TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
CHƯƠNG TRÌNH THẠC SĨ ĐIỀU HÀNH CAO CẤP EXECUTIVE MBA
--------------------------------

TRẦN KIM KHÁNH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT
THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN

HÀ NỘI - 2018


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
CHƯƠNG TRÌNH THẠC SĨ ĐIỀU HÀNH CAO CẤP EXECUTIVE MBA
--------------------------------

TRẦN KIM KHÁNH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT
THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS. BÙI ĐỨC THỌ

HÀ NỘI - 2018


LỜI CAM ĐOAN

nhưng sai sót và khiếm khuyết. Tác giả rất mong tiếp tục nhận được sự góp ý chân
thành và phản hồi từ Quý thầy cô, đồng nghiệp, các cơ quan quản lý nhà nước và
những người quan tâm đến đề tài nghiên cứu để bài luận văn tốt nghiệp được hoàn
thiện hơn.
Hà Nội, ngày

tháng 01 năm 2018

Học viên

Trần Kim Khánh


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN THẠC SĨ
MỞ ĐẦU
1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP.......................................................4
1.1. Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập.........................................................4
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập...................4
1.1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập............................................................6
1.1.3. Quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với đơn vị sự nghiệp công lập....................7
1.2. Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập.......................................9
1.2.1. Khái niệm....................................................................................................9
1.2.2. Nguyên tắc quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công lập.............................9

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT TP VINH, NGHỆ AN.................61
3.1. Định hướng phát triển tại Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố Vinh,
Nghệ An ................................................................................................................. 61
3.1.1. Định hướng phát triển...............................................................................61
3.1.2. Các mục tiêu, chỉ tiêu cơ bản Chiến lược phát triển tại Trung tâm Phát triển
quỹ đất Thành phố Vinh, Nghệ An .....................................................................62
3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm
Phát triển quỹ đất Thành phố Vinh, Nghệ An ....................................................63
3.2.1. Tối ưu hóa phương thức thu SN và đa dạng hóa các nguồn lực tài chính..64
3.2.2. Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài chính, tăng cường công tác quản lý
chi tiêu................................................................................................................. 67
3.2.3. Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản...............................................68
3.2.4. Hoàn thiện công tác theo dõi, kiểm tra, kiểm soát tài chính......................68
3.2.5. Vị trí, vai trò của Thủ trưởng đơn vị và kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao
năng lực đội ngũ cán bộ, công nhân viên và ứng dụng CNTT vào công tác quản
lý tài chính........................................................................................................... 69
3.3. Một số kiến nghị..............................................................................................71
Kết luận Chương 3................................................................................................77
KẾT LUẬN............................................................................................................78
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................80


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BHTN

Bảo hiểm thất nghiệp

BHXH


QLDA

Quản lý dự án

TSCĐ

Tài sản cố định

UBND

Uỷ ban nhân dân

WB

Ngân hàng thế giới

XDCB

Xây dựng cơ bản


DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
BẢNG

Bảng 2.1.
Bảng 2.2.
Bảng 2.3.
Bảng 2.4.
Bảng 2.5:
Bảng 2.6.

Tình hình phân phối chênh lệch thu chi của Trung tâm Phát triển quỹ
đất thành phố Vinh, Nghệ An.............................................................46
Khả năng tự chủ về chi thường xuyên của Trung tâm Phát triển quỹ
đất thành phố Vinh, Nghệ An giai đoạn 2014-2016...........................52
Tình hình công nợ phải thu về kinh phí hoạt động của Trung tâm Phát
triển quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An giai đoạn 2014-2016............56

BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu nguồn tài chính của Trung tâm giai đoạn 2014 - 2016...........30
Biểu đồ 2.2: Tỷ trọng nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên của Trung tâm Phát
triển quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An giai đoạn 2014 - 2016..........34
Biểu đồ 2.3. Cơ cấu cấp, thu, chi kinh phí đầu tư XDCB của Trung tâm Phát triển
quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An giai đoạn 2014 – 2016..................40
Biểu đồ 2.4: Cơ cấu chi hoạt động từ nguồn thu sự nghiệp và thu khác của Trung tâm
Phát triển quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An giai đoạn 2014 – 2016.......44


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
CHƯƠNG TRÌNH THẠC SĨ ĐIỀU HÀNH CAO CẤP EXECUTIVE MBA
--------------------------------

TRẦN KIM KHÁNH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT
THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN

