và
giáo trình đào tạo các chuyên ngành nghệ thuật
giáo trình đào tạo các chuyên ngành nghệ thuật
truyền thống đặc biệt là những bài bản mang đậm
truyền thống đặc biệt là những bài bản mang đậm
tính chất vùng miền.
tính chất vùng miền.
những bài bản nhạc múa Cung đình Huế vào chương trình, giáo
những bài bản nhạc múa Cung đình Huế vào chương trình, giáo
trình cho chuyên ngành đàn Bầu là rất cần thiết, tạo điều kiện
trình cho chuyên ngành đàn Bầu là rất cần thiết, tạo điều kiện
thuận lợi cho sinh viên khi tham gia vào dàn nhạc múa cung
thuận lợi cho sinh viên khi tham gia vào dàn nhạc múa cung
đình Huế đạt hiệu quả cao.
đình Huế đạt hiệu quả cao.
2.2. Bước đầu thử nghiệm giảng dạy nhạc múa cung đình Huế cho đàn Bầu
2.2. Bước đầu thử nghiệm giảng dạy nhạc múa cung đình Huế cho đàn Bầu
Nhạc múa cung đình Huế ngày nay chủ yếu do các nghệ nhân sưu tầm
Nhạc múa cung đình Huế ngày nay chủ yếu do các nghệ nhân sưu tầm
và phục dựng; Bài bản hoàn toàn nguyên thủy nhưng khi phục
và phục dựng; Bài bản hoàn toàn nguyên thủy nhưng khi phục
dựng lại các nghệ nhân có thêm bớt những câu Rao (tức là dạo
dựng lại các nghệ nhân có thêm bớt những câu Rao (tức là dạo
đầu), Trộn trống, Trộn nhạc (tức là giang tấu) hay đệm tòng
đầu), Trộn trống, Trộn nhạc (tức là giang tấu) hay đệm tòng
(không có hát) để phù hợp và có sự liên kết giữa các làn điệu khi
(không có hát) để phù hợp và có sự liên kết giữa các làn điệu khi
đệm cho một vũ khúc. Tiết tấu và hơi, điệu cũng thay đổi tùy từng
đệm cho một vũ khúc. Tiết tấu và hơi, điệu cũng thay đổi tùy từng
phần trong một vũ khúc.
phần trong một vũ khúc.
Đàn Bầu khi thể hiện tác phẩm thường lấy dây bắt đầu bằng C có cao
Đàn Bầu khi thể hiện tác phẩm thường lấy dây bắt đầu bằng C có cao
độ bằng cao độ của nốt C trên đàn Piano, còn khi thể hiện nhạc
Ví dụ như cùng một làn điệu, nếu rung nốt D, A; vỗ nốt G, C
Ví dụ như cùng một làn điệu, nếu rung nốt D, A; vỗ nốt G, C
thì tính chất âm nhạc sẽ mang
thì tính chất âm nhạc sẽ mang
hơi
hơiKhách
Khách
(Cổ bản); Nhưng
(Cổ bản); Nhưng
nếu rung nốt F, C; láy nốt A, D thì tính chất âm nhạc sẽ
nếu rung nốt F, C; láy nốt A, D thì tính chất âm nhạc sẽ
mang
mang
hơi Dựng
hơi Dựng
(Cổ bản dựng).
(Cổ bản dựng).Trong nhạc múa cung đình, phần nhạc mở đầu cho điệu múa
Trong nhạc múa cung đình, phần nhạc mở đầu cho điệu múa
thường sử dụng câu rao, mỗi câu rao cho mỗi bài bản đều
thường sử dụng câu rao, mỗi câu rao cho mỗi bài bản đều
mang tính chất và hơi điệu của riêng bài bản đó, khi rao
mang tính chất và hơi điệu của riêng bài bản đó, khi rao
người diễn tấu phải biết gửi gắm tất cả phần hồn vào câu rao
người diễn tấu phải biết gửi gắm tất cả phần hồn vào câu rao
, đối
với trình độ đại học sinh viên đều đã nắm vững các kỹ thuật cơ bản
với trình độ đại học sinh viên đều đã nắm vững các kỹ thuật cơ bản
của đàn Bầu nên thời gian luyện tập kỹ thuật ở nhà là chủ yếu, lên
của đàn Bầu nên thời gian luyện tập kỹ thuật ở nhà là chủ yếu, lên
lớp chỉ cần 10 tiết/1 năm.
lớp chỉ cần 10 tiết/1 năm.