HÀ NỘI - 2018



thu nhập, thanh toán; các quyền, nghĩa vụ về lợi ích, nghĩa vụ tiến hành các xử sự


ii

bắt buộc: Tuỳ theo từng loại hình, đơn vị sự nghiệp được áp dụng các quyền, nghĩa
vụ tương ứng theo quy định Pháp luật hiện hành.
1.2. Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập
1.2.1. Khái niệm
Quản lý tài chính là hệ thống tổng thể các phương pháp, các hình thức và
công cụ được vận hành để quản lý các hoạt động tài chính ở một chủ thể nhất định
nhằm đạt được những mục tiêu đã định.
1.2.2. Nguyên tắc quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công lập
Tuân thủ quy định Pháp luật. Quản lý, sử dụng nguồn thu một cách chặt chẽ
và hiệu quả, đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, chuyên môn được giao.
1.2.3. Phương pháp quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công lập
Phương pháp thu đủ, chi đủ; Phương pháp thu, chi chênh lệch (phù hợp với
Việt Nam hiện nay); Phương pháp quản lý theo định mức và Phương pháp khoán
biên chế và kinh phí quản lý hành chính.
1.2.4. Nội dung chủ yếu của công tác quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp
công lập
1.2.4.1. Nguồn tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập bao gồm: Nguồn từ
Ngân sách nhà nước, nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp và nguồn khác.
1.2.4.2. Nội dung chi của đơn vị sự nghiệp công lập gồm: Chi hoạt động thường
xuyên và không thường xuyên.
1.2.4.3. Công tác quản lý các quỹ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập bao
gồm: Quỹ khen thưởng. Quỹ phúc lợi, Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, Quỹ
dự phòng ổn định thu nhập và các loại quỹ hợp pháp khác.
1.2.4.4. Công tác quản lý tài sản
Phương thức trang cấp tài sản; Nguồn kinh phí đầu tư xây dựng, mua sắm tài

quản lý chặt chẽ các khu đất đã thu hồi ; lập phương án bồi thường hỗ trợ và tái
định cư để giải phóng mặt bằng…
2.1.2.3. Cơ cấu tổ chức: Trung tâm có Ban lãnh đạo gồm 01 Giám đốc và 03 Phó
giám đốc; có 05 phòng chuyên môn; tổng số cán bộ nhân viên là 47 người.
2.1.3. Chế độ chính sách của Nhà nước liên quan đến công tác quản lý tài chính tại
Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An.
Pháp luật về NSNN, đất đai, xây dựng, kế toán; các Nghị định, thông tư, văn


iv

bản hướng dẫn của Nhà nước về tự chủ và quản lý tài chính đối với đơn vị SNCL.
2.2. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất
thành phố Vinh, Nghệ An
2.2.1. Thực trạng các nguồn thu:
2.2.1.1. Nguồn kinh phí từ NSNN cấp: kinh phí đảm bảo chi thường xuyên,
chi không thường xuyên và đầu tư XDCB.
2.2.1.2. Nguồn thu sự nghiệp và nguồn thu hợp pháp khác: Thu kinh phí tổ
chức thực hiện bồi thường và phí quản lý dự án đầu tư XDCB, lãi tiền gửi không kỳ
hạn, tiền bán hồ sơ mời thầu,...
2.2.1.3. Thực trạng nguồn thu kinh phí hoạt động chi thường xuyên tại Trung
tâm: nguồn kinh phí hoạt động của Trung tâm hình thành từ 02 nguồn và chủ yếu
được tạo lập từ nguồn thu sự nghiệp ngoài ngân sách, chiếm trung bình 90% tổng
nguồn kinh phí hoạt động.
2.2.2. Thực trạng về sử dụng nguồn lực tài chính của Trung tâm Phát triển
quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An .
2.2.2.1.Quản lý sử dụng nguồn kinh phí NSNN cấp: Chi thường xuyên: Ngân
sách cấp cho lực lượng lao động biên chế 12 người, Chi không thường xuyên thanh
toán hợp đồng thuê mướn (cắm mốc và đấu giá) và Chi đầu tư XDCB hạ tầng các
khu quy hoạch.

thanh tra kiểm soát) chưa thực sự hiệu quả. Quyết toán tài chính tại đơn vị sự nghiệp làm
công tác bồi thường GPMB còn nhiều quan điểm chồng chéo, thiếu quy chuẩn.
2.3.2.2. Nguyên nhân: Tổ chức thực hiện quản lý tài chính còn nhiều hạn
chế, hệ thống chính sách của Nhà nước còn nhiều bất cập, công tác kiểm toán, kiểm
tra nội bộ chưa được coi trọng.
Chương 3
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI
TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT TP VINH, NGHỆ AN
3.1. Định hướng phát triển tại Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Vinh,
Nghệ An.
3.1.1. Định hướng phát triển: Tăng cường tự chủ, nâng tầm của Trung tâm trong
lĩnh vực ngành bằng việc nâng cao năng lực quản trị, quản lý tài chính, sắp xếp
ổn định bộ máy tiến tới tự chủ toàn bộ kinh phí hoạt động.
3.1.2. Các mục tiêu, chỉ tiêu cơ bản Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố
Vinh, Nghệ An : Tăng cường công tác quản lý thu chi có hiệu quả từng bước nâng


vi

cao tự chủ tài chính, đa dạng hoá các nguồn thu, nâng cao hiệu quả sử dụng các
nguồn tài chính, củng cố và tăng cường cơ sở vật chất hiện có, tăng cường hiệu quả
quản lý tài chính thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, kiện
toàn bộ máy quản lý của Trung tâm.
3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm
Phát triển quỹ đất Thành phố Vinh, Nghệ An.
3.2.1. Tối ưu phương thức thu sự nghiệp và đa dạng hóa các nguồn lực tài
chính: Tối ưu phương thức thu sự nghiệp bao gồm biện pháp, chế tài cụ thể thu
công nợ kinh phí hoạt động là nguồn thu chủ lực và vận dụng để tận thu nguồn thu
khác. Đa dạng hoá các nguồn lực tài chính: Tranh thủ nguồn thu từ NSNN, gia tăng
nguồn thu ngoài NSNN cấp kết hợp quản lý hiệu quả nguồn thu.

báo cáo quyết toán và kiểm tra, kiểm toán ở các đơn vị.
3.3. Một số kiến nghị
Nhà nước cần đồng bộ về chính chính sách đối với các loại hình đơn vị sự
nghiệp công lập có thu; Tăng mạnh về cấp độ gắn với trách nhiệm khi giao quyền tự
chủ tài chính; Tạo cơ chế, chính sách tiền lương phù hợp; Tạo điều kiện đổi mới cơ chế
hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công ngành tài nguyên môi trường; hoàn thiện cơ
chế phối hợp giữa cơ quan QLNN với đơn vị sự nghiệp trong ngành đất đai.
Trung tâm cần điều chỉnh cơ cấu tổ chức bộ máy hợp lý; nâng cao năng lực làm
việc của đội ngũ cán bộ quản lý tài chính; Tăng cường công tác hạch toán kế toán, kiểm
toán đi đôi với công khai tài chính; Hoàn thiện quy chế chi trả lương và thu nhập cho cán
bộ viên chức; Chủ động tăng cường phối hợp với các đơn vị quản lý đất đai cấp huyện…


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
CHƯƠNG TRÌNH THẠC SĨ ĐIỀU HÀNH CAO CẤP EXECUTIVE MBA
--------------------------------

TRẦN KIM KHÁNH

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT
THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS. BÙI ĐỨC THỌ

HÀ NỘI - 2018



thời tác động đến thu nhập của cán bộ, nhân viên trong đơn vị.
Tuy đã thực hiện nghiêm túc trong quản lý thu, chi ngân sách theo luật ngân


2

sách nhưng Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ An vẫn còn tồn tại
một số hạn chế nhất định. Kế hoạch thu chi chưa thật sự chủ động, chưa phát huy
hết hiệu quả của quản lý tài chính đối với hoạt động của đơn vị. Hiệu quả sử dụng
nguồn tài chính của Trung tâm cũng như ngân sách nhà nước vẫn chưa đạt được kết
quả tối ưu. Bên cạnh đó, nhận thức của cán bộ, công nhân viên chức còn chưa đầy
đủ về công tác tài chính của Trung tâm. Vì vậy việc hoàn thiện công tác quản lý tài
chính là rất cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm, từ đó góp
phần hoạch định chiến lược phát triển cho ngành và địa phương.
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên đây, tôi đã nghiên cứu và lựa chọn vấn
đề “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất thành
phố Vinh, Nghệ An” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình với mục đích tìm hiểu
thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Vinh, Nghệ
An và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại đơn vị
này, đồng thời hướng tới mục tiêu tự chủ tài chính phù hợp với yêu cầu, xu hướng
phát triển hiện nay.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý tài chính tại các đơn
vị sự nghiệp công lập.
- Phân tích thực trạng về công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ
đất thành phố Vinh, Nghệ An, chỉ ra được những vấn đề bất cập cần giải quyết.
- Đề xuất một số kiến nghị và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài
chính của Trung tâm trong thời gian tới.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn: Công tác quản lý tài chính ở một đơn

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm
Phát triển quỹ đất Thành phố Vinh, Nghệ An .