Hai là
Hai là
, chúng tôi nhận thấy rằng việc phân bổ chương trình chi tiết mỗi
, chúng tôi nhận thấy rằng việc phân bổ chương trình chi tiết mỗi
năm học một nhạc phong cách chưa mang lại hiệu quả thiết thực.
năm học một nhạc phong cách chưa mang lại hiệu quả thiết thực.
Theo chúng tôi nên chăng phân bổ nhạc phong cách xen kẽ trong
Theo chúng tôi nên chăng phân bổ nhạc phong cách xen kẽ trong
chương trình của từng năm học.
chương trình của từng năm học.
Ba là,
Ba là,
chúng tôi muốn thử nghiệm phân bổ đều mỗi năm với
chúng tôi muốn thử nghiệm phân bổ đều mỗi năm với
mục đích đề cao đặc tính bản sắc vùng miền. Bốn là, bổ
mục đích đề cao đặc tính bản sắc vùng miền. Bốn là, bổ
sung các bài bản nhạc múa cung đình Huế vào chương
sung các bài bản nhạc múa cung đình Huế vào chương
trình giảng dạy vẫn không bị ảnh hưởng hay thay đổi số
trình giảng dạy vẫn không bị ảnh hưởng hay thay đổi số
Vũ phiến là vũ điệu bao gồm nhiều phần nối tiếp giữa các làn điệu, sự
liên kết mật thiết giữa vũ điệu, âm nhạc và lời ca được thể hiện
liên kết mật thiết giữa vũ điệu, âm nhạc và lời ca được thể hiện
rõ nét qua các động tác múa; Lời ca trước những câu giang tấu
rõ nét qua các động tác múa; Lời ca trước những câu giang tấu
đồng thời là sự báo hiệu cho tiêu đề của làn điệu tiếp theo. Lời ca
đồng thời là sự báo hiệu cho tiêu đề của làn điệu tiếp theo. Lời ca
đi cùng với giai điệu âm nhạc, điều này cũng giúp cho nhạc công
đi cùng với giai điệu âm nhạc, điều này cũng giúp cho nhạc công
khi đệm nhạc múa dễ dàng cảm nhận được chính xác tính chất
khi đệm nhạc múa dễ dàng cảm nhận được chính xác tính chất
âm nhạc trong
âm nhạc trong
hơi
hơi
và
và
điệu.
điệu.
+ Nữ tướng xuất quân:
+ Nữ tướng xuất quân:
Tính chất âm nhạc vừa trang nghiêm vừa
Tính chất âm nhạc vừa trang nghiêm vừa
hùng mạnh, âm nhạc được sử dụng nối tiếp qua các bài bản sau:
hùng mạnh, âm nhạc được sử dụng nối tiếp qua các bài bản sau:
Phá trận – Khảm phá đăng xà – Khách trận – Tẫu mã. Sự kết
Phá trận – Khảm phá đăng xà – Khách trận – Tẫu mã. Sự kết
hợp giữa động tác múa với âm nhạc và nội dung lời bài hát đã
hợp giữa động tác múa với âm nhạc và nội dung lời bài hát đã
tạo nên không khí múa kiếm với những biến tấu linh hoạt của
Âm điệu chậm rãi, mô tả những thao tác kỹ năng dùng
Âm điệu chậm rãi, mô tả những thao tác kỹ năng dùng
kiếm phá trận. Nốt F vừa rung vừa láy, nốt F quãng 8 thứ ba thì
kiếm phá trận. Nốt F vừa rung vừa láy, nốt F quãng 8 thứ ba thì
nhấn xuống quãng 2 Trưởng từ bậc V, Còn nốt F từ quãng 8 thứ
nhấn xuống quãng 2 Trưởng từ bậc V, Còn nốt F từ quãng 8 thứ
hai thì nhấn lên quãng 3 từ bậc động, vỗ nhẹ nốt G, nốt C láy
hai thì nhấn lên quãng 3 từ bậc động, vỗ nhẹ nốt G, nốt C láy
chậm.
chậm.
Copyright: Tài liệu đại học ©