4

Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
1.1. Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập
1.1.1.1. Khái niệm
Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà
nước; tổ chức chính trị; tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp
luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý Nhà nước.
1.1.1.2. Đặc điểm
Một là, đơn vị sự nghiệp công lập là những đơn vị hoạt động theo nguyên tắc
phục vụ xã hội, không vì mục đích tìm kiếm lợi nhuận. Việc cung ứng các hàng hóa
này cho thị trường chủ yếu không vì mục đích lợi nhuận như hoạt động sản xuất kinh
doanh. Nhà nước tổ chức, duy trì và tài trợ cho các hoạt động quy hoạch để cung cấp
những sản phẩm, dịch vụ cho thị trường trước hết nhằm thực hiện vai trò của Nhà
nước trong việc phân phối lại thu nhập và thực hiện các chính sách phúc lợi công
cộng khi can thiệp vào thị trường. Nhờ đó, sẽ hỗ trợ cho các ngành, các lĩnh vực kinh
tế hoạt động bình thường, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, đảm bảo nguồn nhân
lực, thúc đẩy hoạt động kinh tế phát triển và ngày càng đạt hiệu quả cao hơn, đảm
bảo và không ngừng nâng cao đời sống, sức khỏe, văn hóa, tinh thần của nhân dân.
Hai là, sản phẩm của các đơn vị sự nghiệp là các sản phẩm mang lại lợi ích
chung có tính bền vững và gắn bó hữu cơ với quá trình tạo ra của cải vật chất và giá
trị tinh thần. Sản phẩm, dịch vụ của đơn vị sự nghiệp chủ yếu là giá trị về tri thức,
văn hóa, phát minh, sức khỏe, đạo đức… có tính phục vụ không chỉ một ngành, một

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
- Thứ ba, đối với từng ngành hoạt động như nghiên cứu, cung cấp các dịch
vụ xã hội thì đơn vị sự nghiệp công lập đều có vai trò chủ đạo trong việc tham gia
đề xuất và thực hiện các đề án, chương trình lớn phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội
của đất nước.
- Thứ tư, thông qua hoạt động thu phí, lệ phí theo quy định của nhà nước đã
góp phần tăng cường nguồn lực, đẩy mạnh đa dạng hóa và xã hội hóa nguồn lực


6

thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động sự
nghiệp của nhà nước, trong thời gian qua các đơn vị sự nghiệp công lập ở tất cả các
lĩnh vực đã tích cực mở rộng các loại hình, phương thức hoạt động, một mặt đáp
ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân. Đồng thời qua đó cũng thực hiện xã hội
hóa nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội.
1.1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập
Để quản lý tốt các hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập cũng như
quản lý được quá trình phát triển của các loại hình dịch vụ này, phục vụ tốt cho hoạt
động của nền kinh tế quốc dân, cần phải xác định các đơn vị sự nghiệp công lập tùy
thuộc vào lĩnh vực hoạt động hay khả năng đảm bảo nguồn kinh phí cho hoạt động
thường xuyên của đơn vị.
* Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động của đơn vị, đơn vị sự nghiệp công lập
bao gồm:
- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.
- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật.
- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục đào tạo.
- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực y tế.
- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực thể dục thể thao.
- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực kinh tế.

Mức độ tự đảm bảo chi
phí hoạt động thường
xuyên của đơn vị sự

=

Tổng số nguồn thu hoạt động sự nghiệp
Tổng số chi hoạt động thường xuyên

x100%

nghiệp (%)
Trong đó tổng số thu hoạt động sự nghiệp và chi thường xuyên của đơn vị
tính theo dự toán thu, chi của năm đầu thời kỳ ổn định, tình hình dự toán thu, chi
của năm trước liền kề (loại trừ các yếu tố đột xuất, không thường xuyên) được cấp
có thẩm quyền phê duyệt.
1.1.3. Quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với đơn vị sự nghiệp công lập
- Về nhiệm vụ: Được quyền tự chủ, chịu trách nhiệm trong việc thực hiện các
nhiệm vụ mà nhà nước giao hoặc dưới hình thức đặt hàng. Đối với các hoạt động
khác, còn có quyền tự bổ sung những chức năng, nhiệm vụ trong phạm vi được
pháp luật quy định, phù hợp với lĩnh vực chuyên môn, khả năng của đơn vị.


8

- Về tổ chức bộ máy: Được phép thành lập mới hoặc sáp nhập hay giải thể
các tổ chức sự nghiệp trực thuộc.
- Về biên chế: Đối với đơn vị sự nghiệp công lập có thu tự đảm bảo chi phí
hoạt động, được tự quyết định biên chế. Các đơn vị sự nghiệp công lập có thu còn
lại, căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, nhu cầu công việc thực tế, định mức chỉ